لاپەڕەی نووسەر

author photo
هاوکار ڕەفیق ڕەحمان

توێژەری سیاسی و بەکالۆریۆس لە زانستە ڕامیارییەکان

بڵاوکراوەکانی نووسەر

لۆبی کورد لە واشنتۆن؛ لە نێوان شکست و سەرکەوتندا

بیر و ڕا

لە ئاداری ٢٠١٦دا، لەسەروبەندی شەری داعشدا، هەریەکە لە قوباد تاڵەبانی و کەریم سنجاری و زاڵمای خەلیلزاد، لە پێناو یارمەتیدانی پێشمەرگە، هەوڵی لۆبیکردنیانداوە.

چارەنوسی کەرکوک لە نێوان هاوپەیمانی کورد و عەرەبدا

سیاسی

وەک دەیبینین هەتا ئیستا دۆسییەی ئەمنی و ئیداری شارەکە لە دەستی کوردا نیە، عەرەبیش وەک کارتێکی بەهێز بە وەکالەت پۆستی پارێزگاری کەرکوکی بەدەستەوەیە، یەکێتی تەنانەت نەیتوانییوە قەناعەت بە تورکمانەکانیش بهێنێت، زیاتر لەوەش لە ڕازیکردنی یەکگرتووشدا شکستی هێناوە،

ستراتیژیی ڕوسیا و ئەمریکا بەرامبەر لەشکرکێشی تورکیا

سیاسی

لە ڕۆژی شەممەی ڕابردووەوە، لەژێر ناوی (ئۆپراسیۆنی چڵە زەیتوون)، سوپای توركیا و چەکدارانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا، بە پاڵپشتی فڕۆکە و تۆپبارانی چڕی تورکیا هێرش و پەلامارەکانیان بۆسەر شاری عەفرینی خۆرئاوای کوردستان دەستپێکردووە

سعودییەو ئێران؛ مێژوویەک لە جەنگی نوێنەرایەتی

سیاسی

سعودییەو ئێران لە تەواوی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ململانێی یەکتر دەکەن، زیاتر لەوەش لە سوریاو یەمەن‌و لوبنان، بە قوڵی جەنگی نوێنەرایەتی یەکتردەکەن، لەم جەنگەشدا سعودییە لە شکستدایەو ئێرانیش لە هەڵکشانی زیاتردایە، ئەمە لە بنەڕەتدا گریمانەی توێژینەوەکەشمانەو لە ناوەڕۆک و دەرئانجامدا زیاتری لەسەر دەوەستین.

ڕاپۆرتێكی ئەمریکی: بەم شێوەیە دەسەڵاتدارانی هەرێم نەوتی کوردستان تاڵان دەکەن

سیاسی

نوسەر و ڕۆژنامەنوسی دیاری ئەمریکی (ئەیرین بانکو ( ERIN BANCO-، لە پەرتووکەکەیدا بە ناونیشانی (خەونی بۆرییەکان: بەتاڵانبردنی نەوتی عێراق ) کە بڕیاروایە لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٨دا، لەلایەن(Columbia Global Reports) بڵاوبکرێتەوە

سعودییە و عێراق؛ ئەزموونێک لە پەیوەندیی ناسەقامگیر

سیاسی

لەگەڵ سەرکەوتنی شۆڕشی ئیسلامی ئێراندا، سعودییە کەوتە سەنگەری ئێرانەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا پەیوەندییەکانیان لە دۆخی چەقبەستوودا نەمایەوە، زیاتر لە بابەت و ڕووداێک وایکرد ئەم دوو دەوڵەتە هەماهەنگی یەکتر بکەن و لەیەکتر نزیکببنەوە، بەتایبەتی دوای جەنگی کەنداوی دووەم، بەڵام ڕووداوەکانی دواتر دۆخەکەی تێکدایەوە، بەم شێوەیە پەیوەندی ئەم دوو دەوڵەتە لە دۆخی هەڵکشان و داکشاندابووە، لە ئێستاشدا جۆرێک لە نەرمنوێنی و هەماهەنگی ڕێژەیی هەیە.

 ستراتیژی دەوڵەتان لە سوریا، پێکدادان یان ڕێکەوتن

سیاسی

 لە گۆڕەپانی سوریادا  ئامانج و بەرژەوەندی هەردەوڵەتێک جیاوازە، زۆرجاریش دژ بە بەرژەوەندی یەکترین، هەیانە لە جۆرێک لە شکستدایە و ویستی سەرکەوتنی هەیە، وەک (تورکیا و گروپە توندڕەو تیرۆرستییەکان)، یان لە قۆناغی گەشەکردن و هەستانەوەدان وەک (ڕژێمی سوریا)،

هێزی ژنە میراتگرەکەی یەکێتی؛ لەناو ڕکابەرە پیاوەکاندا

سیاسی

لە پەرتووکی (دیداری تەمەن لە لاوێتیەوە بۆ کۆشکی کۆماری)، مام جەلال دەڵێت" دوای شکستهێنانی دوو کەس کە خۆشمویستن و پێیان نەگەیشتمK (حیلمی عەلی شەریف)، پێشنیاری ئەوەی بۆکردم هێرۆ بهێنم

 بەراوردکاریی دەنگ و کورسی، یەکێتی لە هەولێر  و پارتی لە سلێمانی

سیاسی

بڕیارە 12/5/2018  هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق بەڕێوەبچێت، کە هەرێمی کوردستانیش دەگرێتەوە، دوو هەزار و 563 وێستگەی دەنگدان لە هەرێمی کوردستان بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق ئامادەکراون و  نزیكەی 20 لیست كێبڕكێ‌ لەسەر 44 كورسی دەكەن لە سێ پارێزگای هەولێر و سلێمانی و دهۆک.

ئاشتبوونەوەی دوو کۆریاکە.. کۆتایی جەنگ و هەڕەشەی ئەتۆمی

سیاسی

لەم ڕاپۆرتەدا باسمان لە ڕێکەوتنی نێوان هەردوو کۆریاکە کردووە و ئەو بابەتانەمان خسۆتەڕوو کە هەردوو دوڵەتەکە لەسەری ڕێککەوتوون، دواتر ڕەگوڕیشەی ململانێ و ناکۆکییە مێژووییەکانی ئەم دوو دەولەتەمان خستووتەڕوو، هەر لە دوای جەنگی جیهانی دووەمەوە هەتا ٢٠١٧.

 ئێران و ئیسرائیل، لە هەڕەشەکردنەوە بۆ جەنگی ڕاستەوخۆ

سیاسی

ناکۆکی و پێکدادانەکانی نێوان ئیسرائیل و ئێران لە سوریا، سنوری تیپەڕاندووە، مانگانە بە قەبارە و کاریگەری گەورەترەوە لە دووبارەبوونەوەدان،  ئێران بە تەواوی لە سوریا بووتە مەترسی بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی ئیسرائیل

ئێران و عێراق، لە ڕکابەرییەوە بۆ هاوپەیمانی

سیاسی

لە هەڵبژاردەنەکانی ٢٠٠٥ هەتا هەڵبژاردنی ١٢ی ئەم مانگەش، ئێران ئامادەیی گەورەیی هەیە، هەڵبژاردن دوای هەڵبژاردن، ڕۆڵەکەی زیاتر دەبێت و شوێنپێکانی خۆیی لە دامەزراوە سیاسی و سەربازیی و ئابورییەکانی عێراقدا زیاتر دەکات، لەم نوسینەدا بە وردی لەسەری دەوەستین.

زمانی جەستەی سیاسیيەکان، بەرهەم ساڵح و ماکگۆرگ بە نمونە

سیاسی

دەستی چەپیدایە،(د.محمد الصیرفی)، لە پەرتووکەکەیدا بە باونیشانی (التواصل الإدارى)، باسی لەم شێوازە دەستگرتنە کردووە و پێی وایە، نایەوێت ئەو بابەتەی بیری لێدەکاتەوە و بیخاتەڕوو یان ئاشکرای بکات،

شەڕی  هێز و باڵادەستی؛ لە زمانی جەستەی دۆناڵد ترەمپ و کیم جۆندا

سیاسی

دوو سەرکردەی بەهێز و کاریگەر، هەر لەگەڵ هاتنەسەرکاری ترەمپ، خولیایی جەنگ و شەڕانگێزی لە گوتاریاندا دژ بەیەکتر ڕەنگیدایەوە، بەجۆرێک بە زمانی چەک و موشەک و ئەتۆم، دژ بەیەکتر لێدوانیان دەدا، سەختبوو بڕوابەوە بکرێت، ئەم دوو سەرکردەیە هەڕەشە و زمانە توندەکەیان، بۆ تەوقەکردن و زەردەخەنە بگۆڕن.

 ئەردۆگان لەبەردەم هەڵبژاردنێکی چارەنوسسازدا؛ خستنەڕووی  سیناریۆ و پێشهاتەکان

سیاسی

چەند کاژمیرێک ماوە بۆ ٢٤ی حوزەیران، کە تییدا حەوتەمین هەڵبژاردنی پێشوەختە، و بیستو حەوتەمین خولی هەڵبژاردنی پەرلەمانی و دووەمین هەڵبژاردنی ڕاستەوخۆیی سەرۆکایەتی کۆمار، لە تورکیادا ئەنجامدەدرێت.  ئەمەش لە ماوەی سێ ساڵی ڕابردووودا، بۆجاری چوارەمە هاوڵاتیانی تورکیا دەچنە سەرسندوقەکانی دەنگدان