ئایا ڕێکەوتنی سەدە کێشەی حەفتا ساڵەی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل کۆتایی پێدێنێ؟

ئایا ڕێکەوتنی سەدە کێشەی حەفتا ساڵەی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل کۆتایی پێدێنێ؟

671 خوێندراوەتەوە

پەروێز مەحمود

ناونیشانی پلانێكی ئاشتی ئیدارەكەی دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكایە بۆ چارەسەركردنی كێشە و ئاڵۆزی حەفتا ساڵەی نێوان ھەردوو وڵاتی ئیسرائیل و فەڵەستین .

 

 

،،

ناوه‌ڕۆكی ڕێكه‌وتنامه‌ی سه‌ده‌، له‌لایه‌ن سێ كه‌سی شاره‌زا و نزیكی دۆناڵ ترامپ داڕێژراوه‌.

 

 

  پلانەكە لە لایەن سێ كەسایەتی دیاری ناو ئیدارەكەی دۆناڵد ترەمپ ئامادەكراوە كە بریتین لە ھەریەكە لە جەیرید كۆشنەر ڕاوێژكار و زاوای دۆناڵد ترەمپ و جەیسن گرینباڵت ڕاوێژكاری كاروباری نێودەوڵەتی دۆناڵد ترەمپ و دەیڤد فریدمانی سەفیری ئەمریكا لە ئیسرائیل .

 

 

 خاڵ و تەوەرە سەرەكیەكانی ڕێكەوتنی سەدە:

١- ئیمزاكردنی ڕێكەوتنێكی سێلایەنە لە نێوان ھەریەكە لە ئیسرائیل و ڕێكخراوی ئازادی فەڵەستینی و بزووتنەوەی حەماس ، ھەروەھا دامەزراندنی دەوڵەتێكی نوێ بۆ فەڵەستینیەكان لە ژێر ناوی (فەڵەستینی نوێ ) لە كەرتی ڕۆژئاواو غەززە .

 

٢- كۆمەڵگە جولەكە نشینەكانی كەرتی ڕۆژئاوا لە ژێر كۆنتڕۆلی سوپای ئیسرائیلیدا دەبێت.

 

 

 

 ٣- قودس دەبێتە پایتەختی ھاوبەش لە نێوان ھەردوو دەوڵەتی ئیسرائیل و فەڵەستینی نوێ و لە ڕووی ئیداریەوە دانیشتوانە عەرەبەكەی نێو قودس دەبنە دانیشتوانی فەڵەستینی نوێ و سەرجەم كارە ئیداریەكان لە دەست ئیسرائیل دەبێت جگە لە كاروباری پەروەردە و خوێندن كە بە ھاوبەشی دەبێت .

 

 ٤- غەززە میسڕ خاكێك بە كرێ دەدات بە فەڵەستینی نوێ بۆ بنیاتنانی فڕۆكەخانە و كارگە و خزمەتگوزاری بازرگانی و كشتوكاڵی بێ ڕێگەدان بە نیشتەجێبوونی فەڵەستینیەكان لە خاكەكەدا ، كە دواتر لەسەر ڕووبەر و كرێی خاكەكە ڕێكەوتن دەكرێ بە نێوەندگیری وڵاتە پشتیوانەكان.

 

 

 

 

  ٥- وڵاتە پشتیوانەكان ئەو وڵاتانەی پشتیوانی جێبەجێكردنی پلانی ئاشتی ناسراو بە (ڕێكەوتنی سەدە) دەكەن بریتین لە : ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا ، یەكێتی ئەوروپا و وڵاتانی كەنداو .

 

 وڵاتانی پشتیوان بودجەیەك بە قەبارەی ٣٠ ملیار دۆلار و لە ماوەی پێنج ساڵدا ئامادە دەكەن بۆ جێبەجێكردنی پلانەكەو ئاوادانكردنەوەی فەڵەستین و ھەروەھا بنیادنانی پردێك بە درێژایی غەززە و كەرتی ڕۆژئاوا بۆ ئاسانی ھاتووچۆ و جوڵە ئەمریكا لە ٪‏٢٠ ی بودجەكە دابین دەكات ، یەكێتی ئەوروپا لە ٪‏١٠ ی بودجەكە دابین دەكات و وڵاتانی كەنداویش لە ٪‏٧٠ ی بودجەكە دابین دەكات چونكە گەورەترین سودمەندە لەم ڕێكەوتنە.

 

  ٦- لە لایەنی سەربازیەوە دەوڵەتی فەڵەستینی نوێ ڕێگەی پێنادرێت سوپای ھەبێت و بەڵكو تەنھا دەتوانێت پۆلیسی ناوخۆیی ھەبێت ، بۆیە لە لایەن ئیسڕائیلەوە پارێزگاری بۆ دابین دەكرێت كە فەڵەستینی نوێ دەبێت باج بدات لە بەرامبەر ئەمەدا لە ئەگەری ئیمزا كردنی ڕێكەوتنەكە :

 

 

 

  بزووتنەوەی حەماس دەسبەرداری ھەموو چەكەكانی دەبێت بە چەكە كەسیەكانیشەوە بۆ دەسەڵاتدارێتی میسڕ .

 

  ئەندامان و سەركردەكانی بزووتنەوەی حەماس مووچە لە وڵاتانی پشتیوان وەردەگرن تا كاتی پێكھێنانی حكومەتی فەڵەستینی نوێ .

 

  سنورەكانی غەززە بە سنورە ئاویەكانیشەوە كراوە دەبن بۆ جوڵە و ھاتووچۆی كەلوپەل و ئیشكەر بۆ ئیسرائیل و میسڕ .

 

  — لە ماوەی یەك ساڵدا ھەلبژاردنێكی دیموكراسی ئەنجامدەدرێ و حكومەتی نوێی فەڵەستین ھەلدەبژێردرێ و ھەموو ھاوڵاتیەكی فەڵەستینی مافی خۆ كاندید كردنی دەبێت .

 

 

 

 

  — یەك ساڵ دوای پێكھێنانی حكومەتی نوێی فەڵەستین دەست دەكرێت بە ئازادكردنی بەندكراوە فەڵەستینیەكانی زیندانەكانی ئیسرائیل قۆناغ بە قۆناغ لە ماوەی سێ ساڵدا .

 

  لە ماوەی پێنج ساڵدا بەندەری كەشتی و فڕۆكەخانە بۆ فەڵەستینی نوێ دادەمەزرێنرێت و تا ئەو كاتە فەڵەستینیەكان بەندەر و فڕۆكەخانەی ئیسرائیل بەكار دەھێنن.

 

  سنوری نێوان فەڵەستینی نوێ و ئیسرائیل كراوە دەبێت بۆ ھاتووچۆی و ھاوڵاتی و كەلوپەل وەك و دوو وڵاتی پێكەوە تەبا .

 

  — ڕێگایەكی خێرا دروست دەكرێت بۆ پێكەوە بەستنی كەرتی ڕۆژئاوا و غەززە . چین ھەلدەستێت بە دروستكردنی و لە ٪‏٥٠ تێچووەكەی دەدات و ھەریەكە لە وڵاتەكانی كۆریای باشور و ئوستڕالیا و كەنەدا و ویلایەتە یەكگرتووەكان و یەكێتی ئەوروپا لە ٪‏ ١٠ تێچوەكەی دابین دەكەن .

 

 

 

 

 دۆڵی ئوردون :

 — دۆڵی ئوردون لە ژێر كۆنتڕۆلی ئیسرائیل دەمێنێتەوە

 

 — ڕێگای خێرای ٩٠ ( درێژترین ڕێگای ئیسرائیلە كە بەناو دۆلی ئوردوندا دەڕوات و درێژیەكەی ٤٨٠ كیلۆمەترە ) دەكرێتە چوار ساید و ئیسرائیل تەندەرێك ڕادەگەیەنێت بۆ فراوانكردنی ڕێگاكە

 

  فەڵەستینی نوێ دوو ڕێگای نوێی دەبێت بۆ ئوردون كە بواری پێ دەدرێت لە ژێر كۆنتڕۆلی خۆیدا بێت .

 

 

 

 

 دەرەنجامەكان لە ئەگەری ڕەتكردنەوەی ڕێكەوتنی سەدە : * لە ئەگەری ڕەتكردنەوەی ڕێكەوتنەكە لە لایەن بزووتنەوەی حەماس و ڕێكخرای ئازادی فەڵەستینی ئەوا ئەمریكا ھەموو جۆرە ھاوكاریەكیان لێدەگرێتەوە و ڕێگەش بە ھیچ لایەن و وڵاتێك نادات ھاوكاریان بكات .

 

  * لە ئەگەری ئیمزاكردنی ڕێكەوتنەكە لە لایەن ڕێكخراوی ئازادی فەڵەستینی و ڕەتكردنەوەی لە لایەن بزووتنەوەی حەماسەوە و یاخود بە پێچەوانەشەوە ئەوا ئەو دوو گروپە بەرپرسیار دەبن لەھەڵگیرسانی جەنگێكی نوێ لە نێوان غەززە و ئیسرائیل و ئەمریكاش پشتی ئیسرائیل دەگرێت لە بە ئامانجگرتنی سەركردەكانی ئەو دوو گروپە * ئەگەر ئیسرائیلش ڕێكەوتنەكە ڕەتبكاتەوە ئەمریكا ھەموو جۆرە پشتگیری و ھاوكاریەك ڕادەگرێت بۆ ئیسرائیل