ئۆجەلان، كوڕی پیاوێكی لاواز و ژنێكی تۆڵەسێن

چیرۆكی ژیانی عەبدوڵا ئۆجەلان

ئۆجەلان، كوڕی پیاوێكی لاواز و ژنێكی تۆڵەسێن

1268 خوێندراوەتەوە

زمناكۆ محمد

 
بەپێی بیرەوەریەكانی ئۆجەلان كە باسی كردووە، دایكی بەردەوام پێی گوتوە: لە جیاتی ئەوەی بە گریانەوە بێیتەوە، بچۆ تۆڵەی خۆت بسێنەوە تەنانەت ئەگەر ئەوە ببێتە هۆی مردنیشت .

 

،،

زیندانی ئیمڕاڵی دەكەوێتە سەر دوورگەیەك لەسەر دەریای مەڕمەڕە سەر بەشاری ئیستەنبووڵ.

 

 

ئەگەر لە هەر تاكێكی كورد بپرسی ئۆجەلان كێیە بێگومان پێناسەیەكی جوانت بۆ دەكات و ڕێز لە خەباتی دەگرێت، ماوەی ١٩ساڵە ئەم سەركردەیە زیندانی كراوە لە شوێنێك كە پێی دەڵێن زیندانی ئیمڕاڵی.

 

زیندانی ئیمڕاڵی دەكەوێتە سەر دوورگەیەك لەسەر دەریای مەڕمەڕە سەر بەشاری ئیستەنبووڵ.

پێشتر سینەماكاری كورد (یەڵماز گۆنا) لەو دورگەیە زیندانی كراوەن.

ئؤج ئالان

 

 
لە دوای ساڵی ١٩٩٩وە دامەزێنەری پارتی كرێكارانی كوردستان لە ئیمڕاڵی زیندانی كراوە، لەم ١٩ساڵەدا نیگاكانی بەشێكی زۆری خەڵكی كورستان لەسەر (ئیمڕاڵی)بووە،ئەم سەركردەیەی كورد ماوەی چەند ساڵێكە ڕێگە نەدراوە پارێزەرەكانی چاویان پێی بكەوێت.


عبدوللە عمر عبدوللە ناسراو بە عبدوللە ئۆجەلان لە ٤نیسانی ساڵی ١٩٤٩ز لە گوندی (ئاماران) سەربە شاری ئورفە لەباكوری كوردستان لە دایك و باوكێكی هەژارو نەخوێندەوار لە دایك بووە.

 

،،

ڕۆژێك مەلای گوندەكەیان بە ئۆجەلانی گوتووە ئەگەر بەم شێوەیە بەردەوام بیت دەبیتە فریشتە و باڵدەگریت.

 

 
دایكی ناوی (عائیشە)یە، دوو براو دوو خوشكی هەیە، براكانی بەناوەكانی (محمدو عوسمانە) ئۆجەلان كوڕی گەورەی ئەو خێزانەیە، خوشكەكانیشی ناویان فاتیمە و حەوایە.

بە ناوەكانیاندا دەردەكەوێت ئەو بنەماڵەیە تاڕادەیەكی زۆر لە ژێر كاریگەری ئاینی ئیسلامدان.

 

،،

لەنێوان ئەو دایكە بەدەسەڵاتەو ئەو باوكە بێ دەسەڵاتەدا بەردەوام شەڕوو كێشە بوونی هەبووە.

 

دايكى ئؤج ئالان

 

بە پێی گێڕانەوەكان هەر لە منداڵیەوە دەستی بە نوێژ كردن و قورئان خوێندن كردووە بەشێوەیەكی سەرنج ڕاكێش فەرزە ئاینیەكانی پەیڕەو كردووە.

ڕۆژێك مەلای گوندەكەیان بە ئۆجەلانی گوتووە ئەگەر بەم شێوەیە بەردەوام بیت دەبیتە فریشتە و باڵدەگریت.


وشەی (ئۆجەلان) بەواتای تۆڵەسێن دێت، ئەم نازناوە لە باپیرانیەوە بۆی ماوەتەوە .

 
وەك ئۆجەلان خۆی باسی دەكات باپیرانی سوارچاك و یاخی بوون لە بەرامبەر دەسەڵاتدارانی حكومەتی توركیا و سەریان بۆ شۆڕنەكردوون، بەڵام كاتێك ئۆجەلان لە دایك بوو ئەم سوارچاكی و ئازایەتیە نەماوە و سەری خۆیان كزكردووە و بێدەنگ بوون.

 
ئۆجەلان لەناو خێزانێكی پڕ لەكێشەو دژواری لە دایك بوو، لەگەڵ باوكێكی بێوەی و لاوازو بێ دەسەڵات، لەهەمان كاتدا دایكێكی بەهێزو تووندوو بەدەسەڵاتی هەبوو.


لەنێوان ئەو دایكە بەدەسەڵاتەو ئەو باوكە بێ دەسەڵاتەدا بەردەوام شەڕوو كێشە بوونی هەبووە.

 
ئۆجەلان لەناو ئەو شەڕوو ململانێیەدا گەورەبوو


ئۆجەلان بەم شێوەیە باسی باوكی دەكات و دەڵێت:"باوكم كەسێكی شەرمن بوو تروسكەیەك هیوای لەتێكۆشان نەدەبینی، خاوەن كەسایەتیەكی شێوێنراو لەوانەیە بێ هێزترین پیاوی لادێیەكە بووبێت، هەژاربوو لە گوزەرانیدا پشتی بە كۆششی خۆی دەبەست بەهەزار حاڵ ژیانمانی دابین دەكرد".

 

،،

دایكم نەخوێندەواربوو خوێندنوو نوسینی نەدەزانی بەڵام دەیزانی بە لە خۆبایبوون وفیزەوە بژیوو مەبدەئی تۆڵە سەندنەوەی بەسەر مندا دەسەپاند.

 

 
پێدەچێت ئەو هێزەی لەدوای ئۆجەلان كۆی كردەوە بۆ وەڵام دانەوەی لاوازیەكانی باوكی بووبێت.


بەڵام عائیشەی دایكی هەرگیز وەك باوكی نەبوو بەپێچەوانەوە كەسێكی تۆڵەسێن بووە بەشەڕ تۆڵەی خۆی كردۆتەوە .
لەبارەی دایكیەوە ئۆجەلان بەم شێوەیە لەسەری دەدوێت: "ژنێكی بەهێز بوو هەڵسوڕێنەری ماڵەوەبوو ملی بەرامبەر پیاوان دانەدەوان، باوكمی خستبووە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە" .

 
ئۆجەلان سەركوت كردن و بێهێزی و بەدەسەڵات و بێدەسەڵاتی لەناو خێزانەكەی خۆیدا بینیووە.
هەربۆیە دەڵێت ئەو كەسێكە ئەلفوبێی سیاسەت هەم لەباوكێكی بێدەسەڵات و دایكێكەوە كە هەوڵی دەدا بەهێز بێت لەو هاوسەرگیریە لە نێوانیان پەیدابوو فێربوو.


ئۆجەلان دەڵێ: "دایكم نەخوێندەواربوو خوێندنوو نوسینی نەدەزانی بەڵام دەیزانی بە لە خۆبایبوون وفیزەوە بژیوو مەبدەئی تۆڵە سەندنەوەی بەسەر مندا دەسەپاند".

 
جارێك لە شەڕكردن لەگەڵ منداڵێكی گوندەكە ئۆجەلان سەری شكاو بەگریانەوە چووەتە ماڵەوە و لای دایكی شكاتی كردووە بەڵام دایكی لەبری ئەوەی بیپارێزێوو داكۆكی لێبكات پێی گوتووە یان دەچی تۆڵەی خۆتی لێدەكەیتەوە یان جارێكی كە پێنانێتەوە ماڵەوە، ئۆجەلان بۆ ئەوەی دەرگای لێبكاتەوە چووە تۆڵەی خۆی كردۆتەوەو سەری منداڵەكەی شكاندووە.

 

،،

بەم شێوازە عائیشە پاڵی بە ئۆجەلانەوە ناوە تا كێشمە كێشم بكات بۆیە لە دایكیەوە فێری ململانێ دەبێت.

 

بەپێی بیرەوەریەكانی ئۆجەلان لە كتێبی (سەرۆك و گەل و داستانەوەی ژیانەوەدا) باسی كردووە دایكی بەردەوام پێی گوتوە لە جیاتی ئەوەی بە گریانەوە بێیتەوە بچۆ تۆڵەی خۆت بسێنەوە تەنانەت ئەگەر ئەوە ببێتە هۆی مردنیشت .

 
بەم شێوازە عائیشە پاڵی بە ئۆجەلانەوە ناوە تا كێشمە كێشم بكات بۆیە لە دایكیەوە فێری ململانێ دەبێت.

 
بەپێی گێڕانەوەكان منداڵێكی سەركێش بووە خەڵكی گوندی(ئاماران)لە خودا پاڕاونەتەوە كە هەرگیز كوڕەكانیان وەكوو عبدوللەی عائیشەی لێنەیەت و عبدوللە ئەو كەسەیە كە پەتی خۆی بچڕاندووە، ئەمەش بەو واتایە دەهات كە عبدولله دەتوانێت لە سیستەم و دابوونەریتە باوەكان دووربكەوێتەوەو بەخواستی دایك و باوكی نەریتی باوی كۆمەڵگە نەژیت .

 

 

 
ئۆجەلان قۆناغەكانی خوێندنی بڕیوە و كۆلیژی زانستی سیاسی لە زانكۆی ئەنقەرە خوێندووە، هەر لەزانكۆی ئەنقەرە بە بیری سۆسیالستی ئاشنابوو، لێكۆڵینەوەی لەسەر كوردستان كردووە.

 

،،

ئۆجەلان لەگەڵ كۆمەڵێك گەنجدا لە زانكۆی ئەنقەرە (كۆمەڵەی خوێندنی باڵای ئەنقەرەیان)دامەزراند لەساڵی ١٩٧٢ز داو بەهۆی چالاكی سیاسیەوە ئۆجەلان بۆ ماوەی حەوت مانگ زیندانی كرا، بەڵام بەهۆی نەبوونی هیچ بەڵگەیەك لەسەری ئازادكرا.

 

 
لە باكوری كوردستان لەدوای سەركوت كردنی شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران لەساڵی ١٩٢٥ز و شۆڕشی شێخ ڕەزای دەرسیم لەساڵی ١٩٣٨ز دا ئیتر بێدەنگی باڵی بەسەر ئەو پارچەی كوردستان كێشابوو قەدەغەكردنی زمان و كلتورو ناسنامەو ڕێكخستنی كوردی لە توركیا بووەهۆی ئەوەی باس لە نەمان و توانەوەی كورد بكرێت لەو بەشەی كوردستان.

 
ئۆجەلان لەگەڵ كۆمەڵێك گەنجدا لە زانكۆی ئەنقەرە (كۆمەڵەی خوێندنی باڵای ئەنقەرەیان)دامەزراند لەساڵی ١٩٧٢ز داو بەهۆی چالاكی سیاسیەوە ئۆجەلان بۆ ماوەی حەوت مانگ زیندانی كرا، بەڵام بەهۆی نەبوونی هیچ بەڵگەیەك لەسەری ئازادكرا.

 
دوای ئەوە بۆچونی خۆی بەنهێنی و باسی كوردستانی بۆ قوتابیانی ئەنقەرە كرد، بەو شێوەیە سەركردایەتی كۆمەڵەیەكی كرد ئەو كاتە گروپەكە ئۆجەلان وەك ڕێبەری خۆی بانگ كردووە پێیان گوتووە سەرۆك (ئاپۆ) كە بەواتای مام دێت گروپەكانیش بەناوی (ئاپۆ)چیەكان بانگ كراون .

 
دوای ئەوەش بەیان نامەیەكیان بەناوی (شۆڕشگێڕانی كوردستانەو )بڵاو كردۆتەوە لەساڵی ١٩٧٧ز دا یەكێك بە ناوی (حەقیق قەرار)تیرۆركرا كە بە دەستە ڕاستی ئۆجەلان ناودەبرا، ئۆجەلان ئەوكات داوای كرد بۆ تۆڵەسەندنەوەی هەڤاڵەكەیان داوای دامەزراندنی پارتێكی سیاسی بكات، بەم شێوەیە لە ٢٣تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٧٨لەگوندی فیسیس لەشاری ئامەد بەبەشداری ٢٣كەس پارتی كرێكارانی كوردستانیان دامەزراند.

،،

لە ١٥ئابی ساڵی ١٩٨٤ز دا پارتی كرێكارانی كوردستان بەسەركردایەتی (معسوم قورقوماس )دەستی بە خەباتی چەكداری كرد.

 

 
بەهۆی دەستگیركردنی ئەندامەكانی لەلایەن حكومەتی توركیاوە ئۆجەلان و بەشێك لە هەڤاڵەكانی ساڵی ١٩٧٩ز توركیایان بەجێ هێشتوو چوونە سوریاو پاشان چوونە فەڵەستین و پاشان چوونە دەشتی (بیقا)لە لوبنان .


بەڵام نزیكی دەكەس لە دامەزێنەری پەكەكە لە توركیا دەستگیركران و بەهۆی مانگ گرتن لە خواردن تامردن لە زیندانی دیاربەكر گیانیان لەدەست دا .


لە ١٥ئابی ساڵی ١٩٨٤ز دا پارتی كرێكارانی كوردستان بەسەركردایەتی (معسوم قورقوماس )دەستی بە خەباتی چەكداری كرد.

 
لەساڵی ١٩٩٣ز دا سەرۆك كۆماری ئەوكاتی توركیا بەناوبژیوان جەلال تاڵەبانی هەوڵی دا دەست بە گفتوگۆ بكات لەگەڵ ئۆجەلان و بڕیاردرا ئاگربەستی دوولایەنە ڕابگەیەنرێت، بەڵام ئەوكات لە ڕووداوێكی گوماناویدا سەرۆك كۆماری ئەوكاتی توركیا گیانی لەدەست داو، لەناو پەكەكەیشدا (شەمدین ساكین )كە فەرماندەیەكی پەكەكە بوو نزیكەی ٣٠سەربازی دیلی توركیای گولە باران كرد (شەمدین ساكین)دوای دادگای كردنی پەكەكەی بەجێهێشتوو ئێستا لە توركیایە .

 

 

،،

لە ١ئەیلولی ساڵی ١٩٩٨ز پەكەكە ئاگربەستی یەك لایەنەی ڕاگەیاند ،بەڵام سوپای توركیا بەم ئاگربەستەوە پابەند نەبوون جگە لەوەش حكومەتی توركیا فشاری خستە سەر حكومەتی سوریا بۆ ئەوەی ئۆجەلان لەو وڵاتە دەربكات .

 

 
دوای ئەو ڕووداوە شەڕ لەنێوان پەكەكەو سوپای توركیا هەڵگیرسایەوە لە ٦ئابی ساڵی ١٩٩٦ز دا وەك هەوڵێك بۆ تیرۆركردنی ئۆجەلان ئۆتۆمبێلێكی بۆمبڕێژكراو لە نزیك ئەو خانووە كە ئۆجەلانی تێیدا دەمایەوە تەقیەوە، بەڵام ئۆجەلان ڕزگاری بوو.

 
لە ١ئەیلولی ساڵی ١٩٩٨ز پەكەكە ئاگربەستی یەك لایەنەی ڕاگەیاند ،بەڵام سوپای توركیا بەم ئاگربەستەوە پابەند نەبوون جگە لەوەش حكومەتی توركیا فشاری خستە سەر حكومەتی سوریا بۆ ئەوەی ئۆجەلان لەو وڵاتە دەربكات .

 
لە٩ئۆكتۆبەری ساڵی ١٩٩٨ز ئۆجەلان سوریای بەجێهێشت و ماوەیەك پارتی دەسەڵاتداری ئەوكاتی یۆنان بانگ هێشتی ئۆجەلانیان كرد (كۆشاك بادۆڤاس)وەزیری ڕاگەیاندن، تاكو بەناوی حكومەتی یۆنانەوە مافی پەنابەری بە ئۆجەلان بدات.


بەڵام كاتێك ئۆجەلان گەیشتە یۆنان بادۆڤاس دیار نەبوو لەجیاتی ئەو سەرۆكی هەواڵگری ئەوكاتی یۆنان و بەرپرسی دۆسیەی كورد پێشوازیان لە ئۆجەلان كرد ،بە ئۆجەلانیان گوت بەزوترین كات یۆنان جێبهێڵە، دواتر ئۆجەلان ڕوی كردە ڕوسیا،لەڕوسیا وەفدێك بەسەرۆكایەتی پارتی لیبڕاڵ دەسەڵاتداری ڕوسیا پێشوازیان لێكرد.

 
بڕیاریان دا پێشنیاز بكەن بۆ پەڕلەمانی ڕوسیا بۆ ئەوەی مافی پەنابەری بە ئۆجەلان بدرێت ،پەڕلەمەن بە ٢٩٨بەڵێ و تەنها یەك دەنگی نەخێر بڕیاریان دا كە مافی پەنابەری بە ئۆجەلان بدەن ،بەڵام سەرۆك وەزیرانی ئەوكاتی ڕوسیا لە بەرامبەر مانەوەی ئۆجەلان لە ڕوسیا ناڕەزای نیشانداو بڕیاری دەركردنی ئۆجەلانی دا .

 


دوای ٣٣ڕۆژ ئۆجەلان ڕوسیای بەجێهیشت
دوای ئەوە لەسەر داوای ڕوسیا ئۆجەلان بەرەو ئیتالیا ڕۆیشت،چونی ئۆجەلان هاوكات بوو لەگەڵ دەست بەكاربونی كابینەی نوێی حكومەت بەسەرۆكایەتی (ماسیمۆ دالیما).


دالیما هیچ هەڵوێستێكی سیاسی ویاسای نیشاننەدا، بەشێك لەو وڵاتانەی خاوەن سەرمایە هانی ئیتالیایان دەدا ئۆجەلان دەربكات ،جارێكی تر لەسەر بەڵێنی مۆسكۆ ئۆجەلان گەڕایەوە بۆ مۆسكۆ بەڵام توركیا بۆ ئەوەی بەرپرسانی ڕوسیا ئۆجەلان دەربكەن پرۆژەی بەردانی بۆری گازی سروشتی خستەسەرباس لە ئەنجاندا هەردوو حكومەتی ڕوسیاو توركیا گرێبەستی ٤٠٠ملیۆن دۆلاری ڕێكەوتن ،لە هەمان كاتدا سندوقی دراوی نێودەوڵەتی ٨ملیار دۆلاری بەتوركیا بەخشی .

 

،،

پارتی كرێكارانی كوردستانیش دەستگیركردنی ئۆجەلان بە پیلانێكی نێودەوڵەتی ناوبرد گوتیان ئەوكارە بە هاوكاری دەزگای (سی ئای ئەی )ئەمریكی و مۆسادی ئیسڕائیل و میتی تورك جێبەجێكراوە .

 

دوای ئەوە بەفڕۆكەیەك ئۆجەلانیان بردە وڵاتی تاجیكستان و جارێكی تر ڕەوانەی مۆسكۆ كرایەوە دیسانەوە ئۆجەلان بانگ كرایەوە بۆ یۆنان و وەزیری دەرەوەی یۆنان داوای كۆبونەوەی كرد لەگەڵ ئۆجەلان ،دوای دیاری كردنی كات و شوێن لەجیاتی خۆی وەفدیكی دەزگای هەواڵگری بۆ لای ئۆجەلان نارد،دوای ئەوە ئۆجەلان وەك گیراوێك مامەڵە لەگەڵ كرا تەنها ڕێگەی ئەفریقایان نیشاندرا ،پێیان گوت لەماوەی ١٥ڕۆژدا پاسپۆرتی ئەفریقای باشورت بۆ ئامادەدەكەین ،پاشان ڕەوانەی كینیا كرا .

 
وەزیری دەرەوەی كینیا گوتی ئەوان ئامادەكاریان كردوە بەسەر ئاسمانی وڵاتی میسردا ڕەوانەی هۆڵندا بكرێت،بەڵام بەوشەی ئۆجەلان ئەو فڕۆكەی ئەوی برد كۆمەڵێك كەسی باڵابەرزی چاوشین و قژ زەردی تێدابوو بە تیمی دەزگای هەواڵگری ئەمریكاو موسادی اسڕائیل ناوی بردوون ،نەوەك لە هۆڵندا بەڵكو لە توركیا نیشتەوە،بۆ ڕۆژی ١٥شوباتی ساڵی ١٩٩٩زهەواڵی دەستگیركردنی ئۆجەلان لە ڕاگەیاندنەكانەوە بڵاوكرایەوە.

 

 

پارتی كرێكارانی كوردستانیش دەستگیركردنی ئۆجەلان بە پیلانێكی نێودەوڵەتی ناوبرد گوتیان ئەوكارە بە هاوكاری دەزگای (سی ئای ئەی )ئەمریكی و مۆسادی ئیسڕائیل و میتی تورك جێبەجێكراوە .

 

،،

لە ١٩حوزێرانی ساڵی ١٩٩٩ز دادگای تاوانەكانی توركیا سزای لە سێدارەدانی بەسەر ئۆجەلاندا سەپاند ،بەڵام لەئابی ساڵی ٢٠٠٢ز سزاكەی گۆڕا بۆ زیندانی هەتا هەتای و لەو كاتەوە لە زیندانی ئیمڕاڵی زیندانی كراوە كەماوەكەی ١٩ساڵە.

 

 
ئۆجەلان دەرباری ڕووكردنە ئەوروپا دەڵێت:حەزم دەكرد بچمە چیاكانی كوردستان بەڵام بە ئامانجی دۆزینەوەی چارەسەری ئاشتیانەی بۆ كێشەی كورد ڕووم لە ئەوروپا كردوو باوەڕم وابوو ئەوروپا پشت بە یاسا دەبەستێت ڕەچاوی مافی مرۆڤ دەكەن .


لە ١٩حوزێرانی ساڵی ١٩٩٩ز دادگای تاوانەكانی توركیا سزای لە سێدارەدانی بەسەر ئۆجەلاندا سەپاند ،بەڵام لەئابی ساڵی ٢٠٠٢ز سزاكەی گۆڕا بۆ زیندانی هەتا هەتای و لەو كاتەوە لە زیندانی ئیمڕاڵی زیندانی كراوە كەماوەكەی ١٩ساڵە.

ساتى دەستگیرکردنى ئۆجەلان

 
ئۆجەلان دەڵێت كاتێك بردمیانە دوورگەی ئیمڕاڵی یەكەمین كەس كە پێشوازی لێكردم نوێنەری سەرۆكایەتی كۆمیتەی ڕێگریكردن لە ئەشكەنجەی سەربەكۆمیتەی یەكێتی ئەورپا بوو پێیگوتم :تۆ بۆ لەمەولا لەم زیندانە دەمێنیتەوەو ئیمەش لەڕێگەی كۆنسەی ئەوروپاوە چاودێریت دەكەین و هەوڵی پێشخستنی هەندێك چارەسەری دەدەین .


یەكەمین چاوپێكەوتنی لەگەڵ پارێزەرەكانی ٢٥شوباتی ساڵی ١٩٩٩بوو، لە ساڵی یەكەمی دەستگیركردنیدا لە هەفتەیەكدا مافی ئەوەی هەبوو دووجار چاوی بە پارێزەرەكانی بكەوێت،بەڵام لەسەرەتای ساڵی ٢٠٠٠دا بوو بە هەفتەی جارێك، لەساڵی ٢٠٠٧دا پارێزەرەكانی ڕایانگەیاند ئۆجەلان بە مادەی (كرۆم و سلینسیۆم)ژەهر خوارد كراوە، ئەمەش دوای پشكنینی چەند تاڵە مویەكی سەری ئاشكرا بوو،بەڵام بە پێی لێدوانی پارێزەرەكانی ئەو ژەهرە كەم بووە و هەرجارەو كەمێكی كراوەتە ناوخواردنەوە پێی دراوە.

،،

لە ١٧تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٢محمد ئۆجەلانی برای سەردانی كرد ،ئەمەش دوای ئەوەی زیاتر لە دوومانگ بوو چەندین زیندانی سیاسی باكوری كوردستان مانگرتنیان لە خواردن ڕاگەیاندبوو ،دواتر لەسەر داوای ئۆجەلان كۆتاییان بە مانگرتنەكە هێنا.

 

 
یەكێك لە پارێزەرەكانی پێشووی ئۆجەلان ئاماژەی بەوە داوە ئۆجەلان لە زیندانی ئیمڕاڵی توشی چەندین نەخۆشی وەك نەخۆشی قوڕگ و ئاو لەدەم هاتنوو جیوبوو ئازاری گوێچكەو سور هەڵگەڕانی پێست بووە.


ئۆجەلان زیندانی ئیمڕاڵی بە چاڵی مردن ناو دەبات و باس لەوە دەكات بۆیە ئەویان خستۆتە ئەو زیندانەوە بۆ ئەوەی یان خۆم بكوژم یان دەسبەرداری مافی گەلەكەی بێت، بەڵام ئۆجەلان دەڵێت خۆم ناكوژم وازیش لە مافی گەلەكەم ناهێنم .

 
لە ساڵی ٢٠١١شەوە حكومەتی توركیا ڕێگەی بە پارێزەرەكانی نەداوە سەردانی بكەن ،بەڵام لە ١٧تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠١٢محمد ئۆجەلانی برای سەردانی كرد ،ئەمەش دوای ئەوەی زیاتر لە دوومانگ بوو چەندین زیندانی سیاسی باكوری كوردستان مانگرتنیان لە خواردن ڕاگەیاندبوو ،دواتر لەسەر داوای ئۆجەلان كۆتاییان بە مانگرتنەكە هێنا.

 

 
شكاندنی مانگرتنی زیندانیان لە كاتێكدابوو پێشتر سەرۆك كۆمارو سەرۆك وەزیرانی توركیا چەندین لایەنی دیكە داوایان لە مانگرتوان كرد كۆتای بە مانگرتنەكەیان بهێنن، بەڵام مانگرتوان تەنها بەقسەی ئۆجەلانیان كرد،ئەمەش پێگە و كاریگەری ئۆجەلان جارێكی دیكە لە ناو كوردەكانی باكوری كوردستان نیشاندا ،بەو هۆیەوە چەندین بەرپرسی توركیا چونە ئیمڕاڵی و لەگەڵ ئۆجەلان كۆبونەوە.

 

،،

ئەگەر چی تیرۆركردنی ئەو سئ ژنە پرۆسەی ئاشتی یەكسەر ڕانەگرت لە نێوان حكومەتی توركیاو پەكەكە ،بەڵام ئەو گفتوگۆیانە نەگەیشتە ئەنجام لەكۆتایدا جارێكی دیكە شەڕ دەستی پێكردەوە.

 

 
لەدوای ئەوەی ڕۆژی ٣كانوونی دووەمی ساڵی ٢٠١٣هەریەك لە ئەحمد تورك و ئایلا ئاتا پەڕلەمانتاری پارتی ئاشتی و دیموكرات سەردانی دورگەی ئیمڕاڵیان كردوو لەگەڵ ئۆجەلان كۆبوونەوە ،بەرپرسانی( بە دە پە ) كۆبوونەوەكەیان بەسەركەوتووی ناو برد.

 

 
بەڵام دوای ٦ڕۆژ لەو دیدارە لە ٩كانونی دووەم لەپاریسی پایتەختی فەرەنسا سئ ژنە سیاسی كورد بەناوەكانی (ساكینە چانسس وفیدان دۆغان ولەیلاشنایلمەز)تیرۆركران.


ئەگەر چی تیرۆركردنی ئەو سئ ژنە پرۆسەی ئاشتی یەكسەر ڕانەگرت لە نێوان حكومەتی توركیاو پەكەكە ،بەڵام ئەو گفتوگۆیانە نەگەیشتە ئەنجام لەكۆتایدا جارێكی دیكە شەڕ دەستی پێكردەوە.

 

،،

لە ئێستا دا ئۆجەلان تەمەنی ٦٩ساڵە لەماوەی زیندانی كردنیشدا لە دورگەی ئیمڕاڵی وەك خۆی باسی دەكات سەرقاڵی نوسین و خوێندنەو بووە ١٣كتێبی نووسیوە ،پارێزەرانی ئۆجەلان زیاد لە ٧٨٠جار داوای بینینی ئۆجەلانیان كردوە تا ئێستا ڕەتكراوەتەوە.

 

 
گفتوگۆو دانوستان لە نێوان ئۆجەلان و دەوڵەتی توركیا ماوەی دووساڵی خایاند لەساڵی ٢٠١٣تا تاساڵی٢٠١٥بەردەوام بوو لەو ماوەیەدا شەڕ وەستاو كەشێكی ئارام توركیاو باكوری كوردستانی گرتەوە لەنەورۆزی ٢٠١٣وە٢٠١٤تا نەورۆزی ٢٠١٥ئۆجەلان پەیامەكانی خۆی لە زیندانەوە بۆ سەدان هەزار كەسی دەخوێنرانەوە ،هیوایەك دروست بوو كەئیتر شەڕ و كوشتن كۆتای هاتووەو ئاشتی دەگاتە ئەنجام ،بەڵام لە ٢٠١٥ گفتوگۆی ئاشتی وەستاو جارێكی تر شەڕ دەستی پێكردەوە ئەو شەڕە تائیستاش بەردەوامە .

 
لە ئێستا دا ئۆجەلان تەمەنی ٦٩ساڵە لەماوەی زیندانی كردنیشدا لە دورگەی ئیمڕاڵی وەك خۆی باسی دەكات سەرقاڵی نوسین و خوێندنەو بووە ١٣كتێبی نووسیوە ،پارێزەرانی ئۆجەلان زیاد لە ٧٨٠جار داوای بینینی ئۆجەلانیان كردوە تا ئێستا ڕەتكراوەتەوە.

 

author photo

تایبه‌ت به‌ دیپلۆماتیك