ئایا هەڵبژاردنی ئەمجارەش لەبەردەم رەشەبای ساختەكاریدایە؟

"دەنگدەر دەبێت بزانێت كە نەرۆشتنی ئەو بۆ دەنگدان فرسەتی تەزویر زیاتر دەكات"

ئایا هەڵبژاردنی ئەمجارەش لەبەردەم رەشەبای ساختەكاریدایە؟

519 خوێندراوەتەوە

 هێزە ئۆپۆزسیۆنەكان سیستمی هەڵبژاردنیان گەڕاندەوە بۆ ڕێگە كلاسیكیەكە دوای ئەوەی لە هەڵبژاردنی پێشودا سیستمی ئەلكترۆنی داخی كردن، بەڵام هێشتا مەترسیەكانی ساختەكاری لە ئارادان.

 

 
لەم راپۆرتە شیكارییەدا دیپلۆماتیك چەند مەترسییەك دەخاتە روو كە ئەگەری هەیە ساختەكاری لە هەڵبژاردنی 30ی ئەم مانگە بەشێوەیەكی دیكە ئەنجام بدرێت.

 

،،

كۆمسیاران لە كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان و راپرسی لەهەرێم زۆر بەخێرای سیستەمی ئەلكترۆنیان بەهۆكار زانی و هێزە ئۆپۆزسیۆنەكان لایەنەكانی دەسەڵاتیان بە ئەنجامدانی ساختەكاریی تۆمەتبار كرد.

 

 

 

 دوای ئەوەی هەڵبژاردنە پەرلەمانییەكی 12ی ئایار بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، كە لەرێگەی سیستەمی ئەلكترۆنییەوە هاوڵاتیان دەنگیاندا، نارەزایی زۆری بەدوای خۆیدا هێناو چەندین حزب لە عێراق بەگشتی و هەرێم بەتایبەتی نیگەرانی خۆیان دەربری لەوەی ساختەكارییەكی زۆریان بەرامبەر ئەنجام دراوە.

 
هەربۆیە كۆمسیاران لە كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان و راپرسی لەهەرێم زۆر بەخێرای سیستەمی ئەلكترۆنیان بەهۆكار زانی و هێزە ئۆپۆزسیۆنەكان لایەنەكانی دەسەڵاتیان بە ئەنجامدانی ساختەكاریی تۆمەتبار كرد.

 
هێزە ناڕازیەكان دژی ئەوەبون هەڵبژاردنەكانی هەرێمی كوردستان لەرێگەی ئەلكترۆنییەوە ئەنجام بدرێت و جەختیان كردەوە كە هەڵبژاردنەكان لە ئەكترۆنیەوە بگۆڕێت بۆ دەستی، تاكو رێگە بگیرێت لە لێشاوی تەزویر و دەستكاریكردنی دەنگەكان لەرێگەی هاككردنی سیستەمەكەوە.

 

سەرەرای ئەوەی كە بەرپرسانی كۆمسیۆن ئاماژە بەوە دەكەن هەموو دەرگاكانی ساختەكاریان گرتوە، بەڵام بەپێی زانیارییەكان ئەو دەرگایانە بەكراوەیی ماونەتەوە لەبەردەم ئەگەرەكانی ساختەكاریدا. لەو نێوەندەشدا دەكرێت ئاماژە بەم هۆكارانەی خوارەوە بكەین، ئەوانیش ئەمانەن:

 

،،

لە حاڵەتی نەرۆشتنی هاوڵاتیان بۆ سەر سندووقەكانی دەنگدان، دەسەڵات دەتوانێت بە ئاسانی ئەم هەلە بقۆزێتەوە و لەبری ئەوان سندووقەكانی دەنگدان پر بكات لەو دەنگانەی كە خۆی دەیەوێت.

 

 

یەكەم: كەمی رێژەی بەشداری هاوڵاتیان، مەترسییە گەورەكە


بەپێی پێشبینییەكان نیگەرانی هاوڵاتیان لەدەسەڵات و حوكمرانی كوردی، كەمی ئاستی كاریگەری هەڵبژاردنەكان لەهەرێم لەسەر گۆڕانكاریەكان، دەنگدەری رووبەرووی جۆرێك لە بێهیوایی كردووەتەوە و وایكردوە كە نەچێت بۆ دەنگدان.

 
لە حاڵەتی نەرۆشتنی هاوڵاتیان بۆ سەر سندووقەكانی دەنگدان، دەسەڵات دەتوانێت بە ئاسانی ئەم هەلە بقۆزێتەوە و لەبری ئەوان سندووقەكانی دەنگدان پر بكات لەو دەنگانەی كە خۆی دەیەوێت.

 

،،

كەواتە دەنگدەر دەبێت بزانێت كە نەرۆشتنی ئەو بۆ دەنگدان فرسەتی تەزویر زیاتر دەكات و سەر ئەنجامیش ئەو ئامانجە دەپێكێت كە دەسەڵات دەیەوێت و ئەم رقی لێیەتی.

 
ئەم كارە چۆن دەكرێت؟


دوای تەواوبوونی وادەی یاسایی دەنگدان سەر لەئێوارەی هەڵبژاردن، ئەو لایەنەی بیەوێت ساختەكاری ئەنجام بدات دەگەرێت بەدوای ئەو ناوانەدا كە دەنگیان نەداوە و شوێنەكەیان بە بۆشایی ماوەتەوە، بۆیە لەبری ئەوان دەنگ دەدرێت و سندووقەكانی لێ پڕ دەكرێت.

 
كەواتە دەنگدەر دەبێت بزانێت كە نەرۆشتنی ئەو بۆ دەنگدان فرسەتی تەزویر زیاتر دەكات و سەر ئەنجامیش ئەو ئامانجە دەپێكێت كە دەسەڵات دەیەوێت و ئەم رقی لێیەتی.

 

دووەم: دەنگدانی دووبارە لە رۆژی تایبەت و گشتی


یەكێكی دیكە لە مەترسیەكان كە ئەگەرەكانی ساختەكاری بەهێز دەكات، دەنگدانی دووبارەیە لەلایەن هێزە ئەمنی و تایبەتەكانەوە، چونكە رۆژێك پێش دەنگدانی گشتی دەنگدانی تایبەت ئەنجام دەدرێت.


هەرچەندە بەرپرسانی كۆمسیۆن ئاماژە بەوەدەكەن ناوەكانی دەنگدانی تایبەتیان دەرهێناوە لە دەنگدانی گشتی، بەڵام ئەزمونی ساڵانی پێشوو ئەوەی سەلماندوە كە دەنگدانی تایبەت یەكێكە لەڕێگەكانی ئەنجامدانی ساختەكاری.

 

 
ترسی ئەوە هەیە هێزە دەسەڵاتدارەكان، هێزەكانی خۆیان لە ڕۆژی دەنگدانی تایبەت بنێرێنە سەر سندووقەكانی دەنگدان و بۆ رۆژی دواتریش بە شێوازێكی دیكە هەمان دەنگدەری تایبەت بنێرنەوە بۆ دەنگدان.

 

،،

ئەمە ئەو ساختەكارییەیە كە بەرپرسانی كۆمسیۆن ناویان ناوە "ساختەكاری بە یاساكراو"، چونكە ناوێكی درووست و یاسایی هەیە بەڵام لەپشتەوە دەنگدەرێكی ساختە دەنگی داوە، بۆیە كۆمسیۆنیش ناتوانێ ئەو دەنگە رەفز بكاتەوە.

 

 

سێیەم: فۆرمی ئاوارەكان و درووستكردنی ناسنامەی باری شارستانی


ئەزموونی دەنگدان لەرێگەی ناسنامەی ساختەی باری شارستانی لە ماوەی رابردوودا لە هەرێم بەدیكراوە و نیگەرانی لێكەوتۆتەوە كە لایەنی دەسەڵات لەو رێگەیەوە ساختەكاری ئەنجامداوە.

 
لە دەنگدانی ئەمجارەش باس لەوە دەكرێت كە فۆرمێكی زۆری خۆراك درووستكراوە بۆ ئاوارەكان كە لەماوەی رابردوو روویان كردووەتە هەرێمی كوردستان، گریمانەی ئەوە دەكرێت كە لەو رێگەیەوە دەنگ بدرێت و ساختەكاریان پێ ئەنجام بدرێت.

 
ئەمە ئەو ساختەكارییەیە كە بەرپرسانی كۆمسیۆن ناویان ناوە "ساختەكاری بە یاساكراو"، چونكە ناوێكی درووست و یاسایی هەیە بەڵام لەپشتەوە دەنگدەرێكی ساختە دەنگی داوە، بۆیە كۆمسیۆنیش ناتوانێ ئەو دەنگە رەفز بكاتەوە.

 

چوارەم: دەستكاری دەرەنجامەكان دوای دەنگدان


ئەو لایەنەی كە دەیەوێت ساختەكاری ئەنجام بدات، زۆرجار دەیەوێت لە رێگەی دەستكاریكردنی دەرەنجامەكانەوە لە بەرژەوەندی خۆی دەرەنجامەكان بگۆرێت.
ئەمەش كاتێك روو دەدات كە:


1: كەمی چاودێری لایەنەكانی دەرەوەی دەسەڵات و زۆری چاودێری ئەو لایانەی كە دەوێت ساختەكاری ئەنجام بدات.
2: زۆرجار دوای تەواوبوونی هەڵبژاردن چاودێرەكان لەگەڵ سندووقەكاندا نارۆن تا شوێنی مەبەست و رادەستی كۆمسیۆنی بكەن.
3: ئەو لایەنەی دەیەوێت ساختەكاری بكات پێشوەخت یاخود دواتر ئەگەر لەرێگەی هێزیشەوە بێت دەستكاری سندووقەكان دەكات و دەرەنجامەكان دەگۆرێت بۆ نموونە لە هەڵبژاردنی پێشوو لە شەوی ئەلبیسەكە بەدیكرا.

 

،،

ئەگەر جاری پێشوو دەنگدان لە رێگەی ئەلكترۆنی بەهۆكاری سەرەكی دانرا بۆ ئەنجامدانی ساختەكاری، پێ دەچێت ئەم هۆكارانەی باسكران ئاسانكاری بكەن بۆ لایەنێك بێەوێت ساختەكاری ئەنجام بدات و دیسان پرۆسەكە عەیبدار ببێت.

 

 
پێنجەم: پاك نەبوونەوەی تۆماری دەنگدەران


تا ئێستا بەرپرسانی كۆمسیۆنیش نەیانتوانیوە ئەو دڵنیاییە بدەن كە تۆماری دەنگدەران پاك بووەتەوە و هیچ ناوێكی مردوو یاخود دووبارەی تێدا نییە، بۆیە لایەنی ساختەكار بە ئاسانی بە ناوی دووبارە و مردوو لە رێگەی ناسنامەكانیانەوە بچێتە سەر سندووقەكانی دەنگدان و بە ویستی خۆی دەنگ بدات.


كە ئەمەش لە ماوەی رابردوودا رویداوە كە لەرێگەی تۆماری دەنگدانەوە دەرەنجامەكانی هەڵبژاردن لە بەرژەوەندی لایەنێك گۆردراون.

 
كەواتە ئەگەر جاری پێشوو دەنگدان لە رێگەی ئەلكترۆنی بەهۆكاری سەرەكی دانرا بۆ ئەنجامدانی ساختەكاری، پێ دەچێت ئەم هۆكارانەی باسكران ئاسانكاری بكەن بۆ لایەنێك بێەوێت ساختەكاری ئەنجام بدات و دیسان پرۆسەكە عەیبدار ببێت.

 

author photo

ماسته‌ر له‌ زانسته‌ رامیارییه‌كان

ئه‌ندامى كاراى سه‌ندیكاى ڕۆژنامەنووسانی کوردستان