وردەکارى ڕوداوەکانی31ی ئاب

دەبابەکانی بەعس چۆن هاتنە ناو هەولێرەوە؟

وردەکارى ڕوداوەکانی31ی ئاب

408 خوێندراوەتەوە

ڕۆڵى تورکیا لە ٣١ى ئاب چی بوو

لە سەرەتاى مانگى مایسى ١٩٩٤ یەکەم پریشکى شەڕى ناوخۆى نێوان پارتى و یەکێتى لەلە قەڵادزێ و ڕانیە هەڵگیرسا و لە ناوەڕاستى هەمان مانگدا بزوتنەوەى ئیسلامى چوە پاڵ پارتى و لە هەڵەبجە لە گەڵ یەکێتى کەوتە شەڕەوە , شەڕ درێژەى کێشا تا هاوینى ١٩٩٦ و لەو کاتەدا چووە قۆناغێکى سەختەوە , ئێران و تورکیا دەستیان واڵا بوو لە هاتنە ناوەوەى کوردستان و تورکیا بەدرێژاى ساڵانى ١٩٩٥ و ١٩٩٦ چەند ئۆپراسیۆنێکى دژى پەکەکە ئەنجام دا لە بادینان بە هاوکارى تورکیاو ئێرانیش سوپاى پاسدارانى هێنایە ناوەوە بارەگاکانى حزبى دیموکراتى لە کۆیە تۆپباران کردو ئێران و تورکیا بە ڕاستەو خۆو بە ناڕاستەوخۆ بە شێک بوون لە شەڕى ناوخۆ

،،

لە هاوینى ١٩٩٦ یەکێتى تەنگى بە پارتى هەڵچنى و پارتى جگە لە مێرگە سورو پارێزگاى دهۆک و مەسیف سلاحەدین هیچ شوێنێکى ترى بۆ نەمابۆوە و لە شەوى ١٨ى ئاب یەکێتى لە قۆڵى ڕەواندزەوە هێرشى کردە سەر پارتى و شەقڵاوە و شاخى سەفینى کۆنترۆڵ کردو نزیک بوەوە لە گەمارۆدانى سەرى ڕەش ,

لە ٢٢ى مانگى ئاب مەسعوود بارزانى سەرۆکى پارتى بە نێچیرڤان بارزانى و ئازاد بەرواری دا نامەیەک بۆ سەدام حسێن سەرۆکى ئەوکاتى عێراق دەنێرێت و داواى هاوکارى بە پەلەى لێدەکات و ڕۆژى دواتر لە لایەن گاردى کۆماریەوە پلانى هێرش بۆ سەر هەولێر دادەڕێژرێت و بڕیار دەدرێت لە ٢٧یان ٢٨ هێرش بکرێتە سەر هەولێر بەڵام بە هۆى ناوچەى دژە فڕین و هێڵى ٣٦وە پێویست بە گڵۆپى سەوزى ئەمریکا دەکات و بۆ ئەم مەبەستە هەریەک لە پارتى و بەعس بەجیا لەگەڵ تورکیا دەکەونە سەر خەت و ناجى سەبرى حەدیسى وەزیرى دەرەوەى بەعس پەیامى سەدام ئەگەیەنێتە تورکیاو تورکیاش ڕەزامەند دەبێت و لە بەرامبەردا تورکیا چەند بنکەیەکى سەربازى لە ناو کوردستان دادەمەزرێنێ لە شیلادزێ و بامەڕنێ و دێرەلۆک و حکومەتى بەعس لە بەرامبەر ئەمە بێدەنگى هەڵدەبژێرێت و مەرجى بەعسیش بۆ پارتى دەسگیر کردن و کوشتنى ئەندامانى ئۆپۆزسیۆنى عێراقى دەبێت لە هەولێر.


چۆنیەتى هێرش بۆ هەولێر
بەعس و پارتى پلان دادەنێن هەولێر گەمارۆدەن و تەسفیەى یەکێتى و ئۆپۆزسیۆنى عێراقى بکەن و ڕۆژى ٢٥ و ٢٦ى ئاب لە ڕێگەى ئیسماعیل ئیبراهیم کە بەرپرسێکى تۆپخانەى پارتى دەبێت لە سەربازگەى فایدەى نزیک دهۆک بەعس بڕێکى زۆر فیشەک و عیتادى تۆپ و هاوەن دەداتە پارتى و بەعس پتر لە ٤٠هەزار سەرباز و ٥٠٠ تانک و چەندین تۆپ و زرێ پۆش بۆ پرۆسەکە حازر دەکات کە پێک هاتبوون لەم هێزانە
١-فەیلەقى ٥ و فەیلەقى یەکى سوپاى بەعس
٢-هێزەکانى گاردى کۆمارى کە پێک هاتبوون لە گاردى عەدنان و گاردى بەغداد و عەمەلیاتى اللەاکبر و تۆپخانەکانى هەرسێ گاردەکە
٣-لیواى ٣٩ى پیادە
٤-لیواى ٤٠ى مودەڕەع
٥-لیواى ٧ى مەشاتى خاص
٦-تیپى ٧و ٨ى پیادە
٧-هێزى ئاسمانى عێراق (هێلى کۆپتەر)
سوپاى بەعس بە سەرکردایەتى قوسەى سەدام حسێن و سوڵتان هاشم وەزیرى بەرگرى بەعس و عبدالواحید شنان سوپاسالارى بەعس و چەندین پلە باڵاى تر کە سەرجەمیان ٢٢کەس بوون و دواتر سەرجەمیان لە لایەن سەدامەوە نەوتو شوجاعەیان پێ درا و پرۆسەکە کەوتە شەوى ٣٠لەسەر ٣١ى ئابەوە و ناونرا (ئاب متوکل على اللە)و بەعس لە شەش لاو پارتى لە سێ لاوە گەمارۆى هەولێریان داو بەعس لەقۆڵى قوشتەپە و دارەتوو و پشتى عەنکاوە و کانى قرژاڵەو ڕێگەى مەخمور و ڕێگەى گوێرەوە هێرش دێنن و پارتیش لە ڕێگەى مەسیف و کەسنەزان و شاوێسەوە هێرش دەبەن و پلان وادەبێت و هێزەکەى کەسنەزانى پارتى و هێزەکەى لاى دارەتووى پارتى لە پشتى بنە سڵاوە یەکگرن بەڵام لە کەسنەزان پارتى توشى بەرگرى سەخت دەبێتەوە و هێزەکەیان کە سوپاى دوو دەبێت بە سەرکردایەتى جەمال مورتکەو کاکەمین نەجاڕ دەبێت و هێزەکانى ترى پارتى بە سەرکردایەتى لیوا خورشیدى سەرۆکى ئەو کاتى فەلەک لە شاوێس و ڕێگەى مەسیفەوە هێرش دەکەن و یەکێتى هەمان شەوى هێرشەکە ئاگادارى هێرشى بەعس دەبن بەو بەر فراوانیە و هەمان شەو کۆسرەت ڕەسوڵ بورهانى سەعید سۆفى و عوسمان بانى مارانى ئاگادار دەکاتەوەو جگە لە کۆسرەت ڕەسوڵ هەریەک لە هێرۆئیبراهیم ئەحمەد و مەلابەختیارو فواد مەعسوم و عەدنان موفتى و کەمال فواد لە هەولێر دەبن و بەشى زۆرى هێزى یەکێتى لەوکاتەدا لە دەوروبەرى شەقڵاوەو ڕەواندز دەبن و پاش ئەوەى هێزەکانى یەکێتى توشى شکست دەبن بەرامبەر تۆپبارانى بەعس لە سەر ڕێگاى هەولێر گوێر لە شوێنى گومرک هێزێکى یەکێتى بەهێزى ئەحمەد سماقە دەناسرا گەمارۆ دەدرێن و ٢٠ کەسیان لێ دەکوژرێن و لە پشتى عەنکاوەش هەریەک لە هاشم جیهاز و عەلى دیبەگە کە دوو فەرماندەى یەکێتى دەبن دەستگیر دەکرێن و تا ئێستا بێ سەرو شوێنن و بۆ

،،

ڕۆژى ٣١ى ئاب لە هەموو لایەکەوە بەعس بە ٥٠٠ دەبابەو سەدان مودەڕەع و تۆپەوەدێتە هەولێرەوە و هێزى گاردى عەدنان و موخابەرات بەچاوساغى پاراستن هەڵدەکوتنە سەر بارەگاى بەرەى تورکمانى و کۆنگرەى نیشتمانى عێراق بەسەرۆکایەتى ئەحمەد چەلەبى

و ٢٢سەرکردەى بەرەى تورکمانى و پتر لە سەد کەسى کۆنگرەى نشتیمانى دەستگیر دەکەن و پاشان لە سێدارە دەدرێن و تا ئێوارەى هەمان ڕؤژ ناتوانن ڕێگاى بنەسڵاوە لە یەکێتى بگرن وکۆسرەت ڕەسوڵ دەیەوێت لە ناو هەولێر بەرگرى بکەن بەڵام محمدى حاجى محمود و مەلا بەختیار لە بنەسڵاوە دەبن قەناعەتى پێدەهێنن بەرگرى سودى نیە و پاشان کۆسرەت ڕەسوڵ بە هێزێک و ٣٠ ئۆتۆمبیلەوە بە گەڕەکى باداوەدا دێتەوە ناو هەولێر و دەچێتەوە ماڵەکەى خۆى لە گەڕەکى مامۆستایان و ئاگر لە ژورێکى خانوەکەى بەردەدات کە دەوترێت مەلەفى نهێنى ڕیکخستنەکانى بادینانى یەکێتى تیادا بووە و دەستگرتنى پارتى بە سەریدا مەترسى بووە بۆ سەدان خێزانى یەکێتى لە بادینان وپاشان کۆسرەت ڕەسوڵ بە هەمان ڕێگادا دەگەڕێتەوە و سەرجەم سەرکردەکانى یەکێتى دەڕۆنە کۆیەو دوکان جگە لە فواد مەعسوم کە لە لایەن پارتیەوە دەستگیر دەکرێ و دواى شەڕى ناو خۆ ئازاد کرا


شەوى ٣١ى ئاب لەسەر یەکى ئەیلول کەناڵى سەتەلایتى بەعس سوپاسنامەى مەسعودبارزانى بۆ سەدام بڵاو دەکاتەوەو بەعس سەرکەوتنى عەمەلیاتى ئاب متوکل على اللە ڕادەگەیەنێت و بەعس هێزێکى زۆر لەکەرکوکەوە بەرەو ئاڕاستەى قەرەهەنجیر و بانى مەقانى چەمچەماڵ دەجوڵێنێت و لە هەمان کات هێز بەرەو ئاڕاستەى کفرى دەجوڵێنێت و ئەم هێزانە تەنها بۆ ترساندنى یەکێتى ئەبێت و پێشڕەوى ناکەن بەڵام لە ترسى پەلامار لە یەکى ئەیلول تا ٩ى ئەیلول یەکێتى بەفرمانى مام جەلال لە سلێمانى و گەرمیان دەکشێنەوەو ڕوو دەکەنە سەیرا بەن لە دیوى ئێران و تا ڕۆژى ١٣ى مانگى ١٠ى هەمان ساڵ یەکێتى بە هاوکارى ئێران هێرش بۆ سەر پارتى دەست پێدەکاتەوەو تا نزیکى هەولێر دەگرنەوەو

،،

بەڵام بۆردومانى فڕۆکەى تورکیا پێشڕەوى یەکێتى ڕادەگرێت و دێگەڵە دەبێتە سنورى نێوان یەکێتى و پارتى و کوردستان بۆ دوو ئیدارە دابەش دەبێت


یەکەم دژایەتى ٣١ى ئاب لە ناو پارتیدا جەوهەر نامیق سالم کردى و بەتوندى دژى هاوپەیمانى لە گەڵ بەعس وەستایەوەو ئەمەش سەرەتاى ناکۆکى نێوان جەوهەر نامقى سەرۆکى پەرلەمانى ئەوکات و مەسعود بارزانى دەبێ و تەنانەت بەیاننامەیەکى ناڕەزاى دەردەکات دژى هاتنى بەعس بۆ هەولێر و دەینێرێت بۆ ڕۆژنامەى برایەتى بەڵام بڵاو ناکرێتەوە , فەرهاد عەونى لە بڵاوکراوەى ڕۆژنامەفان ئاماژەى بەمەداوە .