ئایا بازاڕی لەنگەی هەولێر بە دەردی بازاڕی پلاسكۆی تاران برا؟

لە نێوان بازاڕی لەنگەی هەولێرو بازاڕی پلاسكۆی تاران دا

ئایا بازاڕی لەنگەی هەولێر بە دەردی بازاڕی پلاسكۆی تاران برا؟

1158 خوێندراوەتەوە

بازاڕی لەنگەی هەولێر، لە بازاڕێكی قەڕەباڵغی پڕ لە جموجۆڵ و كڕین‌و فرۆشتنی، كاسبكاران و هاوڵاتیانی شارەكەوە بووە وێرانەیەك كە هاوڕێ لەگەڵ ڕەنج‌و ماندووبوون و سەرمایەو كەلوپەلەكانیان دڵی كاسبكارانی بازارەكەشی تێدا بوو بە خۆڵەمێش.

 

 چۆنیەتی ئاگركەوتنەوەكە

بە وتەی پۆلیسی بەرگری شارستانی هەولێر و شایەتحاڵانی ڕووداووەكە، كاتژمێر ٣:٣٠ خولەی سەر لە بەیانی ئاگر لەو بەشەی بازاڕی لەنگە كەوتوەتەوە، كە دەكەوێتە سەر شەقامی ١٠٠ مەتری .

بەرگری شارستانی هەولێر هۆكاری ئاگر كەوتنەوەكە دەگێڕێتەوە بۆ شۆرتی كارەباو دەڵێت پێشتر چەندین جار كاسبكارانی بازاڕەكەمان ئاگاداركردوەتەوە كە پابەندی ڕێنماییەكانی ئەوانبن، بەڵام دوكاندارەكان پابەند نەبوون و لە ئەنجامیشدا ئەم كارەساتەی لێكەوتوەتەوە.

بەڵام لە هەمانكاتدا بەشێك لە كاسبكاران و خاوەن دوكانەكان بە گومانن لە هۆكاری ئاگركەوتنەوەكەو دەڵێن:" سوتێندراوە"، ئەوی كە سورتریشیان دەكات لەسەر ئەم بۆچوونە، ئەوەیە كە دەڵێن" تیمەكانی ئاگركوژێنەوە دوای ماوەیەكی زۆرو لە پاش گەیشتنی سەرجەم خاوەن دوكانەكان گەیشتونەتە شوێنی ئاگرەكەو سەرەڕای ئەوەش ئاگرەكەیان نەكوژاندوەتەوەو وتویانە فەرمانمان پێنەكراوە ئاگرەكە بكوژێنینەوەو كۆنترۆڵی بكەین".

 

بازاڕی لەنگەی هەولێر

بازاری لەنگەی هەولێر بە نزیكیی دەكەوێتە ناواندی پارێزگای هەولێرو بەشێكی دەكەوێتە سەر شەقامی ١٠٠ مەتری‌و بەشێكی دیكەشی دەكەوێتە سەر شەقامی ٤٠ مەتری.

بازاڕەكە لە ساڵی ٢٠٠٥ وە دروستكراوەو ٢٤٠٠ دووكانی لەخۆ گرتووە .
زۆربەی دوكانەكانی بازاڕەكە دوكانی جلوبەرگ‌و كەمالیاتی خانمان‌و پێداوویستی ناو ماڵ بووە.

 

گومانەكان لە كوێوە سەرچاوە دەگرن؟

ئەوەی بووەتە جێگای گومانی كاسبكاران و خاوەن دوكانەكانی بازاڕی لەنگەو هاوڵاتیانی هەرێم بە گشتی، ئەوماوەیەیە كە تیمەكانی پۆلیسی بەرگری شارستانی تێیدا توانیان كۆنترۆڵی ئاگرەكە بكەن، كە زیاتر لە ١٠ كاتژمێری خایاند.

بەشێك لە خاوان دوكانەكان دەڵێن:" ئەگەرچی هەندێك لە هێزەكانی بەرگری شارستانی گەیشتبوونە شوێنی ڕوداووەكە، بەڵام وەكو خاوەن دووكانەكان تەماشای ئاگرەكەیان كردووەو وتوویانە فەرمانمان پێنەكراوە ئاگرەكە بكوژێنینەوە".


هەروەها ئەوان دەڵێن:" بەشێك لەو ئۆتۆمبێلە ئاگركوژێنەرەوانەی كە هاتوونەتە شوێنی ڕووداوەكە وتویانە تەنكەرەكانمان ئاوی تێدانیە".

هەر لە ماوەی ئەمساڵدا ئەمە سێیەمین بازاڕی شارەكەیە كە ئاگری گرتووە لەدوای هەریەكە لە بازاڕی (قەیسەری و سەجادی).

ئەوەی گومانەكان زۆرترو زیاتر دەكات پرۆژەی( داون تاون)ە، كە ئەم پرۆژەیە پێكهاتووە لە نزیكەی ١٠ هەزار دوكان‌و، بەبەردەوامی داوا لە كاسبكارانی بازاڕی لەنگە كراوە كە دوكانەكانیان بگوازنەوە بۆ ئەوێ، ئەمەش لەكاتێكدا كە شوێنی بازاڕی " داون تاون" پێشتر گۆڕستان بووەو هەوڵی زۆر دراوە بۆ ئەنجامدانی پڕۆژەك و دروستكردنی، بۆیە گومان دەكرێت هەوڵی زۆر زیاتریش بدرێت بۆ سەركەوتنی پرۆژەكە.

ئەمانە سەرجەمیان پێكەوە گومانی ئەوەیان دروستكردووە كە هۆكاری ئاگرەكەی بازاڕی لەنگە وەك ئەوە نەبێت كە بەڕێوبەری پۆلیسی بەرگری و شارستانی هەولێر باسیدەكات.

هەروەها گومان دەكرێت كە كەسێكی پلە باڵا یان سەرمایەدارێكی گەورە چاوی بڕیبێتە شوێنی بازاڕەكەو بیەوێت لەوشوێنەدا پرۆژەیەكی بازرگانی گەورە جێبەجێ بكات‌و بەرژەوەندی چەند كەسێكی دەستڕۆیشتوی شارەكەی تێهەڵكێش بووبێت‌و ئەم كارەساتەی دروستكردبێت.

هەمو ئەمانەش لە كاتێكدایە كە پێشتر ئەزمونی لەو شێوەیە هەبووە لە شارەكەدا، بینای دادگای كۆن كە دەوترا شوێنەكەی دەكرێتە باخچە، بەڵام ئێستا كراوەتە گەراجی ئۆتۆمبێل، یاخود ڕووخاندن‌و لابردنی دوكانەكانی شوێنی پاركی نافورەی ئێستا، كە دەوترێت لەپێناو بازاڕی نیشتیماندا لابران‌و ڕاستەوخۆ دوای لابردنی ئەو دوكانانە نرخی دوكانەكانی بازاڕی نیشتیمان و دوكانەكانی دیكەی چواردەوری بە ڕێژەیەكی بەرچاو زیادیانكرد.

 

سووتان‌و داڕمانی بازاڕی پلاسكۆی شاری تاران

مێژوی بازاڕی پلاسكۆ لە تاران

بازاڕی پلاسكۆی شاری تاران لە سالی ١٩٦٠ بۆ١٩٦٢ لەلایان سەرمایەدارێكی جولەكەی ئێرانییەوە بە ناوی " حەبیبوڵا ئەلقانیان" دروستكرا، لەوساڵەدا بەرزترین بینای شاری تارانبوو، كە بەرزیەكەی ٤٣ مەتربوو، وە لە ١٧ قات پێكهاتبوو.

ئەم بازارە گەورەترین كارگەی نایلۆنی لەخۆ گرتبوو، كە لەلایەن " حەبیبووڵا ئەلقانیان"ەوە خاوەنداریەتی دەكراو هەر بەوهۆیەشەوە ناونرا بازاڕی پلاسكۆ.

بازاڕی پلاسكۆ لە تاران كارگەی كەلوپەلی نایلۆن‌و چەند نهۆمێكی كارگەی جلوبەرگ بوو، وە تازەترین‌و مۆدێرنترین بازاڕی ئەوكاتەی شاری تاران بوو.

لەدوای شۆڕشی ئیسلامی ئێرانی ساڵی ١٩٧٩ بە تاوانی سیخوڕی كردن بۆ ئیسرائیل، ئەلقانیان دەستگیركراو پاش ماوەیەك لە سێدارەدراو لەالایەن ڕێكخراوی چاودێری كۆمەلایەتی ( بنیاد مستچعفان)ە دەستی بەسەرداگیرا، كە ڕاستەوخۆ پەیوەستبوو بە ڕابەری شۆڕشەوە.

تەلارەكە چۆن بوو بە خۆڵەمێش؟

لە بەرەبەیانی ٢٠١٧/١/٢١دا و كاتژمێر ٨:٠٠ دوكەڵ لە پەنجەرەكانی نهۆمی هەشتەم و نۆیەمی بازاڕەكەوە هاتەدەرەوەو بیناكە ئاگری گرت، كە پێكهاتبوو لە كارگەی جلوبەرگ، كە بە شەواندا كاریان تێدا دەكرا.

ئەوەی جێگای تێڕامانبوو، لە پاش نزیكەی ٣ كاتژمێرو نیو لە هەوڵدان بۆ كۆنترۆڵكردن و كوژاندنەوەی ئاگرەكە، بەڵام لە كاتژمێر ١١:٣٠ دەقەداو لە كاتێكدا كە چەندین كەس لە پیاوانی ئاگر كوژێنەوەو خاوەن دوكانەكان لە ناو بیناكەدابوون، بیناكە بە شێوەیەكی ستوونی بۆخوارەوە داڕما.

گومانەكان لەسەر ئاگركەوتنەوەكەی بازاڕی پلاسكۆ

گومانی گەورە لەسەر هەڵگیرسانی ئاگرەكەی بازاڕی پلاسكۆ ڕاستەوخۆ دوای داڕمانی بیناكە دروستبوو، ئەویش بەهۆی ئەو دوكەڵە سپیەی كە لە كاتی سووتان‌و داڕمانی بیناكادا دەركەوت‌و لەوەش زیاتر داڕمانی بیناكە بوو بەشێوەیەكی ستونی بۆ خوارەووە.

ئەگەر چی هەتا ئێستا بەڵگەی یەكلاكەرەوە لەبەردەستتدا نییە كە ئاخۆ بیناكە سوتاوە، یان سوتێنراوە، بەڵام لەلای تارانییەكان هیچ گومانێك لە سوتاندنی بە مەبەستی بیناكەدا نەماوەو ئەوەیدەوترێت لە پاش ئەو كارەساتە ئەوەیە سوتاندنی بیناكە ئەگەری هەیە بەشێكی گەورەی پەیوەندی بە ململانێكانی نێوان ڕەفسەنجانی و خامنەییەوە هەبووبێت، چونكە وا باسدەكرا كە بازاڕەكە لەلایان كەسێكی نزیكی ڕەفسەنجانیەوە كۆنترۆلكراوەو بە سودی ئەو بەكاردێ.
هەموو ئەمانەش لە كاتێكدا روویاندا كە ململانێكانی نێوان هەردوو باڵی خامنەیی‌و رەفسەنجانی لەو پەڕی توندیدابوو، وە رەفسەنجانی لە هەمان مانگدا كۆچی دوایی كردبوو، وە زۆرێك لە چاودێرانی ئۆپۆزیسیۆنی ئێران لەو باوەڕەدابوون كە لەلایەن خامنەییەوە ژەهر خوارد كراوە.

دەرئەنجام

بە بوونی سەرجەم ئەو رووداوی ئاگركەوتنەوانەی كە لە سەرەوە باسمانكرد لە ناوخۆو دەرەوەی هەرێمداو بەتایبەت سووتانی چەندەمین جارەی بازاڕی لەنگەی هەولێر، گومانی سوتاندی بازاڕەكە لە سوتانێكی ئاسایی بەهێزتردەبێت‌و ئاماژەكان بەرەو ئەوەمان دەبەن كە بازاڕی لەنگەی هەولێر قوربانییەكە بەخاتری بەرژەوەندیەكانی چینێكی باڵادەستی شارەكەو ڕەنگە لەكاتی یەكگرتنی بەرژەوەندی چەند كەسێكدا بەدەردی بازاڕی پلاسكۆی تاران برابێت، بەلام جیاواز لە بازاڕی پلاسكۆی تاران لەجیاتی لاشەیان دڵی كاسبكارانی بازاڕی لەنگەی هەولێر لە ژێر داروپەردوی سوتاوو داڕماوی بازاڕەكەدا بەجێما.


ئەگەر ڕێك‌و ڕاست هیچكام لە گریمانەو لێكدانەوەكانیش سەبارەت بە سوتانی بازاڕی لەنگەی هەولێر نەمان بەنەوە سەر ئەو ڕێگایەی كە بازاڕەكە سوتێنراوەو موڵك‌و ماڵی هەژارانی بازاڕەكەش كراوەتە قوربانی دەستەیەك بازرگان، ئەوا كەمتەرخەمی‌و دەستەپاچەیی هێزەكانی ئاگركوژێنەوەو لایەنە پەیوەندیدارەكان، هاوتایە بەو گریمانەو لێكدانەوانەی كە پێیانوایە بازاڕەكە سوتێنراوە نەك بەهۆی شۆرتی كارەباوە سووتابێت.