ڕۆژئاوای کوردستان لەبەردەم پەیامی ئاگرینی تورکیاو ڕووسیادا

ڕۆژئاوای کوردستان لەبەردەم پەیامی ئاگرینی تورکیاو ڕووسیادا

532 خوێندراوەتەوە

لە ڕۆژانی دوایی مانگی ئۆكتۆبەردا، چەندنی نامەو پەیامی ئاگرینی وڵاتانی دەستوەردەر لە كاروباری سوریا ئاڵوگۆڕیان پێكرا، بەتایبەت توركیاو ڕووسیا كە لە سوریادا چەندین ناوچەی گرنگیان داگیركردووە، لە سەرووی هەموویانەوە شاری ئیدلب لە باكوری ڕۆژئاوا تاوەكو ڕۆژهەڵات، ئەو ناوچانە هێزەكانی سوریای دیموكرات بەهاوكاری هاوپەیمانان كۆنترۆڵی كردوون.


پەیامەكانی ئەمجارە بە وتن یان لێدوانی سیاسی نین، وەك ئەوەی كە پێی ڕاهاتووین، بەڵكو ئەمجارە بەئاگرە،واتە بە هێرشی ئاسمانی و بە هاوەن و تۆپهاوێژە، بەتایبەت هێرشەكان بۆ سەر ناوچەی " عین عیسا"یە، كە بە پایتەختی ئیداری و سیاسی بەڕێوەبەرایەتی خۆسەری ڕۆژئاوای كوردستان دادەنرێت.


ناوچەی عەین عیسا لە ریفی رەقە، لەچەند ڕۆژی ڕابردوودا كەوتە بەرهێرشێكی توندی گروپە تیرۆرستیەكانی " سوپای نیشتیمانی" و سوپای توركیاوە،ئەمەش كاتێك ڕوویدا كە سوپاكەی ئەسەد و هێزەكانی ڕوسیا بەشێوەیەكی چاوەڕوان نەكراو لەو ناوچانە پاشەكشێیان كرد،دواتریش قسەو باسی ئەوە هاتە پێش كە ئەنكەرە دەستی بە ئامادەسازی كردووە بۆ داگیركردن و هێرشكردنە سەر ناوچەیەكی نوێی هێزەكانی سوریای دیموكرات لە ڕۆژهەڵاتی فورات.

،،

توركیا هەرچەندە ناوچەیەكی زۆری لە بەشی باشوری لەگەڵ سوریا داگیر كردووە، بەڵام هێشتا ئاماژە بەوە دەكات كە دەیەوێت مەترسی لەسەر سنورەكانی كەم بكاتەوە، هەروەها ناوچەیەكی زۆریشی لە نێوان هەردوو شاری سەرێ كانی و گردە سپی داگیر كردووە، بەڵام ئەو رازی نیە و دەیەوێت خاكی زیاتری ڕۆژئاوای كوردستان داگیر بكات،ئەم كارەش چەندین جار لەسەر زاری بەرپرسانی سیاسی و سەربازی توركیا دووپات كراوەتەوە.


چاودێران كۆكن لەسەر ئەوەی كە توركیا " ستراتیژی نەفەس درێژی" پەیڕەو دەكات، ئەمەشی لە ناوچەكانی " قەڵغانی فورات" و " چڵە زەیتون" جێبەجێ كرد، كە هێشتا ئەو ئۆپراسیۆنانە كۆتاییان نەهاتووە و توركیا ناوبەناو هێرش دەكاتەوە،هەروەها هەركات بارودۆخ گونجاو بوو، ئەوا بێ یەك و دوو باس لە ئۆپراسیۆنی نوێ و " هەڕەشەی تیرۆر" لەسەر سنورەكانی دەكات، بارودۆخ گونجاوی بۆ توركیا ئەو كاتەیە كە وڵاتانی زلهێز لە سەروی هەموویانەوە ئەمریكا گڵۆپی سەوزی بۆ هێرش كردن بۆ هەڵبكات.


ماوەی چەندین ساڵە توركیاو هێزەكانی دیكەی وڵاتانیش ڕاستەوخۆ هێرشیان نەكردووە، بەڵكو سەرەتا بە لێدوان و جوڵە ئامادەسازییان بۆی كردووە،وەك ئەوەی لەم كۆتاییانەدا لە ڕۆژئاوای كوردستان ڕوویدا، كە ئەنكەرە باسی لەوە كرد چەند چەكدارێكی هێزەكانی سوریای دیموكراتی كوشتوە، كە دزەیان كردۆتە ناوچەكانی چڵە زەیتون و قەڵغانی فورات، ئەم كارەش توركیا بە هەڕەشەیەكی بۆ سەر بەرژەوەندی و ئەمنی نەتەوەیی لێكدایەوە.


ئیبراهیم كالن وتەبێژی سەرۆكایەتی توركیا، لە سەرەتای مانگی ئۆكتۆبەردا ڕایگەیاند" لە هەردوو ڕێكەوتنمان لەگەڵ ڕوسیا و ئەمریكادا، ماف بە توركیا دراوە كە بەرگری لەخۆی بكات و دژی هەر كیانێكی تیرۆرستی بجوڵێتەوە".


وتیشی:" ئەو بەندە ماف بە توركیا دەدات بەرگری لە خۆی بكات، هەروەها بچێتە ئەو ناوچانەی كە تیایدا خاك و بوونی هەڕەشەی لێدەكرێت".
دەربارەی ئۆپراسیۆنی نوێی توركیاش، كالن وتی:" توركیا مافی ئەوەی هەیە كە لە هەر ساتێكدا بێت دژی پەكەكە و داعش لە سوریا و عیراق یان هەر ناوچەیەكی دیكە هێرش بكات، لەوەیە ئۆپراسیۆنەكان لە هەر ساتێكدا بێت ئەنجام بدرێت".

،،

لەلایەكی دیكەوە، بەدر مەلا رەشید توێژەری كوردی لە لێدوانێكیدا بۆ ماڵپەڕی " حورە" ئاماژەی بەوە كرد كە توركیا دوور نیە ئۆپراسیۆنێكی نوێ لە رۆژهەڵاتی فورات ئەنجام بدات، لەو بارەیەوە دەڵێت:" نزیكە توركیا ئۆپراسیۆنێكی نوێ ئەنجام بدات، ئەویش لەبەر چەند هۆكارێك، یەكەمیان: ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەكانی نێوان توركیا و ڕوسیا لەسەر چەندین دۆسیەی گرنگ كە ناوخۆیی و هەرێمین، ئەمە جگە لەوەی ناكۆكیەكانی لەگەڵ یەكێتی ئەوروپادا گەیشتۆتە لوتكە، بەتایبەت لەگەڵ فەرەنسادا، كە ڕاوێژكاریان لە چوارچێوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە ڕۆژئاوای كوردستان هەیە".


ئەو چاودێری سیاسیە ئاماژە بەوەش دەكات، كە تاكو ئێستا توركیا داوای لەلایەنی ئەمریكی دەكات ڕێكەوتننامەی " ئەردۆگان- پێنس" و " جێبەجێ بكەن، هەروەها داوا لە ڕوسیاش دەكات كە ڕێكەوتنامەی سوچی جێبەجێ بكات، كە لە نێوان ئەردۆگان و پۆتیندا واژۆ كرا و بووە هۆی وەستاندنی ئۆپراسیۆنی " كانی ئاشتی" لە بەرامبەر پاشەكشەی هێزەكانی سوریای دیموكراتدا.
توركیا دەڵێت ئەو ڕێكەوتننامانە جێبەجێ نەكراوە،بۆیە دەست كرایەوە بۆ هەر ئۆپراسیۆنێكی نوێی سەربازی دژ بە ڕۆژئاوای كوردستان.

هاوسەنگی ساتێكی یەكلاكەرەوە:

توركیا تاكە هێز نیە كە لەو ڕۆژهەڵاتی فوراتدا جوڵەی سەربازی هەیە، بەڵكو چەندین هێزی دیكەش هەن، كە بەبێ ئەوان هیچ گۆڕانكارییەك ڕوونادات،ئەگەر ڕەزامەندی ئەوانی لەسەر نەبێت، وەك ئەمریكا، كە لەم دوایانەدا لەگەڵ هێزێكی ڕوسی پێكدادان لە نێوانیاندا ڕوویدا، ئەو كاتەی كە هێزێكی ڕوسی بە ئاڕاستەی بیرە نەوتەكان دەڕۆیشتن.
ڕوسیا هەوڵێكی زۆری دا كە هێزەكانی سوریای دیموكرات بهێنێتە ناو ڕیزەكانی،بۆ ئەوەی نفوزی خۆی لە ڕۆژئاوای كوردستان فراوان بكات و وەك فشاریش دژی ئەمریكا بەكاری بهێنێت، بەڵام شكستی هێنا، مەزڵوم كۆبانێش دانی بەوەدا نا كە بەهۆی پاشەكشەی هێزەكانی ئەمریكا ڕازی بوون هێزەكانی ڕوسیا بچنە ناوچەكانیانەوە.
ئەو سنورەی كە هەسەدە بۆ مۆسكۆی دانا و وەڵامنەدانەوەی پێویستی هەسەدە، ڕۆژئاوای كوردستان دەخاتە بەردەم ڕێگایەكی دیكە، ئەویش نزیكە ئۆپراسیۆنێكی نوێی توركیا بێت،ئەگەر بێت و ڕێكەوتننامەی سوچی وەك ئەنكەرە دەیڵێت جێبەجێ نەكرێت.

گرنگی عەین عیسا:

عەین عیسا وەك پایتەختی سیاسی و ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری خۆسەر دادەنرێت، ئەگەر بێت و ئەو شارە بكەوێت، ئەوا زەبرێكی توند لە پرۆژەی ڕۆژئاوا دەدرێت.