شکستی ناسیۆنالیزمی شوانکارە و زەمەنی گەشەی هەستی عێراقچێتی

چۆن فەشەلی قەومەچی كوردایەتی بوە هۆی خەونبینین بە عێراقی عەجەمییەوە؟

شکستی ناسیۆنالیزمی شوانکارە و زەمەنی گەشەی هەستی عێراقچێتی

714 خوێندراوەتەوە

لە سەد ساڵی دروستبونی عێراقەوە هەتا ئەمڕۆ لەحزەیەك نەبوووە وەك ئەم چركە ساتەی ئێستا هەستی عێراقچێتی لە باشوری كوردستاندا بە هێزبوبێت.


دوای 100 ساڵ لە سەركوتكردن و كوشتن و بڕین چی وایكردووە خەڵكی باشوری كوردستان چاوەڕێی باوەشی گەرمی دوژمنەكەیان بن.


ناسیۆنالیزمی كوردی لە سەرەتای دروستبونییەوە هەتا ئەمڕۆ، ناسیۆنالیزمێكی شوانكارە بووە، بەمانای لە قاڵبدانی كوردایەتی لە چوارچێوەی خێڵدا و سەیركردنی سەرۆكی خێڵ وەك سەرۆكی نەتەوە. لەكاتێكدا ناسیۆناالیزم بۆخۆی دیاردەیەكی شاریانەیە و بەمانای باڵاكردنی هەستوسۆز دێت بۆ قۆناغێكی باڵا تر لە هەستی خێڵەكی.


بەڵام سەرانی قەومەچی كوردایەتی هەر لەسەرەتاوە ناسیۆنالیزمی كوردیان كردووە بە بارمتەیەك بۆ بەرژەوەندییەكانی خێڵ و لە چوارچێوەی هەست و نەست و بەرژەوەندییە خێڵەكیەكانیاندا كوردایەتیان كردووە. هەر ئەمەش وامان لێدەكات زۆر بەسادەیی ناسیۆنالیزمی كوردی ناوبنێین ناسیۆنالیزمی شوانكارە.


كە رەگەزە سەرەكیەكانی بریتین لە لەقاڵبدانی ناسیۆنالیزم و خەباتی نەتەوەیی لە چوارچێوەی بەرژەوەندییەكانی خێڵ و دروستكردنی سەركردەی خێڵەكی لە بری سەركردەی نیشتیمانی و دروستكردنی خێڵی سەردەست لەبری نەتەوەیی سەردەست.


لە سەد سااڵی رابردوودا، ناسیۆنالیزمی شوانكارە، یان قەومەچی كوردایەتی، لانی كەم لە باشوری كوردستان، بەرپرسیارە لە لاقەكردنی ناسیۆنالیزمی كوردی و خاڵیكردنەوەی لە هەموو مانا راستەقینەكانی.


لە سەد ساڵی رابردوودا قەومەچی كوردایەتی بریتی بووە لە براكوژی، خیانەت، جاشایەتی، شكاندنی كەرامەتی مرۆڤی كورد، كوشتن و بڕین و سوتاندن و لاقەكردن و تەعزیب و خنكاندن و هەژارخستنی میللەت وبرسێتی و قاچاخچێتی و جاشایەتی و تۆتالیتاریزم و سەركوتكردن. بۆ هەریەك لەمانە سەدان و بگرە هەزران بەڵگەی كۆن و نوێ‌ لەبەردەستدان.


ئەگەر هەموو شۆڕشێك بە دەسكەوتەكانیدا بناسرێتەوە و بڕیاری سەركەوتن یان فەشەلی لەسەر بدرێت، ئەوا بێگومان ناسیۆنالیزمی شوانكارەی كوردایەتی لە یەكەم تاقیكردنەوەیدا "ساقیت!" دەبێت.

،،

دوای سەد ساڵ لە شۆڕش و خەباتی ئەم ناسیۆنالیزمە شوانكارەیە جێگای خۆیەتی بپرسین بۆچی بە دوا پلەی نائومێدی كوردبون گەیشتین؟ لەكاتێكدا لەژێر چەپۆكی بەعس و دڕندەیی ئەو ڕژێمەدا هەستی كوردایەتی ئەگەرچی شارەوە بوو،بەڵام لە لوتكەدابوو.


وەڵامەكەی بەسادەیی ئەوەیە كە ئێمە ڕێگەیەكی هەڵەمان بۆ كوردایەتی هەڵبژارد، كە بریتی بوو لە ناسیۆنالیزمی شوانكارە،وەك خراپترین جۆرەكانی ناسیۆنالیزم.


كە لە سایەیدا میرەكانی جەنگ و فەرهودچی كوردایەتی پەیدابوون و دواهەمین دیاریشیان هێنانەوەی شازادەی باڕەكانی ئەوروپا بوو، كە بەوپەڕی دڵڕەقی و بەربەریەتەوە پەروەردە كراون بۆ ئەوەی تا 100 ساڵی دیكەش حوكمی ئەم وڵاتە بكەن.


لە سایەی ناسیۆنالیزمی شوانكارەدا، نا دادی گەیشتۆتە لوتكە و جگە لە كەمینەیەك وەك حاشییە بەدەوری سەرۆك خێڵەكانی كوردایەتی،زۆرینەی خەڵكی لە هەژاری و نەهەماتیی گەورەدا دەژین.


ئێستا بە جێگایەك گەیشتوین خەڵك بە تەواوی بێزار و توڕەیە لە ناسیۆنالیزمی شوانكارە و ئەزمونی 30 ساڵەی قەومەچی خێڵەكی، بەڵام ئیتر تازە كار لەكار ترازاوە و میللەت هیچ ڕێگایەك و هیچ دەرتانێكی نییە بۆ راستكردنەوەی هەڵەی 100 ساڵە و هیچ ئامرازێكیشی بەدەستەوە نییە بۆ ڕوبەڕوبونەوە و لادانیان.
لە بنەرەتدا شەرمێكی گەورەیە مرۆڤ دوای ئەو مێژووە خوێناوییە خۆی بە عێراقچی بزانێت، بەڵام ئەم شەرمەزارییە لەسەرشانی میرەكانی ناسیۆنالیزمی شوانكارەیە نەك هاوڵاتی بەستەزمان. ئەوان بەرپرسن لەشكستی خەونی مرۆڤی كورد بۆ دروستكردنی شوناسێكی سەربەخۆ لەدەرەوەی عێراقی عەرەبی.
سەردەمانێك دۆنكیشۆتەكەمان، بەشیر موشیری نەمر، لە بەغداوە پڕ بە گەروی دەیقڕاند" بەشیر موشیری كووردی ئازادە، هەركەس انفصالی نەببێت دیارە گەوادە".كەچی سەرەولێژبونەوە و ڕوتبونەوەی ناسیۆنالیزمی شوانكارە گەیاندینیە جێگایەك دوای شكستی ڕیفرامدۆم، فازڵ میرانی،یەكێك لەسەرانی ناسیۆنالیزمی شوانكارە بڵێت" من عێراقیم و شانازی بە عێراقی بونی خۆمەوە دەكەم"

 

author photo

ڕۆژنامەنوس و مامۆستای زانكۆ

سەرنوسەری دیپلۆماتیك مەگەزین

ڕۆژنامەنوسی تایبەتمەند لە ڕۆژنامەوانی بنكۆڵكاری