وردەكاری گۆرانكارییە ناوخۆییەكانی یەكگرتوو،        لە دیپلۆماتیك مەگەزین

"تا ئێستا گۆرانكارییەكان لە ئاستی داخوازیی رێكخستنەكاندا نین"

وردەكاری گۆرانكارییە ناوخۆییەكانی یەكگرتوو، لە دیپلۆماتیك مەگەزین

1436 خوێندراوەتەوە

 پێ دەچێت ئەو چەند گۆرانكارییەی  لە كۆبوونەوەكەی دوێنێى ئەنجوومەنی سەركردایەتی یەكگرتوو كە بەمەبەستی چاكسازی و هەستانەوە ئەنجامیدابوون، بەتەواوی ئاوی دڵی رێكخستنەكانی نەدابێت، بۆیە چاوەرێ دەكرێت لە رۆژانی دواتر كۆمەڵێ بریاری دیكە بدات.

 

دەرەنجامەكانی هەڵبژاردنی 30ی ئەیلول بۆ یەكگرتوو شۆكهێنەر بوون، بۆیە سەركردایەتی ئەو حزبە بەخێرایی كۆبوویەوە و بەرپرسیارییەتی شكستەكەی خستە ئەستۆی خۆی، بریاریشیدا لە کۆبوونەوەیەکى گشتیدا لەرێگەی كۆمەڵێ راسپاردەوە گۆرانكاری جدی بكات.

 

،،

بەپێی ئەو زانیارییانەی كەوا دەست دیپلۆماتیك مەگەزین كەوتوون، دوای هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی جێبەجێكردن و دووبارە هەڵبژاردنەوەیان بە دەنگدان، چەند گۆرانكارییەك ئەنجامدراون.

 

 

وێنەی ئەمڕۆی كۆبوونەوەكەی سەركردایەتی یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان

 

 

یەكەم هەنگاوی دوای كۆبوونەوە گشتی

دوێنێ، 12ی نۆڤێمبەر ، یەكگرتوو لەرێگەی كۆبوونەوەی ئەنجومەنی سەركردایەتی، بەمەبەستی گفتوگۆ لەسەر راسپاردەكانی 25ی مانگی رابردوو، یەكەم هەنگاوی دەستپێكرد.

بەپێی ئەو زانیارییانەی كەوا دەست دیپلۆماتیك مەگەزین كەوتوون، دوای هەڵوەشاندنەوەی ئەنجومەنی جێبەجێكردن و دووبارە هەڵبژاردنەوەیان بە دەنگدان، چەند گۆرانكارییەك ئەنجامدراون.

 

،،

سەمیر سەلیم، كە پێشتر كارگێری ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو بوو، و بەرپرسی مەلەفی دارایی ئەو حزبە بوو، بەپێی زانیاریەكانی دیپلۆماتیك وازی لە پۆستەكەی هێناوە و خۆی هەڵنەبژاردووەتەوە، لەئێستا لە سەركردایەتی وەك (رازگر) یاخود ئەمین سری ماوەتەوە.

 

 

گۆرانكارییەكان بەپێی كەس و پۆستەكانیان چین؟

1ـ خەلیل ئیبراهیم كە بەرپرسێكی بادینانی یەكگرتووە، و پێشتر تەنها كارگێری ئەنجومەنی جێبەجێكردن بوو، هاتۆتە شوێنی هادی عەلی و كراوە بە بەرپرسی ئەنجومەنی سیاسی یەكگرتووی ئیسلامی.


2ـ هادی عەلی، كە پێشتر بەرپرسی ئەنجومەنی سیاسی بوو، هاتۆتە شوێنی سەعید عەلی عەبۆ، كراوە بە سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكگرتوو.
3ـ سەعید عەلی عەبۆ كە سەركردەیەكی دیكەی بادینانی یەكگرتووە، تەنها وەك كارگێرێكی ئەنجومەنی جێبەجێكردن ماوەتەوە.


4ـ د.محمد ئەحمەد، سەركردەیەكی سلێمانی یەكگرتووە، پێشتر سەركردایەتی ئەو حزبە بوو، لەكۆبوونەوەكەی دوێنێ پلەكەی بەرزكرایەوە و كرایە بەرپرسی ئەنجومەنی بانگەوازی یەكگرتوو.


5ـ صەڵاحەدین بابەكر، كە  پێشتر وەزیری كارەبای حكومەتی هەرێم بوو، پلەكەی وەك (محمد ئەحمەد) لە سەركردایەتییەوە بەرز كرایەوە بۆ كارگێری ئەنجومەنی جێ بەجێكردن.

6ـ سەمیر سەلیم، كە پێشتر كارگێری ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو بوو، و بەرپرسی مەلەفی دارایی ئەو حزبە بوو، بەپێی زانیاریەكانی دیپلۆماتیك وازی لە پۆستەكەی هێناوە و خۆی هەڵنەبژاردووەتەوە، لەئێستا لە سەركردایەتی وەك (رازگر) یاخود ئەمین سری ماوەتەوە.

،،

ئەمانەی سەرەوە تەنها گۆرانكاریی بوون لە ئەندامانی ئەنجوومەنی جێیەجێكردن، گۆرانكارییەكانی دیكەی وەك گۆرینی سەركردایەتییەكان و بەرپرسی مەڵبەندو دامو دەزگاكانی یەكگرتوو لە قۆناغەكانی دابێ ئەنجام دەدرێن.

 

ئەو بەرپرسانەی وەك خۆیان لە پۆستەكانیان مانەوە كێن؟

1ـ موستەفا عەبدوڵا كە یەكێكە لە دەمووچاوە رۆح سووكەكان لای رێكخستنەكانی یەكگرتوو لە پۆستەكەی خۆی وەك ((بەرپرسی ئەنجومەنی ناوخۆی یەكگرتوو)) هەڵبژێردرایەوە.


2ـناسك تۆفیق، وەك كارگێری ئەنجومەنی جێبەجێكردن و بەرپرسی مەلەفی مەڵبەندەكانی یەكگرتوو لە شوێنەكەی خۆی مایەوە.


3ـ فەرهاد مەلا ساڵح ـ كە بەرپرسێكی دیاری هەولێری یەكگرتووە ئەویش وەك كارگێری ئەنجومەنی جێبەجێكردن مایەوە.


4ـ خەرامان موحەمەد، كە پێشتریش لە ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو بەرپرسی مەلەفی خوشكانی ئەو حزبە بوو، وەك خۆی لە پۆستەكەی هەڵبژێردرایەوە.
5ـ د. عومەر محمد، كە پێشتر بەرپرسی نوسینگەی سلێمانی ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو بوو لە شوێنەكەی خۆی مایەوە.


6ـ غازی سەعید، بەهەمان شێوە هەرچەندە پێشتر بەرپرسی نوسینگەی دهۆكی ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو بوو، لە شوێنەكەی خۆی مایەوە، بەڵام تەنها لە پۆستى بەرپرسى ئەنجومەنى بانگەواز کشاوەتەوە و د.محمد ئەحمەد بە هەڵبژاردن چووەتە شوێنەکەى.

ئەمانەی سەرەوە تەنها گۆرانكاریی بوون لە ئەندامانی ئەنجوومەنی جێیەجێكردن، گۆرانكارییەكانی دیكەی وەك گۆرینی سەركردایەتییەكان و بەرپرسی مەڵبەندو دامو دەزگاكانی یەكگرتوو لە قۆناغەكانی دابێ ئەنجام دەدرێن.

 

،،

سەرەرای ئەوەش هەندێ بەرپرس لە ئەنجومەنی جێبەجێكرنی یەكگرتوو لە شوێنی خۆیان مانەوە و توانیان بە هەڵبژاردن پۆستەكانیان وەر بگرنەوە، بەمەش تێكرای ئەندامانی ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتووی ئیسلامی دەكاتە 11 ئەندام.

 

 

كەواتە دەتوانین گۆرانكارییەكان كورت بكەینەوە لەوەدا، سەرەرای هاتنە پێشەوەی دوو ئەندامی سەركردایەتی یەكگرتوو بۆ پۆستی ئەنجوومەنی جێبەجێكردن كە ئەوانیش هەریەك لە ((محمد ئەحمەد و صەڵاحەدین بابەكر)) بوون، ئەندامێكی ئەنجومەنیش كە ((سەمیر سەلیم)) بوو كرایەوە بە ئەندامی سەركردایەتی.

هەروەها هەندێ جێگۆركێش لەناوخۆی ئەنجومەنەكەدا بە ئەندامانی ئەنجوومەن كرا، كە دیارترینیان هاتنە شوێنی هادی عەلی بوو لەلایەن خەلیل ئیبراهیم بۆ پۆستی بەرپرسی ئەنجومەنی سیاسی و چوونە شوێنی سەعید عەلی عەبۆ لەلایەن هادی عەلی بۆ پۆستی بەرپرسی سەركردایەتی.

سەرەرای ئەوەش هەندێ بەرپرس لە ئەنجومەنی جێبەجێكرنی یەكگرتوو لە شوێنی خۆیان مانەوە و توانیان بە هەڵبژاردن پۆستەكانیان وەر بگرنەوە، بەمەش تێكرای ئەندامانی ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتووی ئیسلامی دەكاتە 11 ئەندام.

 

 

 

"یەكگرتوو كۆنگرەی خۆی پێش دەخات"

ئەم گۆرانكارییانە لە ئاست چاوەروانی رێكخستنەكانی یەكگرتوودا نەبوون، چونكە وا چاوەروانیان دەكرد هەندێ لەم بەرپرسانە وازبهێنن یاخود دەرنەچنەوە.
بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا لە كۆبوونەوەكەی دوێنێدا یەكگرتوو توانی ئەو كۆنگرەی كە زیاد لە ساڵێكی ماوە بۆ ماوەی شەش مانگ پێش بخات و لەوێ گۆرانكارییە جدییەكانی بكات.


كە پێ دەچێت هەر ئەمەش هۆكاری سەرەكی بێت كە بەتەواوی دەست نەبراوە بۆ گۆرانكاری جدی لە ئەندامانی ئەنجوومەنی جێ بەجێكردن تاكو دۆخەكە وەك خۆی بمێنێتەوە لە كۆنگرەی پێش وەختدا قسەی كۆتایی بكەن.

 

،،

هەروەها لە هەنگاوەكانی دواتر و گۆرانكارییەكاندا، ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو هەڵدەستێت بە پێكهێنانی لیژنە بۆ گەران بەسەر مەڵبەندەكان، بەمەبەستی متمانە دانەوە بە بەرپرسی مەڵبەندەكان.

 

 

هەنگاوی دووەم:


بەپێی زانیارییەكانی دیپلۆماتیك لە هەفتەی دابێ جارێكی دیكە سەركردایەتی یەكگرتوو كۆبوونەوەی خۆی ئەنجام دەدات و دەست دەكات بە هەنگاوی دووەم لە جێبەجێكردنی راسپاردەكانی كۆبوونەوەی گشتی 25ی مانگى دهؤك.


پێ دەچێت لە گۆرین و دەستكاری كردنی بەرپرسانی دامەزراوەكانی یەكگرتووەوە دەست پێ بكەن، بەتایبەت دەزگای راگەیاندن و هونەر كە قسەو باسێكی زۆری لەبارەوە دەكرێت و بەرپرسەكەشی پێشتر دەستی لەكار كێشایەوە.

 

هەروەها لە هەنگاوەكانی دواتر و گۆرانكارییەكاندا، ئەنجومەنی جێبەجێكردنی یەكگرتوو هەڵدەستێت بە پێكهێنانی لیژنە بۆ گەران بەسەر مەڵبەندەكان، بەمەبەستی متمانە دانەوە بە بەرپرسی مەڵبەندەكان.

 
كە پێ دەچێـت لەم پرۆسەیەشدا بەرپرسی مەڵبەندێك هەڵنەبژێردرێتەوە یاخود، بەرپرسێك خۆی سەحب بكات و نەیەوێت بەرپرسیارییەتی لەم قۆناغەدا هەڵبژێرێت.

 

یەكگرتووی ئیسلامی كوردستان ساڵی 1994 خۆی ئیعلانكرد، هەرچەندە لە خولی پێشووی پەرلەمان خاوەنی دە كورسی پەرلەمانی بوو بەڵام لە خولی نوێی پەرلەمان كورسیەكانی دابەزیون بۆ 5 كورسی، دەیەوێت لە رێگەی كۆمەڵێ گۆرانكاری و بریارەوە هەڵەكانی خۆی بدۆزێتەوەو چاكسازی ئەنجام بدات.

 

author photo

ماسته‌ر له‌ زانسته‌ رامیارییه‌كان

ئه‌ندامى كاراى سه‌ندیكاى ڕۆژنامەنووسانی کوردستان