ڕیکلام و درامابیانیەکان

ڕۆڵیان لە تێکدانی ئاشتی کۆمەڵایەتی هەرێمی کوردستان

ڕیکلام و درامابیانیەکان

280 خوێندراوەتەوە

بەشیرسادق

میدیا بەو دەستەڵاتە واقعیەیی کەهەیەتی دەتوانێت ڕۆڵ لەزۆر پرس و هاوکێشە بگێڕێت، کە هەندێک جار هیچ بەربەست و کۆتێک ناتوانێت هەژموونی خەفە بکات، لەهەندێک قۆناغدا میدیا وەک چەک و هێزێکی کاریگەر لەململانێکدا بەکارهاتووە، لەجەنگی ساردی دوو جەمسەری جیهانی سیستمی سۆسیالستی و سەرمایەداریدا میدیا و بانگەشە میدیاییەکان بەشێکی گرنگی لاسەنگخستنی سیستمی سۆسیالستی بوو,

لەجیهاندا ئەو سیستم و دەوڵەتانەی خاوەنی هەریەکە لە ئابوری و میدیایی بەهێزن ، دەوڵەتی سەردەستەن لە حکومڕانیەتی جیهانیدا. لەباسی میدیایی کوردیدا.

،،

وڵاتانی جیهان، کار لەسەر ناوەڕۆک و تێکستی دراما دەکرێت و لێژنەیەکی پسپۆر لە ئەکادیمیست و ڕۆشنبیر هەڵسەنگاندن بۆ ڕیکلام و دراماکان دەکەن.

میدیایی کوردی لەو ژینگە سیاسیەیی کەتێدایە ناتوانێت مەلەوانێکی سەرکەوتوو و پیشەیی بێت ، ئەگەر سەیری ڕابردووی ڕاگەیاندن و میدیایی کوردی بکەین، لەڕاستیدا ناتوان لەبنەڕەتدا ناوی بنێین ڕاگەیاندنی کوردی، بەڵکو زیاتر ڕاگەیاندێکی حیزبی بەرتەسکە و لە چوارچێوەی بەرژەوەندی چەند کەسێک کاردەکات، لەئێستادا دۆخی میدیا لەهەرێم پێشکەوتنی بەخۆوە دیوە، سەرەڕایی حیزبی بوونی.

  لەباسی درامایی وڵاتانی پێشکەوتوو و هەرێمی کوردستاندا

ئەگەر وردبینەوە لە دراما تەلەفزێۆنیەکانی وڵاتانی جیهان، کار لەسەر ناوەڕۆک و تێکستی دراما دەکرێت و لێژنەیەکی پسپۆر لە ئەکادیمیست و ڕۆشنبیر هەڵسەنگاندن بۆ ڕیکلام و دراماکان دەکەن، چون هەندێک لەدراما و کاریگەری خراپ لەسەر کۆمەڵگا جێدێڵن.

لەڕاستیدا دراما و زنجیرە تەلەفزێۆنیەکان لەناو کۆمەڵگادا بینەرێکی یەکجار زۆری هەیە و، تیڤیەکانیش ئەمەیان قۆستوەتەوە و هەوڵدەدەن زۆرترین لەو زنجیرانە بخەنە سەر شاشە و بینەری زیاتر بۆ تیڤیەکەیان کۆبکەنەوە، لەتەواویی جیهاندا دەزگایەک یان وەزارەت و فلتەرێک هەیە بۆ چاودێریکردن و فلتەرکردنی هەرکارێکی میدیایی، تا لەڕێیەوە چاودێری تیڤیەکان بکرێت و لە جۆر و چۆنیەتی ئەو بەرهەمانە بکۆڵرێتەوە کە دەخرێنە سەر شاشە، چون هەندێک لە فلم و دراما کەکاریگەری نێگەتڤیان لەسەر ئاشتی کۆمەڵایەتی دەبێت ، تاک هان دەدات بۆ کاری سەرکێشی و توندڕەوەی.

،،

بۆیە پێویستە حکومەت بەزووی بیر لەم مەترسییە گەورەیە بکاتەوە و پلانێک دابنێت بۆ فلتەرکردنی میدیایی کوردی،هەروەها ڕۆڵی خێزان و پەروەردەش زۆر گرنگە.

هەر بۆنمونە لە درامایەکدا ئەگەر کارەکتەرێک ڕۆڵی بکوژ بگێڕێت و چەند کەسێک بکوژێت، ئەوا ڕاستەوخۆ لەناو کۆمەڵگادا کاریگەری دروست دەکات لەسەر دەرونی تاک بەتایبەت منداڵ، یان هەندێک لەمیدیاکان درامایی نەشیاو لەڕووی ڕەوشتەوە دادەبەزێنن، کە بەکەلتوری هەندێک نەتەوە ناخوات و کاریگەری خراپ لەسەر ڕەوشت و ئەخلاقی تاک جێدەهێڵێت.

ئەو خەیاڵ و گرتانەی لەناو فلیمدا نیشادەدرێت هەندێک هەوڵدەدەن دووبارەی بکەنەوە، یاخوود لەناو دەرونی منداڵدا چەکەرە دەکات و هەر کە گەشتە تەمەنێکی پێگەشتوو هەوڵدەدات دووبارەی بکاتەوە،پەیوەست بەم پرسە لەهەرێمی کوردستان هیچ فلتەر و سانسۆرێک لەسەر میدیا نیە و میدیاکانیش چیان بوێت دەیخەنە سەر شاشەوە، بۆیە ئەمەش مەترسیەکی یەکجار گەورەیە و لەداهاتوودا کاریگەرییەکەی زیاتر دەبینێن، وەک دەبینین شەپۆلێکی دراما وەرگێڕاوەکان ڕووی لە هەرێمی کوردستان کردووە، بێ ڕەچاوکردنی کەلتور و داب و نەرێتی میللەتی کورد بە ئەسپایی میللەت لەسەر هەندێک خوو نەریتی نامۆ بە گۆمەڵگایی کوردی ڕادێنێت، بۆیە پێویستە حکومەت بەزووی بیر لەم مەترسییە گەورەیە بکاتەوە و پلانێک دابنێت بۆ فلتەرکردنی میدیایی کوردی،هەروەها ڕۆڵی خێزان و پەروەردەش زۆر گرنگە، چون دەکرێت لەڕێی وشیارکردنەوە و خول و گفتوگۆیی ناو ئەندامانی خێزانەوە ئەم مەترسیە بۆ منداڵ ڕونبکرێتەوە. لەباسی ڕیکلامدا.

هەروەها تێبینیەکی تر لەسەر میدیایی کوردی ، بڵاوکردنەوەی چەند ڕیکلام و بانگەشەیەکی بازرگانیە ، کە هیچ پێوەرێکی زانستی تێدا نیە و ، هێندەی کار لەسەر وێنە و کارەکتەرەکانی ناو ڕیکلام دەکرێت، نیو هێندە کار لەسەر چۆنیەتی ڕیکلام ناکرێت، بۆنمونە لەیەک کەناڵ یەک کۆمپانیا ڕیکلام بۆ چەند جۆر لەبرنج دەکرێت و هەریەکەشیان باشترین برنجە!!

 

ئایا ئەمە تێکدانی هەستی هەڵسەنگاندن و چێژی کۆمەڵگا نیە؟

بەبڕوایی من زۆرینەی ئەو ڕیکلامانە، هیچ کەناڵێکی پیشەیی جیهانی ئامادە نیە بڵاوی بکاتەوە ،چون لەڕووی ناوبانگەوە کاریگەری خراپیش لەسەر کەناڵەکە جێدەهێڵێت،چون بەرهەمەکە خراپە ، کۆمەڵگایی کوردی لەڕیکلامیشدا هاوشێوەی سەرجەم بوارەکانی تری، پیشەییانە کار ناکرێت و ، هەڵگری چەندین ڕەخنەیه، بەداخەوە زیاتر سوودە مادییەکە پاڵ بە کۆمپانیاکانەوە دەنێت بۆ ڕووکردنە ڕێکلام، ئەگین پسپۆریان نیە و کەمترین کادیری ڕاهێنراوی خاوەن بڕوانامە ئەو کارە دەکات، هەندێکجار ڕاستە ئەزموون گرنگە ، بەڵام لەهەموو کارێک خوێندەوار و خاوەن بڕوانامە شیاوترن بۆ ئەنجامدانی هەندێک کار، لەزانستی بازاڕگەریدا کاڵاو و کڕیار زۆرگرنگە لەسەر ڕێخستنی بازاڕ ، بەڵام لە زۆرینەی ئەو ڕیکلامانەی کەناڵە کوردییەکان هیچ ڕۆڵێک بەکاڵا و کڕیاریش نادەن و ،نە بە بەرهەم و جۆریەتەکەی ،نە هیچ بایەخ بەبەکاربەریش دەدرێت.