نێچیرڤان بارزانى، قاسەیەکى قەرزارو بەتاڵ  بۆ مەسرور بارزانى بەجێدەهێڵێت   

٣٠ ملیار دۆلار قەرز وەک میرات بۆ کابینەى نوێ دەمێنێتەوە

نێچیرڤان بارزانى، قاسەیەکى قەرزارو بەتاڵ بۆ مەسرور بارزانى بەجێدەهێڵێت  

885 خوێندراوەتەوە

گەندەڵى و موچەخۆرى بندیوارو فەشەلى ئیدارى و قەرزێکى کەڵەکەبوو، دەستەگوڵەکەى نێچیرڤان بارزانییە کە بۆ ئامۆزاکەى وەک دیارى بەجێیدەهێڵێت.

 

 

هەرچەندە لاى هەندێک نێچیرڤان بارزانى وەک دەوڵەتمەدارو پیاوێکى سیاسی و دبلۆماسى سەیر دەکرێت، بەڵام رایەکى گشتیش لەسەر ناوبراو هەیە کە ئەندازیارێکى سەرکەوتوو نەبووبێت لە ماوەى ساڵانى رابردووى حوکمرانیدا.

 

،،

هەندێک بەڵگە ئەوە دەسەلمێنن کە نێچیرڤان بارزانى مێژووى سیاسیى رابردووى پڕە لە کەموکورتى.

 

بەڵگەکانیش زۆرن بۆ ئەوەى بیسمەلمێنن کە ناوبراو لەگەڵ وەسف و سەناى یارەکانیدا، کۆمەڵێک رەخنەى توندو جدیش رووبەرووى بۆتەوە لەوانەش:

 

 

یەکەم: سەفەقات و رێکەوتنى نهێنى

نێچیرڤان بارزانى هەمیشە وەک پیاوى رێکەوتنە نهێنییەکان وێنا کراوە، کە لەگەڵ وڵاتانى دەرەوە کۆمەڵێک رێکەوتنى نهێنى سەیرو سەمەرەى ئەنجامداوە بەبێ ئاشکرا کردنى وردەکارى و خستنە رووى زانیارییە گرنگەکان بۆ راى گشتى.

بەتایبەت رێکەوتنى لەگەڵ تورکیا لەبوارى نەوت بۆ ماوەى ٥٠ ساڵ، کاتێک پرسیاریش لە ئاشتى هەورامى وەک وەزیرێکى نزیک لە ناوبراو دەکرا دەربارەى گرنگ و وردەکارى رێکەوتنەکە، بێ منەتانە وەڵامى دەدایەوە دەیگووت: پێویست ناکات هاوڵاتیان بەهەموو شتێک بزانن.

 

 

هەروەها رێکەوتنى ناوبراو لەگەڵ  رۆز نەفتى روسى بۆ ماوەى ٢٥ ساڵ، کە ئەمەش هەر بە نهێنى مایەوە و راى گشتى کاتێک بەمەى زانى کە میدیا جیهانییەکان بڵاویان کردەوە.

ئەمە سەرەراى ئەوەى لەناوەراستى ساڵانى نەوەدەکانەوە نێچیرڤان بارزانى هەر لەدروستکردنى پەیوەندى لەگەڵ عودەى کورى سەدام حسێن بۆ فرۆشتنى نەوت تاکو ئەمرۆ وەک بازرگانێک بەردەوامە و نەوت دەفرۆشێت. کە لەم رێگەیەشەوە بووەتە خاوەنى چەندین مۆڵ و کۆمپانیا و کەناڵ و خانوو زەوى و..شتى دیکە.

 

،،

هەزارەها کەسى بۆ حزبەکان بە نایاسایی و بندیوار دامەزراندووە و خانەنشینى کردوون.

 

 دووەم: گەندەڵى و دامەزراندنى موچەخۆرى بندیوار

لەماوەى چەند ساڵى رابردووى حوکمرانى ناوبراودا، بە لێشاو موچەخۆرى بندیوارى بۆ حزبەکان (بەتایبەت یەکێتى و پارتى) دامەزراندووە، کە هەریەکەیان بۆ مەرامێک و رێکەوتنێکى تایبەتى بووە.

 

ئەمەش بووەتەهۆى ئەوە لە ئێستادا حکومەت بکەوێتە ژێر بارى کۆمەڵێک موچەخۆرى زۆرى بندیوارەوە، کە هەر وەزارەتێک کۆمەڵێکى بەردەکەوێت بۆ چارەسەرکردنى ئەم کێشەیەش کاتێکى زۆرى دەوێت، کە وەزیر هەبووە بەدرێژایى ماوەى کارکردنى لە وەزارەتەکەیدا تەنها سەرقاڵى ئەم بابەتە بووە.

 

 

سێیەم: گەندەڵى و فەشەلى ئیدارى

بەپێى زانیارییەکان نێچیرڤان بارزانى زۆربەى جار، بۆ ماوەى ٦ مانگ کۆبوونەوەى بە وەزیرەکانى کابینەکەى نەکردووە، کە ئەمەش ئاماژەیەکە بۆ بێ منەتى وبە گرنگ سەیر نەکردنى بارودۆخى ژیان و گوزەرانى هاوڵاتیان.

هەرکاتێک، هاوڵاتیانیش بەتایبەت لەرێگەى ئەندام پەرلەمانەکانەوە رەخنەیەکیان رووبەروو کردبێتەوە ئۆتۆماتیکى هەڵچووە و بەتوندى وەڵامى بەرامبەرى داوەتەوە.

 

ئەم بێ منەتییەى ناوبراو بووەتە هۆى گەندەڵى و بیرۆکراتییەت لە سیستمى ئیدارى هەرێمى کوردستان، کە هاوڵاتیان رۆژانە دەناڵێنن بەدەستییەوە.

هەروەها گەندەڵى کابینەکەى  گەشتۆتە ئاستێک، هەرچەندە بەریارى ئەنجومەنى وەزیران دامەزراندن بەهەموو شێوەیەک راگیراوە، بەڵام لەماوەى چوار ساڵى رابردوودا زۆرترین کەس و نزیکى نێچیرڤان بارزانى بە نایاسایی و نهێنى دامەزراون کە هەندێکیان کراون بە راوێژکارى ناوبراو.

 

،،

بەهۆى ئەو قەیرانە دروستکراوەوە کە لە کابینەکەیدا خوڵقێنرا، حکومەت ٣٠ ملیار 

 

چوارەم: قەیرانى موزەیەف

لە کۆتا کابینەى نێچیرڤان بارزانى کە سەرۆکایەتى دەکرد، قەیرانێکى موزەیەف خوڵقێنرا ( کە تیایدا حزب پارەدارو حکومەتیش بێ پارە بوو) تاکو ئەمرۆش ئەو قەیرانە بەردەوامە کە هەموو سێکتەرەکانى گرتەوە.

بە برینى موچەى فەرمانبەران و مامۆستایان دەستى پێکرد، کە بووە هۆى وەستانى پرۆسەى خوێندن لە هەرێمى کوردستان.

 

ئەمەش وایکرد کابینەکەى ناوبراو (کابینەى هەشتەم) دەستى کرد بە قەرزکردن لە ناوو دەرەوەى وڵات، کە لەئێستادا هەم قەرزارى وڵاتانى دەرەوە و هەم قەرزارى بەڵێندەرو موچەخۆرانى هەرێمى کوردستانە.

کۆى قەرزەکانى کابینەکەیان بە ٣٠ ملیۆن دۆلار ئەژمار دەکرێت، کە ئەمەش وەک میراتێک بۆ کابینەى دواتر دەمێنێتەوە و دەبێتە مەسرور بارزانى شان بداتە ژێرى و بیانداتەوە.

 

،،

 مەسرور بارزانى دەبێت ئەوە باش بزانێ کە ئامۆزاکەى رێگەى گوڵرێژکراوى بۆ بەجێنەهێشتووە.!

 

 

مەسرور بارزانى رووبەرووى چى دەبێتەوە؟

مەسرور بارزانى ئەبێت ئەوە باش بزانێت کە "رێگەیەکى گوڵرێژکراوى بۆ بەجێ نەهێڵراوە" بۆیە دەبێت چاوەروانى قاسەیەکى قەرزارو خاڵى بکات.

 

هەرچەندە باس لەرێکەوتنێکى نهێنى نێوان هەرێم و بەغداد دەکرێت، کە بریارە بەغداد قەرزى فەرمانبەران بداتەوە لەماوەى چوار ساڵى داهاتوودا، بۆ ئەم کارەش پێویست دەکات سەرۆکى داهاتووى هەرێم هەمیشە پێیەکى لەبەغداد بێت و نەهێڵێت پەیوەندییەکانیان تێک بچێت.

 

بەڵام یەکەم ئەمرۆ جارێکى دیکە باس لە سەرهەڵدانەوەى کێشەکانى نێوان هەرێم و بەغدا دەکرێت، دووەم ئەمە تەنها قەرزى موچەخۆرانە، و قەرزى بەڵێندەرو ئەو وڵاتانەش قەرزیان لێکراوە دەمێنێت و دەبێت (برا گەورە) بیداتەوە.

 

author photo

ماسته‌ر له‌ زانسته‌ رامیارییه‌كان

ئه‌ندامى كاراى سه‌ندیكاى ڕۆژنامەنووسانی کوردستان