لاپەڕەی نووسەر

author photo
د. سەنگەر سەیدقادر

بڵاوکراوەکانی نووسەر

ئایا كورد لە ڕۆژ ئاوا بەشێكە لە ستراتیژی ئەمەریكا؟

سیاسی

لەدوای كۆتای هاتنی جەنگی جیهانی دووەم و هاتنە سەر كاری " ئیزن هاوەر"ی سەرۆكی ئەمەریكا لەساڵی ١٩٥٣، ستراتیژی ئەمەریكا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەسەر سێ پایەی سەرەكی ڕاوەستاوە، كە یەكەمیان پاراستنی ئەمن و ئاسایشی ئیسرائیلەو پایەی دووەمیش نەوت و غازەو لە كۆتای ساڵانی نەوەدەكان و ڕاگەیاندنی پڕۆژەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی گەورە لە لایەن ئەمەریكاوە ئاوی شیرین و ڕێڕەوە ئاوییە جیهانییەكانی وەك ( نۆكەندی سوێس - گەرووی هورمزو - گەرووی بابل مەندەب ) بوون بە پایەی سێیەمی ستراتیژی ئەمەریكا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.

پەكەكە و ئیسرائیل لە دوژمنایەتییەوە بۆ دۆستایەتی

سیاسی

ناكۆكیەكانی پەكەكەو ئیسرائیل مێژوویەكی ٣٦ ساڵەی هەیەو دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩٨٢، كاتێك ئیسرائیل هێرشی كردە سەر لوبنان‌و شاری بەیروتی داگیر كرد، پەكەكە شان بە شانی حیزبوڵاو سوپای حافز ئەسەدو بزوتنەوەی فەتح شەڕی دژی ئیسرائیل ڕاگەیاندو بە پێی ڕاپۆرتی دەزگای هەواڵگری موساد پەكەكە بەشدار بووە لە كوشتنی ٣٠ سەربازی ئیسرائیلداو هەر لەو جەنگەدا پەكەكە زیاتر لە٥٠ قوربانی داوە.

هەر هاوڵاتیەكی هەرێم نزیكەی ٤هەزار و ٢٠٠ دۆلار قەرزدارە

ئابووری

قەرزەكانی ئەمەریكا بۆ ساڵی ٢٠١٨ نزیكەی ٢١ ترلیۆن و ٥٠٠ ملیار دۆلاربووە كە بەراورد بە ساڵی ١٩٩٨ بە ڕێژەی سەدا ٤٠٠% زیادی كردوەو هەر هاوڵاتیەكی ئەمەریكی ٦٥ هەزار و ٥٠٠ دۆلار قەرزارە.