لاپەڕەی نووسەر

author photo
گۆران قادر احمد

نوسەر و رۆژنامەنوس

 بروانامەی بەکالۆریۆس لە زمان و ئەدەبی عەرەبی

 

 

بڵاوکراوەکانی نووسەر

هەڵە ستراتیژییەکانی تورکیا لە ئۆپراسیۆنی عەفرین دا

سیاسی

ئۆپراسیۆنی تورکیا بۆ سەر عەفرین جەنگی ناوخۆیی سوریای خستە قۆناغێکی ترەوە و بارودۆخەکەی لە رووی سیاسی و سەربازییەوە  ئاڵۆزتر کرد و ئاسۆی کۆتایی هاتنی جەنگی حەوت ساڵەی ئەو وڵاتەی نا رۆشنتر کرد، ئەمە سەرەرای ئەوەی تورکیا بە دەستپێکردنی ئەم ئۆپراسیۆنە چەندین هەڵەی ستراتیژی ئەنجامدا کە کاریگەری نەرێنی بۆ خودی ولاتەکە بۆ چەندین ساڵ جێدەهێڵێت

بۆچی كۆنگرەكانی ئاوەدانكردنەوە، عێراق ئاوەدان ناكەنەوە ؟  

ئابووری

عێراق دوای ڕوخانی رژێمەكەی سەدام حسێن سزا ئابوورییەكانی لەسەر هەڵگیرا و وڵاتانی جیهانیش لە ڕێگەی بەستنی كۆنگرەكانی دووبارە ئاوەدان كردنەوەدا هاوكاریە مادی و مرۆیەكانیان پێشكەشی ئەو وڵاتە كرد، بەڵام ئەم كۆنگرانە بەهۆی جەنگەكان و گەندەڵییەوە نەبوونە هۆی ئەوەی كە كاریگەرییان لەسەر دووبارە ئاوەدان كردنەوەی عێراق هەبێت،

توركیاو ئێران هەڕەشەی جدین لەسەر بەشە ئاوی كوردستان

ئابووری

هەرێمی كوردستان بەهۆی دروستكرنی بەنداو لەلایەن توركیاو ئێرانەوە لە ساڵانی داهاتوودا رووبەرووی قەیرانی ئاو دەبێتەوە و زیانێكی زۆریش بە زەویە كشتوكاڵی و بەرهەمە ناوخۆیەكان دەكەوێت.

ئەوروپا، مەڵبەندی تیرۆركردن‌و ڕفاندنی سەركردەكانی كورد

سیاسی

گەلی كورد بە درێژایی مێژوو بەردەوام لە خەباتدا بووە بۆ بەدەستهێنانی مافەكانی، زیاتریش لەو وڵاتانەدا خەباتی كردووە كە كوردستانیان بەسەردا دابەشكراوەو ئەو وڵاتانەش بە توندترین شێوە ڕووبەڕووری بوونەتەوە

بۆچی ناوچەی ڕاجۆ بەلای توركیاوە گرنگە؟

سیاسی

راجۆ ناوچەیەكی ستراتیژی رۆژئاوای كوردستانەو لە ڕووی كارگێڕییەوە سەر بە كانتۆنی عەفرینە، دەكەوێتە ئەوپەڕی باكوریەوە، بە بوونی چیای هەمەجۆرو دەشتایی‌و گرد لە ناوچەكانی تر جیا دەكرێتەوە.

بۆچی کورد نەیتوانیووە سوود لە مێژوو وەربگرێت ؟

سیاسی

كورد ده‌ڵێت:" دوژمنی دوژمنه‌كه‌م دۆستمه‌" ئه‌مه‌ ئه‌و په‌نده‌یه‌ كه‌ كورد خۆی له‌ مامه‌ڵه‌ سیاسیه‌كانیدا جێبه‌جێی ناكات‌ و سود له‌ ناكۆكییه‌كانی دوژمنەكانی بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی خۆی وه‌رناگرێت، له‌وه‌ش زیاتر نه‌ك ئه‌م ناكۆكیانه‌ ناقۆزێته‌وه‌، به‌ڵكو ده‌بێته‌ به‌شێكی ئه‌م ناكۆكیانه‌و له‌ كۆتایدا به‌ زیانی خۆی ده‌شكێته‌وه‌.

كۆڕەو، شەڕی مرۆڤی كورد لەگەڵ قەدەری خۆیدا

سیاسی

دوای سەركەوتنی ڕاپەرینى بەهاری ١٩٩١ و ئازادكردنی سەرجەم ناوچەكانی باشووری كوردستان، بۆ كۆنترۆڵ كردنەوەی ناوچە ئازادكراوەكان، ڕژێمی بەعس هێزێكی زۆری كۆكردەوەو بەهاوكاری موجاهیدینی خەلق، ڕوویان لە كوردستان كرد

ئابڕوچوونێكی تری فەیسبووك.. سیخوڕیی بەسەر نامە تایبەتەکانەوە دەکات

سیاسی

 لە كاتێكدا لەسەر ئاشكرا كردن  و فرۆشتنی تایبەتمەندیەكانی بەكارهێنەران  زیانە مادیەكانی فەیسبووك گەیشتۆتە ملیارەها دۆلار و ڕەخنەیەكی زۆری لێدەگیرێت ، فەیسبووك توشی ئابروچونێكی تر بووەوە كە ئەم جارە تایبەتە بە چاودێری كردنی نامەكانی  ( فەیسبووك ماسنجەر).

دۆما، باری ئەسەدی لار كردەوە

سیاسی

لەم راپۆرتەدا دەمانەوێت شیكاری بۆ رووداوی بۆردومان كردنی شاری دۆما بکەین بە چەكی كیمیاوی  لەلایەن رژێمەكەی بەشار ئەسەدەوە، و بزانین كەی و بۆچی بۆردومانكرا؟ كێ لە پشتی ئەم تاوانەدایە و دەرئەنجامەكانی چی دەبێت؟

ڤلادیمێر پۆتین، له‌ ڕاوى جرجه‌كانه‌وه‌ بۆ كۆشكی سه‌رۆكایه‌تی

سیاسی

پۆتین كه‌ له‌ ساڵی 2000ه‌وه‌ له‌ پۆستی باڵای ڕووسیادایه‌، رێژه‌ی له‌ %70 ده‌نگه‌كانی هه‌ڵبژاردنى سه‌ركایه‌تى رووسیاى به‌ده‌ستهێناو به‌مه‌ش بۆ جاری دووه‌م بوویه‌وه‌ به‌ سه‌رۆكی ئه‌و وڵاته‌، ژیانی پۆتین چه‌ندین لایه‌نی جیاوازی به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌، كه‌ له‌م راپۆرته‌دا ئاماژه‌ به‌ وێستگه‌ گرنگه‌كانی ژیانی ده‌كه‌ین.

ئەسەد، براوەی هێرشی ئەمریکا و هاوپەیمانان بۆ سەر سوریا 

سیاسی

به‌ره‌به‌یانی رۆژی 14/4/2018، به‌شار ئه‌سه‌دى سه‌رۆكی سوریا له‌ چاوه‌ڕوانی وه‌ڵامی ئه‌مریكاو فه‌ره‌نساو به‌ریتانیادا بوو بۆ ئه‌نجامدانی هێرشی موشه‌كی بۆ سه‌ر وڵاته‌كه‌ی، ئا له‌و كاته‌دا دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكی ئه‌مریكا له‌ تویتێكدا چاوه‌ڕوانیه‌كه‌ی ئه‌سه‌دی كۆتایی پێهێنا كاتێك نووسی:" ئێستا كاتی وه‌ڵامدانه‌وه‌یه‌".

بەرات، لە وشەیەكی عەرەبییەوە بۆ نەریتێكی ئاینی كوردەواریی

ئایین

 نیوەی مانگی شەعبان لە ساڵنامەی كۆچیدا كە لە ناو كوردا بە ( شەوی بەرات) هاتووە، بۆتە بۆنەیەكی ئاینی و گرنگ تایبەتمەندی خۆی لە ئاینی ئیسلامدا وەرگرتووە، ئەم شەوە دەكەوێتە 15 یەمین رۆژی مانگی شەعبان، لە نوێژی شێوان( صلاة المغرب) دەست پێدەكات و بە نوێژی بەیانی رۆژی دواتر كۆتایی دێت،

بانگەشەی لایەنە کورییەکان بۆ هەڵبژاردن لە نێوان وەهم و واقیعدا

سیاسی

بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی  نوێنەرانی عێراق كە وابریارە لە 12ی ئایاری ئەمساڵ بەڕێوەبچێت، سەرجەم لیست و هاوپەیمانێتیەكانی عێراق كێبڕكێ یەكتر دەكەن بۆ ئەوەی زۆرترین كورسی لە كۆی 328 كورسیەكەی ئەنجومەنەكە بەدەستبهێنن،

ئاماژەکانی جەنگێکی نوێ لە خۆرهەڵاتی ناوەراستدا

سیاسی

 لەلایەكی ترەوە ئاشكرا كردنی دانوستان لەگەڵ كۆریای باكور؛ بۆ هێمن كردنەوەی بەرەیەك و كاركردن بۆ بەرەیەكی تر ، هەروەها  پێكهێنانی لیژنەیەكی باڵای(  ئەمریكی – كەنداو) بۆ دژایەتی كردنی ئێران كۆمەڵە ئاماژەیەكی تری خۆ ئامادە كردنە بۆ ئەم جەنگە نوێیە.

هەنگاوەكانی پێكهێنانی حكومەتی عیراق چۆنە؟

سیاسی

كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەلبَژاردنەكان لە عیراق بەردەوامە لە ئاشكرا كردنی ئەنجامی دەنگدانی رۆژی 12ی مایۆ/2018،هێشتا ئەنجامی كۆتایی ڕانەگەیەنراوە و لایەنەكانیش بەردەوامن لە رەتكردنەوەی ئەنجامەكانی، بەڵام لە ئەگەری پەسەند كردنی ئەنجامەكان بۆ پێكهێنانی حكومەت چەند هەنگاوێك گرنگن كە خۆی لەم هەنگاوانەی خوارەوە دەبینێتەوە:

سەدر، كۆپی ترەمـپە لە عێراق

سیاسی

ئەو كەسێكی نێرجسی(Narcissim) و هەڵەشە و بە جوڵەیە و لە سێبەری باوكیدا دەژیت و سەرسامی كەسایەتی خۆیەتی و بەرژەوەندی لە پێش هەموو شتێكەوە داناوە، هەروەها سیاسیەكی پر جەماوەرە و بەهێزێكی زۆرەوە بەهۆی سەركەوتنە چاوەڕوان نەكراوەكەی هاتە مەیدانی سیاسەت، ئەو كەسە دۆناڵد ترامپ نییە

بۆچی فەرەنسـا هێزی سەربازیی لە خۆرئاوای کوردستان جێگیر کردووە ؟

سیاسی

سوپای فەرەنسا لە ماوەكانی رابردوودا هەستاون بە دانانی 6 سەكۆی موشەكی لە نزیك گوندی (باغۆز)ی  سەر بە پارێزگای دێرەزوور لە رۆژهەڵاتی سوریادا، هەروەها چەندین راپۆرتیش ئاماژە بەوە دەكەن كە هێزێكی هاوبەشی ئەمریكی – فەرەنسی لە ( حەسەكە، رەقە، كۆبانێ) بوونیان هەیە>

ئه‌گه‌ر گه‌رووی هورمز دابخرێت

سیاسی

چاودێران داخستنی گه‌روی هورمز له‌ سه‌ره‌وه‌ی ئه‌و لیسته‌ داده‌نێن كه‌ ئێران ئاماده‌ی كردووه‌ بۆ وه‌ڵامی هه‌ر هێرشێكی ئه‌مریكا گه‌ر بیكاته‌ سه‌ر ئامانجه‌كانی ئێران له‌ سوریادا، چی ڕووده‌دات گه‌ر گه‌روی هورمز دابخرێت؟

١٤ی تەموز لە نێوان شۆرشی عێراقی و فەرەنسییەکاندا

سیاسی

ته‌نها به‌رواری هه‌ردوو شۆڕشه‌كه‌ (14ی ته‌مووز) خاڵی هاوبه‌شیان نیه‌، به‌ڵكو چه‌ندین خاڵی هاوبه‌ش له‌ نێوانیاندا هه‌یه‌ كه‌ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ له‌ گرنگترین خاڵه‌كانیانن:

خۆپیشاندانەكانی باشوور و ناوەڕاست لە تای تەرەزووی حكومەتدا

بیر و ڕا

لە دوای هەڵبژاردنەكانی مانگی مایسی 2018 چاودێران پێیان وابوو كە هەندێك لە كێشەكانی عێراق چارەسەر دەبێت، بەتایبەت كە ئەم هەڵبژاردنە دوای سەركەوتن بوو بەسەر گروپی داعشدا، بەڵام خۆپیشاندانەكانی باشوور و سەرهەڵدانەوەی گروپی داعش چەند پرسیارێكی جدی بە دوای خۆیدا دەهێنێت

دوای وێران بوونی بەسرە... حكومەت هانا بۆ عەشیرەتەكان دەبات

سیاسی

خۆپیشاندانەكانی بەسرە بەهۆی گەندەڵیەكی ( گەورە)ی پێشینە و شكستی گەورەی ئیدارەدانی سەروەت و خزمەتگوزاریە سەرەتاییەكانی هاوڵاتیانەوە سەری هەڵداوە، هەر چاودێرێكی كاروباری عیراقی لە شاری بەغدای پایتەخت

ئیدلب له‌ چاوه‌ڕوانی كاره‌ساتێكی مرۆیی گه‌وره‌دا

سیاسی

چونكه‌ سه‌ركرده‌كانی جیهان به‌ ئاشكرا هۆشداری له‌ كۆمه‌ڵكوژی و به‌كارهێنانی چه‌كی كۆمه‌ڵكوژی ده‌كه‌ن، گرنگ نیه‌، كێ چه‌كی قه‌ده‌غه‌كراو به‌كارده‌هێنێت و ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه‌كانیش دوای هێرشه‌كان چی ده‌بێت، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ هاوڵاتیانی مه‌ده‌نی ده‌بنه‌ قوربانی ململانێ و به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی زلهێزانی جیهان.

بۆچی سعودیە پشتیوانی كوردانی سوریا دەكات ؟

سیاسی

عەرەبستانی سعودیە هەنگاوی بۆ ستراتیژێكی نوێ لە سوریا هەویشتووە، ئەویش هاوكاری كردنی سیاسی و دارایی هێزەكانی سوریای دیموكراتە (هەسەدە)یە لەو ناوچانەی كە كۆنترۆڵی كردووە، هاوكاریەكانی سعودیە بە ناوی ئاوەدان كردنەوە و هاریكاری مرۆییە.

هێرشە موشەكیەكەی ئێران ئەنجامی پێچەوانەی دەبێت ؟

سیاسی

دوای چەند خولەكێك لە كۆبوونەوەی ( حیزبی دیموكراتی كوردستان) لە رۆژی 8/9/2018 ،بینا و هۆڵی كۆبوونەوەكە كرانە ئامانج و شەش موشەكیان ئاڕاستە كرا،بەهۆیەوە 17 كەس شەهید بوون و 49 كەسی تریش برینداربوون

شه‌ڕى به‌یاننامه‌كان له‌ نێوان بارزانى و به‌رهه‌م ساڵحدا

سیاسی

خاڵى سه‌رنج راكێش له‌ بابه‌تى سه‌رۆك كۆماردا ئه‌وه‌یه‌ كه‌ بۆ یه‌كه‌مجاره‌ یه‌كێتى داواى پارتى و خودى بارزانى ره‌ت ده‌كاته‌وه‌ و ئاماده‌شه‌ ململانێى بكات و ته‌سلیمى نه‌بێت. ئه‌مه‌ش له‌وانه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌كى ئیجابى بۆ بانگه‌شه‌ى هه‌ڵبژاردنى یه‌كێتى و كۆتا ساته‌كانى به‌ر له‌ده‌نگدانى بشكێته‌وه‌.

سیناریۆكانی پشت هەڕەشەی هێرشكردنە سەر ڕۆژهەڵاتی فورات‌و كاردانەوەكانی

سیاسی

رەجەب تەیب ئەردۆگان سەرۆك كۆماری توركیا رۆژی چوارشەمەی ڕابردووی لە لوتكەی پیشەسازی وڵاتەكەی لە كۆشكی سەرۆكایەتی لە ئەنكەرەی پایتەخت بەڵێنی دا كە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا ، سوپای وڵاتەكەی هێرشێكی فراوان بكاتە سەر باكوری سوریاو رۆژهەڵاتی فورات ( رۆژئاوای كوردستان).

پۆڵات جان بۆ دیبلۆماتیك: نەتوانراوە ئەدەبێکی شۆرشگێڕیی باش لەڕۆژئاوای كوردستان بەرهەم بهێنرێت

چاوپێکەوتن

لە دیدارەدا لەگەڵ دیبلۆماتیك مەگەزین، پۆڵات جان نوسەرو ڕۆژنامەنووس، لە سەر دیدو تێڕوانینی بۆ ئەدەبی شۆرشگێڕی‌و کارو بەرهەمە ئەدەبیەکان لە ڕۆژئاواو باکوری سوریا دەدوێت.لەتەك باسکردنی بەرهەمەکانی‌و کاریگەری شۆڕشە کوردییەكان لەسەر بەرهەمەکانی، لەم دیدارەدا، قسەو باس لە ڕۆڵی خۆی لە دامەزراندنی ڕادیۆ کوردییەکان‌و تێڕوانینەکانی بۆ ڕاگەیاندن دەكات.

كورد، وەك قوربانی هاوپه‌یمانێتی لەگەڵ رۆژئاوا

سیاسی

ئارچیبالد بولۆچ رۆزڤڵت، كوڕه‌زای سه‌رۆكی پێشوتری ئه‌مریكا تیۆدۆر رۆزڤلت، له‌ كتیبَبه‌كه‌یدا( كۆماری كوردیی مهاباد) ده‌ڵێت: كێشه‌ی سه‌ره‌كی كۆماری كوردستان ئه‌وه‌بوو كه‌ كورده‌كان پێویستیان به‌ سۆڤیه‌ت بوو، ته‌نها چانسیان هێزی سوپای سوور بوو، به‌ڵام په‌یوه‌ندییه‌ نزیكه‌كانیان له‌گه‌ڵ ستالین و سۆڤیه‌ت وایكرد كه‌ هێزه‌ رۆژئاواییه‌كان پشتی ئێران بگرن، سۆڤیه‌ت كشایه‌وه‌ و كۆماری كوردستان ڕوخا.

سیناریۆكانی داهاتووی تیرۆر

سیاسی

تیرۆر زاراوەیەكە بۆ هەر كارێكی توندوتیژی بەكاردێت، كە لەلایەن رێكخراوێك یان كەسێك ئەنجام دەدرێت، بە ئامانجی تێكدانی ئەمنی وڵاتێك یان گەیشتن بە ئامانجە سیاسیی و تایبەتیەكان ، یان بۆ گۆڕینی حوكمی وڵاتێك ئەنجام دەدرێت.

بۆچى نه‌وه‌ى نوێ وه‌كو بزوتنه‌وه‌ى گۆڕانى پێناكرێت؟

بیر و ڕا

دوای رێككه‌وتنی سیاسی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان‌و بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت، شاسوار عه‌بدولواحید سه‌رۆكی جوڵانه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ لێدوان‌و جوڵه‌یه‌كی سیاسی ده‌ست پێكردووه‌، كه‌ جیاواز له‌ ڕابردوو لێدوانه‌كانی دژی سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتی‌و  پارتی توندتر كردۆته‌وه‌، ئه‌م لێدوانانه‌ دوای رێكه‌وتنه‌كه‌ ئاماژه‌و مه‌به‌ستی زۆری تێدایه‌ كه‌ باكگراوه‌ندێكی سیاسی بۆ داهاتووی بزوتنه‌وه‌كه‌ له‌خۆ ده‌گرێت.  بۆیه‌ ده‌مانه‌وێت بزانین شاسوار عه‌بدولواحید بۆچی له‌م كاته‌دا به‌ دیاری كراوی ئه‌م لێدوانه‌ توندانه‌ ده‌دات، به‌ ناراسته‌وخۆ چی به‌ گۆڕان‌و جه‌ماوه‌ره‌كه‌ی ده‌ڵێت، ئایا نه‌وه‌ی نوێ ده‌بێته‌ به‌دیلی گۆڕان و ده‌توانێت جڵه‌وی شه‌قام بگرێته‌ ده‌ست؟

ئه‌كه‌په‌ بۆچی زۆرینه‌ی ده‌نگه‌كانی به‌ده‌ستهێنایه‌وه‌؟

سیاسی

دوێنێ هه‌ڵبژاردنه‌ شاره‌وانیه‌كانی توركیا به‌رێوه‌چوو، كه‌ به‌ پێی ئه‌نجامه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ پارتی داد و گه‌شه‌ (AKP) زۆرینه‌ی ده‌نگه‌كانی به‌ده‌ستهێنایه‌وه‌، كه‌ له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ساڵی (2014)دا له‌ %40 ده‌نگه‌كانی به‌ده‌ستهێنا.

ڕۆژوو چه‌ندین گۆڕانكاری به‌سه‌ر جه‌سته‌دا دێنێت

سیاسی

 له‌م ساڵانه‌ی دوایدا مانگی ڕه‌مه‌زان كه‌وتۆته‌ مانگه‌كانی هاوینه‌وه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ كاته‌كانی ڕۆژ درێژتر بوون و پله‌كانی گه‌رماش به‌رزبوونه‌ته‌وه‌. ئه‌مه‌ش واته‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ هه‌ندێك وڵاتی وه‌ك نه‌رویج كاتی ڕۆژوو بوون ده‌گاته‌ 20 سه‌عات له‌م ساڵدا. پرسیاره‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئایا ده‌كرێت ڕۆژوو سودی بۆ ته‌ندروستی ڕۆژووگران هه‌بێت؟ له‌م ڕاپۆرته‌دا وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ش ده‌ده‌ینه‌وه‌ و ئاماژه‌ به‌وه‌ش ده‌كه‌ین كه‌ به‌هۆی ڕۆژووه‌وه‌ جه‌سته‌ چی به‌سه‌ردێت؟

دوای ئاڵۆزیەکانی ناوچەکە، عێراق و ئەمریکا دەبنە دوژمن، یان وەکو دۆست دەمێننەوە؟

سیاسی

په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكاو عێراق دوای ساڵی 2003 چووه‌ قۆناغێكی نوێوه‌ كه‌ ته‌واو جیاواز بوو له‌ قۆناغی سه‌رده‌می ڕژێمی پێشوو، له‌ ئێستاشدا دوای ئاڵۆزبوونی په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و ئێران و ئه‌گه‌ری هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی نێوانیان ، عیراق به‌بێ ویستی خۆی به‌هۆی جوگرافیا و ستراتیژی شوێنه‌كه‌ی بۆ هه‌ردوو وڵاتی ئه‌مریكاو ئێران وا ده‌كات كه‌ له‌م دۆخه‌دا بێ لایه‌ن نه‌مێنێته‌وه‌، بۆیه‌ چه‌ند سیناریۆیه‌ك بۆ په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و عیراق دێته‌ كایه‌وه‌ كه‌ سروشتی په‌یوه‌ندییه‌كانی :نێوانیان دیاری ده‌كات كه‌ خۆی له‌ سێ سیناریۆ ده‌بینێته‌وه‌

ئەمریکا مۆبایلی هواوی دەخاتە لیستی رەشەوە

ئابووری

وتەکەی ترامپ لەبارەی ئەوەی که‌ کۆمپانیای (هواوی)مه‌ترسی له‌سه‌ر ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی دروست کردووه‌، هیچ نەبوو جگە لە ڕاگه‌یاندنی قۆناغێکی نوێی ململانێی جه‌نگی بازرگانی نێوان ئه‌مریکا و چین، که‌ کۆمپانیای هواوی گه‌وره‌ترین زیانی له‌م جه‌نگه‌ به‌رده‌که‌وێت.

په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و ئێران له‌ نێوان دوژمنایه‌تی و كۆكردنه‌وه‌ی ده‌ستكه‌وتدا

سیاسی

په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و ئێران له‌م ماوه‌یه‌دا به‌ شێوه‌یه‌ك ئاڵۆزبووه‌ كه‌ له‌ ڕابردوودا وێنه‌ی نه‌بووه‌، هۆكاری ئه‌مه‌ش بۆ پرسی ئه‌تۆمی ئێران ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، كه‌ ئه‌مریكا به‌ سه‌رچاوه‌ی سه‌رجه‌م كێشه‌كانی ده‌زانێت، ئه‌م ئاڵۆزبوونه‌وه‌ گه‌یشتۆته‌ ئاستێك كه‌ ئه‌مریكا هێزی سه‌ربازی ڕه‌وانه‌ی ناوچه‌كه‌ كردووه‌ و ئێرانیش بێ منه‌تی خۆی له‌ .ئه‌مریكا ڕاگه‌یاندووه‌

ڕێكه‌وتنی خراپ و ناڕوون ئه‌نجامی هه‌ر خراپ ده‌بێت

سیاسی

 لایه‌نه‌ سه‌ره‌كیه‌كانی كوردستان دوای چه‌ندین كۆبوونه‌وه‌ و ڕێك نه‌كه‌وتن له‌ كۆتایدا ڕێكه‌وتن بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت و كارا كردنه‌وه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی .كوردستان، به‌ڵام وا دیاره‌ هێشتا ڕێك نه‌كه‌وتوون و ئه‌وه‌ی ئێستاش له‌ مه‌یدانی هه‌رێمی كوردستاندا ده‌گونجێت ده‌رئه‌نجامی ڕێكه‌وتنی خراپ و نا ڕوونی لایه‌نه‌كانه

توركیا، سیسته‌می موشه‌كی ڕوسیا هەڵدەبژێرێت یان سزای ئه‌مریكا؟

سیاسی

 توركیا ئێستا له‌به‌رده‌م دوو ڕییانی ته‌واو كردنی ڕێكه‌وتنی كڕینی سیسته‌می موشه‌كی S400 ی ڕوسی و ناڕه‌زایی ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانێتی ئه‌تڵه‌سیدایه‌، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی كه‌ ئه‌نكه‌ره‌ و مۆسكۆ له‌سه‌ر دۆخی سوریا ناكۆكی زۆریان هه‌یه‌، له‌ ناو ئه‌و هه‌موو گێژاوه‌دا توركیا چۆن خۆی ڕزگار ده‌كات؟كه‌ به‌شێوه‌یه‌ك بێت په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ ئه‌و دوو وڵاته‌ زلهێزه‌ به‌باشی بهێڵێته‌وه‌ و به‌رژه‌وه‌ندییه‌ .سه‌ربازی وئابووری سیاسیه‌كانیی خۆشی بپارێزێت

خول به‌خول.. خۆزگه‌م به‌ خولی پێشتر

سیاسی

 دوای دامه‌زراندنی له‌ ساڵی 1992 وه‌ك یه‌كه‌م ده‌زگای یاسادانان له‌ هه‌رێم به‌رده‌وام ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانی هه‌مه‌جۆر بووه‌ته‌وه‌، هه‌ر له‌ داگیركردن و داخستن و دواتریش گوێڕایه‌ڵی بۆ پارته‌ سیاسیه‌كان، هه‌موو ئه‌مانه‌ وایكردوه‌ كه‌ نه‌توانێت به‌ كاری ڕاسته‌قینه‌ی خۆی هه‌ستێت و بڕیاره‌كان به‌ پێی یاسا ڕێك بخات ، كۆده‌نگی بۆ ئه‌و یاسایه‌نه‌ كۆبكاته‌وه‌ كه‌ ڕه‌هه‌ندی نیشتیمانیی هه‌یه‌، ئه‌مه‌ش وایكردوه‌ له‌ ده‌زگایه‌كی گرنگی به‌هاداره‌وه‌ ببێته‌ شوێنی پیاهه‌ڵدان به‌ سه‌ركرده‌ی پارتی سیاسی و .وتنی به‌ندو بالۆره‌ تیایدا

بۆچی ئەمریكا لەگەڵ بزووتنەوەی تاڵیبان دانوستان دەكات

سیاسی

ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە ساڵی 2012ەوە بە شێوەیەكی نهێنی دانوستان لەگەڵ بزووتنەوەی تاڵیبان ئەنجام دەدات و دەیەوێت لەو ڕێگایەوە كۆمەڵێك .ئامانجی خۆی لە ڕووی سیاسی و ئابووریەوە بەدەستبهێنێت و بە كەمترین زیانیش لە ئەفغانستان بچێتە دەرەوە

ڕۆژئاوای كوردستان، ناوچەی ئارام یان ناوچەی بە عەرەب كردن؟

سیاسی

هەفتەی ڕابردوو توركیا و ئەمریكا لەسەر دروستكردنی سەنتەرێكی كاری هاوبەش بۆ چاودێری كردنی ناوچەی ئارام لە ڕۆژئاوای كوردستان ڕێك كەوتن، ڕێك كەوتنەكە .دوای هەڕەشەكانی سەرۆكی توركیا هات

ڕۆژێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌... ترامپ هێرشی سه‌ربازی ده‌كاته‌ سه‌ر ئێران؟

سیاسی

سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا 48 كاتژمێری دیاری كرد بۆ كۆمه‌ڵێك سزای نوێ به‌سه‌ر ئێراندا، كه‌ سزای ئابووری زیاتر و له‌وه‌یه‌ هێرشێكی ئاسمانی دیاری كراویش له‌ خۆ بگرێت.

پێنج پێگه‌ی گرنگی ئێران له‌لایه‌ن ئه‌مریكاوه‌ ده‌كرێنه‌ ئامانج

سیاسی

وا دیاره‌ لێدانی ته‌پڵی جه‌نگ له‌ ناوچه‌كه‌دا نزیك بۆته‌وه‌، كه‌ هه‌ر له‌ بنه‌ڕه‌تدا ناوچه‌یه‌كی پڕ له‌ ئاڵۆزیی و كێشه‌یه‌،تاكو ئێستاش جیهان به‌ وه‌ستانی هه‌ناسه‌یان چاوه‌ڕوانی ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه‌كانی سه‌ر هێرشه‌كه‌ی دوو كۆمپانیاكه‌ی ئارامكۆی سعودیه‌وه‌ن، كه‌ له‌ ناوچه‌ی خه‌ریس و به‌قیق كرانه‌ ئامانج، كه‌ به‌ گه‌وره‌ترین دامه‌زراوه‌ی نه‌وتی جیهان داده‌نرێن، هه‌رچه‌نده‌ حوسیه‌كان به‌رپرسیارێتی خۆیان له‌ هێرشه‌كه‌ ڕاگه‌یاند، به‌ڵام سعودیه‌ و ئه‌مریكا په‌نجه‌ی تۆمه‌تیان ئاڕاسته‌ی ئێران كردو تۆمه‌تباریان كرد به‌وه‌ی له‌ پشت هێرشه‌كه‌وه‌یه‌.

خۆپیشاندانه‌كانی میسر.... داواكاری ڕوون و داهاتوویه‌كی نادیار

سیاسی

دوای چه‌ندین ساڵ له‌ بێده‌نگی و خامۆشی شه‌قامه‌كان، میسریه‌كان ڕۆژی هه‌ینی چونه‌ سه‌ر شه‌قام و داوای ڕۆشتنی عه‌بدولفتاح سیسی سه‌رۆكی وڵاتیان ده‌كرد، خۆپیشاندانه‌كان دوای به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی شمه‌ك و ئاشكرا بوونی گه‌نده‌ڵی به‌رپرسانی ئه‌و وڵاته‌ ده‌ستی پێكرد. له‌م ڕاپۆرته‌ شیكاریه‌دا ئاماژه‌ به‌ شكاندنی ترس هۆكاره‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی خۆپیشاندانه‌كان و داوا و ئه‌نجامه‌كانی و داهاتووی ده‌كه‌ین.

زەیتونی عەفرین وەك یەكەم قوربانی داگیركاری

سیاسی

دەشتایی وكێوەكانی شاری عەفرین، یەكێكن لە ناوچە بە پیتەكانی ڕۆژئاوای كوردستان، كە دانیشتوانەكەی بەهۆی ئەم گونجاوییەوە كشتوكاڵ دەكەن ،هەروەها بەخێوكردن و بەرهەمهێنانی زەتونیشیان كردووە بە كاری لە پێشینەیان و ڕێژەی 70%ی داهاتی دانیشتوانەكەی پێكدەهێنێت، بەڵام دوای داگیركردنی ئەو شارە لەلایەن توركیا و گروپە تیرۆرستیەكانەوە، ئێستا زەیتونی عەفرین بەتاڵان دەبرێت دارەكانیشی دەبڕدرێنەوە.

خۆپیشاندانی هه‌ڕه‌مه‌كی و داواكاری هه‌مه‌ جۆره‌ بێ ئه‌نجام ده‌بێت

سیاسی

دوای ئارامبوونی شه‌قامی عێراقی بۆ ماوه‌ی ساڵێك و چه‌ند مانگێك، جارێكی دیكه‌ شه‌قامی عێراقی جوڵه‌ی به‌ ئاڕاسته‌ی ناڕه‌زایه‌تی له‌ كاره‌كانی حكومه‌ت تێكه‌وتوه‌، خۆپیشاندانی ئه‌مجاره‌ جیاوازه‌ له‌ خۆپیشاندانی شاره‌كانی باشووری عیراق، كه‌ له‌ مانگی ته‌موزی 2018دا ئه‌نجامدرا، چونكه‌ ئه‌مجاره‌ له‌ پایته‌ختدایه‌ و دروشمی (گه‌ل ڕوخانی ڕژێمی ده‌وێت)ده‌ڵێنه‌وه‌، ئه‌مه‌ش واته‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خۆپیشانده‌ران جگه‌ له‌ داوا سه‌ره‌كیه‌كانیان كه‌ دابین كردنی خزمه‌تگوزاری و هه‌لی كار و ڕیشه‌كێش كردنی گه‌نده‌ڵیه‌، داوای ده‌ست له‌كاركێشانه‌وه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراقیش ده‌كه‌ن.

گوێ درێژه‌كانی ئه‌فریقا مه‌ترسی له‌ناوچوونیان له‌سه‌ه‌ر، هۆكاره‌كه‌شی بۆ كرێمی ڕوخسار ده‌گه‌ڕێته‌وه‌

کولتوور

له‌ وڵاتی چین كۆمپانیاكان هه‌وڵی به‌ده‌ستهێنانی ملیۆنه‌ها پێستی گوێدرێژ ده‌ده‌ن،بۆ ئه‌وه‌ی دواتر له‌ دروستكردنی ده‌رمانی جوانكاریدا به‌كاری بهێننه‌وه‌، ئه‌مه‌ش بۆته‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ نرخی كه‌ر له‌ ئه‌فریقا به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو گران ببێت، هه‌روه‌ها ئه‌م بازرگانی كردنه‌ مه‌ترسی ئه‌وه‌ی له‌سه‌ره‌ ببێته‌ هۆی له‌ناوچوونی كه‌ره‌كان، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری نه‌رێنی له‌سه‌ر ژیانی هاوڵاتیانی ئه‌فریقا به‌جێده‌هێلێت.

بڕیارەكانی كۆبوونەوەی نائاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق

سیاسی

ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق لە كۆبوونەوەی نائاسایی خۆیدا كە شەوی شەممە ئەنجامی دا،كۆمەڵێك بڕیاری گرنگی وەك هەنگاوی یەكەم دەركرد، كە تایبەتە بە وەڵامی داواكانی خۆپیشاندەران وئەو داوایانەی كە مەرجەعی باڵای ئاینی لە وتاری هەینیدا باسی كردبوون.

توركیا هەناسەی ژیانەوەی بە داعش و تیرۆرستان دایەوە

سیاسی

توركیا تاكو ئێستا سێ ئۆپراسیۆنی سەربازی لە سوریا ئەنجامداوە و برەوەی یەكەم لەم ئۆپراسیۆنانە گروپە تیرۆرستیەكان و داعش بوون،زەرەمەندی یەكەمیش كورد و هاوڵاتیانی سڤیل بوون، هەروەها ئۆپراسیۆنی ئەمجارە بە بەراورد بە ئۆپراسیۆنەكانی پێشووتر

قاسمی سولەیمانی رێگربووە لە دەستلەكاركێشانەوەی عادل عەبدولمەهدی

سیاسی

پێگه‌ی مۆنیته‌ری ئه‌مریكا ئاشكرای كرد، كه‌دوای هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانیه‌كه‌ی ساڵی 2018دا، عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئێستا له‌لایه‌ن دوو هاوپه‌یمانی گه‌وره‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی فشار بۆته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست له‌كاربكێشێته‌وه‌، فشاره‌كانیش به‌هۆی ئه‌و ناڕه‌زایه‌تیانه‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی كراوه‌ته‌وه‌ كه‌ له‌م مانگه‌دا زۆرینه‌ی شاره‌كانی عیراقی گرتبوه‌وه‌.

 ترەمپ پارەى بەکورد داوە؟

سیاسی

كاتێك دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا بڕیاری كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی له‌ باكوری سوریا ڕاگه‌یاند، له‌ ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی واشنتندا ڕووبه‌ڕووی ڕه‌خنه‌یه‌كی توند بوه‌وه‌، تا گه‌یشته‌ ئه‌وه‌ی سه‌ركرده‌كانی پارته‌كه‌ی خۆشی ڕه‌خنه‌یان له‌م كاره‌ی گرت، بۆیه‌ دواتر ترامپ له‌ تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر چه‌ندین تویتی دژی كورد بڵاو كرده‌وه‌، كه‌ گرنكترینیان ئه‌وه‌ بوو كه‌ وتی له‌ به‌رامبه‌ر شه‌ڕكردنیان له‌ دژی داعش، واشنتن پاره‌یه‌كی زۆری به‌ كورد داوه‌.

مه‌رجه‌عیه‌تی باڵای عیراق له‌ ڕازی كردنی خۆپیشانده‌ران شكستی هێنا

سیاسی

مه‌رجه‌عیه‌تی باڵای عیراق له‌ ڕازی كردنی خۆپیشانده‌ران شكستی هێنا له‌سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌وه‌ شه‌پۆلێكی فراوانی خۆپیشاندان زۆرینه‌ی شاره‌كانی عیراقی گرته‌وه‌، توڕه‌یی و ناڕه‌زایی خۆپیشانده‌ران بۆ كه‌ڵه‌كه‌ بوونی شكستی سیاسه‌تمه‌دارانی ئه‌و وڵاتدا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ 16 ساڵه‌ حوكمی عیراق ده‌كه‌ن، هه‌روه‌ها توڕه‌یی خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مجاره‌ قورسایی پیاوانی ئاینی تێپه‌ڕاند، كه‌ ڕۆڵێكی گه‌وره‌یان له‌ ئاراسته‌ كردنی شه‌قامدا ده‌بینی. ئه‌یاتولڵا عه‌لی سیستانی مه‌رجه‌عی باڵای عیراق، كه‌ كاریگه‌ریه‌كی زۆری روحی له‌سه‌ر مسوڵمانی شیعه‌ هه‌یه‌، ڕۆژی هه‌ینی داوای له‌ خۆپیشانده‌ران كرد كه‌ به‌ ئارامی داواكانیان بگه‌یه‌ننه‌ ده‌سه‌ڵاتداران، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌م داواكاریه‌ ڕۆژی یه‌ك شه‌ممه‌ خۆپیشاندانه‌كان فراوانتر بوون، خوێندكارانی زانكۆ و خوێندنگاكانیش له‌ شاری به‌غداد مانگرتنیان ڕاگه‌یاند. سیستانی له‌ به‌یاننامه‌كه‌ی ڕۆژی هه‌ینیدا ویستی ناوه‌ڕاستی دار گۆچانه‌كه‌ بگرێت،چونكه‌ له‌لایه‌ك داوای له‌ خۆپیشانده‌ران كرد به‌ هێمنی داواكانیان بگه‌یه‌نن، له‌لایه‌كی دیكه‌شه‌وه‌ داوای له‌ ده‌سه‌ڵاتداران كرد خۆپیشانده‌ران بپارێزن. خۆپیشانده‌رانیش ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی سیستانیان به‌ جۆرێك له‌ هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ وتاری ده‌سه‌ڵاتدارانی سیاسی لێكدایه‌وه‌، كه‌ سوورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی داواكانی شه‌قام پشت گوێ بخه‌ن، كه‌ خۆی له‌ گۆڕینی ڕژێمی فه‌رمانڕه‌وا ده‌بینێته‌وه‌، له‌بری ئه‌مه‌ خۆیان به‌ قسه‌ كردن له‌سه‌ر تێكده‌ران ده‌دزنه‌وه‌،ئه‌وانه‌ی به‌ پیلانی ئه‌مریكا و ئیسرائیل و سعودیه‌ و ئیمارات خۆیان خزاندۆته‌ ناو خۆپیشانده‌رانه‌وه‌،به‌مه‌ش دابڕانێكی ته‌واو له‌ نێوان ده‌سه‌ڵات و خۆپیشانده‌ران دروست بووه‌. ئه‌م پێشڤه‌چوونانه‌ دوای سوربونی خۆپیشانده‌ران دێت له‌ شاری به‌غداد و شاره‌كانی دیكه‌، كه‌ فشاریان خستۆته‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات به‌وه‌ی داواكانیان جێبه‌جێ بكه‌ن،هه‌روه‌ها ئه‌مه‌ له‌كاتێكدایه‌ كه‌ هه‌وڵێك له‌لایه‌ن سیستانیه‌وه‌ پێشبینی ده‌كرێت، به‌وه‌ی به‌جۆرێك له‌ جۆره‌كان ده‌ستپێشخه‌ریه‌ك بكات،به‌ڵام فشارێكی وا نه‌كه‌وێته‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات و له‌ به‌رامبه‌ریشدا جۆرێك له‌ سازشی ڕوكه‌شی بۆ خۆپیشانده‌ران بكات. به‌لام ئه‌وه‌ی ڕوونه‌، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ یه‌كێك له‌ داواكانی خۆپیشانده‌ران هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی میلیشیا چه‌كداره‌كانه‌، كه‌ بنیاتی بنه‌ڕه‌تیان حه‌شدی شه‌عبیه‌ و به‌ فتوایه‌كی سیستانی پێكهێنراوه‌. لێدوانێكی ئه‌بو مه‌هدی موهه‌ندیس جێگری ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبی ئه‌وه‌ ئاشكرا ده‌كات، كه‌ دڵه‌ڕاوكێیه‌كی زۆر له‌ نێوان میلیشیاكانی نزیك له‌ ئێران هه‌یه‌،ئه‌م دڵه‌ ڕاوكێیه‌ دوای ئه‌وه‌ هات، كه‌ ترس هه‌یه‌ توڕه‌یی خۆپیشانده‌ران درێژ ببێته‌وه‌ و ناكۆكی نێوان گروپه‌كان بگۆڕێت بۆ ته‌سفیه‌ی حساب. موهه‌ندیس له‌ كاتی به‌شداری له‌ پرسه‌ی (وسام العلیاوی) كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ فه‌رمانده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌ره‌كانی میسانه‌وه‌ كوژراوه‌، ڕایگه‌یاند حه‌شدی شه‌عبی له‌ كاتێكی گونجاودا له‌ ژێر فه‌رمانی فه‌رمانده‌ی هێزه‌ چه‌كداره‌كاندا ده‌ستوه‌ردان ده‌كات. چاودێرێكی سیاسی عیراقی ده‌ڵێت: به‌شداری حه‌شدی شه‌عبی له‌ جه‌نگی دژی داعش و ڕزگار كردنی چه‌ند ناوچه‌یه‌ك ، واتای ئه‌وه‌ نیه‌ كه‌ عیراق بكه‌وێته‌ به‌رده‌ستیان وه‌ك (حزب الله لبنانی)كه‌ به‌ بیانووی ڕزگاركردنی باشووری لوبنان له‌ ئیسرائیل ئه‌مه‌ی كردووه‌. ئه‌و چاودێره‌ ده‌پرسێت، ئێستا چۆن سیستانی به‌رگری له‌ حه‌شد ده‌كات، دوای ئه‌وه‌ی حه‌شد و گروپه‌كانی دیكه‌ بوونه‌ هێزێك بۆ كوشتن و ترساندنی عێراقیه‌كان. عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیران، ئێواره‌ی شه‌ممه‌ و به‌یانی یه‌ك شه‌ممه‌ هه‌وڵی دا كۆتایی به‌ خۆپیشاندانه‌كان بهێنرێت، به‌ڵام ڕێكاره‌كانی ته‌واو پێچه‌وانه‌ بوونه‌وه‌، كاتێك فه‌رمانی به‌ ده‌زگای دژه‌ تیرۆر كرد، مه‌ترسیدارترین كه‌س ده‌ستگیر بكه‌ن، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش به‌شه‌قامه‌كاندا بڵاوو ببنه‌وه‌، ئه‌مه‌ش ترسی لای زۆرێك دروست كردوه‌، كه‌ ببێته‌وه‌ هۆی خوێنڕشتنێكی نوێ، به‌ڵام ئه‌و هێزه‌ هیچ ڕێكارێكیان دژ به‌ خۆپیشانده‌ران نه‌گرته‌ به‌ر، به‌ڵام هێشتا ترس هه‌یه‌ كه‌ بێنه‌ شه‌قام و به‌شداری له‌ خۆپیشاندانه‌كاندا بكه‌ن. هه‌روه‌ها سه‌رۆك وه‌زیران بۆ ئه‌وه‌ی كه‌شێكی ئاسایی بخوڵقێنێت داوای له‌ هه‌ردوو وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ و خوێندنی باڵا كرد كه‌ ڕێكاره‌كانیان توند بكه‌نه‌وه‌، به‌وه‌ی خوێندكار پێویسته‌ پابه‌ندی ده‌وام بین، به‌ڵام ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ بوویه‌وه‌ و خوێندكاران مانگرتنیان ڕاگه‌یاند و چوونه‌ ناو خۆپیشانده‌ران. خوێندكاره‌كان له‌ ناوچه‌ی (باب المعڤم) له‌ سه‌نته‌ری شاری به‌غدا، دروشمی ڕوخانی ڕژێمیان ده‌وته‌وه‌، هه‌روه‌ها ئاڵای عیراقیان به‌رزكردبووه‌ وه‌ و دروشمی ( ایران برا برا... بغداد تبقی حره‌)یان ده‌وته‌وه‌، كه‌ بریتی یه‌ له‌ داوای چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ی ئێران و ئازادبوونی به‌غداد له‌ میشلیا چه‌كداره‌كانی نزیك له‌ ئێران و ده‌ستهه‌ڵگرتنی ئه‌و وڵاته‌ له‌ كاروباری ناوخۆی عیراق. حارس حسن لێكۆڵه‌ری عیراقی ده‌ڵێت:" دیمه‌نی به‌شداری خوێندكاران له‌ خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مڕۆدا هیوایه‌كی زۆری پێبه‌خشیم، جا به‌شدارییه‌كه‌یان له‌ زانكۆ و خوێندنگه‌كه‌یان بێت یان چوونیان بۆ مه‌یدانه‌كان، هیوایه‌كی زۆری له‌سه‌ر هه‌ڵده‌چنرێت". ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد كه‌ خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مجاره‌ " له‌ دایك بوونی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی مه‌ده‌نی نوێیه‌، كه‌ خۆی له‌ دیدگای نه‌وه‌ی پێشوو ڕزگار ده‌كات ، هه‌روه‌ها له‌ ترسی ده‌یه‌ی ڕابردوودا ناژین،بۆیه‌ ده‌یانه‌وێت به‌ ده‌ستی خۆیان چاره‌نوسیان دروست بكه‌ن". ئه‌و گه‌نجانه‌ شكستیان به‌ تیۆری پیلانگێری هێنا، چینه‌ به‌ته‌مه‌نه‌كانیشیان – به‌ بیركردنه‌وه‌ و ته‌مه‌نه‌وه‌- خسته‌ به‌رده‌م ته‌حه‌دایه‌كی گه‌وره‌، شیعه‌ هه‌ژموونی ڕۆشنبیری (له‌ عیراقدا) له‌ده‌ستدا، هیچی له‌به‌رده‌ستدا نه‌ماوه‌، ته‌نها ئه‌وه‌ نه‌بێت په‌نا بۆ توندو تیژی و تۆمه‌تی خیانه‌تكردن به‌رێت. سه‌رچاوه‌كان ده‌ڵێن، زۆرینه‌ی فه‌رمانده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی نیگه‌رانن، هه‌ست ده‌كه‌ن جێنفوزیان له‌ عیراقدا كه‌وتۆته‌ مه‌ترسیه‌وه‌، ئه‌مه‌ش واته‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌وه‌یه‌ له‌ به‌كارهێنانی توندوتیژیه‌كانی دژ به‌ خۆپیشانده‌ران به‌شداری بكه‌ن. چاودێران ده‌ڵێن پێكدادانه‌كه‌ی رۆژی شه‌ممه‌ی باشووری عیراق كه‌ له‌ نێوان گروپه‌ چه‌كداره‌كانی نزیك له‌ ئێران و خۆپیشانده‌رانی (سرایا السلام)ی موقته‌دا ئه‌لصدر ڕوویدا، وێنه‌یه‌كه‌ له‌ وێنه‌كانی ململانێی شیعه‌ و شیعه‌ له‌ نێوان خۆیاندا، كه‌ هه‌ردوو لایان مه‌به‌سیتیان به‌ده‌ستهێنانی ده‌سه‌ڵاته‌. ئێران به‌هیچ شێوه‌یه‌ك به‌ ئاشكرا ده‌ستی نه‌خسۆته‌ ناو خۆپیشاندانه‌كانی عیراقه‌وه‌، ته‌نها به‌ لێدوانی نیگه‌رانی له‌ سه‌رچاوه‌ی داواكاریه‌ نه‌بێت. عه‌باس موسه‌وی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران ڕۆژی یه‌ك شه‌ممه‌ ڕایگه‌یاند، كه‌ ولاته‌كه‌ی " نیگه‌رانیه‌كی زۆری له‌سه‌ر ڕووداوه‌كانی ئه‌م دوایانه‌ی عیراق هه‌یه‌، كه‌بۆته‌ هۆی كوشتنی ده‌یان كه‌س و تێكدادانی موڵكی گشتی، نیگه‌رانیشن له‌ سه‌رچاوه‌ی داواكاریه‌كه‌ و زیادبوونی توندوتیژیه‌كان". وتیشی:" ته‌هران متمانه‌ی ته‌واوی به‌ حكومه‌ت و گه‌لی عیراق و مه‌رجه‌عیه‌ت هه‌یه‌، كه‌ ده‌توانن به‌سه‌ر كێشه‌كاندا سه‌ربكه‌ن" ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد كه‌ ته‌هران به‌ وردی چاودێری دۆخه‌كه‌ ده‌كات و پشتگیری له‌ داواكانی خۆپیشانده‌ران ده‌كات، كه‌ مه‌رجه‌عی باڵا و سه‌رۆك وه‌زیران به‌ ئاشكرا دووپاتیان له‌سه‌ر كردۆته‌وه‌. به‌ پێی ڕاگه‌یاندنه‌كانی ئێران، ته‌هران داوای خۆپیشانده‌ران ته‌نها له‌ چاوی مه‌رجه‌عی باڵا و عادل عه‌بدولمه‌هدیدا ده‌بینێته‌وه‌،ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌رگیز سازش له‌سه‌ر شتێك ناكات كه‌ كاریگه‌ری له‌سه‌ر هه‌ژموونی خۆی له‌ عیراقدا هه‌بێت. له‌ كۆتایشدا موسه‌وی وتی: " ئێران هه‌ر له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندنه‌وه‌ی عیراقی نوێدا، له‌ هه‌موو دۆخه‌ هه‌ستیاره‌كاندا هاوكار و پاڵپشتی حكومه‌ت و گه‌لی عیراق بووه‌، توانی خۆشی بۆ وڵاتێكی دراوسێ و دۆست و برای خۆی خه‌رج كردووه‌". چاودێرانی عیراقی دووپاتی ده‌كه‌نه‌وه‌، به‌ڵی ته‌هران ئاماده‌یه‌ هه‌موو وزه‌ی خۆی له‌ عیراقدا خه‌رج بكات، به‌ڵام بۆ به‌دیهێنانی داواكانی خۆپیشانده‌ران نا، به‌ڵكو بۆ كپ كردنه‌وه‌یان و پاراستنی ڕژێمی فه‌رمانڕه‌وا.

بۆچی ئه‌مریكا دەیەوێت بگەڕێتەوە بۆ سوریا؟

سیاسی

سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكی ئه‌مریكا چه‌ندین جار پابه‌ند بوونی وڵاته‌كه‌ی خۆی دووپات كردۆته‌وه‌ به‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له‌ سوریا، به‌ڵام پێشبینی ئه‌وه‌ ده‌كرێت سه‌رۆك ترامپ له‌ بڕیاره‌كه‌ی پاشگه‌زبووبێته‌وه‌ و ته‌نها پاشه‌كشه‌ی هێزه‌كه‌ی بۆ ئاڵوگۆڕ بووبێت و نه‌یه‌وێت له‌و وڵاته‌دا بچێته‌ ده‌ره‌وه‌.

سوپایەك لە تیرۆریستان لەژێر فەرمانی توركیادا

سیاسی

روپە ڕادیكاڵەكانی سوریا كە زیاتر لە 30 گروپی توندڕەون و پێشتر لەناو داعشدا بوون یان هاوكاریان بوون، ئێستا بە فەرمانی سوپای توركیا لەژێر ناوی ( سوپای نیشتیمانی سوریا) یەكیان گرتوە و شەڕی هێزەكانی سوریای دیموكرات دەكەن ،ئەم گروپانە چەندین تاوانیان لە كوشتن و ڕفاندن و تیرۆر و دزی و تاڵانی دژ بە هاوڵاتیانی مەدەنی ئەنجامداوە.

خۆپیشاندانه‌كانی ئێران هه‌ر به‌ هه‌رزانكردنه‌وه‌ی نرخی سوته‌مه‌نی ده‌وه‌ستێت؟

سیاسی

حكومه‌تی ئێران له‌ بڕیارێكی چاوه‌ڕوان نه‌كراودا نرخی سوته‌مه‌نی به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رزكرده‌وه‌، ئه‌مه‌ش ناڕه‌زایی و كاردانه‌وه‌ی هاوڵاتیانی له‌سه‌رانسه‌ری وڵاتدا لێكه‌وته‌وه‌ و پێشبینیش ده‌كرێت خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تیه‌كان سه‌رانسری ئێران بگرێته‌وه‌.

عادل عه‌بدولمه‌هدی ڕۆیشت و كێشه‌كانه‌كانی عیراق مانه‌وه‌

سیاسی

عیراق پێش حكومه‌ته‌ ته‌مه‌ن كورته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی ڕووبه‌ڕووی چه‌ندین كێشه‌ بۆته‌وه‌، ئه‌و كێشانه‌ كه‌ڵه‌كه‌ بووی 16 ساڵه‌ی ڕابردووی حومكڕانی عیراقن و سه‌رجه‌م كابینه‌كانی حكومه‌تیش به‌رپرسن له‌ دروستبوونی ئه‌و كێشانه‌ و چاره‌سه‌رنه‌كردنیان. له‌ به‌شی یه‌كه‌مدا به‌ ئامار تیشكمان خسته‌ سه‌ر گه‌نده‌ڵیه‌كانی عیراق پێش كابینه‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی.