تیمی قەناس بەدەستەكانی بەغدا كێ‌ بوون لەلایەن كێ وە سەرپەرشتی دەكران؟

دەیان خۆپیشاندەری بەغدا بەدەستی قەناس بەدەستەكان كوژراون

تیمی قەناس بەدەستەكانی بەغدا كێ‌ بوون لەلایەن كێ وە سەرپەرشتی دەكران؟

815 خوێندراوەتەوە

خۆپیشاندان و نارەزاییەتییەكانی سەرەتای مانگی ئۆكتۆبەری عێراقییەكان لە دژی گەندەڵی و خراپی رەوشی خزمەتگوزاری تاوەكو ئێستا لە بەغدای پایتەختی عێراق و چەندین پارێزگای دیكەی بەردەوامی هەیە و تووندتیژی و كوشتنی خۆپیشاندەران بە گولە رەوشەكەی زیاتر ئاڵۆز كردووە.

مەترسیدارترین رووداویش لەو خۆپیشاندانانە بە زەقی هەستی پێ دەكرا بوونی قەناس بە دەستی نەناسراو بوو كە لە سەر بەشێك لە بەرزاییەكانی شاری بەغدا كە بە پێی راپۆرتێكی رۆیتەرز ئەو قەناس بەدەستانە سەر بە گروپێكی حەشدی شەعبیش كە لایەن ئەبو زەینەب لامی بەرپرسی دەزگای ئاسایشی حەشدی شەعبی سەرپەرشتی كراوە كە لینكی راستەوخۆی لەگەڵ قاسم سولەیمانی فەرماندەی سوپای قودسی پاسدارانی ئێران هەیە.

،،

بەشێك لە عێراقییەكان و سەركردە سیاسییەكان لە پێش هەمووشیانەوە حەیدەر عەبادی سەرۆكوەزیرانی پێشوو ئەو راپۆرتەی رەتكردەوە چونكە پێیان وایە لایەنی سەرەكی و تۆمەتباری حەقیقی ئاشكرا نەكردووە كە كێ‌ فەرمانی بە هێزە ئەمنییەكان كردووە تەقە بكەن و ئەو قەناس بە دەستانەش سەر بە كێن؟

 
فەرماندەی ئۆپەراسیۆنەكانی بەغداش لە بەیاننامەیەك ئاشكرای كردووە كە هەوڵی دەستگیركردنی قەناس بە دەستێكیان داوە بەڵام بەرەوە شوێنیكی نادیار هەڵاتووە.

ئەگەرچی حكومەتی عێراق بە راسپاردەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆكوەزیران بە سەرۆكایەتی فالح فەیاز راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی لیژنەیەكی لیكۆڵینەوەی دروستكرد بۆ دەرخستنی حەقیقەتی رووداوی كوژران و برینداربوونی خۆپیشاندەران بەڵام بەشێك لە عێراقییەكان و سەركردە سیاسییەكان لە پێش هەمووشیانەوە حەیدەر عەبادی سەرۆكوەزیرانی پێشوو ئەو راپۆرتەی رەتكردەوە چونكە پێیان وایە لایەنی سەرەكی و تۆمەتباری حەقیقی ئاشكرا نەكردووە كە كێ‌ فەرمانی بە هێزە ئەمنییەكان كردووە تەقە بكەن و ئەو قەناس بە دەستانەش سەر بە كێن؟

دەركەوتنی ئەبو زەینەب لامی لە پاڵ سەرۆكوەزیرانی عێراق توڕەییەكی زۆری لە نێو عێراقییەكان دروستكرد بەوەی ناكرێ‌ تۆمەتبار لێكۆڵینەوە لە رووداوەكان بكات.
میدیا عێراقییەكانی نزیك لە باڵیۆزخانەی ئەمریكا لە بەغدا بوونی دەستی قاسمی سولەیمانی و حەشدی شەعبیان لە تووندوتیژیییەكاندا بەرامبەر خۆپیشاندەران نەشاردەوە، بە تایبەتی كەناڵی حورە كە لایەن واشتنەوە پشتیوانی دارایی دەكرێت بە ئاشكرا پەنجەی تۆمەتی بۆ ئەبو زەینب لامی درێژ كردووە كە ئەو لە پشت كوشتنی خۆپیشاندەرانەوە هەیە فەرماندەی راستەقینەی قەناس بە دەستەكان ئەوە.

،،

 لە راپۆرتەكەی حكومەتیش بە ئاشكرا ددان بەوە نراوە كە هێزی قەناس بە دەست تەقەی لە خۆپیشاندەران كردووە 70% قوربانییەكان بە گولە كوژراون كە سەرجەمیان ئاراستەی سەرو سنگیان كراون.

ئەو كەناڵە ئەوەشی بڵاوكردووتەوە كە لامی سەركردەی میلیشیای حیزبوڵلا لە لایەن ئێرانەوە ئامادە دەكرێت بۆ ئەوەی شوێنگرەوەی ئەبومەهدی موهەندییس بێت بۆ سەركردایەتی كردنی حەشدی شەعبی تەنانەت پەیجەكانی نزیك لە موقتەدا سەدر لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان سەبارەت بە دروستكردنی لیژنەی لێكۆلینەوە بە سەرۆكایەتی فالح فەیاز نووسیویەتی لیكۆلینەوە لەگەڵ جەلاد بكەن چونكە جەلاد نابێتە لێكۆڵەر

جگە لە قوربانی خۆپیشاندانەكانی 25ی ئەم مانگە لە سەرەتای ئۆكتۆبەرەوە 149 هاوڵاتی مەدەنی و 8 كارمەندی هێزە ئەمنیەكانی عێراق كوژراون لە راپۆرتەكەی حكومەتیش بە ئاشكرا ددان بەوە نراوە كە هێزی قەناس بە دەست تەقەی لە خۆپیشاندەران كردووە 70% قوربانییەكان بە گولە كوژراون كە سەرجەمیان ئاراستەی سەرو سنگیان كراون.

هەموو سەركردە عێراقییەكان پشتیوانی خۆیان بۆ خۆپیشاندەران دەبڕیوە هەمووشیان داوا دەكەن دوور لە تووندوتیژی بێت بەڵام هیچ كەسیان هێندەی فالح فەیاز روونتر قسەی نەكرد كاتێك گوتی پیلانێك دژی دەوڵەتی عێراق هەیە و رێگا بەو پیلانە نادەین.

ئەگەرچی هیچ سەرچاوەیەكی فەرمی عێراقی نییە ئەوە پشتراستبكاتەوە بەڵام بەشێك لە میدیاكانی رۆژئاوا و نەیاری ئێران بوونی قاسمی سولەیمانی و دروستكردنی ژوورێكی عەمەلیاتیان لە فەرماندەكانی حەشد پشتڕاستكردەوە وەكو (فالح فەیاز، ئەبو جیهاد ئەلهاشمی،ئەبو زەینەب، ئەبو ئالای وەلائی، ئەبومەهدی موهەندیس، قەیس خەزعەلی، ئەبو مونتەزر حوسەینی،حامد جەزائیری) بۆ سەركەوتكردن و رێگریكردن لە تەشەنەكردنی خۆپیشاندانەكان بۆ سەر دامەزراوەكانی دەوڵەت. بۆیە گومانێكی زۆر بەهێز هەبێت فەرمانی دابەشكردنی قەناس و تەقەكردن لە خۆپیشاندەران هەر لەو ژوورەوە دەرچوو بێت لە دەرەوەی خواستی عادل عەبدولمەهدی فەرماندەی گشتی هێز چەكدارەكانی عێراق.

یەكێكی دیكە لەو كەسانەی لە دۆسییەی كوشتنی خۆپیشاندەران ناوی دێت (ئەبو جیهاد هاشمی) بەرێوەبەری نووسینگەی سەرۆكوەزیرانە كە سەر بە ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامییە، بە پێی راپۆرتێكی گۆڤاری فۆن پۆلیسی ئەمریكی سەرۆكوەزیران راستەقینەی ئەبو جیهادە دانانی ئەویش لەو پۆستە بۆ خزمەتكردنی بەرەی ئێران و جێگیركردنی پایەكانی حەشدی شەعبی بوو لەناو دامەزراوەكانی دەوڵەتی عێراقی پاش شەری داعش.

فالح فەیاز،سەرۆكی دەستەی حەشدی شەعبی و راوێژكاری ئاسایشی نەتەوەیی خۆپیشاندانەكانی بەدەستی دەرەكی بۆ تێكدانی دۆخی تەناهی عێراق وەسفكردبوو.

،،

بەڵام شیعەی عێراق و لوبنان هەر زوو دركیان بەو یارییە كرد بۆیە هەر یەك لە عەلی سیستانی گەورە مەرجعی شیعەكانی عێراق داوای چاكسازی لە حكومەت و هێمنی و ئارامی لە خۆپیشاندەران كرد هەرچی حەسەن نەسروڵا دژی هەڵوەشاندنەوەی حكومەتی ئیستا هاتە سەر خەت.

بەشێك لە شرۆڤەكاران مەبەستی ئەو قسانەی فەیازیان بەوە لێكدایەوە كە سعودییە و ئیمارات لە رێگای گواستنەوەی بەرەی شەڕەكانی یەمەن و هێرش و پەلاماری حووسییەكان بۆ سەر ریاز بۆ عێراق و لوبنان بەمەش تەهران فشارەكانی سەر سعودییە كەم بكاتەوە ئەمەش دوای هێرشە كەمەرشكێنەكانی هاوپەیمانیانی ئێران بۆ سەر دامەرزاوە نەوتییەكانی سعودییە كە زۆربەی راپۆرتە هەواڵگرییەكان دەڵێن فرۆكە بێ‌ فرۆكەوانەكان لە باكووری یەمەن نەهاتوون بەڵكو لە رۆژئاوای عێراقەوە هاتوون ئەمەش بە روونی دەڵێ‌ كە ئێران لە پێناو كەمكردنەوەی گەمارۆ ئابوورییەكانی ئەمریكا لە سەر هێرشی كردووتە سەر سعودییە، دەسەڵاتدارنی ریازیش ئەمجارە لە رێگای گۆرەپانی عێراقەوە رووبەرووی ئێران بوونەوە.

هەر بۆیە خۆپیشاندانەكانی مانگی ئۆكتۆبەری عێراق بۆ ئێرانییەكان یەكلاكەرەوە بوو كوشتنی خۆپیشاندەران و دابەشكردنی قەناس بە دەست تەقەكردن لە كاتدا بە ئاراستەی خۆپیشاندەران و هێزە ئەمنییەكان بۆ شكست پێهنانی ئەو بەرنامەیە بوو بەڵام شیعەی عێراق و لوبنان هەر زوو دركیان بەو یارییە كرد بۆیە هەر یەك لە عەلی سیستانی گەورە مەرجعی شیعەكانی عێراق داوای چاكسازی لە حكومەت و هێمنی و ئارامی لە خۆپیشاندەران كرد هەرچی حەسەن نەسروڵا دژی هەڵوەشاندنەوەی حكومەتی ئیستا هاتە سەر خەت.
بە كورتی عێراق و لوبنان لە سەر لەپی دێون لە نێوان چاكسازی و دوورخستنەوەی دەستی دەرەكی و كۆبوونەوەی لایەنە سیاسییەكان لە سەر بەرنامەیەكی چاكسازی ریشەیی یاخود دووبارەكردنەوەی ئەزموونی سووریاو لیبیا.