لاپەڕەی نووسەر

author photo
خالید عه‌بدولكه‌ریم

توێژه‌ر و ڕۆژنامه‌نووس

بڵاوکراوەکانی نووسەر

به‌هایى، ئه‌و ئاینه‌ى په‌یامبه‌ره‌كه‌ى له‌ئه‌شكه‌وتێكى سه‌ر گه‌ڵووەوه‌ ده‌ستى پێكرد

ئایین

به‌هاییه‌كان ئاینێكى تایبه‌تمه‌ند و هه‌میش گشتگیره‌, له‌هه‌ناوى مه‌زهه‌بى شیعه‌ى ئیسلامه‌وه‌ له‌دایك بوه‌ به‌ڵام لێیهه‌ڵگه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ و خۆى به‌ كۆتا ئاینى ئاسمانى ده‌زانێت, بڕواى به‌ یه‌كتاپه‌رستى هه‌یه‌ و پێیوایه‌ سه‌رچاوه‌ى هه‌مو ئاینه‌كان و ڕه‌گه‌زى مرۆڤایه‌تى یه‌كن و هه‌مو ئاینێكیش كه‌ له‌ڕێگه‌ى پێغه‌مبه‌رانه‌وه‌ دابه‌زیوه‌ له‌هاتنى ئاین و پێغه‌مبه‌رێكى تر موژده‌ى داوه‌, له‌وانه‌ یه‌هودى و مه‌سیحى و ئیسلام و به‌هاییش ئاینێكه‌ به‌دواى ئه‌واندا هاتوه‌ , بنه‌چه‌ییان بۆ ئاینى بابى ده‌گه‌ڕێته‌وه‌

پۆپۆلیزمى كوردى له‌گه‌ل دۆستیه‌وه‌ بۆ گه‌لكوژى

سیاسی

له‌چەند ساڵی ڕابردودا و لەململانێی سیاسی نێوان حزبه‌ كوردیه‌كاندا زۆرجار وشه‌ی پۆپۆلیزم وه‌كو تانه‌ و ته‌شه‌ر و تۆمه‌ت به‌كارهێنراوە, له‌ئیستاشدا ئه‌م زاراوه‌یه‌ له‌لایه‌ن هەندێك لە نوسه‌ران و ڕۆژنامه‌نوسان و هه‌ندێجاریش هاوڵاتیانه‌وه‌ له‌تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كاندا لەدژی ئەو حزب و سەركردە و بەرپرسەی كە ڕەخنەی لێدەكرن كاتێك بەناوی گەلەوە قسەدەكات, به‌هه‌مان شێوه‌ی حزبه‌كان بۆ تۆمه‌ت و تانه‌ و ته‌شه‌ر به‌كارده‌هێنرێت, پۆپۆلیزم له‌دونیای سیاسی كوردیدا وه‌كو زۆر پرسیی تر جیاواز لای نه‌ته‌وه‌كانی تری دونیا بەكاردەهینرێت, هه‌یه‌ پشتیوانی ده‌كات و جێی شانازییه‌تی و هه‌یه‌ به‌سیاسه‌ت و ئایدۆلۆژیایه‌كی كاره‌ساتباری ده‌زانێت, لەم وتارە شیكاریەدا ورده‌كاریی بەشێكی كەم لەو ئیشكالە فیكری وسیاسیه‌ی چه‌مكی پۆپۆلیزم لەخراوەتە ڕوو.

حوكمى ویراسى و عائیلى له‌دیدو و تێیڕوانینى نه‌وشیروان مسته‌فادا

سیاسی

حوكمى ویراسى له‌ناوچه‌كه‌دا سه‌رچاوه‌ى به‌ڵاو نه‌گبه‌تى و نه‌هامه‌تیه‌كانى مرۆڤن, ڕه‌نگه‌ هه‌ندێ وڵات توانبیێتى بۆ خۆشبه‌ختى هاوڵاتیه‌كانى سودى لێببێنیت, لىِ ئه‌و سیستمه‌ هه‌میشه‌  كاره‌ساتى گه‌وره‌ و خوێناوى به‌دواى خۆیدا هێناوه‌, ئێستا زیاتر له‌ڕابردو چه‌سپاندنى ئه‌و سیستمه‌ له‌ كوردستاندا به‌دیده‌كرێت, قسه‌ وباس له‌ وه‌رچه‌رخانى بزوتنه‌وه‌ى گۆڕان به‌ره‌و حیزبى ویراسى و خێزانى گومانى ئه‌وه‌ى دروست كردوه‌ له‌دوا دواییه‌كانى ته‌مه‌نیدا خودى نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ دژایه‌تى كردنى ئه‌و سیستمه‌ بێ ئومێد و هه‌میش په‌شیمان بوبێته‌وه‌.

حه‌سه‌ن سه‌باح و حۆرییه‌كانى قه‌ڵاكه‌ى, ئه‌وه‌ى كه‌ له‌باره‌یه‌وه‌ نایزانیت

کولتوور

  حه‌شاشه‌كان له‌سه‌رده‌می جه‌نجاڵى و پڕ ئالۆزى مێژووى ئیسلام دا سه‌ریانهه‌ڵداوه‌, هه‌ر بۆیه‌ بوه‌ته‌ سه‌رچاوه‌ى چه‌ندین چیرۆك و سه‌ر گوزه‌شته‌ له‌نێوان خه‌یاڵ و ڕاستیدا ده‌سوڕێته‌وه‌, ئه‌مه‌ش بۆ ناڕوونى سروشتى ئه‌و گروپه‌ى پیده‌وتریت حه‌شاشه‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ره‌تاى سه‌ده‌ى یانزه‌هه‌مه‌وه‌ تاوه‌كو سه‌ده‌ى سیانزه‌یه‌مى زاینى له‌گۆڕه‌پانى مێژووى ئیسلامدا ڕۆلیان هه‌بوه‌, ئیدى لێره‌وه‌ چه‌ندین چیرۆكیان له‌باره‌وه‌ هۆنراوه‌ته‌وه‌ به‌تایبه‌ت له‌سه‌ر حه‌سه‌ن سه‌باحى دامه‌زرێنه‌ره‌كه‌یان و قه‌ڵاى ئه‌له‌مۆت كه‌ كردبویانه‌ مۆڵگه‌ و په‌رستگاى سه‌ره‌كیان.

 ململانێیى ژنه‌ سه‌ركرده‌كان یان شه‌ڕى باڵه‌كانى ناو یه‌كێتى ..؟

سیاسی

به‌هۆى ڕێكنه‌كه‌وتنى هه‌ردو باڵه‌كه‌ى نێو یه‌كێتى بۆدیارى كردنى كاندیدێك له‌و دو كاندیده‌ى كه‌ناویان هاتوه‌ بۆ پۆستی سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان, وابڕیاره‌ ئه‌نجومه‌نى سه‌كردایه‌تى حزبه‌كه‌ پرسه‌كه‌ یه‌كلا بكاته‌وه‌, ئه‌و حزبه‌ش له‌قۆناغێكى چاره‌نوسازدایه‌ و دواى چل و شه‌ش ساڵ نیه‌تى دانانى سكرتێرێكى ترى له‌كۆنگره‌دا هه‌یه‌, پێناچێ ماڵى تاڵه‌بانى هه‌روا به‌ئاسانى بتوانن فشاره‌كانیان بۆ بێ به‌شكردنى كۆسره‌ت ڕه‌سول له‌چه‌ند پۆستێكى گرنگ توند بكه‌نه‌وه‌, به‌و پێیه‌ى ئه‌ویش ده‌یه‌وێت سیناریۆى تاڵه‌بانى دوباره‌ بكاته‌وه‌ و له‌پێش مه‌رگیه‌وه‌ ئاینده‌ى مناڵ و كه‌سه‌ نزیكه‌كانى قایمتر بكاته‌وه‌ بەئاسانیش ده‌ست له‌پۆسته‌ سیادیه‌كان هه‌ڵناگرێت.

ژماره‌ى مناڵانى توشبوو به‌نه‌خۆشى ئۆتیزم ڕوو له‌زیادبونه‌

چاوپێکەوتن

جیا له‌زۆربه‌ى نه‌خۆشییه‌ ده‌روونى و كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانى تر ئۆتیزم, به‌پێى وته‌ى شاره‌زایان , پشكنین و هه‌میش چاره‌سه‌رى زۆر زه‌حمه‌ت و تاقه‌ت پڕوكێنه‌ , هۆكاره‌كانى چاره‌سه‌ریشى پڕ ته‌نگ و چه‌ڵه‌مه‌یه‌, شاره‌زایانى بواره‌كه‌ پییانوایه‌ چه‌ند جۆرێكى نه‌خۆشیه‌كه‌ ده‌توانن ببنه‌وه‌ مرۆڤى ئاسایی. په‌یوه‌ندیدارانى كارگیڕى نه‌خۆشیه‌كه‌ش ده‌ڵین ژماره‌كه‌ ڕوو له‌زیاد بونه‌. به‌هۆى بارودۆخى سیاسى وڵات و قه‌یرانى ئابوریی هه‌رێمه‌وه‌, خێزانى خاوه‌ن ئۆتیزم چه‌ندیجارى تر نه‌هامه‌تى و كیشه‌كانى زۆرتربون.

ئه‌شكه‌نجه‌دان , مێژووى كوشتنى جیاوازى له‌كۆنه‌وه‌ تا ئه‌مڕۆ

سیاسی

ئه‌شكه‌نجه‌دان وه‌كو ئامڕازێك بۆ خشته‌ بردنى مرۆڤ و داماڵینى له‌مافه‌كانى له‌لایه‌ن پادشا و و له‌ململانێى و شه‌ڕى ئاینه‌كاندا به‌كارهاتوه‌, له‌سه‌رده‌مى نوێش دا بۆ سه‌پاندنى ئایدۆلۆژیا گیراوه‌ته‌به‌ر, له‌عێراق و هه‌رێمى كوردستانیشدا ئه‌شكه‌نجه‌دان مێژوویه‌كى خوێناوى هه‌یه‌, هه‌رچه‌نده‌ شێوازه‌كه‌ى گۆڕاوه‌ به‌ڵام ئێستاش تارماییه‌كانى ئه‌شكه‌نجه‌دان به‌سه‌ر جه‌سته‌ى كۆمه‌ڵگه‌ى كوردییه‌وه‌ دیاره‌..

لەڕێگەی مێشك شۆردنەوە گیرۆدەیان كرد نازانێـت چۆن بگەرێـتەوە ئەمریكا

سیاسی

هودا موسنى به‌ڕه‌گه‌زنامه‌ ئه‌مریكیى له‌ته‌مه‌نى بیست ساڵاندا ده‌چێته‌ ناو ڕێكخراوى تیررۆیستى داعشه‌وه‌ , دواى سێ جار هاوسه‌رگیرى كردن, و له‌ته‌مه‌نى 24 ساڵانه‌وه‌, ئێستا به‌مناڵیكى یانزه‌ مانگانه‌وه‌ له‌كه‌مپه‌كه‌ى سوریاوه‌ داواى گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ وڵاته‌كه‌ى ده‌كات.

زاڵم و مافیا لەدیدی سەرۆكی فراكسیۆنی گۆڕانەوە

بیر و ڕا

به‌و پێێه‌ى عه‌لى حه‌مه‌ ساڵه‌ح سه‌رۆكى فراكسیۆنێكه‌ ئه‌ركه‌كه‌ى پێوه‌ندى به‌ژیانى زیاتر له‌ سه‌د هه‌زار ده‌نگده‌رى حزبه‌كه‌ى به‌تایبه‌تى و سه‌رجه‌م خه‌ڵكى كوردستانه‌وه‌ به‌گشتى هه‌یه‌,و له‌ماوه‌كانى ڕابردوشدا یه‌كێك بوه‌ له‌و كه‌سانه‌ى زۆرترین ڕه‌خنه‌ى له‌حزبه‌كانى ده‌سه‌ڵات گرتوه‌ و له‌وانى تر زیاتر وشه‌ى توند و جیاوازى به‌كارهێناوه‌ بۆنمونه‌ ( ئه‌مانه‌ زاڵمن , مافیان, گه‌نده‌ڵ و دزن, كه‌رامه‌تى خه‌ڵكیان شكاندوه‌....تد) ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ى به‌رده‌وام به‌داتا و ژماره‌وه‌, به‌به‌ڵگه‌ نامه‌ى فه‌رمیه‌وه‌ و جاروباریش له‌دادگانه‌وه‌ بۆ گه‌یاندنى گه‌نده‌ڵكاران به‌لێپرسینه‌وه‌ ده‌ركه‌وتوه‌, ئێستاش له‌ده‌ورێكى جیاوازترى دا داواى حوكمى ویژان و دوركه‌وتنه‌وه‌ى خه‌ڵكى له‌ڕق و كینه‌ ده‌كات بۆهەڵسەنگاندنی كارەكانیان بەتایبەتی ڕێكەوتنەكەیان لەگەڵ پارتیدا.. دیدار و گفتوگۆ و نوسین و دیبەیت و لێدوان قسەكانی سەرۆكی فراكسیۆنی گۆران لەماوەكانی ڕابردودا هێندە زۆرن جاروبار بیری چوە چی دەڵێت و بۆچ وای وتوە،  به‌پێویستم زانى ده‌قاو ده‌ق تەنها چه‌ند وته‌یه‌كى كەمی  خۆى له‌باره‌ى زاڵم و مافیاكانى دوێنى و شه‌ریكه‌كانیى ئێستایانه‌وه‌ بیر بخه‌مه‌وه‌ و چه‌ند پرسیارێكیش بۆ مێژوو به‌جێبهێلیم..

ئایا یه‌كێتى ده‌توانێت دوو ئیداره‌ ى ڕابگه‌یه‌نێت...؟

سیاسی

دوو ئیداره‌ى واقعێكی داسەپاوی سەردەمی شەڕی ناوخۆیی نەوەدەكانە  و  زاراوەیەكە لە ئێستاشدا وەكو كەرەستەیەكی میدیای  بۆ  شه‌ڕى دەرونی و زۆرجاریش بۆ ترساندنى یه‌كتر   حزبە كوردییەكان بەكاری  ده‌هێنن,ئەگینا هیچ بنەمایەكی دەستوری و یاسایی نیە و بەئاسانی نایەتە دی مەگەر بە حوكمی قەرەقوشیی،  ته‌نها ناوى دامه‌زراندنى هه‌رێم بەچەند مەرج و ڕێگایەك له‌ده‌ستورى عێراق دا ڕێگه‌ى پێدراوه‌، ئه‌وه‌ش بۆ ئه‌م بارودۆخه‌ى ئێستاى عێراق و هه‌رێمى كوردستان له‌ پۆتۆپیا ده‌چێت.

ئه‌و پیاوه‌ى سێ جار له‌به‌رده‌م په‌تى له‌سێداره‌داندا ڕزگارى بوو

سیاسی

  بایسۆن كاولا بۆ سێه‌مین جار خرایه‌ ڕێزى ئه‌و كه‌سانه‌ى كه‌ ده‌بران به‌ره‌و ژوورى جێ به‌جَى كردنى له‌سێداره‌دان  كه‌ به‌سه‌ریاندا سه‌پێنرابوو, له‌گه‌ڵ هه‌مو جارێكدا سزاكه‌ به‌سه‌ریدا جێ به‌جێ نه‌ده‌كرا, ئه‌وه‌ش به‌هۆى ئه‌وه‌ى ئه‌و لیسته‌ى ئاماده‌ ده‌كرا بۆ له‌ سێداره‌دان ته‌واو نه‌ده‌بو, دواى ڕزگاربونى بۆ سێه‌مینجار به‌خت یاوه‌رى ده‌بێت و بۆ یه‌كجاره‌كى له‌زیندان ئازاد ده‌كرێت به‌هۆى ڕاگرتنى سزاى له‌سێداره‌دان..

له‌باره‌ى وه‌ڵامى ئه‌ریستۆكراتێكه‌وه‌

بیر و ڕا

كارى ئێمه‌مانان هه‌میشه‌ خستنه‌ ڕوو و ڕاڤه‌ كردنى دیارده‌ و حاڵه‌ت و ڕوداوه‌ كۆمه‌ڵایه‌تى و سیاسیه‌كانه‌ وه‌كو ئه‌وه‌ى كه‌ هه‌ن, كه‌ ڕوده‌ده‌ن, ده‌رهێنانیانه‌ له‌په‌نهان و ژووره‌ تاریكه‌كانه‌وه‌ بۆ سه‌ر شانۆى كۆمه‌ڵگه‌, خوێندنه‌وه‌یه‌كى تره‌ بۆ ئه‌و مه‌شهه‌دانه‌ى میدیاكان بڵاوى ده‌كه‌نه‌وه‌ , بێ گوێدانه‌ باكگراوندى سیاسى و ئاینى و ئایدۆلۆژى و تێكه‌ڵكردنیان به‌ ڕاڤه‌ى هه‌ر یه‌ك له‌و پرسانه‌, تیِروانینى تایبه‌تیشم بۆ سه‌رجه‌م حزبه‌كان به‌یه‌ك مه‌سافه‌ى ئایدۆلۆژیه‌وه‌ گرێده‌ده‌م و سه‌رچاوه‌كه‌یان به‌گه‌یشتنیان به‌یه‌ك ئامانجى تایبه‌تیه‌وه‌ ده‌بینم , جگه‌ له‌بیننى جیاوازیه‌كانیان له‌به‌شدا. ئه‌م پێشه‌كیشه‌م بۆ شكاندنى چه‌كى تۆمه‌تى پێشوه‌خته‌ى نێو ئه‌ده‌بیاتى سیاسى ئه‌م حیزبانه‌یه‌, له‌برى چه‌كى مه‌عریفه‌و به‌كارهێنانى هێزى تێگه‌یشتن , نه‌ك هێزى چه‌كدار و هه‌ڕه‌شه‌ى فیزیكى