خه‌می رۆژنامه‌كان و خه‌می خه‌ڵكی ئێران

خه‌می رۆژنامه‌كان و خه‌می خه‌ڵكی ئێران

318 خوێندراوەتەوە


د.كامه‌ران مه‌نتك

 
رۆژنامه‌كان پڕن له‌ هه‌واڵ ده‌رباره‌ی ئێران، سه‌رۆكی ئه‌مریكا هه‌مدیس هه‌ڕه‌شه‌ ده‌كاته‌وه‌. چه‌ك و تفاق و كه‌شتیگه‌لییه‌كانی ئه‌مریكا رۆژانه‌ به‌ره‌و ئه‌و ناوچه‌یه‌ له‌ رێگادان.

 چاودێره‌ سیاسیه‌ نه‌خوینده‌واره‌كان به‌ ئاره‌زووی خۆیان و به‌ بێئه‌وه‌ی چاودێرێك له‌سه‌ر‌ ئاخاوتنه‌ بێبه‌هاو سواوه‌كانیان هه‌بێت، شاشه‌ی تیڤیه‌كانیان داگیركردووه‌ و چۆنیان حه‌ز لێبێت و بێته‌ سه‌ر زمانیان ده‌یڵێن و نایگێڕنه‌وه‌. له‌ ئیران ده‌درێت، هاتنی ئه‌و هه‌موو چه‌كه‌ بێ هۆ نیه‌!، رژێمی ئاخونده‌كان ده‌ڕوخێت، ناوچه‌كه‌ نه‌خشه‌ی سیاسی داده‌ڕێژرێته‌وه‌!. نه‌خێر ئه‌مریكا له‌ ئێران نادات، ئێران ده‌وڵه‌تێكی گه‌وره‌یه‌و ئاسان نییه‌ وه‌كو عێراق مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا بكرێت، هاتنی ئه‌و هێزه‌ به‌مه‌به‌ستی فشاری زیاتره‌ بۆ سه‌ر رژێمی ئێران، بۆ ئه‌وه‌ی بێته‌ ژێر باری داواكانی ئه‌مریكا! داواكانی ئه‌مریكا چیه‌؟ ده‌بێت ئێران رێكه‌وتنیكی تری ئه‌تۆمی و به‌ مه‌رجی ئه‌مریكا واژۆ بكات!.

،،

له‌ ئێران پاریزگاری له‌سیسته‌می تاك جه‌مسه‌ری بكات، ئه‌مریكا ده‌یه‌وێت له‌ ئێران شه‌ڕی جیهانه‌كه‌ی تر بكات. دوای ئه‌وه‌یش وه‌ك تیوری سیاسی یاری دۆمینۆ، له‌دوای ئێران هێزی تریش ده‌كه‌ونه‌ خواره‌وه‌، به‌ تایبه‌تیش ئه‌و هیزانه‌ی هاوسه‌نگی ناوچه‌كه‌یان له‌گه‌ڵ ئێران پێڕاگیراوه‌، له‌وانه‌ توركیا!.

 دوای ئه‌وه‌. دوای ئه‌وه‌ دۆخه‌كه‌ به‌رده‌وام ده‌بێت ده‌بێت له‌ گرژی و ئه‌مریكا داوای تر ده‌دۆزێته‌وه‌!.كه‌واته‌ داواكانی ئه‌مریكا به‌رده‌وام ده‌بێت و به‌كۆتا نایه‌ت! له‌به‌رئه‌وه‌ی كێشه‌كه‌ له‌ بنه‌ڕه‌تدا ئێران نییه‌! به‌ڵكو ئێران لاوازترین خاڵه‌ بۆ سه‌پاندنه‌وه‌ی هه‌ژموونی ئه‌مریكا له‌ ناوچه‌كه‌و ئابڵووقه‌دانی روسیا و كۆسپ دروستكردن بۆ چین!. ئه‌مریكا ده‌یه‌وێت

 له‌ ئێران پاریزگاری له‌سیسته‌می تاك جه‌مسه‌ری بكات، ئه‌مریكا ده‌یه‌وێت له‌ ئێران شه‌ڕی جیهانه‌كه‌ی تر بكات. دوای ئه‌وه‌یش وه‌ك تیوری سیاسی یاری دۆمینۆ، له‌دوای ئێران هێزی تریش ده‌كه‌ونه‌ خواره‌وه‌، به‌ تایبه‌تیش ئه‌و هیزانه‌ی هاوسه‌نگی ناوچه‌كه‌یان له‌گه‌ڵ ئێران پێڕاگیراوه‌، له‌وانه‌ توركیا!.

 كه‌واته‌ ده‌بێت دوای رووخانی سه‌فه‌وییه‌ نوێیه‌كان عوسمانییه‌ نوێیه‌كانیش، كه‌ ئێستا له‌ ئه‌مریكا و رۆژئاوا یاخیبووینه‌، بڕوخێن!. له‌ رووی جیۆپۆله‌تیكیه‌وه‌ ئه‌مه‌ راسته‌و ئه‌گه‌ر ئه‌مریكا بیه‌وێت هه‌ژموونی تاكلایه‌نه‌ی جیهانی بگه‌ڕێنیته‌وه‌ ده‌بێت ئاڕاسته‌ی هه‌نگاوه‌كان به‌و شیوه‌یه‌ بێت! به‌ڵام ئه‌مریكا په‌له‌ی نییه‌! ده‌شێت له‌ناوه‌ڕاستی سه‌ركه‌وتنه‌كان، ئه‌گه‌ر گریمانی ئه‌وه‌ بكه‌ین سه‌ركه‌وتن به‌ ده‌ستدێنیت شه‌ڕه‌كه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی رژێمی ئێراندا بوه‌ستینیت، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ ساڵی 1991 له‌ عێراق روویدا، به‌ پێچه‌وانه‌ی خواستی هه‌موو گه‌لی عێراق نه‌ك به‌ ته‌نیا رژێمی عیراقی نه‌رووخاند، بگره‌ ده‌ستی ئه‌و رژێمه‌ی كرده‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی جارێكی تر له‌ باشوورو باكووری وڵاته‌كه‌یدا جینۆسایدی گه‌له‌كه‌ی بكات!.

 كه‌واته‌ زنجیره‌ی رووداوه‌كان به‌و شێوه‌یه‌ نییه‌ پلانی بۆ داده‌ڕێژرێت، چونكه‌ ئه‌مریكا پێویستی به‌شه‌ڕه‌، بۆ ئه‌وه‌ی عه‌مباری چه‌كه‌ كۆنه‌كانی، له‌و ناوچانه‌ بفرۆشیت و به‌تاڵیان بكاته‌وه‌. ئه‌مریكا بۆ ئه‌وه‌ی هه‌میشه‌ له‌ پێشه‌وه‌ بێت ده‌بێت هه‌میشه‌ له‌شه‌ڕدا بێت!.

،،

بۆیه‌ له‌جیاتی ئه‌وه‌ی بیر له‌وه‌ بكه‌ینه‌وه‌ له‌ ئێران شه‌ڕ ده‌بیت یاخود شه‌ڕ نابێت، تومه‌ن زیاتر داده‌به‌زیت یاخود دانابه‌زێت، روسیا پشتی ئێران به‌رده‌دات یاخود نا، بیر له‌وه‌ بكه‌ینه‌وه‌ گه‌لی ئێران چه‌نده‌ ئازار ده‌چێژیت.

 راسته‌ پڕۆژه‌ی جیهانگه‌رایی و داڕشتنه‌وه‌ی نه‌خشه‌ی سیاسی ناوچه‌كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ده‌وڵه‌ت و قه‌واره‌ی سیاسی بچووكتره‌وه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی زۆربه‌ی گه‌لانی ئه‌و ناوچه‌یه‌دایه‌و ده‌بیته‌ سۆنگه‌ی رزگاربوونیان له‌ ده‌ست ئه‌و رژیمه‌ سه‌ركوتكارانه‌ی، كه‌ ئه‌مریكا خۆی ده‌ستی هه‌بووه‌ له‌ هاتنه‌ سه‌ر حوكمیان پاڵپشتیانی كردوه‌.

 به‌ڵام ئه‌مریكا هه‌رگێز نایه‌وێت ئه‌و رژێمانه‌ی، كه‌ جێگای رژێمه‌ كۆنه‌ ده‌گرنه‌وه‌ دێنه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات خزمه‌تی گه‌له‌كانیان بكه‌ن. زۆربه‌ی رژێمه‌كانی ئه‌و ناوچه‌یه‌، ئه‌مریكا له‌ تووڕه‌یی خه‌ڵكانی خۆیان و دژی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی خه‌ڵكانی خۆیان ده‌یانپارێزێت، بۆیه‌ له‌جیاتی ئه‌وه‌ی بیر له‌وه‌ بكه‌ینه‌وه‌ له‌ ئێران شه‌ڕ ده‌بیت یاخود شه‌ڕ نابێت، تومه‌ن زیاتر داده‌به‌زیت یاخود دانابه‌زێت، روسیا پشتی ئێران به‌رده‌دات یاخود نا، بیر له‌وه‌ بكه‌ینه‌وه‌ گه‌لی ئێران چه‌نده‌ ئازار ده‌چێژیت، چه‌ند تاوانه‌ بۆ شه‌ڕكردن له‌گه‌ڵ رژێمیك، كه‌ خۆیان پاڵپشتی بوونه‌، به‌ ناوی رزگاركردنه‌وه‌ گه‌لێك برسی بكه‌ن، ده‌بێت ئێمه‌ زیاتر خه‌می خه‌لكانی بێچاره‌ی ئێرانمان بێت تا بۆمان ده‌كرێت یارمه‌تیان بده‌ین، كه‌ بۆ هه‌زاران ساڵه‌ له‌و پانتاییه‌ جوگرافیاییه‌دا به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌ژین.

 

author photo

تایبه‌ت به‌ دیپلۆماتیك