ئازاد قەزاز: سەدەیەك لەمەوبەر ئەقڵی سیاسی كورد چۆن بووە هەروا ماوەتەوە

ئەم دەسەڵاتە هی ئەوە نییە بەدیلی نەبێت، بەڵام ئەو هێزە نەهاتۆتە ئاراوە كه بتوانێ ئەمانە لابەرێت

ئازاد قەزاز: سەدەیەك لەمەوبەر ئەقڵی سیاسی كورد چۆن بووە هەروا ماوەتەوە

3266 خوێندراوەتەوە


دیداری، سالار مەحمود


ئازاد قەزاز، نوسەرو لێكۆڵەرو مامۆستای زانكۆ، لەم دیدارەدا، لەگەڵ دیپلۆماتیك مەگەزین، سەبارەت بەخۆپیشاندانەكانی هەرێمی كوردستان دەوێت‌و پێیوایە ئەگەر لەناو كوردا هۆشیاری ببوایە، دەبوو زووتر خەڵك دژی ئەم دەسەڵاتە بخرۆشایە.

 

دیپلۆماتیك مەگەزین: بەبڕوای ئێوە، خۆپیشاندان‌و ناڕەزایەتییەكانی ئەمجارەی خەڵكی كوردستان چ جیاوازییەكیان لەوانی پێشووتر هەیە، بەتایبەت كە گەشتووەتە هەولێرو دهۆك‌و لەوێش شەقام جوڵاوە؟


ئازاد قەزاز: لە ڕاستیدا وەڵامی پرسیارەكە خۆی زۆر ڕوونەو ڕەنگە لەوە زیاتر نەوترێت كە خۆت وتووتە، جیاوازییەكە دیارەو سەرانسەری كوردستانی باشووری گرتۆتەوە، ئەگەر پرسیار لە جیاوازی بكەین، ئەوە جیاوازییەكەی ئەمجارە خۆپیشاندانێكی گشتگیرەو زۆربەی زۆری جەماوەری كوردستانی خرۆشاندووە. بەڵام پرسیاری گرینگترو جەوهەری لەوەدایە، ئەمجارەیان بۆ سەرانسەرو گشتگیرە، لە كاتێكدا ئەم دەسەڵاتە زۆر دەمێكە شكستخواردووە، بێباكە، گەندەڵەو فشۆڵە؟ بگرە هەر لە سەرەتای دامەزراندنی ئەم هەرێمەدا لەسەر بنەمایەكی وەهمی هاتە ئاراوە، تاكە بنەما كە شەرعیەتی بە دەركەوتنی هەرێمی كوردستانی باشووردابێت، ئەو شەرعیەتە نێودەوڵەتییە بوو كە پێیبەخشرا.


ئەوە مێژوویەكی درۆو دەستكردە كە حیزبەكانی كوردستان‌و زۆرینەی خەڵكی باوەڕیپێهێناوە كە هەرێمی كوردستانی باشوور بەرهەمی ڕاپەڕینی كورد خۆیەتی، نا، نەخێر، بەرهەمی ڕاپەڕین كۆڕەویی‌و ئاوارە بوونی ملیۆنانی خەڵكی بوو.


لەوكاتەی خەڵكی بەرەو ئێران‌و توركیا لە كۆڕەوی‌و ئاوەرەییدا بوون، كەچی دوو سەركردە كوردەكە بەرەو بەغدا تەشریفیان بۆ لای سەدام دەبرد، بۆیە دەڵێم كورد بە گشتی لە ناو درۆیەكی زۆر مەزندا دەژی‌و حیزبەكانی كوردستانیش، بەتایبەتی پارتی‌و یەكێتی ئەو درۆیە دەپارێزن لە پێناو دەسەڵاتی خۆیان.

،،

ئەوە مێژوویەكی درۆو دەستكردە كە حیزبەكانی كوردستان‌و زۆرینەی خەڵكی باوەڕیپێهێناوە كە هەرێمی كوردستانی باشوور بەرهەمی ڕاپەڕینی كورد خۆیەتی، نا، نەخێر، بەرهەمی ڕاپەڕین كۆڕەویی‌و ئاوارە بوونی ملیۆنانی خەڵكی بوو.

بۆیە دەبێ نەوەی پاش ڕاپەرین ئەم ڕاستییە بزانێت كە بە هەڵەدا براوەو بە خۆی نازانێت، ئایا ئێوە دەزانن كە نزیكەی سەدەیەك لەمەوبەر هەمان دەستی دەرەكی حوكمڕانییەكی بۆ كورد بە مەلیكایەتی شێخ مەحموود بۆ كوردستانی باشوور دامەزاراند، كەچی هەر كورد خۆی بە ڕابەرایەتی ئەو شێخە لەناوی برد!؟ ئێوە دەزانن كە ئیستا هەمان كارەسات لەسەرد دەستی پارتی‌و یەكێتی‌و حیزبەكانی تر بە ڕابەرایەتی بارزانی دووبارە دەبێتەوە؟! ئایا ئێوە دەركتان بەوە كردووە كە سەدەیەك لەمەوبەر ئەقڵی سیاسی كورد چۆن بووە هەروا ماوەتەوە، چی بەرهەمهێنا ئەوكات، هەر ئەوەشی بەرهەمهێناوەتەوە ئێستا.


بەهەرحاڵ كاتێ دەستێكی دەرەكی هەرێمێكی ساوامان پێدەبەخشێ، لەبری پەرەپێدان‌و گەشەپێكردنی ئەم هەرێمە ساوایە، بەخێوكەرانی ڕۆژبەڕۆژ دوایاندەخست‌و سیس‌و بێپێزیان دەكرد.


هێزێكی دەرەكی، ساوایەكی خۆمانی بە مەتۆڵكەوە خستەوە بەردەستی خۆمان، كە بە تاسەو تامەزرۆییەوە هەموومان چاوەڕوانی بووین، كەچی لە بری گەورەكردنی، كوشتمان.


لەم پێشەكییەوە ئیدی ئەم پرسیارە سەرهەڵئەدات كە بۆ هەر لەو سەرەتایەوەو پاش ئەوەش بە چەندین ساڵ لەم حوكمڕانییە، ئەم خۆپیشاندانە بەم شێوەیە نەهاتۆتە ئاراوە، كەچی ئێستا ڕوودەدات؟ بێگومان كەسانێكی زۆر هەن دەمێكە پەستن لەم دەسەڵاتەو هەوڵیشدراوە بۆ خۆپیشاندان، وەلێ وەك ئەمجارەیان نەبووە، ئەمەیە كە جێگەی پرسیارە.


ئەگەر بە كورتی وەڵامبدەینەوە ئەوا دەڵێین، هۆكارەكەی ئاشكرابوونی شاراوەیەكە كە كۆمەڵێ هۆكاربوون پێشتر ڕێگەیان لەوە گرتووە ئەم شاراوەیە دەركەوێ.


دەسەڵاتێ كە مێژوویەكی پیرۆزی درۆییەنەی بۆ خۆی خوڵقاندبێ، دەسەلاتێ كە ئابووری‌و سەرچاوەی دارایی لای خۆی قایمكردبێ، دەسەڵاتێ كە دەزگای میدییایی وا مەزنی بۆ خۆی دامەزراندبێ، دەسەڵاتێ كە خۆی كردبێتە سەرچاوەی سۆزی نەتەوایەتی‌و ئەو سەرچاوەیەش لە ناخی خەڵكەكەدا بێت، ئینجا ئەمانە هەموویان بەندیخانەیەكی وەهای بۆ كورد دامەزراندبێت كە نەتوانێ بیركردنەوەی لەو تەلبەندە تێپەڕ بكات‌و بەندكراوەكانیش وەكو كۆیلەی سۆزداری خۆیانیان لێهاتبێت‌و ئیرادەیان پێنەمابێ‌و ئینجا ئەم دەسەڵاتە بێباك‌و بێبەزییە بەردەوام هەر دەروازەیەك كرابێتەوە بۆ ڕزگاربوون، بە دەرگایەكیتری لەو هۆكارانەی ناومانهێنان داخستبێتەوە لە پێناو پاراستنی بەرژەوەندی حەزو خۆزگەكانی خۆی، بێگومان مرۆڤ لە دۆخێكی ئاوادا، هۆشیابوونەوەی ڕووداوێكی ئاسان نابێت.

،،

دەسەڵاتێ كە مێژوویەكی پیرۆزی درۆییەنەی بۆ خۆی خوڵقاندبێ و بەندیخانەیەكی وەهای بۆ كورد دامەزراندبێت كە نەتوانێ بیركردنەوەی لەو تەلبەندە تێپەڕ بكات‌و بەندكراوەكانیش وەكو كۆیلەی سۆزداری خۆیانیان لێهاتبێت‌و هەر دەروازەیەك كرابێتەوە بۆ ڕزگاربوون، بە دەرگایەكیتر دايان خستۆتەوە لە پێناو پاراستنی بەرژەوەندی حەزو خۆزگەكانی خۆيان


لەوە دەچێ كە جەماوەری كورد ئێستا لەوە گەشتبێت، دەسەڵاتی كوردی لە ژێر ئەو فشارانەی ئاماژەم دانێ مەستی كردبێت‌و ئێستا هۆشیاربووبێتەوە.
ئەمەوێ بڵێم هەرچەندە لە ڕووی چەندایەتییەوە ئەم خۆپیشاندانانە لەوانەی پێشوو جیاوازترەو هەموو كوردستانی تەنیوەتەوە، وەلێ لە ڕووی چۆنایەتیشەوە جیاوازییەكی گرینگ خۆی نیشاندەدات، چۆنایەتیەكە لەوەدایە كە ئەم دەسەڵاتەی نزیكەی سەدەیەكە بە ناوی كوردایەتییەوە بازرگانی بە گەلی كوردەوە دەكات، دەركەوت كە ئەمانە بازرگانن و هەرچی سۆزێكی نەتەوایەتی هەبێت لەواندا نەبووە وەك لە پێشەوە ئاماژەم دایە.


دەركەوت كە ئەمانە جگە لە پاراستنی دەسەڵاتی خۆیان هەرچی ناوی پرۆژە بێت بۆسەربەخۆیی‌و دەوڵەتداری لە مێشكیاندا نەبێ، دەركەوت هەرچی ڕازو نیازیان هەیە جگە لە خۆ مەزنكردن‌و خۆپیرۆزكردن، هیچ نیازێكی مرۆڤدۆستی‌و خۆشەویستی و گەشەكردنی كووردبوون لە دڵیاندا نەبێ.


ئەگەر هەرمرۆڤێ بە چاوێكی زانستی‌و فەلسەفەییەوە لەمانەی بڕوانایە، زۆر زووتر دەیزانی ئەمانە لەبار نین بۆ گەشەپێكردنی تاكی كوردو ڕەوڕەوەی مێژووی كورد بە ئاڕاستەیەكی دروستا ناتوانن ڕێكبخەنەوە.


دەركەوت ئەم سەركردەو ڕابەرانە جگە لە خۆئارایشتدان، هیچیتر لە هەگبەكەیاندا نەبووبێت، جۆری گوتارو رەفتاریان ئەوەی لێدەخوێنرایەوە ئەگەر بە چاوێكی زانستیانە ببینرایە. ئەگەر ئەوە بۆ گشتەی خەڵكی تا ئێستا دەرنەكەوتبێ، وا ئێستا ئەو ٢٦ ساڵەی تەمەنیان ئەوەی بەرجەستە كرد كە ناخ و هەناوو نیازی ئەوان چی تیابووە. هەنووكە وردو درشتی خەڵكی دەزانن‌و دەتوانن وەسفی ئەم دەسەڵاتدارە كوردانە بكەن. كەواتە ئەگەر سەردەمێ شاخ ئەوانی شاردبووەوە، سەردەمێكیش مێژووی دروستكراوی خۆیان ئەوانی پەنادابوو، سەردەمێتر بە جاشكردنی نەیارەكانی‌و بە پێشمەرگە كردنی خۆیان، ناڕازییەكانی كوردستانیان بێدەنگكردبوو، ئیدی هیچ نەما خۆیان بدەنە پاڵی‌و خۆیان لە پەنایا بشارنەوە.

،،

 دەركەوت ئەم سەركردەو ڕابەرانە جگە لە خۆئارایشتدان، هیچیتر لە هەگبەكەیاندا نەبووبێت، ئەگەر سەردەمێ شاخ ئەوانی شاردبووەوە، سەردەمێكیش مێژووی دروستكراوی خۆیان ئەوانی پەنادابوو، سەردەمێتر بە جاشكردنی نەیارەكانی‌و بە پێشمەرگە كردنی خۆیان، ناڕازییەكانی كوردستانیان بێدەنگكردبوو، ئیدی هیچ نەما خۆیان بدەنە پاڵی‌و خۆیان لە پەنایا بشارنەوە.


بۆیە خەڵكی ئیتر هیچ بیانوویەكیان نەما تا چاوەڕێی ئومێدێ لەوانەوە بكەن، ئەو پاساوەیان بە دەستەوە نەما كە ئەوان ئاییندەیان بۆ دروست ئەكەن، باوەڕیان بەو سۆزە نەتەوایەتیەش نەما كە ئەوان بانگەشەی بۆ دەكەن، بۆیە هەرچی ئاتاجێكی ڕۆحی‌و دەروونی ئەم گەلە بێت، لای ئەو دەسەڵاتەی بەناوی ئەوانەوە دەبێژێ، باویان نەما، ئیدی هەموو شت ئاشكرا بوون‌و بن بەڕەیان خستە سەر بەڕە.

گەمەی ڕیفراندۆم‌و پاشان سووككردنی خۆیان لە بەغدا، نەدانی مووچەو ملنەدان بە مافی ڕەوای خەڵكی، ئیتر هیچی بۆ ئەو دەسەڵاتە نەهێشتەوە خەڵكی سڵی لێكاتەوە. بەتایبەتی كە بەغدا ئەوەی لەسەری بوو لەبەشە مووچەی كوردستان دەینێرێ، كەچی دەسەڵاتدارانی هەرێم ئامادە نین بەشەكەی خۆیان بدەن. كە دەبوو ڕێك پێچەوانە بووایە، ئەم دەسەڵاتە نێرسیستییە دەبوایە بیوتایە كوردینە سوكایەتییە ئێوە چاوەرێی دەستی بێگانە بن، ئێمە پارێزەری كەرامەتی ئێوەین، ئەگەر خۆشمان برسیكەین نایەڵین ئێوە موحتاجی ئەوان بن، كەچی ئەو دەسەڵاتە لەسەر ئەم هەموو شكست‌و ماڵوێرانییە، لە خۆشی‌و بەزمی خۆی ناكەوێ‌و سەرەڕای ئەوەش بەتەمایە ئەوەی بەغداش بۆخۆی بەرێت.


من دەڵێم ئەگەر لەناو كوردا هۆشیاری ببوایە، دەبوایە دەمێك بوو ئەم دەسەڵاتە ڕیسواكرایە، كەچی ئۆپۆزیسیۆن بە هەموو ئەقڵێكییەوە دەچێت لەگەڵیان حكومەتی بنكە فراوان پێكدەهێنیت، بۆیە باوەڕم وایە، هەموو هێزو حزبەكانی كوردستان، لەم دۆخەی ئێستای كە كوردستانی تێكەوتووە، بەشدارن، هیچیان، هیچ پرۆژەیەكیان نەبووە كە لەسەر بنەمای زانستی داڕێژرابێت‌و هەوڵی چاكسازیان دابێت‌و ئینجا توانیبێتیان پارتی‌و یەكێتیش فێركەن چۆن حوكمڕانی بكەن، وای دەبینم گشتیان جگە لە خوتبەو بەیاننامە هیچیتریان لە باردا نەبێت.


ئیدی لە پاش ئەم ڕوونكردنەوەیە وەڵامی پرسیارەكەت ئەوەیە، بەڵێ ئەم خۆپیشاندانەی ئەمجارە، هەم لە ڕووی چۆنێتی‌و هەمیش لە ڕووی چەندێتی دەبێت جیاوازی لەوانیتر هەبێت. لە هەندێ نوسینتردا ئاماژەم بەوەداوە كە ئەم هەرێمە تەنها ئەو سودەی دەبێت، دەسەڵاتی كوردی‌و ئەقڵی سیاسی كورد خۆی دەناسێت، ئەم خۆناسینەوەیە لە بەرژەوەندی ئاییندەی كوردا دەبێت، بەوەی ئیدی ئەم ئەقڵە سیایسیە بگاتە ئەو پنتەی دان بە مەرگی خۆیدا بنێت‌و گیانی بە خاك بسپێرێت، چونكە تا ئەم ئەقڵە سیاسییە مابێت، كورد ناگاتە ئامانج.

 

دیپلۆماتیك مەگەزین: لەوەو پێش دەگوترا تا خۆپیشاندان‌و ناڕەزایەتییەكان نەگەنە زۆنی زەردو نەبنە سەرتاسەری ئاكامیان نابێت، پێتانوایە ئێستا كە لەزۆنی زەردیش خەڵكی ناڕازی خرۆشاوە، فشاری زیاتر بۆ سەر دەسەڵات دروستبووبێت، یان وەكو دەگوترێت، دەسەڵات هاتبێتە لەرزە؟

ئازاد قەزاز: بەڵێ باوەڕم وایە كەئەمجارەیان خۆپیشاندان فشار دەكات، ئەگەر خۆپیشاندانەكە ئاڕاستەیەكی هەڵە وەرنەگرێت كە لە كۆتاییدا بچێتەوە خزمەتی دەسەڵات‌و بۆ كپكردنی بیانوو بەدەستەوە بدات.


ئەوە ڕاستە دەسەڵات ئێستا لە ژێر فشاردایە، بەڵام بیرمان نەچێت كە دەسەڵاتیش لە هەوڵی ئەوەدایە رێگایەك بۆ كەمكردنەوەی ئەو فشارەو هەڵگێرانەوەی هاوكێشەكە بۆ بەرژەوەندی خۆی بدۆزێتەوە، بۆنموونە من گومانم هەبوو لەو ئەندامەی كۆمەڵی ئیسلامی كە بە ئەڵاهوئەكبەر لەو خۆپیشاندانە بەشداری دەكرد لە هەولێر، پارتی‌و یەكێتی لەناو خۆپیشاندەران دابەستەی زۆریان هەن، لەسەر ئەوە كار ئەكەن ئەو خۆپیشاندانانە بە جۆرێ لە جۆرەكان پووچەڵ بكەنەوە، بۆیە دەڵێم سەرەتا خۆپیشاندەران فشار دەكەن، بەڵام تا كەی خۆپیشاندانەكە بەرگە دەگرێ‌و تا كەی دەسەڵات خۆی لەبەرئەگرێ‌و چۆن كۆتاییپێدەهێنرێت، ئەوانە هێشتا جێگەی پرسیارن.


ئەگەر خۆپیشاندەران پرۆژەو ستراتیژو ئەقڵی داڕێژەریان هەبێت، گوماندەكەم بگەنە ئامانجی تەواوی خۆیان‌و مافی تەواوی خۆیان دەستەبەربكەن.

 

دیپلۆماتیك مەگەزین: بۆچوونێك هەیە كە پێیوایە " زۆرینەی كۆمەڵگەی كوردی خواستی مانەوەی ئەم سیستم‌و دەسەڵاتەی هەیەو هێزی مانەوەیان دەداتێ، بۆیە نابێت چاوەڕوانی گۆڕانكاری بكەین" لەمڕووەوە ڕاتان چییە؟


ئازاد قەزاز: منیش خۆم تاڕادەیەك ئەو باوەڕەم هەیە، هەر بۆیە لە وەڵامی پرسیاری پێشوودا گومانێكم داناوە، گەلی كورد بە هیچ پرۆسەیەكی پەروەردیی دروستی شارستانێتیدا تێنەپەڕیوە، ئەو توخمە كەلتووری‌و ئایینیانەی كە دەسەڵاتێكی وەكو ئێستای خوڵقاندووە، گۆرانكاری بەسەردا نەهاتووە، زیهنییەتێكی دامەزراوەیی ئەوتۆی بۆ نەخوڵقێنراوە كە بتوانێ خۆی وا ڕێكخات، ئەگەر ئەم دەسەڵاتە كوردییەی ئێستا نەمێنێ، زوو خۆی دامەزرێنێتەوە، لەبەرئەوە هەر وەك ئەوانی لێدێتەوە. ئیدی هەرچی لەرزەیەكیش بەم دەسەڵاتە كوردیە بگات‌و لە ژێرفشاردا هەراسان بكرێت، مادام بەرەیەكی لەوجۆرە لەبەرامبەر ئەم دەسەڵاتەدا نەبێت، ئەم دەسەڵاتە لە هەموو ساتێكدا ئەتوانێ باری سۆزداری گەلی كورد بەهەر بیانوویەك بووبێت بۆلای خۆی بێنێتەوەو جارێكیتر بۆمانەوەی خۆی، شەرعیەت بگێڕێتەوە.

 

،،

 گەلی كورد بە هیچ پرۆسەیەكی پەروەردیی دروستی شارستانێتیدا تێنەپەڕیوە، ئەو توخمە كەلتووری‌و ئایینیانەی كە دەسەڵاتێكی وەكو ئێستای خوڵقاندووە، گۆرانكاری بەسەردا نەهاتووە، زیهنییەتێكی دامەزراوەیی ئەوتۆی بۆ نەخوڵقێنراوە كە بتوانێ خۆی وا ڕێكخات، ئەگەر ئەم دەسەڵاتە كوردییەی ئێستا نەمێنێ، زوو خۆی دامەزرێنێتەوە

 

دیپلۆماتیك مەگەزین: لە خۆپیشاندان‌و ناڕەزایەتییەكاندا، داواكاری‌و دروشمی نان‌و ژیان‌و بژێوی گرنگترن، ڕووبەڕووی دەسەڵات بكرێنەوە، یان دروشمی سیاسی‌و داواكاری بۆ گۆڕانكاری سیاسی؟

ئازاد قەزاز: باوەڕموایە لەم قۆناخەدا دروشمی بژێوی ژیان گرینگە بەرەوڕووی دەسەڵات بكرێتەوە. گۆڕانكاری سیاسی، كات‌و پرۆسەی تایبەت دەخوازێ كە هەنووكە باوەڕناكەم لە بەردەستی خۆپیشاندەراندا هەبێت، باوەڕیشم وایە هەتا ئەم دەسەڵاتەی ئێستاو هەرچی ئەم هێزو حزبانەی هەنووكە لە گۆڕەپانی كوردستان كار دەكەن، هەبن، كورد هەرگیز ناگاتە مافی ڕەوای خۆی‌و نابێتە ئەو گەلەی كە لە ناو گەلانیتردا مرۆڤ بتوانێ شانازی پێوە بكات. تێكڕایان نە بیركردنەوەیان بۆ ئەم سەردەمە ئەگونجێت‌و نە پەیامەكانیشیان ئاراستەیەكی دروست لەم سەردەمەدا بەرهەمئەهێنێت.

 

دیپلۆماتیك مەگەزین: بۆچی كۆمەڵگەی كوردی نایەوێت ئەم سیستم‌و دەسەڵاتە تێپەڕێنێت، ئایا بەدیل‌و شوێنگرەوەی باشتر شكنابات، یان هێشتا هێزی گۆڕانكاری لە كۆمەڵگەی كوردیدا نەخەمڵیوە؟


ئازاد قەزاز: ئەم دەسەڵاتە هی ئەوە نییە بەدیلی نەبێت، ئەوان چی ئەكەن تا كەسانیتر نەتوانن جێیان بگرنەوە. بەڵام ئەو هێزە نەهاتۆتە ئاراوە تا بتوانێ ئەمانە لابەرێت.

 

دیپلۆماتیك مەگەزین: بەو هەموو قەیران‌و شكستەوە، بۆچی دەسەڵاتی كوردی دان بەشكست‌و مردنی خۆیدا نانێت؟


ئازاد قەزاز: چونكە دەسەڵاتی كوردی خۆی ناناسێت، نازانێ لە كوێدایەو لە چ سەردەمێكدایە، تێناگات كە ئەو خۆی لەسەر خەیاڵ بیناكردووە، نەخۆشی دەروونی هەیەو دان بەو نەخۆشییەدا نانێت یان نازانێ كە نەخۆشە. لە شۆكی نەرسیسمی (خودشەیدایی) خۆیدا دەژی‌و هەندێجاریش وەك گرفتارێكی دەروونی خۆی بە مەزنترین كەس دەزانێت، مرۆڤی گرفتار لەم دۆخەدا ناتوانێ خۆی بناسێت، تا چاك نەبێتەوە، ئەی كێ چاكی بكاتەوە؟ كەس نییە... لە كاتێ ئاوادا دەبێت مرۆڤی حەكیم هەبن لەتەك ئەمجۆرە دەسەڵاتدارانەدا بزانن چۆن مامەڵە بكەن، بەڵام ئەوەی لای ئێمە هەیە ئەوەیە كە هێزو حیزبەكانی دی پەلەیان بوو چۆن لەگەل ئەم دەسەڵاتدارە بەشداری دەسەڵات بكەن. ئیتر پێمناڵێی ئەم دەسەلاتدارە چۆن ئەتوانێ دان بە مەرگ‌و شكستی خۆیدا بنێت.


دەبێت پرۆژە هەبێت‌و بیسەلمێنێت ئەم مرۆڤە گرفتارەو دەبێت پرۆژەش هەبێت چۆن ئەم مرۆڤە چاكبێتەوە، ئەگەر لەم جۆرە پرۆژانە نەبن‌و بزاڤی هۆشیابوونەوەی لەسەر هەڵنەچنرێن، هەر ئاوا دەمێنینەوە.


لە هەر سەدەیەكدا كە گۆڕانكاری نێودەوڵەتی جێگەیەك بە كورد دەبەخشێ، بە خشكەیی كورد خۆی لە باری ئەبات، شێخ مەحموود لە سەدەی ڕابردوو بە نموونەو بارزانی لەم سەدەیەدا بە نموونە وەرگرە. ئەگەر ئەتەوێ بە مێژووی دووری كوردا بڕۆڕەوە، نموونەی تریش دەدۆزیتەوە. بەڵام لە بیرمان نەچێت كە جەماوەری كوردیش كە بە سۆزێكی نەتەوایەتی هەڵەی ئەوتۆ قانگ دراون، لەم شكستانەدا بەشداردەبن. تۆ بڵێی ئەمجارەیان جەماوەری كورد، لەم دۆخەی خۆیان كە ئاماژەم دایە هۆشیاربووبێتنەوەو بتوانن گیانی ئەقڵی سیاسی ڕابردوو و هەنووكەی خۆیان بە خاك بسپێرن، نازانم.

ئازاد قەزاز

- نوسەرو لێكۆڵەرو مامۆستای زانكۆیە.
- چارەسكاری دەروونیی - كۆمەڵایتییە لە دەزگای نۆڤاكیورا لە هۆڵەندا.
- توێژەری بواری تیۆلۆژییە لە زانكۆی لیوڤن لە بەلجیكا.
- خاوەنی دەیان كتێب‌و وتارە لە بواری فەلسەفەی ئایین، تیۆلۆژی، سایكۆلۆژی‌و سایكۆپۆلەتیك.

 

author photo

ڕۆژنامەنوسی سیاسی و دیكۆمێنتەری سیاسی و مێژویی