بۆچی هێرشەكەی سەر ئارامكۆ نەبووە هۆی هەڵگیرسانی جەنگ لەگەڵ ئێراندا؟

بۆچی هێرشەكەی سەر ئارامكۆ نەبووە هۆی هەڵگیرسانی جەنگ لەگەڵ ئێراندا؟

796 خوێندراوەتەوە

ئەمریكاو سعودیە پەنجەی تۆمەتیان ئاڕاستەی ئێران كرد بەوەی لە پشت هێرشەكانی ڕۆژی 14ی ئەیلولی سەر كۆمپانیای ئارامكۆی سعودیەوەیە، بەڵام ئەم هێرشە نەبووە هۆی بەرپا بوونی جەنگ لەنێوان ئەمریكا و ئێراندا .

 

دەربارەی هۆكاری هەَلنەگیرسانی جەنگ، گۆڤاری ناشیۆناڵ ئینترستی ئەمریكی پێنج هۆكاری ڕوون كردۆتەوە، كە ڕێگر بوون لە هەڵگیرسانی ئەو جەنگە كە ئەمانەن:

1-ئەمریكیەكان جەنگیان لە دژی ئێران ناوێت:

هەرچەندە ماوەی چوار دەیەیە پەیوەندییەكانی ئەمریكا و ئێران لە گرژی بەردەوامدایە، هەروەها ئێرانیش هەڵگری دروشمی (مەرگ بۆ ئەمریكا)یە، بەڵام لەگەڵ ئەمەشدا تاكو ئێستا گەلی ئەمریكا جەنگیان لە دژی ئێران ناوێت.

لە ڕاپرسیەكدا كە لە مانگەكانی حوزەیران و تەموزی 2019دا ئەنجامدراوە، دەركەوتووە كە زۆرینەی دیموكراتەكان بە (60%) و سەربەخۆكان بە(81%) و كۆمارییەكان بە(81%) پشتگیری بڕیارێكی سەرۆكایەتی وڵاتەكەیان دەكەن ،بەوەی ڕێكارێك نەگیرێتە بەر كە ئاڵۆز گرژییەكانی ئەمریكا و ئێران بگاتە ئاستی پێكدادانی سەربازی، بەڵام لە بەرامبەر ئەمەدا داوای توندكردنەوەی سزا سەپێندراوەكان دەكەن.

كاتی ئەم ڕاپرسیە گرنگ و یەكلاكەرەوەیە، چونكە لە كاتێكدایە كە بەرپرسانی ئەمریكا بەردەوام ئێران تۆمەتبار دەكەن بەوەی كاری دوژمنكارانە ئەنجام دەدات، بەڵام هەڵوێستی ئەمریكیەكان بە هەموو لایەنەكانەوە تاكو ئێستا وەك خۆی نەگۆڕەو جەنگیان ناوێت.

2. ترامپ دانوستانی لە جەنگ پێباشترە:

 

سەرەڕای لێدوانە توندەكانی، بەڵام دۆناڵد ترامپ سەرۆكی ئەمریكا چەندین جار دووپاتی كردۆتەوە، كە بە لایەوە گرنگە بە دانوستان بگەنە ئەنجام و پەنا بۆ بژاردەی سەربازی نەبەن، ترامپ هەرچەندە بە لێدوانەكانی هەڕەشە لە بەرپرسانی ئێرانی دەكات، بەڵام دوای ماوەیەكی كەم پەشمیان دەبێتەوە و دووبارە زمانی دانوستان و نەرم بەكار دەهێنێتەوە، ئەمە لە كاتێكیشدایە كە مانگە دەستكردەكانی ئەمریكا ئەوەیان سەلماند كە ئێران لە پشت هێرشەكەی سەر ئارامكوە بووە.

3. شەیتان كۆشكی سپی بەجێهێشت:

 

هەتا هەفتەی پێشوو جۆن بۆڵتن ڕاوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریكا كە جیمس ماتیس وەزیری پێشووی بەرگری ئەمریكا بە (شەیتان) ناو زەندی دەكرد، لە كۆشكی سپێدا بوو، بەڵام لەسەر كارلادانی بووە هۆی لاوازكردنی ئەو گروپەی كە دژی ئێران بوون و پێكهاتبوون لە (بنیامین نەتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل، محمد بن سەلمان شازادەی جێنشینی سعودیە، محمد بن زاید جێنشینی ئەبو زەبی)، لادانی ئەم شەیتانە پەیوەستە بە دۆخە سیاسی لەگەڵ ئێران، بۆیە ئێستا ئەوانەی لە كۆشكی سپیدان نەرمترن لەگەڵ ئێران كاریگەری زیاتریان لەسەر بڕیارەكانی سەرۆك هەیە.

4. سوپای ئەمریكا لەگەڵ جەنگی ئێراندا نیە:

ژەنڕاڵ مارك میلی لە مانگی تەمووزی ڕابردوودا لە بەردەم ئەنجومەنی پیرانی وڵاتەكەی ئاماژەی بەوە كرد كە گومانیان لە هەڵگیرسانی جەنگی وڵاتەكەیان لەگەڵ ئێراندا هەیە، ئەم وتانەی لە ڕێوڕەسمی دیاری كردنی خۆیدا هات، كە وەك سەرۆكی ئەركانی هاوبەشی سوپای ئەمریكادا بۆی ڕێكخرابوو.

ڕاشیگەیاند سوپا لە ئێستادا گرنگی دەدات بە ستراتیژیەتی كێبڕكێ لە نێوان زلهێزەكاندا، بۆیە جەنگ و ململانی لەگەڵ وڵاتێكی ئاژاوەگێڕی وەك ئێران زیان لەو پلانە دەدات. تاكو ئێستاش ئەو بۆچوونە لە پنتاگۆندا كاری پێدەكرێت.

5. ئێران لە ڕاستیدا جەنگی لەگەڵ ئەمریكا ناوێت:

عەلی خامەنەئی ڕێبەری باڵای كۆماری ئیسلامی ئێران بە ئاشكرا ڕایگەیاند كە وڵاتەكەی هەوڵی هەڵگیرسانی جەنگ لەگەڵ ئەمریكا نادات، هەرچەندە ئێرانیەكان باش دەزانن ، كەئەمریكا ناتوانێت بە ئاسانی جەنگەكە بباتەوە،بەڵام ئێران زیانێكی زۆری مرۆیی لێدەكەوێت، ئەمە لە كاتێكدایە كە هێشتا جەنگی هەشت ساڵەی عێراق – ئێران (1980-198) لە بیرو هۆشی ئێرانیەكاندا ماوەتەوە، كە بووە هۆی كوشتنی نیو ملیۆن كەس لەو وڵاتە كە دەیكردە 2%ی دانیشتوانی ئەو كاتە، بۆیە نایەنەوێت جەنگێكی دیكە ڕووبدات و زیانە مرۆییەكانیان چەند هێندە زیاد بكات.

 

author photo

نوسەر و رۆژنامەنوس

 بروانامەی بەکالۆریۆس لە زمان و ئەدەبی عەرەبی