كتێبی"دەعوەو سیاسەت"  دوور لەئەزموونی واقیعیی ئیسلامییەكانی كوردستان

كتێبی"دەعوەو سیاسەت" دوور لەئەزموونی واقیعیی ئیسلامییەكانی كوردستان

699 خوێندراوەتەوە

ئەم كتێبە 272 لاپەڕەیە، لەنووسینی مەولود باوەمورادە، ناوبراو بۆخۆی كارەكتەرێكی سیاسیی ئیسلامییەو قاڵبووی ناو كاری سیاسیی بزووتنەوە ئیسلامییەكانە لەڕابردوو تا ئێستاش، ئەم كتێبەی نووسیویەتی وەك خۆی دەڵێت" ئەنجامی ژانی پرسێكە تەمەنی بۆ زیاتر لە 12 ساڵ گفتووگۆو مشتومڕی فیكری و سیاسیی پێش ئێستا دەگەڕێتەوە"، ئەم دەستەواژەیە بۆخۆی هەڵگری ئەو پاشخانە ئەزموونگەرییەی نووسەرە كە كاتی ئەوە هاتووە هێزو بزووتنەوە ئیسلامییەكانی كوردستان بۆخۆیان خەمێك لە پرسی جیاكردنەوەی " پسپۆڕی بانگەوازو سیاسەت" بخۆن تاوەكو لەگەڵ گۆڕانكارییەكان بتوانن ڕێ بكەن.

،،

نووسەر لەم كتێبەدا هەوڵیداوە خۆی لەو دیدگا باوە بپارێزێت كە پێشتر هێزە سیكۆلارەكان و ئێستاش ناوبەناو لەناو ئیسلامییەكانی كوردستانەوە باس لە جیاكردنەوەی دین و سیاسەت، یاخود سیاسەت و بانگەواز دەكرێت،

بەڵكو لەزۆر شوێن ئەمانە وەك" جیاكردنەوەی پسپۆڕی" لەنێوان دووانەی دەعوەو سیاسەت شرۆڤە دەكات.

ئەم هەوڵەی ناوبراو جێگای دەستخۆشییەو پێموایە لەئەنجامی سستی و لاوازی ئیسلامییەكان لەبواری سیاسیداو نەچوونە پێشەوەیان وەك پێویست خەریكە دیفاكتۆیەك دروست ببێت كە ئەم هێزانە خۆشیان بیر لەگۆڕانكاری لەستراتیژییەتی سیاسیی و بژاردەی دی بۆ فۆڕمی كاری ئیسلامیی بكەنەوە، باوەموراد وەك ئەزموونگەرێكی سیاسیی ئیسلامیی، دەیەوێت لەم نووسینەدا پێشەنگی بنوێنێت یان وەك مونەزیرێكی فیكری سیاسیی لەڕێی لێكۆڵینەوەو كردەی هزرییەوە ئیشكالیەتی نێوان دوو پرسی "دەعوە"و "سیاسەت" یەكلابكاتەوە، ئەمەش بۆخۆی پرسێكی كاریگەرەو لێرەو لەوێ لەناو ئیسلامییەكاندا بازاڕی خوێندنەوەو گوێ لێگرتنیان هەیە.

لەدوای ئەو ڕیكلامەی نووسەر لە لاپەڕەی خۆی لەتۆڕی كۆمەڵایەتی بڵاویكردبووەوە بەدوایدا چووم و كتێبەكەم دەستخست، چونكە خۆم بەوردی بەدوای ئەو پرسەوەم و نزیكەی دەساڵە گرفتم لەگەڵ زۆر لە هاوڕێ و هاوبیرانمدا هەیە لەسەر یەكلاكردنەوەی ئەم پرسانە، پێموانییە هەندێكیان تائێستا وەك پێویست لەسەر جیاوازییە فیكرییەكانم لێم گەیشتبن و زۆرجار ئەوانەی زۆرحزبی و بێ قوولایین لەفیكری سیاسییدا دەمخەنە ناو ئەو تەفسیرە كلاسیكییەی وەك خۆیان دەڵێن بۆ وازهێنان و ساردبوونەوەی كادیرو ئەندامان دووچاری كەوتنە ژێر كاركردی عەلمانیەت یاخود ئیمان لاوازی و لاكردنەوەی زیاتر بەلای دونیادا بوومەتەوە.

،،

دڵنیام هەموو دەبێ بگەنە ئەو ڕاستیەش ئەم مۆدێلە لە حزبایەتی و ڕێڕەوە ئەزموونكراوە چەندبارەیە پێوویستە كۆتایی پێبهێنرێت و بیر لەبژاردەی دی بكەنەوە لەستراكتۆری ڕێكخراوەیی سیاسیی ئیسلامیی، دەبێ دەسكاری بیرو ئەندێشەی خۆیان بكەن و وێنەكان وەك خۆی ببینن

نەك ئەوەی پێشتر خۆیان كێشاویانەو دەسكاریكردنیان بەیاساغ دەزانن، چونكە ئەمەش پێچەوانەی سوننەتی دین و كاری پەیامبەرانە لەمەڕ گەیشتن بەخزمەتی كۆمەڵگاو ئاوێزانبوون بەخەمەكانیان و تەنانەت وەزیفەی مرۆڤیش لەمەڕ ژیانكردن.

ئەمە بۆخۆی جەوهەری بایەخدانە بەمجۆرە نووسین و لێكۆڵینەوەو هەوڵانە كە دەكرێت دەستەبژێری نێو ئیسلامییەكان لەڕۆشنبیرو سیاسیی و هزرڤانانیان، حزبەكانیان ئینقاز بكەن لەپێناوی پێشكەوتن و هەنگاونان بەئاڕاستەی گۆڕانكارییە خێراكانی دونیا كەكەمترین چانسی بۆئەم مۆدێلە لەشێوازی حزبایەتی تێدایەو وابڕوات بێ ئایندەش دەبن لەڕووی بەشداری سیاسیی و چوونە پێشەوە بەرەو سیستمی حوكمڕانی.

بەم چاوەڕوانیانەوە لەم كتێبەم ڕوانی و تامەزرۆی خێرا خوێندنەوەی بووم تابگەم بەو شوێنانەی كاك مەولودی سەركردەی سیاسیی دەستی بردووە بۆ كێشە قووڵەكان و لەكەمووكورتیەكان دواوە بۆ كاری دەعوەو سیاسەتی ئیسلامییەكان لەكوردستان، بەڵام وەك پێویست وەڵامەكانم دەستنەكەوت و لەسەروەختی خوێندنەوەیدا سێ سەرنجم لادروست بوو بەو ئومێدەی نووسەر وەك بەشێك لە تەواوكاری نووسینەكەی و ڕەخنەی بونیاتنەر لەبۆچوونەكانم تێبگات و مەڵۆیەكی تربێت بۆسەر خەرمانی ئەو هەوڵ و ماندووبوونەی کە لەم كارەیدا بەخەرجیداوە،

سەرنجەكانیش ئەمانەن:

یەكەم: لەڕووی داڕشتنەوە تاڕادەیەك بەهۆی قەرەباڵغكردنی ڕستەكانەوە بە وشەی زۆرو هاوواتایی نێوانیان زۆرجار خەریكە ناوەرۆكی نووسینەكان ون بێت، بەواتایەكی دی مەفهومەكان بە كورتبڕییەكی كەم دەگەنە خوێنەر، بەڵام نووسەر زیاتر درێژەی پێداوەو هەست بە دووبارەبوونەوەو وشەو دەستەواژەی بەردەوام دەكرێت لەگەیاندنی بۆچوون و زانیارییەكانی كە ویستوویەتی بوار بۆ خوێنەر نەهێڵێتەوە لەتێگەیشتن لە دەق و پەرەگرافەكانی، ئەمەش ئەندازەیەك ناپێویستە بۆ نوخبەیەكی خوێندەوار كە موهتەمە بەم ستایلە سیاسییی و فیكرییانەو دەیانخوێننەوە.

دووەم: نووسینەكە وەك لێكۆڵینەوە ناسێنراوە، ڕاستەوخۆ زیهنی خوێنەر بۆئەوە دەچێت ئەم لێكۆڵینەوەیە هێندەی مەیدانی و ئەزموونكردەو واقیعییەتی نزیكی ئیسلامییەكانی كوردستان وێنا دەكات، كەمتر بەلای تیۆرو داڕشتنێكی گشتی ئامێزدا دەچێت، بەپێچەوانەوە زۆرترین ڕووبەری نووسینەكە جگە لەو پێشەكییەی بۆی نووسیوەو هێمای بۆ هەندێ مۆدێلی سیاسیی ئیسلامیی دەرەكی تێدایە، دەنا زۆر تیۆرییەو كۆمەڵێك زانیاری گشتییە لەسەر چەمكەكانی حزب و سیاسەت و بانگەوازو ئەو بنەمایانەی ئەمانە هەیانە، ئەمە بۆ كەسێك بیەوێت وەك ڕۆشنبیرییەكی گشتی سوودیان لێوەر دەگرێت و ئەندازەیەك دەبێتە سەرچاوەی وەرگرتنی زانیاری لەسەر هەریەك لەمانە بەزمانی كوردی، بەڵام ڕاستەوخۆ دەست ناخاتە سەر ئەو ئاریشەو گرفتانەی هێزە ئیسلامییەكانی هەیانە لە كوردستان.

لەلایەكی دی ئەو بنەمایانەی كەبۆ هەموو لێكۆڵینەوەیەكی زانستی پێویستە لەنووسیندا بە پاڵپشتی سەرچاوەكان پەیڕەو بكرێت، لەزۆر شوێنی ئەم نووسینەدا بوونی نییەو ناوبەناو ئاماژە بە هەندێ سەرچاوە كراوە، كەدەبوو دەوڵەمەندتربێت و زانیاری وردی بەراوردكاری فرەتربن تاوەكو لەگەڵ ئەو ناونیشانە لاوەكیەی ژێر تایتڵە گشتییەی كتێبەكە پێكبێتەوە.

سێیەم: نووسەر ماندووبووە لەم نووسینەداو خۆی لەباس وخواسی ئیسلامییەكانی كوردستان زۆرپاراستووەو ئەو سایكۆلۆژییەتە لەنێو بۆچوونەكانیدا دەخوێنرێتەوە كە لەگەڵ هێزە ئیسلامییەكانی كوردستانیەتی و خۆیشی زۆرجار پێشتر لەسەر مەسەلەی سیاسەت و دەعوەو حزبایەتی قسەی كردووە، لێرەدا نەیتوانیوە ئەزموونی لانیكەم بیست ساڵی پێشووی ئیسلامییەكان لەسیاسەت و شێوازی حزبایەتی و بەشداری لە هەڵبژاردنەكان و تاڕادەیەك سیستمی سیاسیی بخاتەڕوو، ئەمە پرسیارەو تێناگەم ! لەكتێبێكدا بەم ناونیشانە ئاشكرایە چ پاساوێك هەیە بۆ كەسێك كە هەمیشە وەك نوخبەی فیكریی و سیاسیی لە ڕەوشی ئیسلامییەكان دەڕوانێت خۆی لێ بەدوورگرتووە؟! لەكاتێكدا ئەمە بۆ نووسەر كارێكی ساناو كەم مەسرەف دەبوو كە قۆناغەكانی ژیانی سیاسیی ئەم هێزانەی لەژێر ڕووناكی داتاو بەڵگەنامەو بەیاننامەكانیان و پرۆژە سیاسییەكانیان و بەرزونزمی ئاستی دەنگەكانیان و فۆڕمی ئیشكردنیان لەگۆڕەپانی كوردستان بخاتەڕوو، هاوكات هەنووكە دەنگۆی خۆنوێكردنەوەو گۆڕانكاری هەرەمی حزبی و سیاسیی و دەعەوی ئیسلامییەكان دەبیسترێت و كۆنگرەیان گرتووەو كۆنگرەشیان لەپێشە، دەبوو نووسەر وەك بەشێكی بۆ تەرخان نەكردووە لانیكەم لەو ڕاسپاردانەی كۆتایی كتێبەكەیدا ئەو تیۆرە گشتیانەی كتێبەكەی بەستبایەوە بە دۆخی ئێستای ئیسلامییەكانی كوردستانەوەو ئەو پاساوەشی ئاماژە پێبكردایە كەلەمەودوا لەسەر پشتی ئەسپی ئەو كاروانە دادەبەزێت و وادیارە چیتر ڕێیان لەگەڵدا ناكات دوای زەمەنێكی دوورودرێژ.