ڕۆژاڤا له‌دوای ساڵی ٢٠١١

ڕۆژاڤا له‌دوای ساڵی ٢٠١١

419 خوێندراوەتەوە

کارۆ کاوه‌ مه‌حمود

له‌ ١٧-٦-٢٠٢٠، له‌ژێر سه‌رپه‌رشتی حکومه‌تی ئه‌مه‌ریکا، لایه‌نه‌ کوردستانیه‌کانی ڕۆژاڤا گه‌یشتنه‌ ڕێکه‌وتن له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێکه‌وتنی دهۆکی ساڵی ٢٠١٤. ئه‌مه‌ش سه‌رکه‌وتنێکی گرنگ و گه‌وره‌بوو بۆ هه‌موو کوردستانیانی جیهان، پاش ڕێکه‌وتنه‌که‌ باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مریکا له‌ دیمه‌شق، ڕاگه‌یه‌ندراوێکی به‌زمانی کوردی بڵاوکرده‌وه‌ که‌ تێیدا پشتگیری ته‌واوی ئه‌مریکا بۆ ڕێکه‌وتنی لایه‌نه‌ کوردییه‌کان ده‌رده‌بڕێت.

پێش چوونه‌ ناو ورده‌کارییه‌کان ده‌مه‌وێت ستراکتۆری ڕۆژاڤا بخه‌مه‌ پێش چاوی خوێنه‌ر.

ڕۆژاڤای کوردستان له‌ سێ کانتۆن پێکهاتووه (جه‌زیره، کۆبانێ، عه‌فرین)

ناوچه‌ و شاره‌کانی کانتۆنی جه‌زیره‌: سه‌رێکانێ، حه‌سه‌که‌، ڕمێلان، قامیشلۆ، عامودا، دێرک، جل ئاغا، تربه‌ سپی.

ناوچه‌ و شاره‌کانی کانتۆنی عه‌فرین: ته‌ل ره‌فعه‌ت، ناوه‌ندی عه‌فرین، جندرێس، بولبول، باسوتێ، راژو، عیندار، باراد.

ناوچه‌ و شاره‌کانی کانتۆنی کۆبانێ: گرێ سپی، منبج، عه‌ین عیسا، ناوه‌ندی کۆبانێ.

 

ڕێکه‌وتن و که‌رتبوونه‌کانی ڕۆژاڤا له‌دوای ٢٠١١:

-له‌ ئۆکتۆبه‌ری ساڵی ٢٠١١، ئه‌نه‌که‌سه‌ (ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی کورد له‌ سوریا) له‌ شاری هه‌ولێر ڕاگه‌یاندرا که‌ له‌ ١١ لایه‌نی سیاسی پێکده‌هات.

-به‌ڵام هه‌رزوو ناکۆکی ده‌که‌وێته‌ ناو ئه‌نه‌که‌سه‌، به‌وه‌ی ساڵی ٢٠١٣، ئه‌نه‌که‌سه‌ ده‌چێته‌ ناو ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی سوریا که‌ له‌لایه‌ن قه‌ته‌ر و تورکیاوه‌ پاڵپشتی ده‌کرا، به‌مه‌ش جیابوونه‌وه‌ له‌ناو ئه‌نه‌که‌سه‌ ڕووده‌دات.

وه‌کو وه‌ڵامێک بۆ ئه‌نه‌که‌سه‌، په‌یه‌ده‌ و ٥ پارتی نزیک له‌ خۆی ساڵی ٢٠١٣، ته‌ڤده‌م دروست ده‌که‌ن.

-له‌ ٢٢-١٠-٢٠١٤ له‌ژێر سه‌رپه‌رشتی بارزانی له‌ شاری دهۆک ته‌ڤده‌م و ئه‌نه‌که‌سه‌ ده‌گه‌نه‌ ڕێکه‌وتن، به‌ڵام جێبه‌جێناکرێت.

- بۆ ئاشته‌وایی و نزیکبوونه‌وه‌ له‌نێوان په‌یه‌ده‌ و ئه‌نه‌که‌سه‌ ٣ ڕێکه‌وتن له‌ ساڵه‌کانی ٢٠١٢-٢٠١٣-٢٠١٥ له‌شاری هه‌ولێر ئه‌نجامدران، به‌ڵام شکستیانهێنا.

ڕێکه‌وتنی دهۆک چیبوو؟

ڕێکه‌وتنی ١٧-٦-٢٠٢٠، له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێکه‌وتنه‌که‌ی دهۆک-کراوه‌. به‌شێک له‌ ورده‌کارییه‌کانی ڕێکه‌وتنی ٢٢-١٠-٢٠١٤ی دهۆک: -

بڕیاری دروستکردنی لێڤه‌گه‌ڕی (مه‌رجه‌ع) سیاسی کوردی له‌ ڕۆژاڤا درا.

-ئه‌م لێڤه‌گه‌ڕیه‌ ئامانجی دانانی ستراتیژی گشتی و هه‌ڵوێستی یه‌کگرتوو و هاوبه‌شیکردنی ته‌واوی لایه‌نه‌ کوردستانیه‌کانی ڕۆژاڤایه‌. -

لێڤه‌گه‌ڕیه‌که‌ له‌ ٣٠ ئه‌ندام پێکدێت ١٢ ئه‌ندام بۆ ئه‌نه‌که‌سه‌ (٤٠٪) ١٢ ئه‌ندام بۆ ته‌ڤده‌م (٤٠٪) ٨ ئه‌ندام بۆ پارت و لایه‌نه‌کانی دیکه‌ (٢٠٪).

ئه‌م کیانه‌ی که‌ له‌ ڕۆژاڤا دروستبووه‌، ده‌ستکه‌وتێکی نه‌ته‌وه‌یی زۆر گرنگه‌، ئه‌گه‌ر مێژوو سوریا بخوێنینه‌وه‌ ده‌بینین ئه‌مه‌ بۆ یه‌که‌مجاره‌ کوردانی ڕۆژاڤا به‌ده‌ست و بازووی خۆیان به‌ هاوکاری هاوپه‌یمانی نێوده‌وڵه‌تی بتوانن خۆسه‌ری دیموکرات ڕابگه‌یه‌نن و خۆیان به‌ڕێوه‌بیه‌ن.

هه‌وره‌ها توانیویانه ڕیفۆرم له‌ زۆربه‌ی سێکته‌ره‌کانی ژیانکردن و سیاسه‌ت و ئابووریدا بکه‌ن و به‌رهه‌مێکی جوانی عه‌قڵیه‌تی خۆڕێبه‌ری کوردی پێشکه‌ش به‌ جیهان بکه‌ن.

ڕه‌خنه‌یه‌ک هه‌یه‌ ده‌ڵێت باشه‌ بۆچی کوردانی ڕۆژاڤا دژی ڕژێمی سوریا ناجه‌نگن، لێره‌دا من وه‌ڵامی ئه‌م ڕه‌خنه‌یه‌ ده‌ده‌مه‌وه‌ و ده‌ڵێم، کاتێک له‌ ساڵی ١٩٩١، خه‌ڵکی باشووری کوردستان له‌ دژی به‌عس ڕاپه‌ڕی، نه‌چوون به‌غدا کۆنتڕۆڵ بکه‌ن، له‌به‌رئه‌وه‌ی پێویست ناکات، چونکه‌ ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر تۆیه‌، ئه‌وه‌یه‌ که‌ بتوانی هه‌وڵی گه‌ڕانه‌وه‌ی خاکی خۆت بده‌یت و چاوت له‌ خاکی گه‌ل و نه‌ته‌وه‌ی دیکه‌ نه‌بێت، ئه‌گه‌ر وانه‌که‌یت ئه‌وه‌ ده‌ست بۆ هاوکێشه‌ی گه‌وره‌تری ئیقلیمی و جیهانی ده‌به‌یت و ئه‌نجامه‌که‌شی بۆت باشنابێت. ڕۆژاڤاش له‌سه‌ر هه‌مان بنه‌مای کۆنتڕۆڵکردنی خاکی خۆمان، سیاسه‌ت و خه‌بات ده‌کات.