کورد و گەڵاڕێزانی ناوچە ئۆتۆنۆمییەكانی جیهان

کورد و گەڵاڕێزانی ناوچە ئۆتۆنۆمییەكانی جیهان

174 خوێندراوەتەوە

زریان ڕۆژهه‌ڵاتی


ئەوەی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست لەبارەی کوردەوە روودەدات، بەدەر نییە لەو تابلۆ گشتییەی جیهان کە تێیدا مەیلی دەسەڵاتگەرایی- ناوەندگەرایی و پشتگوێ خستنی ئازادییەکان لە هەڵکشاندایە.


لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا خواستی بەشێك لە دەوڵەتان بۆ سنوورداركردنی ناوچە ئۆتۆنۆمییەكانیان و پێشێلکردنی ئازادییەکان زیاتر بووە. هەوڵەكانی چین بۆ زاڵبوونی زیاتر بەسەر هۆنگ كۆنگ، بڕیارەكانی هیندستان سەبارەت بە ناوچەی كشمیر و هەوڵەكانی بەغدا و دەوڵەتانی دراوسێی بۆ گرمۆڵەكردنی هەرێمی كوردستان لە رۆژهەڵات وهەوڵەكانی ئیسپانیا بۆ بەرپەرچدانەوەی خواستی جیابوونەوەی كەتەلۆنییەكان لە رۆژئاوا لە دیارترین نموونەكانی ئەوەن.

لە 40 وڵاتی گرنگی جیهاندا، 121 ناوچە هەن كە جۆرێك لە ئۆتۆنۆمییان هەیە بەڵام دۆخی ئەمانە، لانیكەم گرنگترینەكانیان، گرێدراوی هاوسەنگییە سیاسییەكانی هێزداری لە جیهان، هەڵبەز و دابەز دەكات. دنیا«بەرەو سەردەمێکی بێ رۆژئاوایی دەڕوات» ئەمەش مەیدانی بۆ پاوانخوازەکانی جیهان چۆڵتر کردووە. بێجگە لە نموونەی ئیسپانیا، رۆژئاوا بەشێوەیەكی دیموكراتیكانەتر لە باقی شوینەكانی دنیا، لەگەڵ دۆخ و خواستی ناوچە ئۆتۆنۆمەکانی خۆی مامەڵە دەكات. بەڵام بەرامبەر پرسەكانی بەشكردنی سەروەری لە ناوچە ئۆتۆنۆمەكانی دیكەی جیهاندا دووفاقی دەکات. لەسەر هۆنگ کۆنگ دێتە جواب بەڵام لەسەر کەتەلۆنیا بێدەنگە! لەسەر فەلەستین قسەدەکات بەڵام لەبارەی کورد خۆی کەڕ دەکات. چەک بە دەوڵەتانی ناوچەکە دەفرۆشن و مامەڵەیان لەگەڵ دەکەن، ئینجا دەڵێن هەقمان چییە بەسەر شەڕە بێکۆتاییەکانی ئەم ناوچەیەوە!

،،

ئەمە لەوانەیە لەگەڵ سیاسەت و بەرژەوەندییەكانی رۆژانەی ئەواندا بێتەوە بەڵام، لەگەڵ ئەو بەهایانەی رۆژئاوادا یەكناگرێتەوە کە لانیکەم بانگەشەی بۆ دەکات. هەڵبەت، سەرەڕای سیاسەتی رەسمیی هەندێک لە دەوڵەتان، هێشتا ئەوە رۆژئاوایە كە تاقە شوێنی بەرەنگاربوونەوەی شەپۆلەكانی دژە دیموكراسی و پاوانخوازییە، بۆیە هەڵوێستی رۆژئاوا كاریگەرییەكی یەكلاكەرەوەی لەسەر داهاتووی ناوچە ئۆتۆنۆمەكانی جیهان بە هەرێمی كوردستانیشەوە دەبێت.


هاوشانی خراپبوونی دۆخی سیاسی و ئیداریی ناوچە ئۆتۆنۆمە گرنگەكانی جیهان، پێگەی هەرێمی كوردستان و رۆژئاوا وەکوو ناوچەی کوردی لە داكشاندان.
جموجۆڵی سەربازی توركیا و ئێران لە كوردستان، هەوڵەكانی بەغدا بۆ ملكەچكردنی زیاتری سیاسی- ئابووریی هەولێر بە یەكەوە گرێدراون وخراپی دۆخی نیوخۆیی، لە دەرهاوێشتەكانی گەندەڵی دارایی و ئیداری وە بگرە هەتا ركابەرییە پایەدارە نێوخۆییەكانی ئەحزابی كوردی، لەگەڵ چاوپۆشیی ودووفاقیی سیاسەتی رۆژئاوا بەرامبەر ناوچە ئۆتۆنۆمەكانی جیهان، هۆكاری بەهێزبوونی زیاتری هەوڵەكانی لاوازكردنی كوردن.


فەلەستینی لێدەرچێت كە هەمووان هەقی دەوڵەتبوونی پێدەدەن، هەرێمی كوردستان تاكە ناوچەی ئۆتۆنۆمیی گرنگە لە رۆژهەڵاتی ناوین و وادیارە سیستەمە سیاسییەكانی ئەم ناوچەیە چاویان پێی هەڵنایە. ئەگەر بڕووخێ رۆژئاواش وەک پوولی دۆمینە بەدوایدا دەکەوێ و ئێران و تورکیاش لە رۆژهەڵات و باکوور ملهوڕتر دەبن!


ئەگەر کوردیش بەتەمابێت لەوە زیاتر گرمۆڵە نەكرێت، پێویستە دانووستاندنێكی نێوخۆیی كوردی، هەوڵی راستەقینەی چاكسازی و دژایەتیكردنی گەندەڵی هەبێت بۆئەوەی خەڵك خۆی بە خاوەنی قەوارە و دۆزەکەی بزانێت و ئەوە تەنها بۆ ئەلیتیكی سیاسی جێ نەهێڵێت. وەك ئەوەی خەڵكی هۆنگ كۆنگ بۆ پاراستنی خۆیان دەیكەن!