بۆچی سوپای قودس و توركیا لە قودس نابینین؟

بۆچی سوپای قودس و توركیا لە قودس نابینین؟

511 خوێندراوەتەوە

سوپای قودسی ئێرانی و سوپای توركیاو گروپە چەكدارەكانی هاوكاریان، هیچ كات هێندەی ئێستا لە دۆخێكی خراپ و گاڵتەجاریدا نەبوون، چونكە دوای هەڵگیرسانی جەنگی نێوان حەماس و ئیسرائیل و بەرگری لە قودس و غەززەو گەڕەكی شێخ جەراح، ئەم سوپا و گروپانە نابینین، كەپێشتر هەمیشە خۆیان وەك بەرگری لە ئیسلام و قودس و شكۆی مسوڵمانان نیشاندەدا.


دەرنەكەوتنیان كۆمەڵێك واتای ئاشكرا و نهێنی نیشاندەدات، لەوەیە سادەترین واتای ئەوە بێت كە ئەم هێزانە لە بنەڕەتدا بەرگری لە قودس و مسوڵمانان لە ئەجێندای كارەكانیاندا بوونی نیە

،،

هۆكارێكی دیكەش ئەوەیە كە ئێستا توركیا و ئێران لە واشنتن و ڤییەنا لەگەڵ ئەمریكا لە مامەڵەدان و بێدەنگیان لە ڕژانی خوێنی فەلەستینیەكان نیعمەتێكە كە تەنها خۆیان دەزانن چەند بە بەهایە.

ئێران سوپایەكی بە ناوی " فەیلەقی قودس – سپاه قدس" لە ساڵی (1979)وە پێكهێناوە، كە كاریان ئۆپراسیۆن و كاری تایبەتە لە دەرەوەی ئێران، ژمارەیان بە (15)هەزار سەرباز دەخەمڵێنرێت، ئەم سوپایە بەشداری لە جەنگی كەنداوی یەكەم و بۆسنەو هەرسك و ڕاپەڕینی (2011)ی هرات و جەنگی سوریا و ڕووبەڕوو بوونەوەی داعش لە عێراق و سوریا كردووە، بەڵام بە درێژایی كاری خۆی بۆ یەك جاریش بەرگری لە قودس نەكردووە، كەواتە لێرەدا ئەو پرسیارە دروست دەبێت، بۆچی ناوی قودسی هەڵگرتووە؟ ئایا كاری بەرگری كردن نییە لە قودس؟ یان كاری شەڕكردنە بۆ بەرژەوەندییەكانی ئێران لە سوریا و عیراق و یەمەن؟ بۆچی ئەم سوپایە دەگاتە هەموو شوێنێك، بەڵام ڕێگای قودسی لێبزر بووە؟
ئەم بێ هەڵوێستیەی ئێران، بۆتە مایەی توڕەبوونی شەقامی عەرەبی و بە گاڵتەجارییەوە باس لە تواناكانی ئەو هێزە دەكرێت، رۆژنامەی " القدس العربی" بەشێك لەو كۆمێنتانەی بڵاو كردۆتەوە، كەسێك دەڵێت:" مژدەتان لێبێت، ئێران موشەكێكی بە ئاراستەی ئیسرائیل وەشاند، بەڵام بەداخەوە ڕێڕەوی موشەكە چینیەكەی وەرگرت و لەوەیە لە دارستانەكانی ئامازۆن بكەوێتە خوارەوە".


كەسایەتیەكی لوبنانیش دەڵێت:" كوا فڕۆكە بێ فڕۆكەوانەكانی حوسیەكان، كە بەردەوام سعودیە بۆردومان دەكەن، كوا موشەكە بالیستیەكەی ئێران، هەر بەڕاست فرۆكەكانی حوسیەكان تەنها دەتوانن بچنە سەر سعودیە؟ تكایە تەنها یەك جار هەڵە بكەن و با فڕۆكەیەكیش بەرەو ئیسرائیل بڕوات، ئەگەر بە راستی پیاون؟".

ئێران لەم دۆخەی ئێستایدا نەیتوانی سود لە جەنگی نێوان فەلەستینی و ئیسرائیلیەكان وەربگرێت، هەربۆیە بە تەواوی متمانەی شەقامی عەرەبی لەدەستدا، لە نوێترین ڕاپرسیدا كە لە تۆڕێكی تویتەر بڵاو كراوەتەوە، لە %85ی هاوڵاتیانی عەرەبی متمانەیان بە هەڵوێستی ئێران نیە لە بەرامبەر دۆزی فەلەستینەكان، لەگەڵ ئەمەشدا هاوڵاتیانی عەرەبی لەدەستوەردانەكانی پێشووی ئێران ناڕازین، چونكە چووبێتە هەر وڵاتێك بە تەواوی ئەو وڵاتە لە ڕووی سیاسی و ئابووری و خزمەتگوزاری و سەروەرییەوە داڕماوە، بۆ ئەمەش نموونەی بەغدا و دیمەشق و بەیروت و سەنعا هەیە، كە ئەم پایتەختانە بوونەتە خراپترین شوێن بۆ ژیان كردن لە ڕووی كەمی خزمەتگوزاری و نەبوونی ئاسایش تیایاندا

،،

بۆیە ئەگەر قودسیش ڕزگار بكات، چارەنوسی لەو شارانە باشتر نابێت، خۆ ئەگەر مزگەوتی ئەقساش نەكاتە حوسێنیە!.

هەرچی پەیوەست بە توركیایە، ئەمە كێشە گەورەكەی فەلەستینیەكانە، چونكە هێشتا ئەوان ڕەجەب تەیب ئەردۆگان بە فریادڕەسی خۆیان دەزانن و لە تاوانەكانی دژ بە كورد لە رۆژئاوا، بەرگری سەرسەختانەیان لێدەكرد، بەڵام لە بەرامبەردا توركیا هیچ كات بە كردار هەڵوێستێكی بەرامبەر بە ئیسرائیل نەبووە، بەڵكو هەمیشە پەیوەندییەكی باشی سیاسی و ئابوری و دیپلۆماسی و هەواڵگری لەگەڵ بەستووە، لەڕووی ئابوورییەوە قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی نێوانیان زیاتر لە 16 ملیار دۆلاری ساڵانەیە، هەروەها لەڕووی هەواڵگریی و سەربازییەوە پەیوەندییەكی توندوتۆڵیان هەیە، یەكەم وڵاتیش كە فڕۆكەی بێ فڕۆكەوانی بە توركیا فرۆشت هەر ئیسرائیل بوو،بۆیە توركیا تەنها بۆ كارتی فشار و ڕاكێشانی سۆزی شەقامی عەرەبی و ئیسلامی بە قسە لەگەڵ دۆزی فەلەستینەكانە، بەڵام بە كردار لەگەڵ ئیسرائیلیەكانە.
توركیا لە ماوەكانی ڕابردوودا، هەژمونی خۆی بەسەر عیراق و سوریا و لیبیادا سەپاندووە، بۆ ئەمەش چەندین گروپی توندڕەوی ئیسلامی بۆ هێرش كردنە سەر هاوڵاتیانی مەدەنی ئەو وڵاتانە پێكهێناوە، هەموو گروپەكانیش لەژێر ناوی ئیسلامی و سەركردە مێژووییەكانی ئیسلامدا پێكهێنران، بەڵام وەك دەبینین ئەم گروپە توندڕەوە ئیسلامیانە ڕێگای قودس و فەلەستینیان لێتێكچووە، بۆ داگیر كردنی رۆژئاوای كوردستان و داگیركردنی عەفرین و كوشتن و ڕفاندنی هاوڵاتیانی كورد، زۆر بلیمەت و ئازا و بە غیرەتن

،،

بەڵام بۆ بەرگری لە مزگەوتی ئەقسا كە سێیەم پیرۆزترین شوێنی مسوڵمانانە هیچ غیرەت و شكۆیەكیان نەماوە.


هۆكاری بێهەڵوێستی ئێران و توركیا بۆ هەڵوێستی سیاسی و بەرژەوەندی خۆیان دەگەڕێتەوە، چونكە ئێستا ئێران لە ڕێگای دانوستانی ڤییەناوە ، دەیەوێت پەیوەندییەكانی لەگەڵ ئیدارەكەی بایدن ئاسایی بكاتەوە و ئیدارەی واشنتن گەمارۆ سەپێنراوەكانی سەر وڵاتەكەی هەڵبگرێت، بۆیە لەم دۆخە هەستیارەدا نایەوێت كارێك بكات زیان لەبەرژەوەندییەكانی بدات، هەروەها توركیاش دوای رۆیشتنی دۆناڵد ترامپ و هاتنی ئیدارەی بایدن، كە تاڕادەیەك هەڵوێستیان بەرامبەر توركیا و سیاسەتەكانی توركیا توندە، دەیەوێت دۆخێكی هێمن لەگەڵ ئەمریكا فەراهەم بكات، سۆزی واشنتن بۆ لای خۆی ڕابكێشێت و ڕێگای پێبدات لەسەر سیاسەتەكانی ڕابردووی دژ بە كورد و هێزە نەیارەكانی بەردەوام بێت، كەواتە لەم ڕوانگەیەوە دەگەینە ئەو ڕاستیەی كە قودس و دۆزی فەلەستین لە ئەجێندای ئێران و توركیادا بوونی نیە، بەڵكو تەنها كارتێكی فشارە بۆ گەیشتن بە بەرژەوەندییە سیاسی و ئابوورییەكانی خۆیان.

 

author photo

نوسەر و رۆژنامەنوس

 بروانامەی بەکالۆریۆس لە زمان و ئەدەبی عەرەبی