لەشكری كوڕەكان هاتن

نەوەی بەرپرسەكانی وڵاتی نەوت، لایانوایە ئەم هەرێمە بەخەڵك‌و خاك و ژێر زەوییەوە تاپۆی رەشی باوكیانە

لەشكری كوڕەكان هاتن

272 خوێندراوەتەوە

 محه‌مه‌د نورى

١

رۆژنامەنوسی تەنزنوسی میسریی جەلال عامر دەنوسێت: مەرج نییە كوڕی ئەدیسۆن هاوشێوەی باوكی داهێنەربێت، تەنانەت ناشتوانێت جێی ناوی باوكی بگرێتەوە.

بەڵام ئەم رستەیە لە وڵاتی ئێمە بەتایبەت لەناو دونیای سیاسەتدا بەتەواوەتی پێچەوانەوە بووەتەوە، كوڕەكان وەك باوكیان مامەڵەدەكەن، هاوشێوەی باوكیان هەنگاو دەنێن ( باوكیان داهێنەر نەبوون، بەڵكو وێرانكەربوون) كوڕەكان وەك باوكیان توڕدەبن و دەشیانەوێت وەك باوكیان خەڵك تەماشایان بكات. ئەوان لەسەر میراتی باوكیان هەموو شتێك بۆ خۆیان بەرەوا دەزانن. دەركەوتنی نەوەی تازەی بەرپرسەكان، ئاماژەیەكە بۆئەوەی كە كورسییەكانی باوان بەتاڵناكرێت بۆ روخساری تازەو گەنجیتر.

 

٢

 

،،

محمد نوری: به‌شه‌رعیه‌تی شۆڕشگێڕی و خه‌بات بۆ ئازادی نیشتیمان، به‌رپرسانی ئه‌م وڵاته‌ دۆڵ و چیا نه‌ماوه‌ داگیری نه‌كه‌ن

 

 

ئەگەر نەوەی یەكەم باوكەكانبێت، ئەوانەی منەتی شاخ و تەقاندنی فیشەك و رووبەڕبوونەوەی بەعسمان پێدەفرۆشنەوە، لەهەر بۆنەیەكیشدا (تەنانەت لە كردنەوەی پاسكیلخانەیەكیشدا )باسی خۆیان دەكەن، وەك فریادەرەس و دەربازكەرو ئازاو قارەمان خۆیان تاریفە دەكەن، ئەم مێژووە ش وایكرد، شاخ و دۆڵ و گرد و تەپۆڵكە و ژێر زەوی و سەر زەوی بەرەوای گیرفانی خۆیان بزانن .

 

ئەوا نەوەی دووەم ( كەدەكاتە كوڕی ئەم شۆڕەسوارە دۆڕاوانە ) لە سەر ئەو مێژووە بەتاڵەی باوكییان وەك ئالمەلیكەكانی حیكایەتە ئەفسانییەكان دەژین .

كێن نەوەی دووەم؟ كورو كچی بەرپرس و ئەندامانی مەكتەب سیاسییەكان، ئەوانەی شارەزای باشترینx خۆشترین دیسكۆو ریستۆرانت و شەقامەكانی وڵاتە ئەوروپییەكانن، لێرەش دەیان كۆمپانیایان هەیە، یان بە قودەرەتی مێژووی باوكیان دەبنە پۆستدار، بێ ئەوەی ئەلف لە بێ جیابكەنەوە .

نەوەی دووەم كێن؟ ئەو كوڕو كچانەن كە بە ئۆتۆمبێلی گرانبەها دەگەڕێن و چەند پاسەوانێك بەدووی خۆیاندا دەخەن، واش راهاتوون دەرگاكانیان بۆ بكرێتەوە، بە غروریشەوە لە هەموو كەس بڕوانن، وەك ئەوەی میللەت سوغرەكێش و قەرزاری باوكیان بێت .

 

ئەوان ( كوڕو كچی بەناو شۆڕشگێڕەكانی دوێنی و پارە پەیداكەرەكانی ئێستا) ئەگەر بۆیان بچێتە سەر تەنانەت ئەو شەقامانەی كە پێدا دەڕۆن، جیادەكەنەوە، ئەوان وڵات بە موڵكی خۆیان دەزانن .

ئەوان ( كوڕو كچی شۆڕشگێرەكانی دوێنی و بازرگانەكانی دەرمان و نەوتی ئێستا) منەتی مێژووی بەتاڵی باوكیان بەسەر ئێمەدا دەڕێژن، منەتی دوێنیی باوكیان وەك ژەهر بەسەر ئەمڕۆی ئێمەدا دەپرژێنن .

 

ئەوان (كوڕو كچی ئەو بەرپرسانەی كە خاڵی بوونەتەوە لە هەموو مانایەكی جوانی و مرۆڤایەتی )ئامادەن هەموو هاوڵاتییەك لەم شارو مەملەكەتە بدەنە بەر زلە و شەق، لەبەرئەوەی خۆیان لە یاسا بەگەورەتر دەزانن و دڵنیاشن كەسێك ناوێرێت پێیان بڵێت وامەكەن.

وەك باوكیان ئەوانیش غەرقی شەوی سوربوون، وەك باوكیان ئەوانیش كۆمەڵێك بودەڵەو پیاوی بچووك لەبەردەمیاندا وەك سەماكەر سەما دەكەن، وەك باوكیان ئەمانیش شەڕی گیرفان و كۆشك دەكەن.

 

 

،،

نووسه‌ر: قه‌ینا ئه‌وه‌ وتمان شۆڕشگێڕ بوون و مافی خۆیانه‌، ئه‌ی كوڕو كچه‌كانیان به‌چیدا ده‌نازن خۆ ئه‌وان جگه‌ له‌شاهاده‌ی ته‌زویر و قبوڵ خاس و ته‌خشان و په‌خشان كردنی داهاتی گشتی هیچی تریان نه‌كردووه‌؟!

 

 

ئەگەر باوكیان لافی ماندبوون بەسەر خەڵكدا لێبدەن، ئەگەر باوكیان مێژوویەكی بچوكیان هەبێت بەشەو و بە رۆژ پێمان بفرۆشنەوە، خۆ جەنابی كوڕ وكچەكانیان نە خاوەنی هیچ ماندووبوونێكن نە خاوەنی هیچ مێژوویەكن، تەنها خاوەنی قبوڵ خاس و خویندنی زانكۆی دەرەوە، یان هەر ئەوەشیان نەكردوە بۆخۆیان لەو وڵاتانە بەراست وبەچەپ پارەی میلەتیان تەخشان وپەخشان كردوە .

 

نەوەی بەرپرسەكانی وڵاتی نەوت، هەموو شتێك لەم وڵاتە بەرەوای خۆیان دەزانن .ئەوان لایانوایە ئەم هەرێمە بەخەڵك وخاك وژێر زەوییەوە تاپۆی رەشی باوكیانە، بۆیە مافی ئەوانە چی بكەن وچییان دەستبكەوێت .

نەوەی بەرپرسەكانی وڵاتی نەوت لەسەر حكومەت پاسەوان بۆ خۆیان دادەمزرێنن بۆیە هەركە چوونە یانە و كافتریا و مۆڵەكان لەبەردەم دەرگاكانی دەرەوە رایانوەستێنن .ئەوان هاوشێوەی باوكیان مرۆڤ وەك كۆیلە سەیردەكەن.

هەموو شتێك تاڵاندەكەن ،هەموو شتێك دەكەن ،هەركاتێكیش شتێك قەوما ئەوان پاسپۆرتی وڵاتێكی تریان لە گیرفاندایە وارادەكەن كە ئاوڕنەدەنەوە لەو هەرێمەی هەرزان فرۆشیان كرد .

نەوەی دوەم زۆر حەزیان لە شەرواڵ نییە زیاتر كاوبۆ وكەتان و خام لەبەردەكەن، بەس شای درۆ و دزی و نامۆراڵن .

 

٣

نهاد غادری یەكێك بوو لەرۆژنامەنوسەكانی عەرەب . ماوەیەكی زۆر راوێژكاری سیاسیی مەلیك فەیسەڵی پادشای سعودییە بووە .لە كتێبە بەناوبانگەكەی كەبەناوی (مەملەكەتی ترس) كەلەبارەی دەسەڵاتی بنەماڵەوەیە لە وڵاتی سعودییە ویاداشتی كاركردنی خۆیەتی لەنزیك میرەكان ، تێبنییەكی ورد لە سەرنەوەی دووەم وسێیەمی میر و خاوەن بڕیارەكانی سعودییە دەنوسێت ،ئەو دەڵێت : ئەگەر ژمارەی باوان كەمبووبێت،ئەوا ژمارەی كوڕ ونەوەكان زیاتربوە ، ئەمەش پێویستی بە بودجەیەكی گەورە و پارەیەكی زەبەلاحی نەوت هەیە بۆئەوەی خۆشگوزەرانی نەوەكان دابین بكات .ئەو دەنوسێت:نەوەكان سەركێشن و بێ باكن و ماندوونەبوون بە هیچەوە.

 

كە ئەم دێڕانەی غادریم دەخوێندنەوە دیمەنەكەم لا گۆڕا بە كوردستان ،ئەگەر باوكەكان كەمبوون و بە هەندێ درۆوە و بەناوی مێژووشەوە چەپڵە لێدەریان زۆربووبێت ،ژیانی شاخیشیان پێ فرۆشتینەوە . باشە نەوەكان (كچ وكوڕە نازدارەكانیان كە لێرە بۆنەوت وپارە دانیشتوون ولەویش لە ئەوروپا ژیانی شاهنشایی دەژین) ژمارەیان زیاترەو خواستەكانیان فراوانترە، ئێمەش دەبێت بەدیار دزینی داروبەردی ئەم وڵاتەوە لەو نەوەیە بڕوانین كە تاكە شت كە پێوەی دەنازن ئەوەیە :ئەمانە كوڕی بەرپرسەكانن،گەرنا لەبەتاڵیدا هەناسە لە ناو مێشكیاندا دەنگ دەداتەوە .

٤

 

،،

نوری: وێنه‌ زۆر مه‌ترسیداره‌كه‌ ئه‌وه‌ نییه‌، له‌كۆبونه‌و كۆنفرانسه‌كاندا منداڵه‌كانیان له‌ دوای خۆیانه‌وه‌ داده‌نیشێن وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ جێگره‌وه‌یان له‌دوای نه‌مانی خۆیان، به‌ڵكو له‌وه‌ مه‌ترسیدارتر ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و منداڵاه‌ كه‌ كه‌پۆستێكی دیاریان نییه‌ كه‌چی بڕیاڕێ سه‌ره‌تاو كۆتای ئه‌وان ده‌یده‌ن!

 

 

خاڵێكی تر كە جێی مەترسییە ئەوەش : تەنها ئەم حاڵەتە لەوەدا كورتنابێتەوە كە كوڕەكان جێی باوكیان دەگرنەوە،یان لە كورسییەكانی ریزی پێشەوە دادەنیشن ،یان لەمەراسیمەكاندا دەچنە پشت باوكیانەوە وەك ئەوەی بە ناراستەخۆ پێمان بڵێن :ئەو شوێنەی باوكمان لەسەری دانیشتوە دوای ئەو بۆ ئێمەیە ، مەترسیدارتر لەم وێنانە ، دیمەنێكی ترە ، كوڕەكان هیچ پۆستێكیان نەبێت ،یان وا خۆیان نیشان بدەن كە بێ پۆست و مەكانەی سیاسیین لە ناو حزبەكەدا ،كەچی هەموو بڕیارێك بەدەست خۆیان بێت ،هیچ مرۆڤێكیش بێ بەڵێی ئەم كوڕانە دانانرێت ،خۆیان نابنە پۆستدار ،بەڵكو پۆست دەبەخشنەوە ،خۆیان وانیشان نادەن بڕیاردەربن ،بەڵام بڕیار بەدەستی تەواون ،خۆیان بەسادە دەناسێنن ،بەڵام هەموو لێڵییەك دروستدەكەن،هاوشێوەی جادوگەری حیكایەتە ئەفسانییەكانن ،كاتێك جادووگەرێك دارێكی سیحریی دەداتە دەست كەسێك ، ئەو كەسەش دەتوانێت بەو دارە هەموو شتێك بكات تا ئەو كاتەی جادووگەرەكە رازییە ،دارەكە هەموو سیحرێكی پێدەكرێت ، هەر كە جادووگەرەكە دڵی لەو كەسە زویربێت یەكسەر دارەكە دەبێتەوە دارێكی ئاسایی

 

لەگردی زەرەگەتە ئەم دێمەنە دەڵێن دەبینرێت ،بڕیاربەدەست خانەی راپەڕاندن و جڤاتن ،بەڵام خاوەن بڕیار ودوا بڕیاردەر كوڕەكانی كاك نەوشیروانن بێ ئەوەی هیچ پۆستێكیشان هەبێت ،بەڵام هەموو شتێكن ،(ئەو دێڕەش لەسەر زاری هەندێك بەرپرسی باڵای گۆڕان دەوترێت كە كوڕەكان لە باوكیانەوە فێری سیاسەت بوون،وەك ئەوەی سیاسەت بەرگردوریی بێت )،(كەس لە كاك نەوشیروان ناچێت ،نوقتە سەری دێڕ)

كۆی هەموو ئەم دێڕانەی سەرەوە یەك دێڕ تۆخدەكاتەوە هەریەك لەنەوەكان بە شێوەیەكی جیا پرۆسەی خۆزاڵكردنی خۆی لەناو سیستەمی

 

author photo

تایبه‌ت به‌ دیپلۆماتیك