تۆمارێكی دەنگی ترسناك، لەبارەی كوشتنی خاشقچی ئاشكرا دەبێت

بۆچی ئێرانی ئەنتی سعودیە تاكو ئێستە بێدەنگە؟

تۆمارێكی دەنگی ترسناك، لەبارەی كوشتنی خاشقچی ئاشكرا دەبێت

3196 خوێندراوەتەوە

 هەرچەندە رۆژ بەرۆژ سەرەداوو بەڵگەی كوشتن و پارچە پارچەكردنی رۆژنامەنووسە سعودیەكە ئاشكرا دەكرێن، و لەكۆتا بەڵگەش تۆمارێكی دەنگی ترسناكی لەت و پەتكردنی خاشقچی بڵاو دەكرێتەوە، بەڵام ئەوەی جێگەی پرسیارە، ئێران كە وڵاتێكە بە ئەنتی سعودیە بەناوبانگە تاكو ئێستە هیچ هەڵوێستێكی لەمبارەوە نییە.

 

خاشقچی، رۆژنامەنووس

 

،،

كۆتا بەڵگەش تۆمارێكی دەنگی ترسناكە كە لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدایە لە نێوان محمد عوتەیبی لە كونسوڵی سعودیە لە ئەستەنبوڵ و ئەو تیمەی هەستاون بە ئەنجامدانی كارەكە.

 

 

 

خاشقچی، كە 2ی ئەم مانگە بۆ كاروباری دەزگیرانە نوێیەكەی سەردانی كونسوڵخانەی سعودیەی كرد لە توركیا، بەڵام دوای رۆشتنە ژوورەوەی بۆ نێو بیناكە جارێكی دیكە جەستەی ئەو رۆژنامەنووسە بە زیندووی لەدەرەوە نەبینرایەوە.

 
هەربۆیە گومانی بێسەروشوێن بوون و دیارنەمانی ناوبراو سەدایەكی جیهانی بەدوای خۆیدا هێناو راگەیاندنەكان چەندین پرسیارو بابەتیان لەم روەوە وروژاند، دیپلۆماتیك مەگەزینیش لەم راپۆرتە شیكارییەی خوارەوەدا لەبارەی بەڵگەكانی كوشتنی خاشقچی و كاردانەوەكانی چەند زانیارییەكی دیكە دەخاتە روو.

 

تۆمارە دەنگییە ترسناكەكە چییە؟


بەڵگەكان زۆرن بۆ ئەوەی بیسەلمێنن كە خاشقچی لەنێو كونسوڵخانەی سعودیە لە توركیا بە ساغی نەهاتۆتە دەر، بەڵام تاكو ئێستا هیچ شتێك بەرەسمی لەمبارەوە رانەگەیەندراوە.

 
كۆتا بەڵگەش تۆمارێكی دەنگی ترسناكە كە لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدایە لە نێوان محمد عوتەیبی كونسوڵی سعودیە لە ئەستەنبوڵ و ئەو تیمەی هەستاون بە ئەنجامدانی كارەكە.

 

،،

لەتۆمارە دەنگییەكەدا ئەوە هاتووە كە محمد عوتەیبی كونسوڵی سعودیە لە ئیستەمبوڵ داوا دەكات لەو تیمە 15 كەسییەی كە لە سعودییەوە بۆ كوشتنی خاشقچی هاتوون، لە دەرەوەی ژوورەكەی جەستەی خاشقچی پارچە پارچە بكەن تاكو بە ئاسانی پارچەكانی ببنە دەرەوەی بیناكە و ئاشكرا نەبن.

 

 

محمد عوتەیبی، كونسوڵی سعودیە لە توركیا 

 

 

 
رۆژنامەی (یەنی شەفەقی توركی) ئەوەی ئاشكرا كردووە كە گەشتوون بە كۆمەڵێ تۆماركراوی دەنگی، كە ئەوە دەسەلمێنن رۆژنامەنووسەكە چۆن تیرۆر كراوە.

 
لەتۆمارە دەنگییەكەدا ئەوە هاتووە كە محمد عوتەیبی كونسوڵی سعودیە لە ئیستەمبوڵ (كە ئەمرۆ حكومەتی سعودییە لەكارەكەی دووری خستەوە) داوا دەكات لەو تیمە 15 كەسییەی كە لە سعودییەوە بۆ كوشتنی خاشقچی هاتوون، لە دەرەوەی ژوورەكەی جەستەی خاشقچی پارچە پارچە بكەن تاكو بە ئاسانی پارچەكانی ببەنە دەرەوەی بیناكە و ئاشكرا نەبن.

 

 
هەروەها لە بەشێكی دیكەی تۆمارە دەنگیەكەدا ئەوە هاتووە كە عوتەیبی داوا دەكات لە تیمەكە كە لاشەی خاشقچی زوو بەرنە دەرەوە گەرنا ئەم بابەتە سەری ئەو دەخوات.

لە وەڵامدا یەكێك لە ئەندامەكانی تیمەكە بە عوتەیبی دەڵێت:" تۆ ئەتوانی برۆیت بۆ سعودیە ئەگەر ئەتەوێ لەوێ بژیت و هیچ نەڵێیت، و ئێمەش بێدەنگ ئەبین"

 

،،

لەنێو ئەو تیمە 15 كەسیە كە لە سعودیەوە هاتوون، صەلاح محمد تەبیقی تێدا بووە كە بەرێوەبەری تەندروستی شەرعییە لە سعودییە،پسپۆڕی بواری توێكارییە و وا دیارە بۆ پارچە پارچەكردنی جەستەكە وەك پزیشكێك لەگەڵیان بووە.

 

 

تیمە 15 كەسیەكە كێن و لەكوێوە هاتوون؟


ئەو تیمەی هەستاون بە ئەنجامدانی كارەكە و ئازارێكی زۆری خاشقچیان داوە پێش كوشتنی، وا باس دەكرێت بە فرۆكەی تایبەتی لە سعودییەوە هاتبن و لە فرۆكەخانەی ئەتاتورك دابەزیون و دواتریش بە دوو فرۆكەی تایبەتی گەراونەتەوە، یەكێكیان رۆشتووە بۆ میصر دواتر بۆ دوبەی، ئەوی دیكەشیان گەراوەتەوە بۆ سعودیە.

 
لەنێو ئەو تیمە 15 كەسیە كە لە سعودیەوە هاتوون، صەلاح محمد تەبیقی تێدا بووە كە بەرێوەبەری تەندروستی شەرعییە لە سعودییە،پسپۆڕی بواری توێكارییە و وا دیارە بۆ پارچە پارچەكردنی جەستەكە وەك پزیشكێك لەگەڵیان بووە.

 

صەلاح محمد تەبیقی، ئەو پزیشكەی كە لەگەڵ تیمەكەدا بۆ پارچە پارچەكردنی خاشقچی هاتووە

 

 
بەپێی قسەی ڕۆژنامە توركیەكان ئەم تیمە سەرەتا ئازارێكی توندی خاشقچیان داوە و دواتر پەنجەكانیان قرتاندووە و سەریان لە لاشەی لێكردووەتەوە و پارچەپارچەیان كردووە و جەستەكەیان بردووەتە دەرەوە.

 

بەڵگەكانی دیكەی كوشتنی خاشقچی چین.؟


هەندێ بەڵگەی دیكە ئەوە پشت راست دەكەنەوە كە رۆژنامە نووسەكە لەنێو كونسوڵخانەی سعودیە لە ئیستەمبوڵ تیرۆركراوە ئەوانیش:


یەكەم: تۆری ئەمریكی (AP) كە لە سەرچاوە ئەمنییە توركییەكانەوە وەریگرتووە، ئەوەی پشتراستكردووەتەوە كە خاشقچی دوای لێكۆڵینەوەی تیمی توركی بۆ تەرمی رۆژنامەنووسەكە، دەركەوتووە لەنێو بینای كونسوڵخانەی سعودیە كوژراوە.

 

دووەم: تەلەفزیۆنی (سی ئین ئین) ئەوەی باسكردووە كە رۆژنامەنووسە سعودییەكە دوای ئەوەی لەنێو بینای كونسوڵخانەی سعودیە دەكورژێت تەرمەكەشی دەبرێتە دەرەوە.

 

تیمەكانی لێكۆڵینەوەی توركیا، لەكاتی گەران بەدوای شوێنەواری كوشتنی خاشقچی لە كونسوڵی سعودیە.

 

 

سێیەم: كەناڵی جەزیرە كە لەم ماوەیەدا داكۆكییەكی زۆری لە كەیسی خاشقچی كرد، لە سەرچاوە ئەمنییە توركییەكانەوە ئەوەی وەرگرتووە كە لە ماوەی چەند خولەكێكدا خاشقچی لەنێو بینای كونسوڵخانە بە ئامادەبوونی محمد عوتەیبی سزا دراوە و دواتر پارچە پارچەیان كردووە.

،،

 ئێران، ئەمرۆ لە دۆخێكی زۆر قەیراناوی ئابوریدایە كە پێ دەچێت چاوی لە سعودیە بێت وەك وڵاتێكی ئیسلامی سونە مەزهەب فریای بكەوێت و دەرگای ئابوری بۆ بكاتەوە، تاكو لەم قەیرانە رزگاری بكات.

 

 
بۆچی ئێران لەم كەیسە ترسناكە بێدەنگە.؟


دەبوو كەیسی كوشتنی خاشقچی بەو شێوە درندانەیە وەك سەرچاوە ئەمنییەكان باسی لێوە دەكەن، رزقێك بێت بۆ ئێران هاتبێت، چونكە وا وێنای خۆی كردووە دژی سیاسەتەكانی سعودییەیە.

 
بەڵام ئەوەی جێگەی پرسیارە ئێران تاكو ئێستە چ بەرەسمی یاخود لەرێگەی كەناڵەكانییەوە بەیەك وشەش باسی ئەم بابەتە ناكات و خۆی لێ بێ ئاگا كردووە.
زۆرێك لە چاودێران باس لەوە دەكەن كە دوو هۆكاری سەرەكی رەنگە وای لە ئێران كردبێت ئەم بابەتە نەوروژێنێت و بێ دەنگ بێت ئەویش:

 
یەكەم: ئێران، ئەمرۆ لە دۆخێكی زۆر قەیراناوی ئابوریدایە كە پێ دەچێت چاوی لە سعودیە بێت وەك وڵاتێكی ئیسلامی سونە مەزهەب فریای بكەوێت و دەرگای ئابوری بۆ بكاتەوە، تاكو لەم قەیرانە رزگاری بكات.

 
بۆیە پێ دەچێت لە كەیسی كوشتنی خاشقچی، ئێران بە نهێنی كار بكات و زانیاری و بەڵگەی لەسەر كۆ بكاتەوە تاكو لەسەر مێزی گفتوگۆ لەگەڵ سعودیە سودی لێ وەربگرێت.

دووەم: ئێران وڵاتێكە هەمیشە لە دەرەوەی سنووری جوگرافی هەوڵی پاكتاوكردنی ئۆپۆزسیۆنەكانی خۆی داوە، بۆیە پێ دەچێت هۆكاری دەست نەبردنی بۆ كەیسی خاشقچی ترسی ئەوەی هەبێت، هەندێ كەیسی كوشتن بۆ ئێران زیندوو بكەنەوە كە ئەویش كاری لەو شێوەی لەدەرەوەی وڵاتەكەی ئەنجام داوە.

 

خاشقچی، ئەو رۆژنامە نووسە بوو كە 2ی ئەم مانگە سەردانی كونسوڵخانەی سعودیەی كرد لەنێو خاكی توركیا، بەڵام بەهۆی تورەبوونی سعودیە لە نوسینەكانی ناوبراو گومانی ئەوە دەكرێت كە خاشقچی لەنێو بینای كونسوڵخانەكەدا دوای كوشتنی پارچە پارچەش كرابێت.

 

author photo

ماسته‌ر له‌ زانسته‌ رامیارییه‌كان

ئه‌ندامى كاراى سه‌ندیكاى ڕۆژنامەنووسانی کوردستان