کتێبەکەی سێپیه‌نس یوڤاڵ هه‌راری جیهانبینیمان ده‌گۆڕێت ؟

کتێبەکەی سێپیه‌نس یوڤاڵ هه‌راری جیهانبینیمان ده‌گۆڕێت ؟

743 خوێندراوەتەوە

وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: پڕشنگ غازی حەمەد


گۆڕانی كه‌شو هه‌وا، زیره‌كی ده‌ستكرد، سه‌رقالكردنی ته‌كنه‌لۆجی وه‌٢١ وانه‌كه‌پێویسته‌هه‌موومان فێریبین. یۆڤاڵ نوح هه‌راری قسه‌بۆ دایڤد ئرۆڤۆنیچ ده‌كات وه‌بۆچونه‌كانی له‌سه‌ر جیابوونه‌وه‌ی به‌ڕیتانیا ئاشكرا ده‌كات.

  

تێل ئەڤیڤ به‌قه‌د له‌نده‌ن گه‌رمه‌بەڵام وا هه‌ست ده‌كه‌یت كه‌گه‌رمتره‌. شۆفێره‌به‌ته‌مه‌نه‌كه‌ی تاكسی خه‌می ترافیكه‌كه یه‌‌تی كه‌له‌فرۆكه‌خانه‌وه ده‌رده‌چێت‌، وه له‌لایه‌كی تره‌وه‌، رۆژێکی رۆژوگرتنی تیشا باڤی جوەکانە كه‌ یادی وێرانكردنه‌كه‌ی هه‌ردوو په‌رستگای یه‌كه‌م و دووه‌مه ‌ له‌لایه‌ن داگیركاره‌بێگانه‌كانه‌وه‌. یه‌كه‌م په‌رستگا‌له‌لایه‌ن بابلیۆنه‌كانه‌وه‌ڕوخێندرا، وه‌له‌لایه‌ن ڕۆمانیه‌كانه‌وه‌بنیاتنرایه‌وه‌. كه‌واته‌ئێمه‌باسی سه‌رده‌می ئێستا ناكه‌ین.

له‌لاكه‌ی تریشه‌وه‌، ئه‌م ئێواره‌یه‌‌خۆپیشاندانێكی‌گه‌وه‌ره‌به‌ڕێوه‌ده‌چێت له تێل ئه‌ڤیڤ، شۆفێری تاكسیه‌كه‌ده‌ڵێت: هاوڕه‌گه‌زخوازەکان، خۆپیشاندان ده‌كه‌ن له‌به‌رنه‌بوونی هه‌مان مافی به‌خێوكردنی مناڵ وه‌كو خه‌ڵكی تری ئاسایی وه ئه‌و ‌لایه‌نگری هاوڕه‌گه‌زخوازە ژنه‌كانه ده‌كات. هه‌ركه‌ده‌رچوونیه‌‌ناو شار، به‌سه‌دان خه‌ڵك، كه‌‌زۆرینه‌یان گه‌نجن‌، به‌ره‌و چوارینه‌ی رابین به‌ڕێگاوه‌ن تاكو ووتاره‌كانیان پێشکەشبکەن..


كه‌واته‌لێره‌دا‌، گه‌وره‌ترین تێكه‌ڵه‌ی دێرین ومۆده‌رنترینی سه‌ر زه‌ویه‌؛ هه‌ر له‌بابلیۆنه‌كانه‌وه‌بگره‌تاكو پیاوان ومێرده‌كانیان وهه‌بوونی مناڵ، هه ر ڕێك لێره‌وه، ‌له‌میانه‌ی چه‌ند خوله‌كێك له دابه‌زین له‌فرۆكه‌وه‌. ه ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ناسیم؛ پێم ده‌لێت كه‌وا ڕۆژی داهاتوو له‌ده‌ره‌وه‌یه‌له‌گه‌ڵ خۆ پیشانده‌ران له‌شه‌وی تیشا باڤ كه‌ئه‌مه‌ شتێكی شیاوه‌.


یوڤاڵ نوح هه‌راری ئه وه‌‌یه‌كه‌پێی ده‌وترێت" دیارده‌ی بڵاو كردنه‌وه"، ئه‌مه‌‌مانای وایه كه‌ ملیۆنان كۆپی له په‌رتوكی یه‌كه‌م‌ت فرۆشراوه‌، كه‌كه‌س پێشبینی نه‌كردبو. هه‌روه‌ها خوێنده‌وارترین یان چه‌نه‌بازترین كه‌سه‌به‌ناوبانگه‌كان وه‌ك دیاری داویانه‌به‌هاوڕیكانیان بیربكه‌وه‌له‌په‌رتووكی كورته‌مێژووی كات. ناخۆشترین شت كه‌نووسه‌ر به‌ده‌ستیه‌وه‌بناڵێنێ ئه‌و‌گاڵته‌جاریه‌یه‌كه‌زۆربه‌ی كۆپیه‌كانی په‌رتوكه‌كه‌ی هه‌رگیز ده‌ستیان پێنه‌كه‌وتبێت‌له‌ دوای لاپه‌ڕه‌٢٣ه‌وه‌. پێوه‌یسته‌خه‌می لێبخوات ، وه‌پیاو ده‌توانێ له‌گه‌ڵ ئه‌م گاڵته‌جاریه‌وه‌بژی.

،،

لێره‌دا‌، گه‌وره‌ترین تێكه‌ڵه‌ی دێرین ومۆده‌رنترینی سه‌ر زه‌ویه‌؛ هه‌ر له‌بابلیۆنه‌كانه‌وه‌بگره‌تاكو پیاوان ومێرده‌كانیان وهه‌بوونی مناڵ، هه ر ڕێك لێره‌وه، ‌له‌میانه‌ی چه‌ند خوله‌كێك له دابه‌زین له‌فرۆكه‌وه‌. ه ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ناسیم؛ پێم ده‌لێت كه‌وا ڕۆژی داهاتوو له‌ده‌ره‌وه‌یه‌له‌گه‌ڵ خۆ پیشانده‌ران له‌شه‌وی تیشا باڤ كه‌ئه‌مه‌ شتێكی شیاوه‌.


له‌دوای په‌رتووكی یه‌كه‌مەوه‌په‌رتووكی دووه‌م دێت كه‌به‌هه‌مان شێوه‌ملیۆنان دانه‌ی لێ ده‌فرۆشرێت. وه‌ئێستا له‌په‌رتووكی سێهه‌‌مین. له‌حاله‌تی هه‌راریدا ‌، یه‌كه‌م په‌رتووك (سێپیه‌نس: كور‌ته‌مێژوویه‌ك له‌سه‌ر مرۆڤایه‌تی) یه‌. دووه‌م په‌رتووك؛ پاشه‌ڕۆژی( هۆمۆ دێیۆس) : كورته‌مێژوویه‌ك له‌سه‌ر سبەی، واتا ئاییندە. (ئه‌مه‌ته‌نها جیهانبینیت ناگۆڕێت له‌دوای خوێندته‌وه‌ی، به‌ڵكو ڕابردووشت بۆ به‌شێوه‌یه‌كیتر له‌قالب ده‌دات؛ جارڤیس كۆكێر). وه‌له‌ئێستادا په‌رتووكی سێهه‌م، ٢١ وانه‌بۆ سه‌ده‌ی ٢١ كه‌به‌م نزیكانه‌بڵاو ده‌ێبته‌وه‌. له‌ناونیشانه‌دیاره‌كه‌ی دا باس له‌كورته‌مێژوویه‌ك له‌ئستادا ده‌كات وه‌گونجاندنی هه‌ڵگرتنی ده‌سته‌واژه‌ی به‌ناوبانگی ‌(سه‌ده‌ی ٢١ ڵێره‌یه ‌وفێربه‌تیایدا بژیت). چه‌ند ڕۆژێك له‌مه‌وبه‌ر هه‌واڵم پێگه‌یشت له‌بلاوكه‌ره‌كه‌یه‌‌وه‌كه‌وا له‌مانگی ئه‌یلول دا هه‌راری چاوپێكه‌وه‌تنی له‌گه‌ڵ ده‌كرێت له‌لایه‌ن ناتالیا پۆرتمان له‌سه‌ر په‌رتووكه‌نوێیه‌كه‌یه‌وه‌.


له‌هۆتێل سینه‌ما دێكۆی هونه‌ری له‌تێل ئه‌ڤیڤ كه‌له‌چوارینه‌ی(دیزێنگۆف)ه‌كه‌وا له‌شێوه‌ی بازنه‌یه‌كه‌، له‌هه‌رێمی (باوهاوسی) ئه‌م شاره‌ناشرینه‌ی به‌كه‌نارده‌ریا ئه‌فسانه‌یه‌كه‌و خه‌ڵكه‌نائاسایه‌كه‌وه‌‌. هه‌راری پیاوكی بچوك و لاوازه‌كه‌ده‌ساڵ گه‌نجترله‌ته‌مه‌نه‌٤٢ ساڵیه‌كه‌ی ده‌رده‌كه‌وێت. یه‌كه‌مجار كه‌مێك به‌‌سه‌رسورمانه‌وه‌سه‌یریكردم وه‌ك ئه‌وه‌ی بڵێت ( دڵنیانیم من چیه‌كه‌م لێره‌له‌گه‌ڵ تۆدا.) وه‌سه‌رسوڕمانیه‌ی بزربوو هه‌ركه‌ بوو باسی په‌رتوكه‌نوێیه‌كه‌یم كرده‌وه‌.
وا ده‌ركه‌وت كه‌كه‌سێكی رووخۆشه‌و زمان ره‌وانه‌. ئینگلیزیه‌كه‌ی زۆر باشه‌و ده‌نگێكی خۆشی هه‌یه‌. ‌وه‌ڵامی هه‌موو پرسیاره‌كانت ده‌داته‌وه‌وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌بشتی گرنگن. به‌ناسه‌رسامانه‌یه‌وه‌‌، له‌سه‌ر باسی پێشینه‌ی خێزانه‌وه‌‌، یه‌كه‌م جار پرسیارم لێی كرد له‌سه‌ر‌كورته‌مێژووی هه‌راریه‌كان وه‌ به‌هره‌كانی له‌كوێوه‌هاتوون؟


زۆربه‌ی ئه‌وشتانه‌ی كه‌ده‌زانێت، له‌داپیره‌٩٧ساڵانه‌كه‌ی فێربووه‌. باوكی داپیره‌ی له‌ساڵی ١٩١٩ له‌پۆڵه‌ندا له‌سه‌ربازی ڕایكردوه‌‌وچووه‌بۆ ئه‌ڵمانیا وداپیره‌ی له‌وێ له‌دایكبووه‌. له‌ساڵی ١٩٣٣ دایكی باوكه‌دوودڵه‌كه‌ی ڕازی ده‌كات كه‌وا هیتله‌ر دۆخێك نیه‌ه به‌سه‌ربچێت وخێزانه‌كه‌ده‌چن بۆ‌فه‌ڵه‌ستین.


‌هه‌راری پێده‌كه‌نێ وده‌ڵێ؛ هه‌رگیز مافی هاونیشتیمانیی ئه‌ڵمانیان وه‌رنه‌گرت وه‌به‌ته‌واوی پۆڵه‌ندین. به‌ڵام داپیه‌ره‌م ئستاش ده‌ڵێت: من ئه‌ڵمانیم. ئه‌و له‌خانووی خانه‌نشینكراوان ‌ یه‌كێس ده‌ژیت؛ ئه‌مه‌ئه‌م ووشه‌یه‌كه‌بۆ جوله‌كه‌ئه‌ڵمانیه‌كان به‌كاردێت. ئێستاشی له‌گه‌ڵدابێت ئه‌ڵمانی بوون وه‌ك كه‌گرنگترین شت بێت له‌دونیادا وایه‌. بۆ چه‌ندین ساڵ من هه‌ر وام دانابوو كه‌داپیره‌م ئه‌ڵمانه‌. به‌خربێیت بۆ جیهانه‌سه‌یره‌‌‌كه‌ی په‌نابه‌ره‌ كه‌ماییه‌تیه‌له‌ خۆباییه‌كان. من هه‌وڵ ده‌ده‌م بابه‌ته‌كه‌بگۆڕم. پێویست ناكات رباسه‌كه‌مان له‌سه‌ر نیشتمانی بوون و باج بێت.

 

 
هه‌ردووك له‌دایك وباوكی هه‌راری له‌و شوێنه‌له‌دایك بوون ‌كه‌‌فه‌ڵه‌ستینی ژێر فه‌رمانڕه‌وای به‌ڕیتانیا بوو. باوكی، شلۆمۆ له‌كیبوتزی سۆشیالیسته‌كان گه‌وه‌ره‌بووه‌(كێڵگه‌یه‌ی هه‌ره‌وه‌زی) له‌دۆڵی ئورده‌ن كه‌له‌پێنج ساڵی سه‌ره‌تای ژیانیدا به‌ته‌واوی له‌ئه‌فسانه‌ی‌یه‌هوودیه‌كان ژیاوه‌. د واتر له‌ساڵ ١٩٥٠ دا باوكی شلۆمۆ جیابووه‌وه‌له‌كیبوتزیه‌كان له‌سه‌ر بیروڕای جیاواز. له‌سه‌رچی؟ هەراری به‌زه‌رده‌خه‌نه‌وه‌ده‌ڵێت؛ پێموایه‌ئه‌مه به‌شێك له‌‌به‌ڕیوبه‌رایه‌تیه‌كه‌ی كیبوتزی نیگه‌رانكرد كه‌ئاخۆ ده‌توانی كاركردن له‌كێڵگه‌ی شیرسازی هه‌ڵبژێریت یانیش مافی هه‌ڵبژاردنت نابێت، ئه‌ی ده‌بێت كێ جل شۆری بكات. له‌سه‌ر شتی بچوكی له‌م شێوه‌یه‌. له‌لایه‌كی تره‌وه‌، سیاسه‌تی جیهان، بیروڕات چیه‌له‌سه‌ر ستالین وشه‌ڕی كۆریا؟ ئه‌مانه‌هه‌موو به‌یه‌كه‌وه‌په‌وه‌ست بوون.


ئه‌مه‌وه‌ك ئیسرائیله‌، ‌له‌زۆر لایه‌نه‌وه‌وه‌ك یه‌هوودیه‌كان وایه‌. به‌توڕه‌یی ده‌ڕۆیت به‌ڵام بیرت ناكه‌وێته‌وه‌‌كه‌ئایه‌جل شۆرگه‌كه ‌بوو یاخود ستالین كه‌ده‌مه‌قاڵیه‌كه‌ی دروست كرد. به‌هه‌رحاڵ، له‌ئه‌نجامدا شلۆمۆ كیبوتزی جێهێشت وهات بۆ شارۆچكه‌یه‌كی بچوكی كیریات عه‌تا له‌نزیك هه‌یفا. له‌وێ پنینای ناسی؛ دایكی هه‌راری وه‌بوو به‌ئه‌ندازیار. باوكم به‌دڵنیایه‌وه‌هێزی ڕۆشنبیری بوو له‌ماڵه‌وه‌، كه‌سێكی بێ ئایدیۆلۆجا بوو، بێباوه‌ڕێكی به‌هێزی هه‌بوو له‌به‌رامبه‌رهه‌موو جۆره‌ده‌سته‌ڵاتداریه‌كدا، به‌ڵام زۆۆر حه‌زی له‌مێژوو بوو وه‌زۆر گفتوگۆمان له‌سه‌ر مێژوو وله‌باره‌ی جیهانه‌وه‌ده‌كرد. ئه‌م كاتانه‌خۆشترین كاتی نانخواردنی ئێواره‌بوو به‌ده‌م باسكردنی هه‌موو شتك له‌م بابه‌تانه‌وه‌. هه‌رچه‌نه‌نده‌شتێك كه‌شلۆمۆ باسی لێوه‌نه‌ده‌كرد، سه‌ركێشیه‌كانی خۆی بوو. به‌شداری له‌شه‌ڕی شه‌ش ڕۆژی ساڵی ١٩٦٧ وشه‌ڕی یۆم كیپوری ساڵی ١٩٧٣ دا كردبوو وه‌هه‌رگیز ووشه‌یه‌كیشی نه‌‌دركاند‌له‌باره‌ی هه‌رشتێك كه‌ڕوویداوه‌.


هه‌راری ووتی كیریات عتا له‌نزیك ده‌زگایه‌كی پرۆتۆكیمیاویه له‌كه‌نداوی هه‌یفیا كه‌‌به‌پیسترین شوێنی ئیسرایل به‌ناوبانگه‌. به‌بیرم دێت به‌مناڵی كه‌ده‌چووین بۆ ماڵی داپیره‌م له‌شاری قودوس وه‌له‌ڕێگای گه‌ڕانه‌وه‌دا ‌، ده‌زانی (گه‌یشتین؟ گه‌یشتین؟) له‌بۆنه‌كه‌یەوه‌ده‌مانزانی كه‌نزیكی ماڵه‌وه‌بووینه‌ته‌وه‌.


هه‌راری هه‌میشه‌كه‌سێكی زۆر زیره‌ك بووه. له‌ته‌مانی ٦ ساڵی دا ده‌ستی به‌خوێندن كردووه‌وله‌ته‌مه‌نی ٧ ساڵی دا پۆلێكی بازداوه‌. له‌ته‌مه‌نی ٩ ساڵیشدا دا له‌كیریات عتا وه‌نێردراوه‌بۆ خوێندنگایه‌ك له‌چیای كارامڵ كه‌به‌دوو پاس ده‌گه‌یت كه ‌به‌شێكی تایبه‌تی هه‌بوو بۆ خوێندكاره‌به‌هره‌داره‌كان. ده‌ڵێت؛ هێماگه‌ری زۆر سه‌رسوڕهێنه‌ره‌، من له‌خواری خواره‌وه‌دژ‌یام وهه‌مووڕۆژێك ده‌بوایه ‌ئه‌م هه‌موو ڕێگایه‌ببڕم بۆ سه‌ره‌وه‌ی چیاكه‌. وه‌یه‌كێك له‌ناخۆشترین وه‌له‌وانه‌یه‌له‌دروستكه‌رترین رترین ئه‌زموونه‌كانی ژیانم بێت، كه‌بۆ ماوه‌ی هه‌شت ساڵ له‌م جه‌نگه‌له‌دا كه‌ده‌زانی شوێنی ململانێیه‌بۆ مانه‌وه‌ی زیره‌كترین كه‌س. مناڵه‌كان په‌ستانی زۆریان له‌سه‌ر بوو بۆ ئه‌وه‌ی باشترین بن، بێگومان بێبه‌زه‌ی بوون له‌به‌رامبه‌ر یه‌كتریدا وهیچ سۆزێكیان نه‌بوو.
ته‌نانه‌ت كچه‌كانیش وابون؟ "ته‌نها كوڕبوون له‌وێ. هه‌موو ساڵێك هه‌وڵیان ده‌دا چه‌ند كچێك بهێنن، به‌ڵام هه‌موو ساڵێك كچه‌كان زۆر به‌خێرایی ڕایان ده‌كرد، چونكه‌تێگه‌یشتن كه‌له‌وێ چی ده‌گوزه‌رێت. .

،،

ئه‌و مناڵێكی دڵته‌نگ بووه‌وه‌گه‌نجێكی دڵ ته‌نگتر. هه‌ر له‌ته‌مه‌نێكی زووه‌وه‌هه‌ستی كرد كه‌جیهان هیچ مانایه‌كی نیه‌


به‌شی به‌هره‌داران به‌شێك بوو له‌خوێندنگایه‌كی گه‌وره‌تر. به‌ڵام خوێندكاره‌كان جیاكرابوونه‌وه. ‌ئێمه‌وا باوه‌ڕمان پێهێنرابوو كه‌مناڵه‌كانی تر ترسناكن، سه‌رزه‌نشتمان ده‌كه‌ن یاخود شتی له‌م جۆره‌. وه‌ك ئه‌وه‌ی ئێمه‌زۆر به‌نایاب وله‌خۆبایی دانرابووین. دووباره‌به‌زه‌رده‌خه‌نه‌یاكی كردوو ووتی؛ بانگیانده‌كردین به‌.... ووشه‌یه‌كی عیبری به‌كارهێنا كه‌له‌وه‌ده‌چێت كه وه‌ك ده‌نگی‌كه‌سێكه‌كه‌‌قورگی پاكده‌كاته‌وه‌. ڕێك وه‌ك ئه‌و ماده‌یه‌ی ناو كه‌پوو كه‌دێته‌ده‌ره‌وه‌. چڵم؟ به‌ڵێ، چڵم له‌ناو كه‌پوو، منیش ده‌ڵێم له‌ئینگلیزیدا هه‌مان نازناو به‌كارده‌هێنرێی له‌هه‌مان بارودۆخدا.


ده‌ڵێت: ئه‌و مناڵێكی دڵته‌نگ بووه‌وه‌گه‌نجێكی دڵ ته‌نگتر. هه‌ر له‌ته‌مه‌نێكی زووه‌وه‌هه‌ستی كرد كه‌جیهان هیچ مانایه‌كی نیه‌. ده‌چووم بۆ لای دایك وباوكم ومامۆستاكه‌م، پرسیارم لێیان ده‌كرد به‌شێوازی جیا جیا تاكو پێم بڵێن كه‌چ باسه‌. ده‌ڵێت؛ مه‌به‌ست ئه‌وه‌یه‌، ژیان چیه‌؟ وه‌ئه‌وان هیچ بیرۆكه‌یه‌كیان نه‌بوو. به‌ڵام من ده‌زانم كه‌بێ مانایه‌وه‌ده‌زانم كه‌ئه‌وان نازانن. به‌ڵام له‌هه‌مووی خراپتر ئه‌وه‌یه‌كه‌پێناچێت كه‌كه‌س گوێی پێبدات.


له‌كاتێك كه‌قسه‌ده‌كات، ده‌گه‌ڕێته‌وه‌سه‌ر باسی تێنه‌گه‌یشتن، وه‌كو پێگه‌یشتوه‌سسته‌كان. ته‌نانه‌ت چوو بۆ لای راوێژكاری خوێندنگاكه‌ی له‌باره‌ی هه‌سته‌كانی. زۆر به‌باشی به‌‌بیرمه‌كه ‌ئه‌م بیرۆكه‌یه‌‌به‌هێزه‌م هه‌بوو كه‌ئه‌گه‌ر بۆییم ڕوونكردبایه‌وه‌ئه‌وه‌ی كه‌من لێی تێگه‌شتووم ئه‌وا سه‌ری ده‌سوڕما وده‌یووت من واز له‌ئیشه‌كه‌م ‌دێنم وهه‌موو شتێك له‌ژیانم ده‌گۆڕم. به‌ڵام نه‌خێر.. گوێی پێنه‌دا. له‌ڕاستیدا، ئێمه‌تهێناگه‌ین چی ڕوو ده‌دات، مانای ژیان چیه‌، هیچ نیه‌.) وه‌بۆ هه‌راری به‌جێماوه‌كه‌، له‌ته‌نیشته‌ڵێژه‌كه‌ی به‌رزاییه‌كه‌وه‌ه‌بۆ ڕزكاركردنی جیهان له‌و لافاوه‌ی به‌ڕێوه‌یه‌.


پێشتر په‌نای بردووه‌، هه‌رچه‌ند خوێندنگاكه‌چڕببو‌وه‌له‌سه‌ر بیركاری وزانست، به‌ڵام هه‌راری ئاره‌زووی له‌مێژوو بوو وه‌له‌زانكۆیه‌كی عیبری قودس خوێندیو دواتر هات بۆ ئینگیڵته‌ڕا و‌دكتۆرای له‌زانكۆی ئۆكسفۆڕد وه‌رگرت، له‌سه‌ر له‌سه‌ر مێژوو سه‌ربازی سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاست. ‌چه‌ندین لێكۆڵینه‌وه‌‌ی له‌سه‌ر بڵاوكرده‌ووه‌، هه‌روه‌ها بوو به‌مامۆستا، كه‌داوای لێكرا‌وانه‌ی كۆرسكێكی ناسه‌ره‌نجڕاكێشی ئه‌كادیمیكی بڵێته‌وه‌له‌سه‌ر گه‌شه‌كردن له‌مێژووی مرۆڤایه‌تیدا. وا داده‌نرت كه‌هه‌موو كه‌سێكی تر ده‌یانویست له‌سه‌ر نازیه‌كان وشه‌ڕی سارد بڵێنه‌وه‌) كه‌بیرۆكه‌كان بوون كه‌بوون سێیێنس گه‌شێیان كرد.

له‌ته‌مه‌نی ٢١ ساڵیدا ده‌ركه‌وت كه‌هاوڕه‌گه‌زبازه‌وهێشتا هه‌وڵده‌دات له‌مانای جیهان تێبگات. وه‌شوێنی خۆی تیادا بدۆزێته‌وه. له‌ته‌مه‌نی ٢٤ ساڵیدا ده‌ستی كرد به‌چاڵاكی مێدیته‌یشن كرد وئه‌و مێدیته‌یته‌رێكی به‌ناوبانگه‌، وادیاره‌هه‌موو ڕۆژێ بۆ ماوه‌ی دوو كاتژمێر مێدیته‌یشن ده‌یكات وده‌چێت بۆ گه‌شتی درێژی مێده‌ته‌یشن. به‌داخه‌وه‌، ووشه‌ی مێده‌ته‌یشن ئیسراحه‌تم پێ ده‌به‌خشێت ووام لێده‌كات بخه‌وم، بۆیه‌هیچ پرسیارێكی لێناكه‌م له‌سه‌ر ئه‌وه‌. هه‌ر وه‌ك ده‌سته‌واژه‌ئینگلیزیه‌دڵخوازه‌كه‌ی، ماسیه‌كی گه‌وره‌ترمان هه‌یه‌بۆ سوردكردنه‌وه‌.

،،

هه‌راری ده‌ڵێت، كه‌له‌‌چۆن ئه‌لۆگاریزم ‌ده‌ست ده‌كات به‌توانای ناسینی تۆ باشتر له‌وه‌ی كه‌‌خۆت خۆت بناسیت. به‌جۆرێك كه‌چۆن مۆسیقات بۆ هه‌ڵبژێرێت. هه‌ر زوو، ئامێرێكی‌فێربوونی ئه‌لۆگاریزم ئه‌توانێ زانیاری بایۆمه‌تریكی ‌له‌ناو ‌ڕێڕه‌وی هه‌سته‌وه‌ره‌كانی ناووه‌وە له‌ناو جه‌سته‌دا شیبكاته‌وه‌وكه‌سایه‌تیت وباری ده‌رونیت دیاری بكات.


٢١ وانه‌بۆ سه‌ده‌ی ٢١ شتێكی نوێیه‌ئاماده‌كراوه‌له‌گه‌ڵ وانه‌و بابه‌ته‌جۆراوجۆره‌كانی؛ كه‌له‌كاتی (هۆمۆ دیۆس) ه‌وه‌بڵاوی كردونه‌ته‌وه‌‌. پێی ووتم؛ ئه‌م په‌رتووكه‌سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌له‌و پرسیارانه‌ی خه‌ڵك ئاراسته‌ی كردوون له‌باره‌ی چۆن ئه‌وه‌ی كه‌ئێستا ڕوو ده‌دات كاریگه‌ری كردۆته‌سه‌ر ئه‌و وێنه‌یه‌ی كه‌كێشابووی بۆ داهاتوو؟ یان به‌جۆرێكی تر، تره‌مپ وده‌رچوونی به‌ڕیتانیا كاریگه‌ریان له‌سه‌ری هه‌یه‌؟


وه‌ڵامه‌كه‌ی ناو په‌رتووكه‌كه‌ئاراسته‌ی جیاجیان، هه‌ندێك جارسه‌ره‌نجڕاكێش، به‌ڵام به‌هه‌مان شێوه‌ئاراسته‌ی هاو شێوه‌. وه‌ك كه‌په‌رتووكه‌كه‌ده‌یخاته‌ڕوو؛ "له‌ماوه‌ی سه‌ده‌یه‌ك یان دوواندا، بایۆته‌كنه‌لۆجی وسیخوڕیی دەستکرد پێکەوە له‌وانه‌یە نیشانەی جه‌سته‌یی و فیزیای و عەقڵیی لێ بکەوێتەوە كه‌به‌ته‌واوی لەو تێگەیشتنەی پێشوتر جیاوازن.... ناسیۆنالیزمی ئیسڕایلی، ڕووسی یان فه‌ڕه‌نسی چییان هه‌یه‌بیڵێن له‌باره‌ی ئه‌مه‌وه‌؟


شتێكی وا نا. ووتی: من هه‌وڵ ده‌ده‌م بكه‌م ئه‌وه‌یه‌كه‌بابه‌ته‌كه‌بگۆڕم. نابێت ‌له‌سه‌ر نه‌ته‌وه‌په‌رستی، پانابه‌رێتی وتێرۆریست وباج وگومرگ بێت. گفتوگۆكان پێویسته‌له‌سه‌ر گۆڕانی كه‌ش وهه‌وا، بڕینی ته‌كنه‌لۆجی وزیره‌كی ده‌ستكرد وئه‌ندازیاری بایۆلۆجی بن. ئه‌مانه‌كێشه‌ی گه‌وره‌ن. ‌له‌هۆمۆ دیۆس، په‌رتووكه‌كه‌ی‌ده‌گه‌ڕێت به‌دوای په‌یوه‌ندی زیره‌كی ده‌ستكردو ته‌كنه‌لۆجیای بایۆلۆجی كه‌توانای نوێ دروست ده‌كه‌ن له‌چه‌ند سه‌ده‌یه‌كدا كه‌به‌شێوه‌یه‌كی بنه‌ڕه‌تی، یانی به‌ڕاده‌یه‌كی زۆر ‌مه‌ترسی ده‌خاته‌سه‌ر مرۆڤ بوون.


سه‌یركه‌، هه‌راری ده‌ڵێت، كه‌له‌‌چۆن ئه‌لۆگاریزم ‌ده‌ست ده‌كات به‌توانای ناسینی تۆ باشتر له‌وه‌ی كه‌‌خۆت خۆت بناسیت. به‌جۆرێك كه‌چۆن مۆسیقات بۆ هه‌ڵبژێرێت. هه‌ر زوو، ئامێرێكی‌فێربوونی ئه‌لۆگاریزم ئه‌توانێ زانیاری بایۆمه‌تریكی ‌له‌ناو ‌ڕێڕه‌وی هه‌سته‌وه‌ره‌كانی ناووه‌وله‌ناو جه‌سته‌دا شیبكاته‌وه‌وكه‌سایه‌تیت وباری ده‌رونیت دیاری بكات. وه‌هه‌روه‌ها كاریگه‌ری گۆرانیه‌كی دیاریكراو كه‌له‌وانه‌ی له‌سه‌ر تۆی هه‌بێت لێكبداته‌وه‌. دواتر نمونه‌یه‌كی ترسناكی له‌باره‌ی لیستێكی گۆرانی كه‌ڕه‌نگه‌ئه‌لۆگاریزمێك بیخاته‌ڕوو بۆ كه‌سێك كه‌توشی په‌ژاره‌ده‌بێت پاش ئه‌وه‌ی كه‌خۆشه‌وه‌ویسته‌كه‌ی جیا ده‌بێته‌وه‌. لیسته‌كه‌كۆتایی دێیت به‌گۆرانی (ڕزگارم ده‌بێت) ی‌گلۆریا گه‌ینۆر، گۆرانیه‌ك كه‌دایكم سوربوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌كه‌له‌تازیه‌كه‌ی بخرێته‌سه‌ر، ده‌پرسم ئاخۆ ئه‌لیگۆریزمێك ده‌یتوانی پێشبینی ئه‌وه‌ی بكردایه‌.
به‌ڵام زۆر له‌وه‌ترسناكتر ده‌بێت، ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌مان هه‌یه‌كه‌‌كاریگه‌رانه‌له‌لایه‌ن ئه‌لۆگاریزمه‌كان به‌ڕێوه‌بچین و نه‌ژادێكی مرۆڤی نایاب دروست بكه‌ین. ئه‌مه‌ئه‌گه‌ر هاتوو ڕزگارمان بوو له‌گۆڕانی كه‌شوهه‌وا. ئایا ئێمه‌چیده‌كه‌ین بۆ ڕێگرتن له‌م كێشانه‌؟ له‌ڕۆژئاوادا، شتێكی وا ناكرێت.


پێنج ساڵ له‌مه‌و به‌ر، زیره‌كی ده‌ستكرد، همم، به‌ڕاستی كه‌س نه‌یده‌زانی له‌باره‌ی چیه‌وه‌یه‌‌، هه‌راری ده‌ڵێت؛ به‌ڵام له‌٢٠١٨ دا، ئێستادا له‌شه‌ڕێكی جدی نه‌ژاد داین. پێموایه‌سێ چواه‌ساڵ له‌مه‌وبه‌ر چینیه‌كان پێیانزانی، وه‌ئه‌ڕوپیه‌كان تازه‌پێی ده‌ازانن به‌ڵام جیهان له‌جه‌نگێكی نه‌ژادی دایه. ئه‌مه‌هه‌واڵێكی ‌زۆر سامناكه‌چونكه‌ناتوانیت ده‌ستبگیرێته‌سه‌ر ‌ئه‌م ته‌قینه‌وه‌یه‌تاكنه‌لۆجیه‌كه‌تۆ له‌جه‌نگێكی نه‌ژادی دابیت. كه‌س متمانه‌به‌كه‌س ناكات، كه‌س نایه‌وێت بكه‌وێته‌دواوه‌و وه‌تۆش زیاتر وزیاتر دڵنیا ده‌كه‌یته‌وه‌كه‌به‌‌خراپترین ئه‌گه‌ره‌كان بزانرێت.


له‌ته‌كنه‌لۆجیای زینده‌وه‌رزانیدا، بۆ نمونه‌؛ ناتوانین دڵنیابینه‌وه‌كه‌هه‌مووكه‌سێك هاوڕا ده‌بێت له‌سه‌ر ئاكاره‌گشتیه‌كانی مرۆڤ بوون. ئه‌مڕۆ خه‌ڵكانێكی زۆر هه‌ن كه‌به‌دڵنیایه‌وه‌له‌داهاتووشدا كه‌ڕه‌نگه‌به‌حه‌زه‌وه‌سه‌یری سیناریۆیی دروستكردنی نه‌ژادێكی نوێی مرۆڤی نایاب بكه‌ن ومرۆڤی ئاسای له‌دواوه‌جێبێڵن. ده‌ڵێت؛ ئه‌گه‌ر سه‌یری چین بكه‌یت بۆ نمونه‌، كه‌وا به‌ئاشكرا ‌خه‌ڵك له‌سه‌ر ڕاده‌ی باشترین كوالیتی خه‌ڵك وخه‌ڵكی كوالیتی نزم قسه‌ده‌كه‌ن، وه‌ده‌ڵێن یه‌كێك له‌هۆكاره‌كان نه‌ویستنی دیمۆكراسی وه‌كو له‌وویلایه‌ته‌یه‌كگرتووه‌كاندا، ئه‌وه‌یه‌كه‌خه‌ڵكی وه‌كو تره‌مپ دروست ده‌بێت چونكه‌هه‌موو خه‌ڵكه‌كوالیتی نزمه‌كان ده‌نگده‌ده‌ن، وه‌پێویست ناكات‌زۆر ده‌سته‌ڵات بده‌یت به‌خه‌ڵكه‌كوالیتی نزمه‌كان. وه بیرۆكه‌یه‌كی تر ئه‌وه‌یه‌كه‌پێویسته‌خه‌ڵكه‌كوالیتیه‌نزمه‌كان گه‌شه‌پێبده‌ین وبیانكه‌ین به‌كوالیتی به‌رز.


وای دانێ.... نه‌خێر، وازبێنە و بگەڕێوە بۆ لای هه‌راری. ده‌ڵێت: تاكه‌ڕێگا بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌دا، ‌له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تیه‌. یه‌كه‌م هه‌نگاوی كۆنترۆڵكردنی سیخوڕیی ده‌ستكرد ئه‌وه‌یه‌كه‌كۆمه‌ڵگایه‌كی جیهانیی به‌هێزت هه‌بێت. من ناڵێم حكومه‌تێكی جیهانی یاخود ئیمپراتۆرێكی جیهانی، پێویستیت به‌وه‌نیه به‌لام پێویستیت به‌هاوكاریه‌كی جیهانی به‌هێز هه‌یه‌.

 

سێپیه‌نس یوڤاڵ هه‌راری

 
كێشه‌ی چه‌ند ساڵی ڕابردوو، وه‌ك له‌په‌رتووكه‌كه‌ی باسی ده‌كات، ئه‌وه‌یه‌كه‌له‌كاتێكدا كه‌ئێستا ژینگه‌زانی جیهانی وئابووری جیهانی وزانستی جیهانیمان هه‌یه‌، گیرمانخواردووه‌به‌سیاسه‌تی نیشتمانی. بۆ ئه‌وه‌ی سیاسه‌تێكی كاریگه‌رمان هه‌بێت، یان پێویستمان به‌جیهان نه‌كردنی ژینگه‌زانی وئابووری و زانستیه‌ی یانیش پێوه‌سته‌سیاسه‌ته‌كانمان به‌جیهانی بكه‌ین.


هه‌راری حه‌ز ده‌كه‌ت جه‌خت له‌سه‌رئه‌وه‌بكاته‌وه‌كه‌ئه‌و خۆی دژ به‌نه‌ته‌وه‌نیه‌. به‌ڵام ده‌نووسێت كه‌وا ئه‌مه‌شتێكی وه‌همیه‌كه‌وا بیربكه‌یته‌وه‌به‌بێ ناشیۆناڵیزیم، هه‌موومان له‌به‌هه‌شتێكی لیبراڵیدا ده‌ژین. به‌ڵام ئه‌شێ له‌ئاژاوه‌یه‌كی هۆزیدا بژین. وه‌بۆ هه‌موو ئه‌و ده‌نگ وشێتگێڕیه‌ی كه‌واناشیۆنالیستان دروستی ده‌كه‌ن، هاوچه‌شنیایه‌تیه‌كی ده‌ركه‌وتوویان دروست كردووه‌. زۆر پێكه‌نیم به‌ده‌قێكی پێكه‌نیناوی ناو په‌رتووكه‌كه‌ی كه‌وا هه‌راری به‌ر له‌ناشیۆنڵیزمی به‌ئپڵیمپی سه‌ده‌ی ناوه‌ڕاست ی ١٠١٦ دێنێته‌به‌رچا. ده‌پرسێت؛ ئایه‌وه‌رزشكارێكی شاری نۆرمه‌ندی ئایڤێری له‌ژێر مانشێتی خانه‌دانی ناوه‌خۆی ئایڤۆری یا خود خاوه‌ن ده‌سته‌ڵاته‌كه‌ی؛ شازاده‌ی نۆرمه‌ندی، یانیش ڕه‌نگه‌پاشا به‌سه‌زمانه‌كه‌ی فه‌ڕه‌نسا پێشبڕكێ بكات؟ به‌هه‌رحاڵ، چانسه‌كانی وا ده‌بێت، كه‌له‌و كاته‌ی ده‌گاته‌‌یاریه‌كان، دڵسۆزیه‌كه‌گۆڕابێت.


هه‌راری تێبینی ده‌كات كه‌له‌سه‌رده‌می نه‌ته‌وه‌كاندا، هه‌موو ئاڵای نه‌ته‌وه‌كا، هه‌ریه‌كیان هه‌مان شێوه‌ن وه‌به‌نزیكی هه‌موو سرووده‌نیشتیمانیه‌كان پارچه‌‌ی ئۆركێستران كه‌چه‌ند خوله‌كێك درێژن، له‌بڕی گۆرانی ووتنی ٢٠ خوله‌كی كه‌له‌وانه‌یه‌ته‌نها له‌لایه‌ن گرۆپێكی بۆمیراتگریی قه‌شه‌كان پێشكه‌ش بكرێت. ئه‌مه‌له‌تۆكیۆدا بێنه‌به‌رچاوت له‌ساڵی ٢٠٢٠ دا.


له‌ئێستا دا، نیشتیمان په‌رستی هه‌ڵیواسیوین، وه‌لێره‌دا وا‌جیهانی-ب ده‌گات. ووتی: بڕوا ناكه‌م هیچ شتێكی هه‌ڵه‌هه‌بێت له‌گه‌ل نیشتیمان په‌روه‌ری بۆ ماوه‌یی. وه‌بڕوام وا نیه‌كه‌ده‌رچوونی به‌ڕیتانیا خۆی له‌خۆیدا بیرۆكه‌یه‌كی خراپ بێت، مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌، تاكو به‌ڕیتانیا به‌ته‌واوی سه‌ربه‌خۆ بێت له‌ئه‌ڕوپا؟ باشه‌، بۆ نا؟


ده‌مه‌وێت وه‌ڵامی بده‌مه‌وه‌به‌ڵام ئه‌و به‌رده‌وام ده‌بێت: خراپترین شت له‌باره‌ی ده‌رچوونی به‌ڕیتانیا له‌ده‌ستدانی به‌های هه‌له كه‌‌له‌م كاته‌ی مێژوودا، ناسیۆنالیزم هۆكارێكه‌بۆ له‌بیربردنه‌وه‌ی كێشە جدییه‌كان. هه‌ر خوله‌كێك كه‌حكومه‌تی به‌ڕیتانیا له‌سه‌ر بریگزیت به‌سه‌ری ده‌بات، به‌سه‌ربردنی خوله‌كێك كه‌متره‌به‌سه‌ربردنه‌له‌چاره‌سه‌ركردنی گۆڕانی كه‌ش وهه‌وا وزیره‌كی ده‌ستكرد وئه‌ندازیاری بۆ ماوه‌یی وه‌ئه‌مه‌ش چه‌ن ساڵێك ده‌خایه‌نێت. كه‌واته‌ده‌زانی كه‌له‌ده‌ساڵدا هه‌لی ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی به‌زیره‌كی ده‌ستكردیان له‌ده‌ستداوه‌وسه‌یری دوادوه‌ده‌كه‌ن وده‌ڵێن.. به‌ڵێ، ئه‌وكاته‌مه‌سه‌له‌ی بریگزیتمان هه‌بوو.
له‌ڕاستیدا؛ هه‌راری بیرده‌كاته‌وه‌، له‌وانه‌یه‌مه‌به‌ست له‌‌ده‌رچوونی به‌ڕیتانیا ڕه‌نگه‌به‌وردی- سه‌رقاڵكردنه‌. كاتێك كه‌ئه‌م كێشه‌ترسناكانه‌به‌ڕێگاته‌وه‌ن، ئه‌ته‌وێت به‌شتێكی هاوشێوه‌خۆت سه‌رقاڵ بكه‌یت. له‌سه‌ربه‌خۆیی وسه‌روه‌ری نیشتیمانی تێده‌گه‌یت وحه‌ز به‌په‌نابه‌رێتی ناكه‌یت‌، به‌ڵام ئه‌مانه‌مه‌سه‌له‌ی سه‌ده‌ی نۆزده‌ن نه‌وه‌ك سه‌ده‌ی بیست.


وه‌ك ئه‌وه‌وایه‌كه‌كۆبوونه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ت هه‌یه‌له‌كۆمپانیایه‌ك وه‌بڕیارێكی مه‌ڵتیملیۆنی ‌هه‌یه‌بده‌یت له‌باره‌ی كێشه‌یه‌كی زۆۆر ئاڵۆزه‌وه‌، وه‌له‌هه‌مان كاتتدا، بڕیارێكی ١٠٠ دۆلاریت له‌سه‌ر ماكینه‌یه‌كی قاوه‌. دوو كاتژمێر به‌سه‌رده‌به‌یت بۆ گفتوگۆ كردن له‌سه‌ر مه‌كینه‌ی قاوه‌كه‌ودوو خوله‌ك بۆ ده‌نگدان له ئه‌م ‌سه‌رچاكسازیه‌ماڵتیملیۆنیه‌كه شتێكه‌كه‌س لێی تناگات جگه‌له‌گه‌نجینه‌وان.

،،

 هه‌راری. ده‌ڵێت: تاكه‌ڕێگا بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌دا، ‌له‌سه‌ر ئاستی نێوده‌وڵه‌تیه‌. یه‌كه‌م هه‌نگاوی كۆنترۆڵكردنی سیخوڕیی ده‌ستكرد ئه‌وه‌یه‌كه‌كۆمه‌ڵگایه‌كی جیهانیی به‌هێزت هه‌بێت. من ناڵێم حكومه‌تێكی جیهانی یاخود ئیمپراتۆرێكی جیهانی، پێویستیت به‌وه‌نیه به‌لام پێویستیت به‌هاوكاریه‌كی جیهانی به‌هێز هه‌یه‌.


هه‌راری چه‌ن گه‌شبینه‌له‌باره‌ی مامه‌ڵه‌كردنمان له‌سه‌ر ئه‌و كێشه‌گه‌ورانه‌، كه‌تێك خۆی له‌ده‌وڵه‌تێكدا ده‌ژیت كه‌ناتوانێت مامه‌ڵه‌له‌گه‌ڵ كێشه‌ناوه‌خۆییه‌كانی خۆی بكات؟ ئایه‌ئه‌م بیركردنه‌وه‌یه‌ی فراوان بینیه به‌شێوازی خۆی سه‌رقاڵی بوون نیه‌له‌بیركردنه‌وه‌له‌كێشه‌ی ئاڵۆزه‌كان له‌م لێره‌دا و له‌ئێستا دا؟


دانی پیا داده‌نێت كه‌ئیسرائیل زۆر باش بووه‌له‌هونه‌ری نه‌بینین. وه‌ده‌ڵێت؛ زۆربه‌ی خه‌ڵك وه‌ك ناپاك یان نیاز خراپ نین له‌به‌رامبه‌ر فه‌ڵه‌ستینیه‌كاندا. به‌ڵام ته‌نها ئه‌وه‌یه‌كه‌گوێی پێناده‌ن. نایانه‌وێ بزانن چی ڕووده‌دات لێره‌. دووربوونی ده‌روونی زله‌‌‌. مه‌به‌ستی چیه‌؟


زانكۆكه‌م له‌سه‌ر چیای سكۆپه‌س له‌قودوس ه‌، وه‌له‌خواراوه‌ی (ئیساویه كه مه‌نتیقه‌یه‌كی فه‌ڵه‌ستینیه‌كانه‌. هیچ ڕێگریه‌ك نیه‌له‌به‌رده‌مت دا بۆ چوون بۆ ئیساوی. هیچ نیشانه‌یه‌ك وهیچ بلۆكێك وهیچ سه‌ربازێكی لێ نیه‌پاسه‌وانیت بكات. به‌ڵام له‌وه‌ته‌ی ١٩٩٣، كه‌٢٥ ساڵه‌، ‌ده‌گه‌مه به‌خاڵی به‌یه‌ك گه‌یشتن وبه‌لای رأست دا ده‌سوڕێمه‌وه‌بۆ چیای سكۆپۆس، وه‌هه‌رگیز نه‌چووم بۆ ئیساویه‌. زۆرجار له‌سه‌رووی چیاكه‌وه‌سه‌یرم كردوه‌به‌ڵام ناته‌وه‌ێت هزرت بچێت بۆ ئه‌وێ. وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ناته‌وێت هزرت بڕوات وبیربكه‌یته‌وه‌كه‌مناڵی چۆنه‌له‌غه‌زه ‌، هزرت ناروات بۆ ئه‌وێ.


هیچ زه‌مینه‌یه‌ك نیه‌بۆ گه‌شبینی. ئه‌گه‌ر نه‌توانی به هزر بچیت بۆ غه‌زه‌كه‌چه‌ند میلێك له‌خوار ڕێگاكه‌وه‌یه‌، چۆن هزرت ده‌چێت بۆ بیركردنه‌وه‌له‌ڕێگرتن له‌بایۆته‌كنه‌لۆجی یانیش گۆڕانی كه‌ش وهه‌وا؟


هه‌راری ده‌ڵێت؛ من ناڵێم به‌ته‌واوی به‌سه‌ریاندا زاڵ ده‌بین، به‌ڵام ده‌ڵێم، ده‌توانین به‌سریاندا زاڵبین. كاتێك كه‌سیانزه‌ساڵان بوو، دیواری به‌رلین ڕوخێنرا وه‌ئه‌مه‌موعجیزه‌بوو وكه‌س نه‌كوژرا وئه‌م شه‌ڕه‌سارده‌كاره‌ساتاویه‌له‌كۆتایدا به‌ئاشتیانه‌وبه‌بێده‌نگی كۆتای پێهات. وه‌هیچ له‌و پ پێشبینیه‌تاریك وچاره ڕه‌‌شه‌كانی په‌نجاكان وشه‌سته‌كان ڕاست ده‌رنچوون. كه‌واته‌داتوانین بیكه‌ین، ئێستاش ئه‌و هه‌سته‌م له‌باره‌ی زیره‌كی ده‌ستكرد وگۆڕانی كه‌ش وهه‌وا هه‌یه‌كه‌ده‌توانی چاره‌سه‌ریان بكه‌ین، وه‌پێداویستیه‌كانمان هه‌یه‌بۆی.


له‌گه‌ل ئه‌وه‌شدا، له‌ئیستا، له‌سه‌رده‌می تره‌مپ وناسیۆنالیزمیدا، ئیمه‌به‌ئاراسته‌ی هه‌ڵه‌دا ده‌برێین له‌رێی گفتوگۆ مشتومرئامێزه‌هه‌ڵه‌كانه‌وه‌.. كه‌من وهه‌راری ته‌واو بووین وماڵئاوایمان له‌یه‌كتری كرد وگفتوگۆیه‌كی خۆشبوو. ‌پیاسه‌یه‌كی درێژم كرد به‌دڕێژایی كه‌نار ده‌ریای تێل ئه‌ڤیڤ له‌گه‌ڵ تێكه‌ڵه‌یه‌ك له‌ڕه‌گه‌ز وئایینه جیاوازه‌كان له‌ناو سكێیتبۆرده‌كاندا، له‌سه‌ر پاسكیل وسكوتهر‌، وه‌هه‌روه‌ها ڕاكردن ومه‌له‌كردن وگفتو گۆكردن به‌جلی مه‌له‌له‌وانی‌وكڵاو و ڵایكرا و تێفیللا، وه‌بیر ‌له‌گفتۆگۆیه‌كه‌مان ده‌كه‌مه‌وه.


هه‌راری ڕه‌نگه ماڵتی ملیۆنێر‌بێت وبڵاوكه‌ره‌وه‌یه‌كی به‌هه‌ست بێت به‌ڵام كه‌ده‌گه‌ڕێمه‌وه‌دواوه‌بۆ چاوپێكه‌وتنه‌كه‌مان، زۆر قوڕسه‌كه‌وه‌ك كوڕێك له‌سه‌ر لوتكه‌ی چیا نه‌یبینی كه‌هه‌وڵده‌دات كه‌وا له‌‌جیهانێكی سه‌رقاڵ بكات سه‌یری ئه‌وه‌بكات كه‌به‌ڕاستی گرنگه‌


٢١ وانه‌بۆ سه‌ده‌ی ٢١ له‌لایه‌ن یۆڤال نوح هه‌راری له‌٣٠ گه‌ڵاوێژ بڵاو ده‌كرته‌وه‌(١٨،٩٩ پاوه‌ند، جۆنه‌په‌ن كایپ)

 

author photo

تایبه‌ت به‌ دیپلۆماتیك