دانپێدانانه‌كانی ئه‌بومه‌نسور مه‌غریبی لەسەر داعش

"داعش هەوڵیداوە چەکی کیمیاویی لە کۆریای باکور وەربگرێت"

دانپێدانانه‌كانی ئه‌بومه‌نسور مه‌غریبی لەسەر داعش

511 خوێندراوەتەوە

"لهڕێگهی نوسینگهی پهیوهندیهكانى دهرهوهههوڵماندا چهكی جۆربهجۆر بهدهست بهێنین،لهنێوانیشیاندا بهدهست هێنانى چهكی كیمیاوی لهكۆریاى باكور،بۆ ئهومهبهستهشاندێكی نوسینگهی پهیوهندیهكانى دهرهوهڕۆشت بۆ چاوپێكهوتن، به‌ڵام سهركهوتوونهبوون لهئهنجامدانى كۆبونهوهو چاوپێكهوتن لهگهڵ لایهنى كۆریا و تهواو كردنی سهفقهی ناوبراو".


ئهم بهشهدانپیانانهعسام ئهلههناى مهغریبی ناسراو به‌ "ئهبو مهنسوری مهغریبی"یە لهدادگاى لێكۆڵینهوهی عێراق باسی كردبوو، ئهم وتانهله‌ "گۆڤاری دادگا" كهگۆڤارێكی ئهلیكترۆنى مانگانهی تایبهتمهندهو لهلایهن ناوهندی ڕاگهیاندنی ئهنجومهنی باڵای دادوهری عێراقیهوهدهردهكرێت لهژمارهی مانگی ههشت بڵاو كراوهتهوه‌.


بهرپرسی دانوستانهكان له‌ "نوسینگهی پهیوهندییهدهرهكییهكان" ئهبو محمد عهدنانى بووه، كهلهههمان كاتدا وتهبێژی رهسمى ڕێكخراوی داعش بووهبهسهرۆكایهتى ئهبو ئهحمهد عێراقی.
بهوتهی عەسام ئهلههنا نوسینگهی پهیوهندیهدهرهكیهكان ههندێك ڕۆڵی بینیووهلهنێوانیان "ههماههنگی كردن لهگهڵ لایهنهدهرهكیهكان و ئهنجامدانى سهفقهی ئاڵوگۆڕكردن و بهدهستهێنانى پارهو چهك و ئیدارهدانى كردهتیرۆرستیهكان لهدهرهوهی عێراق و سوریا".


بهڵام خۆشبهختانهئهو شاندهی كهڕۆشتبوونهوڵاتى فلیپین بۆ چاوپێكهوتن لهگهڵ لایهنی كۆریای باکور بۆ ئهنجامدانى سهفقهی بهدهست هێنانى چهكی كیمایی،" بهبێ بهدهست هێنانی هیچ شتێك گهڕانهوه‌".


عەسام ئه‌لهه‌نا كێیه‌ ؟


ئهلههنا ئهندازیاری كۆمپیوتهرهو تهمهنی 35 ساڵهو بهڕهچهڵهك خهڵكی ناوچهی ڕیباتهلهوڵاتى مهغریب، پێش ئهوهی پهیوهندی بهداعشهوهبكات لهبواری بازرگانى بهئامێرهئهلیكترۆنیهكان كاری كردوه، ههرهوها ناوبراو جگهلهزمانى عهرهبی، زمانهكانى ئینگلیزی و فهرهنسی و ئیسپانى دهزانێت، ئهمهش یارمهتیدهری بووهبۆ ئهوهی ههندێک ڕۆڵی گرنگی لهڕێكخراوی توندڕهوی داعش پێ بسپێردرێت.

،،

به‌ وته‌ى عەسام ئەلهەنا سه‌ره‌تاى ئاشنابونى به‌ ڕێكخراوه‌ تیرۆرستیه‌كان بۆ ساڵى 2012 ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ ئه‌و كات ته‌مه‌نی 29 ساڵ بووه‌، له‌وكاته‌وه‌ له‌ پێگه‌ ئه‌لیكترۆنى و تۆڕه‌ كۆمه‌لایه‌تیه‌كان و پاڵتاک گرنگی به‌ هه‌واڵی ئه‌م ڕێكخراوانه‌ داوه‌.


دوای ماوهیهكی زۆر لهبهدواداچونی هێزێكی پرۆسههاوبهشهكانى عێراق لهنزیك سنوری نێوان عێراق و سوریا دهستگیریان كرد، ئێستا ناوبراو كهیسهكهی لهبهردهم دادوهری تایبەتمهند بهتاوانهكانى تیرۆرە لهدادگای تیاههڵچونهوهی بهغداد ڕهسافه.


بهوتهى خۆی سهرهتاى ئاشنابونى بهڕێكخراوهتیرۆرستیهكان بۆ ساڵى 2012 دهگهڕێتهوهكهئهو كات تهمهنی 29 ساڵ بووه، لهوكاتهوهلهپێگهئهلیكترۆنى و تۆڕهكۆمهلایهتیهكان و پاڵتاک گرنگی بهههواڵی ئهم ڕێكخراوانهداوه‌.


بهپێی وتهكانى لهدادگای ئاماژهپێكراو لهوكاتهدا ههریهك له‌ " عامر میسری" و "ڕهشید میسری" ناسیووهو ڕازیان كردووهبهوهی پێویستهپهیوهندی بهداعشهوهبكات و تهنانهت بچێتهسوریا " بهشداری بكات لهجیهاد و جێبهجێكردنی شهریعهتى ئیسلامی".


دوای چهند گفتوگۆیهك لهتۆڕهكانى پهیوهندی ئهلیكترۆنى ئهلههنا ڕازی بووهپهیوهندی بهداعشهوهبكات و بچێتهوڵاتى سوریا، لهسێپتهمبهری ساڵی 2013 ڕۆشتۆتهتوركیا و لهوێوهبههاوكاری ڕهشید میسری چوتهناو خاكی سوریاوه‌.


لهسوریا لهلایهن ئهبوبهڕا شیمالى پێشوازی لێكراوه، شیمالى ئهو كهسهبووهکە كاری پێشوازی كردن بووهلهو تیرۆرستهبیانیانهی لهتوركیاوهدێنهسوریا، بۆیهلهمیوانخانهی شارۆچكهی"سلوك" دایناوهو كهداعش بهوناوچهیهی وتووه‌ "ویلایهتى ڕهققه‌".


شیمالى سهرپهرشتى ئهو میوانخانهی كردوهو لهم كارهشی دوو كهس بهناوهكانى ئهبو بهسیر سعودی و ئهبو موسای حهلهبی سوری جێگری هاوكاریان كردوه‌.


ئهلههنا دوای یهك ڕۆژ مانهوهلهمیوانخانهی ناوبرا، كهسێكی بهڕهگهز سعودی زانیارییهكهسیهكانى ئهلههنای تۆمار كردوهو ئهو كهسهش كهلهڕێگهیهوهپهیوهندی بهداعشهوهكردوهكێ بووه،دوای ههماههنگی لهگهڵ "ڕهشید میسری" یهكهم كاری له‌ "نوسینگهی ناوهندی ئیدارهی سنوری لهحهلهب" پێدراوهكهدواتر ناونرا به‌ "دهستهی كۆچ".

،،

كاری ئه‌لهه‌نا بریتى بوو له‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیه‌ ته‌له‌فۆنی و ئه‌لیكترۆنیه‌كانى كه‌سانى هاتوو له‌ وڵاتانى جیاوازه‌وه‌ بۆ توركیا بۆ ئه‌وه‌ی هاوكارییان بكه‌ن بێنه‌ ناو سوریاوه‌، ئه‌لهه‌نا ژماره‌ ته‌له‌فۆنى ئه‌و كه‌سانه‌ی پێ ده‌دان كه‌ هاوكاریان ده‌بێت به‌ چه‌ند قۆناغێك بیان هێنێته‌ ئه‌و ناوچه‌ی داعش به‌سه‌ریدا زاڵه‌.


كاری ئهلههنا بریتى بوو لهوهڵامدانهوهی پهیوهندیهتهلهفۆنی و ئهلیكترۆنیهكانى كهسانى هاتوو لهوڵاتانى جیاوازهوهبۆ توركیا بۆ ئهوهی هاوكارییان بكهن بێنهناو خاكی سوریاوه، ئهلههنا ژمارهتهلهفۆنى ئهو كهسانهی پێ دهدان كههاوكاریان دهبێت بهچهند قۆناغێك بیان هێنێتهئهو ناوچهی داعش بهسهریدا زاڵه‌.


ئهلههنا دهگێڕێتهوه‌: ڕۆژانهوهڵامی دهیان پهیوهندیم دهدایهوه، لهبهرئهوهی چهند زمانێكم دهزانى هاوكارم بوو لهسهركهوتنم لهو كارهی پێم سپێردرابوو".


ئهلههنا ئهوهش ئاشكرا دهكات زۆرینهی ئهوانهی كهپهیوهندیان پێوهدهكرد بۆ ئهوهی ئاسانكاریان بۆ بكات بۆ گهیشتن بهسوریا تونسی بوون "بهپلهی یهكهم سعودی بوون" بیانیهكانیش زیاتر " ڕوسی و فهرهنسی"یهكان زۆرترین ئهو كهسانهبوون كهدهیانویست بێنهسوریا بۆ شهڕكردن".


عەسام ئهلههنا ماوهی مانگ و نیوێك لهنوسینگهی ئاماژهبۆ كراو كاری كردووه، دواتر فهرمانى گواستنهوهی بۆ دهرچووهبۆ "دهروازهی ئهتمه‌" لهپارێزگاى ئهدلیبی سوریا، لهوێ بهرپرسی ئهو نوسینگهیهبووهكهكار دهكات بۆ ئاسانكاری كردن بۆ هاتنى ئهو چهكدارانهی لهتوركیاوهدههاتن بۆ سوریا.

به‌هۆی زۆری هاتنى چهكدارهكان بۆ پهیوهندی كردن بهداعش لهرێگهی توركیاوه، "ئهبو ئوسامهمهدهنی" بهرپرسی ئیدارهی سنوری گشتى داعش داوای فراوان كردنی نوسینگهی ههماههنگی كردووهو داواشی لهئهلههنا كردوههاتوچۆی ههموو لقهكانى نوسینگهی ناوبراو بكات" لهپێناو سود وهرگرتن لهشارازهیی و تواناكانم لهپێكهاتن بهزۆرترین زمان".


ههرچی چارهنوسی چهكدارهتازههاتوهكان بووه‌" دهخرانهچهند خولێكی ڕاهێنان و دواتر بهرپرسیارێتیهكانیان بهسهردا دابهش دهكرا و لهناوچهكانى ژێر دهسهڵاتى داعش بڵاوهیان پێدهكرا بۆ ئهوهی بهپێی توانا و لێهاتوویان كاریان پێ بسپێردرێت".


ئهلههنا لهسوریا جێگر بوو، لهناوهڕاستى ساڵی ٢٠١٤ پێش مانگێك لهزاڵبونى داعش بهسهر شارهعێراقیهكان لهگهڵ كچێكی سوری هاوسهرگیری كردوه‌.


"نوسینگه‌ی په‌یوه‌ندییه‌ ده‌ره‌كییه‌كان"


لهناوهڕاستى ساڵی 2016 ئهلههنا گوێزرایهوهبۆ ئهوهی لهنوسینگهی پهیوهندیهدهرهكیهكان كار بكات "كاری ئهم نوسینگهیهبریتیهلهجێبهجێكردنی پرۆسهی جیهادی لهدهرهوهی عێراق و سوریا بهتایبهت لهئهوروپا و ئهمریكا ئهمهجگهلهكاری ههماههنگی كردنی دهرهكی بۆ ئهو مهسهلانهی لهبهرژهوهندی ڕێكخراوی داعش بوون.


لهكارهنوێكهیدا، "ئهبو ئهحمهد عێراقی" بهرهگهز جهزائیری و بهرپرسی یهكهمی نوسینگهی پهیوهندیهدهرهكیهكان ئهلههنای بۆ دوو كهیس ڕاسپارد، ئهوانیش كهیسی توركیا و كۆریاى باكور بوون".


كهیسی توركیا ههندێ كاری لهخۆ گرتبوو لهناویدا ههماههنگی كردن بۆ هێنانی چهكدارهكان لهڕێگهی سنوری توركیاوهبۆ سوریا، ههروهها چارهسهركردنی بریندارانى داعش لهناو نهخۆشخانهكانى خاكی توركیادا.

،،،

ناوه‌ڕاستى ٢٠١٦ ئه‌لهه‌نا گوێزرایه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌ نوسینگه‌ی په‌یوه‌ندیه‌ ده‌ره‌كیه‌كان كار بكات "كاری ئه‌م نوسینگه‌یه‌ بریتیه‌ له‌ جێبه‌جێكردنی پرۆسه‌ی جیهادی له‌ ده‌ره‌وه‌ی عێراق و سوریا به‌تایبه‌ت له‌ ئه‌وروپا و ئه‌مریكا. 


ههروهها ئهم نوسینگهیهكاری كرد بۆ دانوستان كردن بۆ ئاڵوگۆڕكردنی بهند كراوانى داعش و بهندكراوانى توركیا كهڕێكخراوی داعش ڕفاندبونى لهنێویاندا كونسوڵى توركیا و ژمارهیهك دیپلۆماتكاری تورك بوون.


بهوتهی ئهلههنا، پرۆسهی ئاڵوگۆرهكهبریتى بوو لهڕادهست كردنی كونسوڵى توركیا و دیپلۆماتكارهتوركهكان بهرانبهر ئازاد كردنی 450 كهسی داعش "لهگرنگترین ئازادكراوانى داعش ئهبو هانى لوبنانى خاوهن ڕهگهزنامهی دانیماركی بهڕهچهڵهك لوبنانى بوو، ناوبراو بهرپرسی دهستهی دروستكردن و پهرپێدان بوو.

لە داعشەوە بۆ ناو نوسرە


ئهلههنا تاكۆتایی لهگهڵ داعش نهمایهوه، ههندێ ناكۆكی كهوتهنێوان ئهلههنا و بهرپرسانى تری داعش "بههۆی مهسهلهی قسهگێڕانهوه‌" ههر بۆیهبهرپرسیاریتیهكهی لێ سهندرایهوهكرایهوهبه‌ " سارباز لهناو یهكهی سەربازیی عوسمان سهربهویلایهتى حهمما، كهئهو كات ئهبو محمد هاشمی سهركردایهتى دهكرد".


ئهم كارهش وای لێ كرد واز لهداعش بهێنێت و پهیوهندی به‌" بهرهی نوسره‌" بهسهرۆكایهتى ئهبو محەمەد جۆلانى بكات، لهبهرهی كۆتاییدا لهلیژنهی ههماههنگی دهرهكی كاری كردوهبهوتهی خۆی لهپهیوهندیدا بووهلهگهڵ لایهنهدهرهكیهكانى قهتهری و ئیسرائیلى بۆ ئهوهی پاڵشتى و خزمهتگوزاری بۆ بهرهی نوسرهبهدهست بهێنێت.


ههرچۆنێك بێت، ناتوانرێت بهتهواوی بڕوا بهوتهكانى ئهلههنا بكرێت، ڕهنگهههندێ زانیاری خۆی دروستى كردبێت لهكاتى لێكۆڵینهوهكاندا، بهڵام ئاماژهكان بۆ ئەوهدهچن وتهكانى پێویستن، ،ئهوهی باسی كردوهههندی شتى نوێی تێدایهوهك داعش چهكی نوێی لهسوپاى ئازاد كڕیووهو ههروهها ههماههنگی بهرهی نوسرهلهگهڵ ئیسرائیل بۆ بهدهست هێنانى پارهو گواستنهوهی بریندارهكان بۆ وڵاتى ئیسرائیل بۆ وهرگرتنى چارهسهر .

وەرگێرانی ئامانج نیعمەت

 

author photo

تایبه‌ت به‌ دیپلۆماتیك