چیرۆکی ئەو خێزانەی چوونە ناو گۆرانییەکه‌وه‌

 له‌ جیاتى كوڕه‌ جوانه‌ مه‌رگه‌كه‌یان دایك و باوكى به‌شدارى گۆرانییه‌كه‌یان كرد

چیرۆکی ئەو خێزانەی چوونە ناو گۆرانییەکه‌وه‌

642 خوێندراوەتەوە

باوکی ئەو گەنجە میوزسیانەی کە کۆتاییەکانی ساڵی ڕابردوو بۆ عەدەم سەفەری کرد، وتی: " کوڕەکەمان ئاواتی ئەوە بوو لە دووبارە تۆمارکردنەوەی گۆرانی(سەفەر)دا، بەشداری بکات، بەڵام بەداخەوە بەهۆی کۆچە ئەبەدیەکەیەوە ئاواتەکەی وەدی نەهات!".

 

 

ئەمە ئازارێکی لە یاد نەچووە لە قوڵایی ڕۆحی خانەوادەی ئەو گەنجە میوزیسیانە بەهرەمەنده‌دا، کە سەفەرە ئەبەدیەکەی نەیهێشتووە، یەکێک لە ئاواتەکانی لاوە تازە پێگەیشتووەکەیان بەدی بێت! درککردن بەو ئازارە لای ئەوانەیە کە جگەر گۆشەکانیان بە خەونی هاتنەدی چەندین ئاواتی وەدی نەهاتووەوە لە گۆڕەکانیاندا سەرخەوی ئەبەدی دەشکێنن!

 

 

 ڕێهات_عەزیز ئەو گەنجە هونەرمەندەی کە مانگی دیسەمبەری ساڵی ڕابردوو بەرەو دیوە شاراوەکانی ئەو دیو ژیان کۆچیکردو کلارنێتەکەی بۆ هەمیشە لە ژەنینی ئاوازە ئەفسوناویەکانی ناخی کەوت!

 

 

ڕێهات عه‌زیز

 

 نەوەدەکانی سەدەی ڕابردوو، ئەوکاتەی بە هۆی سەختی ژیانەوە لە کوردستان (سەفەری هەندەران) پانتایی هزر و ژیانی زۆرێک لە مرۆڤی کوردی داگیر کردبوو، ئەوکات هونەرمەند (هۆشیار حەمە فەرەج) بەهاوکاری تیپی مۆسیقای شنروێ، و بەسەرپەرشتی(مامۆستا ئازاد صاڵح) دوای یەکەم گەڕانەوەی بۆ کوردستان گۆرانی " سەفەر" تۆمار کرد.

 

 

هۆنراوەی ئەم گۆرانیە هی شاعیر " ئیسماعیل خورماڵی"یە. جێگەی ئاماژەیە ئەم گۆرانیە لەسەردەمی خۆیدا، کاریگەری خۆی هەبوو هەرزوو چووە سەر زاری خەڵک و لەم لاو لا دەوترایەوە.

 

 

دورکەوتنەوەی منداڵانی تازەپێگەیشتوو لە دایک و باوکیان، چ کاتی بێت چ ئەبەدی، نەخشی برینێکی هێندە قوڵ لەسەر ڕوخساری ژیانی دایک و باوکان هەڵدەکۆڵێت کە هاواریان بۆ ئازارەکەی تا نزیک عەرشی خودا دەڕوات! دایکان و باوکانی جگە سوتاو کاردانەوەیەکی وا نیشاندەدەن کە هەرچی خامەی دونیا هەیە ناچار بە هاتنە گۆی دەکەن!

 

 

لە مێژوودا ڕووداوی لەم جۆرە، دوری جگەر گۆشەکان لە دایکان و باوکان بووەتە کەرەستەی نوسینی چەندین دەقی ئەدەبی یان لە چەندین دەقدا ڕەنگی داوەتەوە.

 

هەرچەندە یوسف بە یەعقوبی باوکی شاد بوویەوە، بەڵام چەندین سەدەیە ئەو ڕووداوە، ڕەنگدانەوەی لە نوسینی چەندین دەقی ئەدەبیدا هەیە چونکە ئاهو حەسرەتی (یەعقوب)ی باوک، لە دووری جگەر گۆشەکەی دەگەیشتە کەشکەلانی فەلەک و لەم سەردەمەوە گوێچکەمان بە هاواری یەعقوب دەزرنگێتەوە!

 

خورماڵی شاعیر، لە دێڕێکی هۆنراوەکەیدا، دەڵێت:

 

" سەفەرێکم هاتووەتە ڕێ، سەفەری [ڕێی هات] و نەهاتە

ماڵئاوا شار لانەیخەمم کێ دەزانێ دێمەوە لات"

 

 

،،

باوكی ڕێهات: ناوی ڕێهاتمان له‌به‌یتی گۆرانییه‌كانی وشیار حه‌مه‌ فه‌ره‌جمان وه‌رگرت، له‌گۆرانی سه‌فه‌ر.

 

بەحوکمی ئەوەی (مام عەزیز)ی باوکی ڕێهات، ئەوکات یەکێکبوو لە ئەندامانی تیپی مۆسیقای شنروێ و لە تۆمارکردنی گۆرانی سەفەردا بە ژەنینی میوزیک بەشداری کردووە، هاوکات " ڕەوەز عەزیز"ی برای ڕێهاتی کۆچکردوو کە ئەوکات تەمەنی ٤ بۆ ٥ ساڵانێک دەبێت، ئولفەتی بەم گۆرانیەوە گرتبوو، زۆربەی کاتەکان هاوشانی باوکی لە ستۆدیۆ دەمایەوە لەکاتی تۆمارکردنی گۆرانیەکەدا.

 

دواتر لە ساڵی ۲۰۰۲ دا کە خودا (ڕێهات) کۆچکردووى، بەو خانەوادەیە بەخشی، لەسەر خواستی براگەورەکەی ڕێهات، وشەی ناوی [ڕێهات] کە لە نیوە دێڕی یەکەمی هۆنراوەی گۆرانی هۆشیار حەمە فەرەجەوە وەرگیراوە،[سەفەرێکم هاتووەتە ڕێ.....سەفەری ڕێی هات و نەهاتە]، ئەو ناوە دەبێت کە خانەوادەکەیان بۆ ڕێهاتی کۆچکردووی هەڵدەبژێرن.

 

بۆچونێک هەیە کە دەڵێت: جۆری ناوی منداڵ کاریگەری لەسەر شێوەی ژیان و چارەنوسی دەبێت. ئەم هۆنراوەی (ئیسماعیل خورماڵی)ش، کە (هۆشیار حەمە فەرەج) کردویەتی بە گۆرانی دەڵێیت دوا نامەی چارەنوسی ڕێهاتە کە لە ڕێگەی چونیدا بۆ ((عەدەم)) بۆ خانەوادەکەیی نوسیوە! چونکە خورماڵی شاعیر لە دێڕێکی تری هۆنراوەکەیدا،دەڵێت:

 

" لێرە دەڕۆم بەجێت دێڵم، سەفەر نادیارە بۆ کوێیە

بیرەوەریم وەکو چرۆ لە ساڵ دەخزێ و بێ شوێن پێیە".

 

دوای ئەوەی (ڕێهات) گەورە دەبێت و دەبێتە میوزیسیانێکی بەهرە مەند، دوای ئەوەی کە دەزانێت لە وشەی ناو گۆرانیەکی (هۆشیار حەمەفەرەج) ناوی لێنراوە، بە حوکمی هەبوونی پەیوەندی خزمایەتی و کۆمەڵایەتی لەگەڵ هونەرمەندی ناوبراودا، وردە وردە ڕێهات بە دەنگ و ئاوازەکانی (هۆشیار حەمەفەرەج) ئاشنا دەبێت و ئولفەتی پێوە دەگرێت.

 

دواجار لە ساڵەکانی کۆتایی تەمەنیدا، پێش ئەوە بە خۆیو کۆمەڵێک ئاوازی ئەفسوناوی ناو کلارنێتەکەیەوە ڕێگای کۆچێکی ئەبەدی بگرێتەبەر، یەکێک لە خولیا و ئاواتەکانی ئەوە دەبێت کە بە ژەنینی ئاوازێک و وتنەوەی گۆرانیەکە لەگەڵ "هۆشیار حەمەفەرەج"دا بەشدار بێت لە تۆمارکردنەوەی سەرلە نوێی گۆرانیەکەدا.

 

ڕۆژێک، (ڕێهات) بە باوکی دەڵێت: " باوکە، با ئەمجارە کاک وشیار هاتەوە، پێکەوە لەگەڵ ئەودا، گۆرانی سەفەر تۆمار بکەینەوە و بڵاوی بکەینەوە، باوکە، من بە ژەنینی کلارنێت و تۆش بە ژەنینی عود بەشدار بە. باوکە من حەزیش دەکەم لەگەڵ کاک هۆشیار گۆرانیەکە بڵێمەوە!".

 

ئەمە یەکێک بوو لە حەز و خولیاکانی ئەو گەنجە میوزیسیانەی کە ساڵی ڕابردوو چارەنوسی کۆچێکی ئەبەدی هات و ئەوی لە قوڕگی ژیان دەرهێنا و دایکان و باوکان لە گێڕانەوەی حیکایەتی ئەو گەنجە بەهرەمەندە بۆ منداڵە هونەردۆستەکانیان بوونەوە!

 

ئاواتە بەدی نەهاتووەکەی "ڕێهات" برینێکی سارێڕژ نەبوو بوو لە دڵی خانەوادەکەیدا، ئەوان هەوڵیاندا گەر دوای

کۆچە ئەبەدیەکەیشی بێت، ئاواتە بەدی نەهاتووەکەی ڕێهاتی کۆچکردووی بەهرەمەندیان بەدی بێت.

 

لە کۆتا سەفەری هونەرمەند (هۆشیار حەمەفەرەج)دا بۆ کوردستان، یەکێک لەو وێستگانەی کە ئەو ویستی سەردانی بکات ماڵەکەی ( ڕێهات) بوو. کە ناوبراو دەچێتە ماڵی ڕێهات و دایک و باوک و خانەوادەکەی ڕێهات لە ئامێز دەگرێت و پاش ڕشتنی فرمێسکی بەکوڵ بۆ کۆچی ناوەختی ( ڕێهات)، تەماشای ستاندی نۆتە و وێنە و ئامێرە بێ نازەکانی دەکات، دەبینێت لە ماڵە پڕ هونەر و ڕۆمانسیەکەی " ڕێهات"دا بەبێ ئەوەی کەس ئاگاداری حاڵی کەس بێت هەموو کەرەستەو پێداویستیە هونەریەکان بۆ کلیپێکی گۆرانی ( سەفەر) بەردەست و ئامادەیە!

 

لەبەر ئەوەی ( هۆشیار حەمەفەرەج) لە سەفەری ئەمجارەیدا بۆ کوردستان، کە وەک عادەتی هەمیشەیی خۆی بەهاوکاری (مامە عەزە)ی باوکی ڕێهات، کاری هونەری ئەنجامداوە، ئەوا بۆ ئەمجارەش بڕیاری دابوو مادەیەک وەک گۆرانی تۆمار

بکات و کلیپی بۆ بکات.

 

بەم هۆیەوە (هۆشیار حەمەفەرەج) سەرنج دەخاتە سەر ئەوەی کە چۆن ئەم گۆرانیەی بەناخی ئەم خێزانە هونەریەدا ڕۆچووەو جارێکیتر بە فەنتازیایەکی جوان کەرەستە پێویستەکانی کلیپی گۆرانیەکەی ئامادەیە. لێرەوە (هۆشیار حەمەفەرەج) بیرۆکەی تۆمارکردنەوەی جارێکیتری گۆرانی سەفەر کە ساڵی ۹۷ تۆماری کردبوو، دەگوازێتەوە بۆلای (مامەعەزە)ی هاوڕێی و باوکی ڕێهات.

 

دایك و باوكی ڕێهات، له‌كاتی تۆمار كردنی گۆرانییه‌كه‌

 

 

لەم سەروبەندەشدا، ژەنیارێکی بەتوانا و بەئەزمون دێتە ناو بابەتەکەوە کە ئەویش هونەر مەند (توانا خورشید)ە. دوای ئەوەی توانا، گوێبیستی ئاهو حەسرەتی خانەوادەی ڕێهات و چریکەی دەنگە ئەفسوناویەکەی (هۆشیار حەمەفەرەج) دەبێت بە بیرۆکەیەکی جوانی ئامادەکردنی چامە هونەریەکە دەوڵەمەندتر دەکات و هەوڵی چڕ دەدات کە ئەم گۆرانیە بکاتە چامەیەکی هونەری و بڵاوی بکەنەوە پاشان (توانا) تەماشا دەکات (ڕێهات) ئاوازێکی زۆر جوانی لەدوای خۆی جێهێشتووە، کە بتوانێت وەک یەکێک لە ئەندامانی خانەوەدەکەی پێی بێتە ناو بابەتە هونەریەکەوەو لە تۆماکردنیدا بەشداری بکات.

 

توانا خورشید

 تۆمارکردنەوەی ئەم جارەی گۆرانی "سەفەر" وەک چامەیەکی هونەری بە هەوڵ و ماندووبوونی سەرجەم ئەوستافەی کە چەندین ڕۆژە سەرقاڵی ئامادە و تۆمارکردنینی، بەشێوەیەکی مۆدێرانە و ئاست بەرز تۆمارکراوە، چ لە ڕووی بەکارهێنانی ئامێرە مۆسیقیەکان تێیدا، چ لەڕووی دەنگ و بەرزی کوالێتی گۆرانیەکە. بەبەراورد بە تۆمارەکەی ساڵی ۹۷. لەگەڵ ئەمەشدا عەزفی پارچە میوزیکەکەی ڕێهات، کە بەشێوەیەکی زۆرجوان و سادە کردوویەتی کەچی دیارە لەبەر بەرزی لایەنی تەکنیکی عەزفەکەی لەگەڵ مادەی گۆرانیەکەدا هاتووەتەوە و دەڵێی بۆ ڕۆحی گۆرانیەکە ژەنراوە.

هونه‌رمه‌ند وشيار محمد فه‌ره‌ج

 

 

 

بەسەرنجدان لە وێنەکان و گرتەتۆمارکراوەکان، لەکاتی تۆماری گۆرانیەکەدا، وا دەرکەوێت کە دەڵێیت (ڕێهات) لەگەڵ ستافی گۆرانیەکەدا بەشدارە و دەڵێیت یەکێکە لەعازفە بەشداربووەکانی ژەنینی میوزیکی گۆرانیەکە ئەمەش سیحری مۆنتاژ و لێهاتووی مۆنتێری گۆرانیەکە دەردەخات کە بەجۆرێکە، پێت وادەبێت (ڕێهات) یەکێکە لە ئەندامە بەشداربووەکانی تیپی مۆسیقای شنروێ و پێکەوە لەگەڵیان ئاوازی میوزیکی گۆرانیەکە دەژەنێت!

 

ماوەتەوە بڵێین، تۆمارکردنەوەی گۆرانی سەفەر وەک چامەیەکی هونەری لە:

هۆنراوەی: ئیسماعیل خورماڵی

وتنی: هۆشیار حەمەفەرەج

ئامادەکردنی: توانا خورشید

باوکی ڕێهات: صۆڵۆی عود

ڕەوەز، برای ڕێهات: پیانۆ

دایک و باوک و ڕەوەزی برای ڕێهات:

بەشداری کۆرسی وتنەوەی گۆرانیەکەن.

 

 

،،

ئه‌م كلیپه‌ نوێیه‌ بڕیاره‌ له‌ئاینده‌یه‌كی نزیكدا له‌كه‌ناڵێ خاك په‌خش بكرێت.

 

 

هونەرمەند توانا خورشید هەوڵیداوە، بە تێکەڵکردنی چامە هونەریەکە بە مەرگی ڕێهات و ئەو خەمەی کە خانەوادەکەی هەیەتی و تێکەڵکردنی ئاوازی پارچە میوزیکەکەی ڕێهات بە میوزیکی ناو گۆرانیەکە، ئاستی هونەری بەرهەمەکە لە لوتکەدا بێت و بۆ هەمیشە لەگەڵ ناوی ڕێهاتدا بە نەمری بمێنێتەوە.

 

دواجار، پێویستە بڵێم ئەو حەماس و گوڕ و تینەی کە لەم خێزانە هونەریەدا هەیە، ڕەنگدانەوەی بەسەر تیپی مۆسیقای شنروێ وە هەیە و دەیانەوێت بە گوڕ و تنێکی زۆر باشەوە لایەنی هونەری کوڕەکەیان بەرنەدەن و پەیامە هونەریەکەی کوڕەکەیان بە دونیا بگەیەنن، هەم لە لایەنی هونەریەوە هەم لە لایەنی ئەکادیمەوە ئەو هەستە جوان و هونەریانەی کە کوڕەکەیان هەی بووە، ئەمان چالاکانە دەیانەوێت تەواوکاری بن. چ وێنە و چ دەنگی ئەو میوزیکانەی کە ئەم خانەوادە لە تۆماری ئەم چامە هونەریەدا تێیدا بەشدار بوون، شایەتحاڵی ئەو ڕاستیەن.

 

سەرئەنجام، خانەوادەی ڕێهات بۆ هێنانەدی ئاواتە بەدی نەهاتووەکەی کوڕەکەیان پێکەوە چونە ناو بەشداریکردن لە تۆمارکردنی گۆرانی [سەفەرێکم هاتووەتە ڕێ.....سەفەری ڕێی هات و نەهاتە]. کە لە هەفتەکانی ئایندەدا لە [خاک - تیڤی]یەوە، پەخش دەکرێتش

 

author photo

 بەکالۆریۆس لە زمانی کوردی، ئەزمونی شەش ساڵ کاری ڕۆژنامەوانی لە میدیای نوسرا و بیستراودا