هەڵمەتەكانی  هەڵبژاردن قادری حاجی عەلی دەهێنێتە پێشەوە

كۆدی شاراوەی ناو پەیامەكانی قادری حاجی عەلی

هەڵمەتەكانی  هەڵبژاردن قادری حاجی عەلی دەهێنێتە پێشەوە

5619 خوێندراوەتەوە

 

سەرە ڕای ئەوەی هیچ بەرپرسیارێتیەكی لەناو خانەی ڕاپەڕاندنی بزوتنەوەی گۆڕان نییە، كەچی لە ڕۆژانی سەرەتای بانگەشەدا قادری حاجی عەلی وەك سەركردەی ژمارە یەكی ئەو بزوتنەوەیە دەردەكەوێت.

 

قادری حاجی عەلی وێڕای ناكۆكیەكانی لەگەڵ بڕیاربەدەستانی بزوتنەوەكەی لەماوەی رابردودا، كەچی لەسەرەتای بانگەشەوە هەموو جیاوازی و ناكۆكیەكانی وەلا ناوە و ئێستا سەرۆكایەتی كەمپینی هەڵبژاردنی بزوتنەوەی گۆڕان دەكات بۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق.

 

هەرچەندە هەندێك كەس ئەمە وەك گرەوێكی سیاسی سەیردەكەن لەسەر فیگەری سیاسی قادری حاجی عەلی، و پێیان وایە لەكاتێكدا بەشدارنیە لە بڕیاری سیاسیدا، موجازەفەی گەورەی بەژیانی سیاسی خۆیەوە كردوە، بەڵام وادیارە ئەو دەیەوێت لەم ڕێگەیەوە بیسەلمێنێت كە توانای شاندانە بەردەم بەرپرسیارێتی و كاری قورسی هەیە و دەتوانێت لە چركەساتە پێویستەكاندا كاریگەری گەورە بەجێ‌ بهێڵێت.

 

،،

ئەم هەڵبژاردنە هەروەك چۆن بۆ بزوتنەوەی گۆڕان گرنگە بەهەمان شێوە بۆ قادری حاجی عەلیش گرنگی خۆی هەیە، چونكە لەدوای كۆچی دوایی نەوشیروان مستەفاوە سەرۆكایەتی قورسترین كەمپینی هەڵبژاردنی گۆڕان دەكات لە غیابی سەركردە كاریزمیەكەیدا.

 

هەرچۆنێك بێت، دەبێت چاوەڕێی 13 ی ئایاری داهاتوو بكەین، بۆ ئەوەی بزانین داخۆ كاریگەری قادری حاجی عەلی بەسەر ڕوداوەكانەوە چەندە؟

 

ئەوەی لەماوەی چەند ڕۆژی یەكەمی هەڵمەتەكەدا بینرا، جوڵەی خێرا و وتارە حەماسی و پڕ جۆشەكانی ئەوبوو لەڕۆژانی یەكەمی بانگەشەدا، وتەكانی بەهێز و یەكلایكەرەوەبون، ئەو، سەركەوتوانە لە دەستپێكی سەرەتای هەڵبژاردنەكەدا توانی بەهێزی و گوڕوتینی بزوتنەوەی گۆڕان نیشان بدات.

 

لەڕێگەی وتارەكەشیەوە كە وەك وتاری فەرمی بزوتنەوەی گۆڕان پێشكەشی كرد، كۆمەڵێك پەیامی ئاگرینی بۆ هەموو لایەك نارد.

 

سەركەوتنی قادری حاجی عەلی لە خاڵی سەرەتای دەستپێكردنی بانگەشەكەدا ئەوەی سەلماند كە ئەو پۆستی هەبێت یان نا لەناو بزوتنەوەی گۆڕان، هێشتا سەركردەی ریزی یەكەمە و ئەتوانێت ستراتیژ و بەرنامەی گۆڕان دابڕێژێت لەقۆناغی نوێدا و ئاماژەشە بۆ ڕۆڵی گرنگی ئەو لە داهاتوی بڕیاری سیاسی بزوتنەوەكەدا.

ئەم هەڵبژاردنە هەروەك چۆن بۆ بزوتنەوەی گۆڕان گرنگە بەهەمان شێوە بۆ قادری حاجی عەلیش گرنگی خۆی هەیە، چونكە لەدوای كۆچی دوایی نەوشیروان مستەفاوە سەرۆكایەتی قورسترین كەمپینی هەڵبژاردنی گۆڕان دەكات لە غیابی سەركردە كاریزمیەكەیدا.

 

هەڵبژاردنی هەولێر بۆ سەرەتای بانگەشە كارێكی زیرەكانەبوو، بەتایبەتی بەشداریكردنی د. یوسف محەمەد سەرۆكی دەستلەكاركێشاوەی پەرلەمانی كوردستان لەو مەراسیمەدا. دوای ڕێگریەكانی 12/10/2015  و كودەتا بەسەر پەرلەماندا، سەرۆكی پەرلەمان بە بەهێزیەوە گەڕایەوە بۆ شاری هەولێر و وتارێكی بەهێزیشی پێشكەشكرد، كە تێكەڵاوبوو لە حەماسەت و هەست و سۆز

 

،،

"ئەم حکومەتە دوو خێزانییە  پەیوەندییەکانی ھەرێمییان لەگەڵ بەغدا و لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ و لەگەڵ کۆمەڵگای نێودەوڵەتییدا بۆ نزمترین ئاستی سیاسیی و دیپلۆماسیی دابەزاندوە.دەوڵەتانی دراوسێ بەئاشکرا سنورەکانمان دەبەزێنن،گوند و ناوچە جیاوازەکانی کوردستان بۆمباران دەکەنو بەسەربازگەی دەکەن، خەڵکی مەدەنیی بێتاوان شەھیددەکەن و ماڵ و ژینگەکانیان وێراندەکەن، کەچی ئەم حکومەتە بێباكە وەک سیاسیەکی دۆڕاو، خۆی متو بێدەنگ کردوە."

 

قادری حاجی عەلی لەسەرەتای وتارەكەیدا وەك سەرۆكی كەمپینی هەڵبژاردنی بزوتنەوەی گۆڕان، بەتوندی رەخنەی لە پارتی و یەكێتی گرت و شكستی ڕیفراندۆم و ڕوداوەكانی 16 ی ئۆكتۆبەری خستە گەردنی ئەو دوو هێزە دەستەڵاتدارەی كوردستان، كاتێك وتی " حوکمڕانە بێباکەکانی ھەرێم پاش شکستە مێژووییەکەی ریفراندوم و دوای شەرمەزارییە نیشتیمانییەکەی شانزەی ئۆکتۆبەر، تەنھا كەركوك و نیوەی خاکی ھەرێمی کوردستانیان لەدەست نەدا، کە بە خوێنی سەدەھا پێشمەگە ئازادکرابوون، بەڵکو پێگە و شوێنی ھەرێمیشیان لەناو ھاوکێشە ناوچەیی و نێونەتەوەییەکانیشدا بەتەواوی لاواز و پەراوێزخستوە"

 

هەروەها رەخنەی توندیشی لە حكومەتی هەرێمی كوردستان گرت و بە حكومەتی شكست خواردوی پارتی و یەكێتی وەسفی كرد"بە کردەوە حکومەتی ھەرێم لە ناوخۆدا ھەڵوەشاوەتەوە و  جگە لە پارتی و یەکێتی، ھەموو حیزبە گەورەکانی تر لە کابینەکەی نێچیروانو قوباد کشاونەتەوە"

 

خاڵێكی دیكەی پەیامەكەی قادری حاجی عەلی تایبەت بوو بەدۆخی خراپی ئابوری خەڵكی هەرێمی كوردستان و بەرپرسیارێتی داتەپینی ئابوری كوردستان و زیادبونی ڕێژەی هەژاری خستە ئەستۆی یەكێتی و پارتی، لەم ڕوەوە ووتی" ئەمڕۆ  دانیشتوانی هەرێم بەھۆی قەیرانی قووڵی دارایی و بەبۆنەی نەبوونی سیاسەتێکی ئابووری شەفاف و بەھۆی پاشەکەوتی نایاسایی موچەوە، لەژێر سیستەمی سزادانێکی دەستەجەمعییدا دەناڵێنن. سزادانێک کە سەرەتاکەی بۆ ھەمووان ئاشکرایە و خەڵک لەناو دەرھاویشتە خراپەکانیدا دەژین، بەڵام کۆتاییە ڕاستەقینەکەی کەس نازانێت کەی دەبێت. لە ڕووی واقیعیشەوە حکومەتی هەرێم لەمڕۆدا لەوە کەوتوە حکومەت بێت، لەوە کەوتوە ئەرکە ھەرە سەرەتاییەکانی حومکڕانیی پیادەبکات و لەوەش کەوتوە سادەترین بەرپرسیارێتیی سیاسیی و ئەخلاقیی بەرامبەر ئەم وێرانبوونە ھەمەلایەنە بگرێتە ئەستۆ."

 

هەروەها تێكچونی پەیوەندیەكانی هەرێم و بەغداو وڵاتانی دیكەی خستە ئەستۆی دەسەڵاتدارانی هەرێم و بە دەنگی بەرز وتی" ئەم حکومەتە دوو خێزانییە تەنھا دۆخی ناوەکیی ھەرێمیان وێران نەکردوە و بەشێکی گەورەی کۆمەڵگای ئێمەیان نەکردۆتە نەیار و دوژمنی حوکمڕانییەکەی خۆیان، بەڵکو پەیوەندییەکانی ھەرێمیشیان لەگەڵ بەغدا و لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ و لەگەڵ کۆمەڵگای نێودەوڵەتییدا بۆ نزمترین ئاستی سیاسیی و دیپلۆماسیی دابەزاندوە. دەوڵەتانی دراوسێ بەئاشکرا سنورەکانمان دەبەزێنن، گوند و ناوچە جیاوازەکانی کوردستان بۆمباران دەکەنو بەسەربازگەی دەکەن، خەڵکی مەدەنیی بێتاوان شەھیددەکەن و ماڵ و ژینگەکانیان وێراندەکەن، کەچی ئەم حکومەتە بێباكە وەک سیاسیەکی دۆڕاو، خۆی متو بێدەنگ کردوە.

 

،،

"ئێمە وەک بزوتنەوەی گۆڕان نە سەرکەشین و نە ملکەچین. نە قومار بە خەونە نەتەوەییەکانمانەوە دەکەین و نە خواستە نیشتیمانەکانیشمان دەشارینەوە. نە حەماسەتی درۆزنانە دەوروژێنین نە دەشھێڵین نائومێدیی ببێت بە نۆرم و خەونی پیادەکردنی گۆڕانکاریی بکوژێتەوە"

 

كودەتای سەر پەرلەمان و دەرپەڕاندنی گۆڕان لە حكومەت بەشێكی دیكەی وتارەكەی قادری حاجی عەلی بوو، لەم ڕوشەوە وتی" ئەگەر بزوتنەوەی گۆڕان بەھەمان لۆژیکی گروپە خۆسەپێنەرەکانی ھەرێم سیاسەتی بکردایە و پەنای بۆ ھێز ببردایە بۆ ڕێگرتن لەو ناھەقیییە گەورانەی بەرامبەری کرا، ئەوا ھەمووان دەچوینە دۆخی جەنگ و پێکدادانی چەکدارانەی گەورەوە. بزوتنەوەی گۆڕان لەڕێگای ھێنانەپێشەوەی دەیان کادری گەنج و ئازا و ھۆشیارەوە لە ناوەوەی ھەرێم و دەرەوەی ھەرێمدا، ھێز و توانا و خوێنێکی نوێی بە خەباتی سیاسیی و مەدەنیی بەخشیی و پیرۆزیشی لە بتە سیاسییەکان و لە بنەماڵە بەپیرۆزکراوەکان سەندەوە."

 

ئاماژەشی بەوەكرد كە ئەو هەنگاوانەی پارتی وەك سزایەك بوو بەرامبەر بزوتنەوەی گۆڕان لەبەرامبەر وەستانەوە بەڕوی پرۆژەی سەرۆكی هتا مردن، لەم ڕوەشەوە وتی " مێژووی پاش ڕاپەڕین ئەو راستییە بۆ ئێمەی گۆڕانخوازان دەنووسێتەوە کە پڕۆژەی ''سەرۆکی ھەتا مردن“ لەسەر دەستی بزوتنەوەی گۆڕان شکستی ھێنا".

 

ئەو سەركردەیەی گۆڕان ئەوەی نەشاردەوە كە بۆ ڕوبەڕوبونەوەی دەسەڵاتی خراپ و تاكڕەو لە كوردستاندا لەهەوڵی دروستكردنی بەرەی سیاسی بەرفراواندا دەبن" بزوتنەوەی گۆڕان توانیویەتی لەم چەندساڵەی دروستبوونیدا ببێت بەو چەترەی کە نەک تەنھا بەرگریی لە خەباتی مەدەنیی و فرەیی سیاسیی دەکات، بەڵکو بەردەوام لە کۆشیشی ئەوەشدا بووە و دەشبێت کە ھەموو ھێزە ریفۆرمخوازەکان بەیەکەوە کۆبکاتەوە، بۆئەوەی کۆتایی بەم ئەزموونە خراپ و ئیدارە فاشیل و مۆدێلە گەندەڵە بھێنێت.  لە ئاستی عێراقیشدا ئێمە بڕوامان بە شەراکەتی سیاسیی ھەیە لەناو سیستەمێکی فیدراڵیدا، بەڵام شەراکەتی سیاسیی مانای تەوافوق نییە لەنێوان چەند ھێزێکدا کە تاکڕەوانەو بەحوکمی زۆرینە ھەموو ماناکانی شەراکەت لەناو عێراقدا لەتوپەتبکەن. ئێمە دەچینە بەغدا بۆ چارەسەركردنی كێشە بنەڕەتییەكانی كوردستان لەسەرو هەمویانەوە كێشەی خاك، كێشەی نەوت، كێشەی پێشمەرگە و هەمو كێشەكانی تریش"

 

سەبارەت بەوەی بزوتنەوەی گۆڕان هێزێكی رادیكاڵە یان سازشكار بەرامبەر بەغدا، ئاماژەی بەوە كرد " ئێمە وەک بزوتنەوەی گۆڕان نە سەرکەشین و نە ملکەچین. نە قومار بە خەونە نەتەوەییەکانمانەوە دەکەین و نە خواستە نیشتیمانەکانیشمان دەشارینەوە. نە حەماسەتی درۆزنانە دەوروژێنین نە دەشھێڵین نائومێدیی ببێت بە نۆرم و خەونی پیادەکردنی گۆڕانکاریی بکوژێتەوە. ئێمە ھەڵگری سیاسەتێکی ڕەخنەیی واقیعبینانەی عەقڵانین کە خەمی سیاسیی گەورەمان چارەسەرکردنی کێشە گەورەکانی کوردستانە. ئێمە پەیڕەوی لە سیاسەتێک دەکەین کە خشت بەخشت تەلاری ئەو نیشتیمانەمان بۆ ھەڵبچنێت کە ھاونیشتیمانیبوون و ھاومافی و ئازادیی و رێزگرتن لە دەستووری پێکەوەژیاندا، پایە سەرەکییەکانی پێکدەھێنن."

 

لە كۆتایی وتارەكەشیدا دوای كرد لە هاوڵاتیانی پارێزگای هەولێر دەنگ بدەن بە بزوتنەوەی گۆڕان بۆ هەڵتەكاندنی سیستمی خراپی حوكمڕانی" کوردستان نیشتیمانی ئێمەیە، تا ئێمەش مابین رێگەنادەین ببێت بە سەرزەمینی شکاندنی کەرامەتی ھاونیشتیمانانی ئێمە و بێڕێزیکردن بەرامبەر بە مێژووە بریندارەکەی. بۆئەوەی ئەم کارەشمان پێبکرێت پێویستمان بە ھاریکاریی ھاوڵاتیانی خۆمانە. ھیوادارین لەم ھەڵبژاردنەوە ئەو متمانەیەمان پێببەخشن و ھاریکارمان بن بۆ تێپەڕاندن و چاککردنی ئەم دۆخە سەخت و نالەبارە. "

 

author photo

ڕۆژنامەنوس و مامۆستای زانكۆ

سەرنوسەری دیپلۆماتیك مەگەزین

ڕۆژنامەنوسی تایبەتمەند لە ڕۆژنامەوانی بنكۆڵكاری