لاپەڕەی نووسەر

author photo
عەلی ڕەشید

ماستەر لە زمانی عەرەبی

بڵاوکراوەکانی نووسەر

یاسای ماگنیتسكی له‌ دۆسیه‌ی جه‌مال خاشقچی دا

سیاسی

ژماره‌یه‌ك ئه‌ندامی كونگریسی ئه‌مه‌ریكا داوا له‌ دوناڵد تره‌مپی سه‌روكی وڵاته‌كه‌یان ده‌كه‌ن فه‌رمانی كاراكردنه‌وه‌ی یاسای ماگنیتسكی له‌ دۆسیه‌ی دیارنه‌مانی جه‌مال خاشقچی روژنامه‌نووس له‌ ڕوژنامه‌ی (واشنتون پوست) به‌ڕه‌گه‌زسعودی ده‌ربكات.

ته‌رمی خاشقچی له‌ كوێیه‌؟

سیاسی

به‌گوێره‌ی زانیاری ماڵپه‌ڕی (بی بی سی) به‌ریتانی، موحه‌مه‌د سه‌لمانی جێنشینی یه‌كه‌می پادشای سعودیه‌ له‌ دۆسیه‌ی جه‌مال خاشقچی تێوه‌گلاوه‌، به‌‌مه‌ش ناوبراو ڕوبه‌ڕووی سزای هه‌ریه‌ك له‌ وڵاتانی به‌ریتانیاو فه‌ره‌نساو ئه‌ڵمانیا ده‌بێته‌وه‌.

ئەو پیاوەی مەترسیبوو لە سەر ئێران، لە دۆسیەی كوشتنی جەمال خاشقچییدا بەرانی قوربانییە

سیاسی

"دیڤید ئیگناتیۆس" یەكێك لەدیارترین ڕۆژنامەنووسەكانی ئەمەریكا لەبواری ئاسایش‌و هەواڵگریدا، هاوكات یەكێك لە هەرە نزیكانی بواری ئاسایشی دەوڵەتە گەورەكان بۆ كاروباری ئاسایش‌و هێمنایەتی

حەشدی شەعبی یانەی وەرزشی دروستدەكات

سیاسی

هێزەكانی حەشدی شەعبی لەدوای بەشداریكردنیان لەجەنگ هاوشانی هێزە عێراقییەكان، ئێستە بیر لەدروستكردنی یانەی وەرزشی دەكەنەوە بۆ ئەوەی لەو ڕێگەیەوە هەوادار بۆ خۆیان زۆر بكەن.

ڕۆژی دووشەممەی چاوەڕوانكراوی نێوان ئەمەریكاو ئێران

سیاسی

لەگەڵ نزیكبونەوەی قۆناغی سێیەمی سزا چاوەڕوانكراوەكەی ئەمەریكا بۆ سەر كۆماری ئیسلامی ئێران وەك كەمكردنەوەی كاریگەرییەكانی لەسەر ئێران رۆژی سێشەمەی ڕابردوو لە ئەستەنبوڵ موحەمەد جەواد زەریف لەگەڵ هاوتا توركی‌و ئازەربایجانیەكەی كۆبوونەوە

واشنتۆن دەیەوێت شەڕی ئێران بە وڵاتە عەرەبییەكان بكات

سیاسی

" شا سەلمان ناتوانێت بۆ ماوەی دوو هەفتە دەسەڵاتداربێت، ئەگەر پاڵپشتی ئێمە نەبێت، ئەمانەوێ‌ دەوڵەتانی كەنداو هاوكاری زیاتری بواری بەرگری ئەمەریكا بكەن بۆ دروستكردنی هاوپەیمانیەتیەكی عەرەبی بەهێز دژ بە دەوڵەتی

ئایا سزاكانی ئەمەریكا ئێران ناچار بە‌ شكست دە‌كات؟

سیاسی

سەبارەت بەسزا سەپێنراوەكانی ئەمەریكا بۆ سەر كۆماری ئیسلامی ئێران‌و لێكەوتەكانی‌و شكستی تاران، یان پسانی خەڵكی بەش مەینەتی ئەو وڵاتە لەژێر ئەو ئابڵوقە ئابوریە سیاسیەدا، پسپۆڕانی تایبەت بە بواری ڕامیاری‌و ئەمنی ڕۆژهەڵاتی ناوین ل

عەرەبە شێتەكە دەبێتە باڵوێزی نوێی ئەمەریكا لە سعودیە

سیاسی

كۆدەنگی لەسەر دانانی هەیە، ترەمپ لەژێر گوشاردا كردوویەتی بەباڵوێز،یەكێكە لەفەرماندە سەربازییە خانەنشینكراوەكانی ئەمەریكاو عەرەبیەكی زۆر پاراو دەزانێت، لەڕووخاندنی سەدام حوسەیندا ڕۆڵی جەنەراڵێكی سەربازی بینیوەو لەگەڵ هێزی پێشمەرگەدا هەماهەنگ بووە.

قەرەوجییە كوردەكان شەڕی پەكەكە بۆ توركیا دەكەن

سیاسی

ئەوانی لە سزا یاساییەكان بەخشیوەو كۆمەڵێك دەستكەوتی ماددی بۆ دابینكردوون لەپای ئەو جاسوسی‌و بەشداری جەنگەی دژ بە پەكەكە ئەیكەن. بەپاسەوانی گوندەكان ناویان دەبات‌و جل‌و بەرگی سەربازی ئەپۆشن،

ئەگەر ئەمەریكا لە سوریا بكشێتەوە چی ڕوو دەدات؟

سیاسی

بی بی سی بەریتانی لەڕێگەی تیمە ڕۆژنامەوانییەكەیەوە بەوردی شیكاری بۆ بڕیارە خێراكەی ترەمپ دەكات سەبارەت بەكشانەوەی لەسوریاو ئەگەری هێرشی سەربازی توركیا بۆ سەر هێزە كوردییەكان.

ئەمەریكاو گەڕانەوەی كوردەكان بۆ سەردەمی شاخ

سیاسی

ئەمەریكا جگە لەئیسرائیل، لەگەڵ هیچ حكومەت و ڕژێمێكدا نەدۆستایەتی هەتا سەر دەكات‌و نە دوژمنایەتیشی بەردەوامی پێدەدات، ئەوەی كە دۆست‌و دوژمن بۆ واشنتۆن دیاریدەكات تەنها بەرژەوەندییەو هیچی تر، ئەمە ئەو وتە باوەیە كەهەموو كەس دەربارەی سیاسەتی ئەمەریكا دەیزانێت‌و تێیگەشتووە.

شیكردنەوەی پشتی سەردانەكەی ترەمپ بۆ عێراق

سیاسی

شیعەكان ڕەخنەی توند دەگرن‌و ترەمپ‌و ئیدارەی ئەمەریكاش بەبیانووی پاراستنی سەرۆك‌و ئاسایشی ئەمەریكا پاساو بۆ سەردانە نهێنییەكەی دۆناڵد ترامپ دەهێننەوە.

واشنتۆن‌و پەكیین كامیان یارییە بازرگانییەكە دەبەنەوە؟

ئابووری

بەهۆی باجە نوێیەكەی ئیدارەی ترەمپەوە كاڵا چینیەكان نرخیان زیاد دەبێت‌و بەمەش نرخی كاڵا بەرز دەبێتەوەو فرۆشی كەم دەكات، بەم پێودانگە چین بە بەهای دوو سەد ملیار دۆلار، كاڵای بەباجەكەوە دەبێتە دوو سەدو پەنجا ملیار دۆلار و زەرەرمەند كۆمپانیا چینیەكان دەبن، ڕەهەندەكانی تری ئەم جەنگە بازرگانییە نوێیە لەم ڕاپۆرتەدا بەوردی باسكراوە.

جێگرەوەكەی مەكگۆرك كێیە؟

سیاسی

شارەزای كاروباری ئێران‌و ئەندازیاری دانووستانە لەگەڵ گروپە میلیشیاكاندا

جاسوسێكی راقیسە، ئەڵمانیا لە جەنگدا سەر دەخات

سیاسی

ئەڵمانیا بەهۆی ئەوەوە لەجەنگدا سەركەوتوبوو، فەرەنسا هەوڵیدا كاری بۆ بكات، شەش ئەفسەری لەرۆژێكدا لەسێدارەدرا بەبێ‌ ئەوەی هیچ بەڵگەیەك لەسەری ساغ بێتەوە.

موسڵمانانی چین ناچار بەم كارە دەكرێن

سیاسی

موسڵمانانی چین ناچار بەم كارە دەكرێن

بەناوبانگترین هۆزو خێزانە كوردەكانی فەڵەستین كێن؟

سیاسی

كورد كە عەرەب بەبێ‌ واوەكە ئەینوسێت (كرد) لەزمانی فارسەكاندا بە واتای، پاڵەوان، یاخود جەنگاوەر، یان چاونەترس دێت، لەكتێبی داستانی شانامەی ئێرانیدا كە 60 هەزار دێڕ هۆنراوەیەو فردەوسی بەناوبانگترین شاعیری ئێران دایناوە، ئەڵێ‌ كوردەكان بۆیە ئەو ناوەیان لێنراوە چونكە بە چاونەترسی ناسرابوون هەر ئەمەش وایكرد مێژوونووسە فارس و عەرەبەكان هەندێكیان كوردیان ئەبردەوە سەر ڕەچەڵەكی خۆیان.

كۆماری ئیسلامی چۆن ژیانی ژنانی ئێرانی گۆڕی؟

سیاسی

پۆشاكی ژن جیاوازیە گەورەكەی نێوان هەردوو دەسەڵاتی شای پەهلەوی‌و ڕژێمی كۆماری ئیسلامی ئێرانە، هەرچی پەهلەویەكانە لە سییەكانی سەدەی ڕابردوو ڕێگەیان نەدەدا ژنان بەهیچ شێوەیەك سەریان دابپۆشن، هەتا ئەو ڕادەیەی بەزەبری هێز سەرپۆشیان لەسەری ئافرەت دا دەماڵی.

داعش دێتەوە بۆ عێراق؟

سیاسی

ئەو كاتەی هەسەدە ئامادەكاری دەكرد بۆ دەستبەسەراگرتنی كۆتا مۆڵگەیان، چەكدارانی داعش لەهەوڵی دۆزینەوەی ناوچەی جێگرەوەدا بوون لەپێناوی خۆ ڕێكخستنەوەو بەردەوامیدان بەكردەوەكانیان.نەمانی كۆتا مۆڵگەی داعش لەسوریا یەكسانە بەگۆڕانكاری باڵانسی دەوڵەتە زلهێزەكان لەناوچەكەدا، لەگەڵ ئەمەشدا نەمانی دوا پێگەی داعش لەگەڵ خۆیدا ئەگەری سەرهەڵدانی ترسێكی ترە لەو جێگەیەدا، وەك لەڕاپۆرتی ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانیدا هاتووە.

سەرۆكی وڵاتان بۆچی هاندەكانیان دەگۆڕن؟

سیاسی

مۆبایل تەنها هۆكارێك نییە بۆ پەیوەندكردن بە تەنها، بەڵكو گوزارشتە لە سەروەت‌و سامان‌و دەوڵەمەندی بەكارهێنەر، ئەمە بۆ خەڵكی ئاسایی ڕاستە، بەڵام بۆ سەركردەی وڵاتان ئەم خۆ دەرخستنە پێوویست نیی و لای هەندێكیان بەكار ناهێنرێت، یاخود گۆڕانكاری لەجۆریەتەكەیدا ئەكرێت بەمەبەستی پاراستنی سەرۆك‌و هەم وەك ڕێگریەكیش لەدزەنەكردنی زانیاری.

سەر سوڕهێنەرترین كارەكانی كیم جۆن ئۆن چین؟

سیاسی

سەرۆكی كۆریای باكور كە دوای باوكی سەرۆكایەتی وڵاتی گرتوەتە دەست، دوای ئەوەی چەند كاردانەوەیەكی توندی بەرامبەر سەركردە باڵاكانی وڵاتەكەی گرتە بەرو بە دڕندەترین شێوە كوشتنی، ترس و دڵە ڕاوكێی لای بەرپرسانی تری وڵات دروستكرد.

ئێران چۆن ڕوبه‌ڕوى گه‌مارۆكانى ئه‌مه‌ریكا ده‌بێته‌وه‌؟

سیاسی

كۆمارى ئیسلامى ئێران له‌دواى قه‌یرانه‌ داراییه‌كه‌ى ئه‌مه‌ریكا گه‌ڵاڵه‌ى چه‌ندین هه‌ڵبژارده‌ى كردوه‌ بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى كاریگه‌رى ئابڵوقه‌ ئابوریه‌كه‌ى ئه‌مه‌ریكا، به‌ڵام تا هه‌نوكه‌ له‌هیچیان سه‌ركه‌وتونه‌بوه‌.

بۆچی جەواد زەریفی نامەی دەستلەكاركێشانەوەی پێشكەشكردووە؟

سیاسی

درەنگانێكی شەوی سێشەممە جەواد زەریفی وەزیری دەرەوەی ئێران،لەڕێگەی ئینیستاگرامەوە دەستلەكاركێشانەوەی لەپۆستەكەی ڕاگەیاند بەبێ‌ ئەوەی ئاماژە بۆ هیچ هۆكارێك بكات، بەڵام بڕیارەكەی زەریف هاوكات بوو لەگەڵ سەردانەكەی بەشار ئەسەدی سەرۆكی سوریا و پێشوازی لێكردنی لەلایەن عەلی خامنەیی ڕێبەری شۆڕش لەئێران و حەسەن ڕۆحانی هاوتا ئێرانیەكەیەوە.

گرژییه‌كانی نێوان نیو ده‌لهی و ئیسلام ئاباد به‌كوێ‌ ده‌گات؟

سیاسی

دوای هێرشه‌كه‌ی هیندستان بۆ ناو خاكه‌كه‌ی، پاكستان هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه‌كردنه‌وه‌ ده‌كات‌و ئێرانیش داوا ده‌كات هه‌ردوولایان دان به‌خۆیاندا بگرن.

بۆچى تیرۆریسته‌كه‌ به‌ دۆناڵد ترامپ سه‌رسامه‌؟

سیاسی

وه‌ك یارى پۆپجى بكات به‌بێ ترس و دڵه‌ڕاوكێ (برینتۆن تارانت) ى تیرۆریستى نیوزله‌ندى به‌ڕه‌گه‌ز ئوسترالى، له‌كاتى ئه‌نجامدانى نوێژى هه‌ینى هه‌ڵیكوتایه‌ سه‌ر دوو له‌مزگه‌وته‌كانى شارى كرایست تشێرش له‌ وڵاتى نیوز له‌ندا به‌بیانوى تۆڵه‌كردنه‌وه‌ى ئه‌و هێرشانه‌ى موسڵمانان كردویانه‌ته‌ سه‌ر ئه‌وروپیه‌كان.

"دیریائۆ" ی كچه‌ ئه‌ڵمانی، شه‌وی بوكێنی لای داعش چۆن به‌سه‌ر برد؟

سیاسی

به‌گوێره‌ی ئه‌و هه‌واڵانه‌ی ڕۆژنامه‌ی ده‌یلی مه‌یلی به‌ریتانی بڵاوی كردوه‌ته‌وه‌ دوو جار له‌لای داعش شوو ده‌كات، یه‌كه‌م شه‌وی بوكێنی له‌ژورێكدا ده‌بێت كه‌شوێنی ئه‌شكه‌نجه‌و سزای زیندانییه‌كان بووه‌ به‌ده‌ستی داعشیه‌كان.

گه‌شت به‌ ئۆتۆمبێل یان فڕۆكه‌، كامەیان مه‌ترسیدارترن...؟

کولتوور

زۆرن ئه‌و كه‌سانه‌ى كه‌ ترسیان هه‌یه‌ له‌گه‌شتكردن به‌فڕۆكه‌، ئه‌مه‌ش یان بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ كه‌م گه‌شت ده‌كه‌ن، یاخود په‌یوه‌ندى به‌كه‌سه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌. كۆمپانیاى بیۆنگ، ئاگاییه‌كى بڵاوكردوه‌ته‌وه‌ تێیدا هاتووه‌ كه‌ ئه‌مه‌ریكیه‌كان له‌سه‌دا حه‌ڤده‌یان ترسیان هه‌یه‌ كاتێك به‌سوارى فڕۆكه‌ گه‌شت ده‌كه‌ن.

ململانێى نێوان نه‌جه‌ف و قوم

سیاسی

ئایا عه‌لى سیستانى گه‌وره‌ مه‌رجه‌عى شیعه‌كانى عێراق پشتگیرى حه‌سه‌ن ڕۆحانى سه‌رۆككۆمارى ئێران ده‌كات دژ به‌ عه‌لى خامنه‌یى ڕێبه‌رى باڵاى شۆڕشى ئیسلامى له‌ئێران؟