لەدوای چێكردنی سیدیەكان بەڵگەی ساختەكردنی هەزاران دەنگ كەوتۆتە دەست لایەنە ناڕازیەكان

وردەكاری قەبارە و شێوازی ساختەكاریەكانی پارێزگای سلێمانی لە دیبلۆماتیك مەگەزینەوە بخوێنەرەوە

لەدوای چێكردنی سیدیەكان بەڵگەی ساختەكردنی هەزاران دەنگ كەوتۆتە دەست لایەنە ناڕازیەكان

9562 خوێندراوەتەوە

بەپێی زانیاریەكانی دیبلۆماتیك مەگەزین بەهۆی چێككردنی سیدی سكانی دەنگەكانەوە نزيكەى 120 هەزار دەنگی ساختە   لە پارێزگای سلێمانی ئاشكرا كراوە و ژوری هەڵبژاردنی لایەنە ناڕازیەكان شیوازی ساختەكردنی دەنگەكان و قەبارەی ساختەكردنەكانیان بە ژمارە و ڕێژە كەوتۆتە بەردەست و توانیویانە لەماوەیەكی قیاسیدا ڕێگەكانی ساختەكردن و شیواز و قەبارەكەی بدۆزنەوە بەبەڵگەی حاشاهەڵنەگری كۆمسیۆنەوە.

لەدوای ئەوەی ڕۆژی شەممەی رابردوو كۆمسیۆن سیدی سكانی دەنگەكانی هەڵبژاردنی دایەوە بە حیزبەكان، لەسەر ئاستی پارێزگای سلێمانی ژوری هەڵبژاردنەكانی گۆڕان و كۆمەڵ و یەكگرتوو هاوپەیمانی لیژنەی هاوبەشیان لەسەر ئاستی دەزگای هەڵبژاردنی حیزبەكانیان داناو دەستیان كرد بە چێكردنەوەی وێستگە بە وێستگەی دەنگەكان.


لەسەرەتای پرۆسەكەدا هەر حیزبێك بەجیا لەڕێگەی ستافێكی 30-50 كەسیەوە كاری وردبینیەكەی ئەنجامداوە. ژوری هەڵبژاردنی گۆڕان و هاوپەیمانی هەستاون بە راكێشانی سكانی دەنگی هەموو وێستگەكان كە لە پارێزگای سلێمانی زیاتر لە 600 هەزار دەنگە. بەڵام هەریەكە لە كۆمەڵ و یەكگرتوو لەڕێگەی كۆمپیوتەرەوە پرۆسەی وردبینیەكەیان ئەنجامداوە.

،،

هەمیشە لە زانستی تاوانناسیدا یاسایەك هەیە، ئەویش ئەوەیە(تاوانبارەكان چەند زیرەك بن بەڵگەی تاوان لەدوای خۆیان جێدەهێڵن)، ئێستا لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكان پێیان وایە ئەو بەڵگانەیان دۆزیوەتەوە، ئەو بەڵگە حاشا هەڵنەگرە كە لەیاسادا پێی دەوترێت" بەڵگەی تاوان" یان (ادلە الجنائیە) دەیسەلمێنێت كە لەهەر وێستگەیەكدا چەند دەنگ زیاد كراوە بەڕێگەی كۆپی كردن.

لەسەرەتادا لایەنەكان چاویان لەسەر ئەوەبوە كە دەنگی ناو هەر وێستگەیەك بەراورد بكەن بە دەنگی سەر ئەو شریتانەی كە لەڕۆژی هەڵبژاردن وەریان گرتوە، بەڵام هیچ شتێكی ئەوتۆیان لەو پرۆسەیە دەست نەكەوتوە، چونكە یان وەك یەك بون یان چەند دەنگێكی كەم جیاوازیان هەبوە.

دوای ئەوەی دەنگی هەر حیزبێك لە هەر وێستگەیەكدا جیاكراوەتەوە، دەنگە زۆرەكانی یەكێتی سەرنجی راكێشاون كە بەتەنها بە هێندەی هەموو لایەنەكان بوە، بۆیە لەقۆناغی دوەمدا سەرنجیان لەسەر دەنگەكانی یەكێتی چڕكردۆتەوە و بەراوردی شیوازی دەنگدان بە لیست و كاندیدەكانیان كردوە بۆیان دەركەوتوە كە زیاد لە دەنگێك شوێنی مۆر و هەڵبژاردنی كاندیدیان لەیەك دەچێت و لەوێوە گومانیان لەوە پەیداكردوە دەنگەكان كۆپی كرابێتەوە. بۆسەلەماندنی ئەمە بەدوای بەڵگەیەكی حاشا هەڵنەگردا گەڕاون تادواجار دەستیان كەوتوە. وردەكاری بەڵكەش ئەمەیە: هەر كارتێكی دەنگدان زنجیرەی ژمارەیەكی لەسەرە كە جیاوازە لە زنجیرەی فۆرمێكی دیكە. بەڵام ئەوانەی دەنگەكانیان كۆپی كردوە هەمووشتێكیان بە باشی ڕێكخستوە تەنها شتێك كە حسابیان بۆ نەكردوە یاخود لە پەلەپەلیدا فریای نەكەوتون زنجیرەی سەر فۆرمەكانە. بۆیە ئەو بەڵگەیەی دەست لایەنە ناڕازیەكان كەوتوە ئەو هەزاران كارتی دەنگدانەیە كە لە هەر وێستگەیەكدا بەهەمان زنجیرە و ژمارەوە و بەیەك شێوە دەنگی بۆ كاندیدێك پێدراوە.ئەمەش دەیسەلمێنێت یەكێك لە كارتەكان لە 1-50 كارتی دیكەی لەسەر كۆپی كراوەتەوە


هەمیشە لە زانستی تاواناسیدا یاسایەك هەیە، ئەویش ئەوەیە(تاوانبارەكان چەند زیرەك بن بەڵگەی تاوان لەدوای خۆیان جێدەهێڵن)، ئێستا لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكان پێیان وایە ئەو بەڵگانەیان دۆزیوەتەوە، ئەو بەڵگە حاشا هەڵنەگرە كە لەیاسادا پێی دەوترێت" بەڵگەی تاوان" یان (ادلە الجنائیە) دەیسەلمێنێت كە لەهەر وێستگەیەكدا چەند دەنگ زیاد كراوە بەڕێگەی كۆپی كردن.

،،

ئەو بەڵگانەی لەبەردەستی ژوری هەڵبژاردنی لایەنەكاندان لە سلێمانی هەر بەتەنها ژمارە و ڕێژەی ساختەكاریەكانی ئاشكرا نەكردوە بەڵكو ژمارەی دەنگە راستەقینەكانی یەكێتی و ژمارەی دەنگی راستەقیتەی هەر كاندیدێكیشی ئاشكرا كردووە، بەڵگەكان بە ئاشكرا دەریدەخەن كە لەهەر وێستگەیەك چەند دەنگ ساختەكاری كراوە و ساختەكاریەكەش بۆ كام لە كاندیدەكان كراوە.


ئەو بەڵگانەی لەبەردەستی ژوری هەڵبژاردنی لایەنەكاندان لە سلێمانی هەر بەتەنها ژمارە و ڕێژەی ساختەكاریەكانی ئاشكرا نەكردوە بەڵكو ژمارەی دەنگە راستەقینەكانی یەكێتی و ژمارەی دەنگی راستەقیتەی هەر كاندیدێكیشی ئاشكرا كردووە، بەڵگەكان بە ئاشكرا دەریدەخەن كە لەهەر وێستگەیەك چەند دەنگ ساختەكاری كراوە و ساختەكاریەكەش بۆ كام لە كاندیدەكان كراوە.


بۆیە ئەوەی كراوە تەنها تەزویر نییە، بەڵكو تەزویرە لەناو تەزویردا، بەو مانایەی هەر بەتەنها تەزویریان لە حیزبە نەیارەكانیان نەكردوە بەڵكو تەزویریان لە كاندیدەكانی خۆشیان كردوە لەسەر حسابی ئەوانی تر. بۆیە چاوەڕواندەكرێت ئاشكرابونی ئەم بەڵگانە لەناوخۆی یەكێتیشدا دەنگی ناڕەزایەتی كاندید و هەندێ‌ لە باڵەكان زیاد بكات كاتێك دەردەكەوێت ئەوانیش قوربانین لەم بابەتەدا.

،،

ئەوەی ژوری هەڵبژاردنی لایەنەكان تائێستا نەیانتوانیوە كەشفی بكەن ژمارە و ڕێژەی ئەو دەنگانەیە كە لەهەر یەكێكیان براوە، چونكە وادەردەكەوێت كارتەكانی ئەوان فڕێدراون و بە ژمارە لەبری ئەوان دەنگی كۆپیكراو بۆ هەر سندوقێك زیاد كراوە. بۆیە ئێستا ئەوان دەزانن دەنگی راستەقینەی یەكێتی چەندە، بەڵام ناتوانن بزانن دەنگە راستەقینەكانی هەریەكەیان بە وردی چەندە؟


بەڵام ئەوەی ژوری هەڵبژاردنی لایەنەكان تائێستا نەیانتوانیوە كەشفی بكەن ژمارە و ڕێژەی ئەو دەنگانەیە كە لەهەر یەكێكیان براوە، چونكە وادەردەكەوێت كارتەكانی ئەوان فڕێدراون و بە ژمارە لەبری ئەوان دەنگی كۆپیكراو بۆ هەر سندوقێك زیاد كراوە. بۆیە ئێستا ئەوان دەزانن دەنگی راستەقینەی یەكێتی چەندە، بەڵام ناتوانن بزانن دەنگە راستەقینەكانی هەریەكەیان بە وردی چەندە؟ تەنها ئەوە نەبێت كە دەزانن بەهێندەی دەنگە زیادەكانی یەكێتی دەنگی لایەنەكانی دیكە براوە، بەڵام هەریەكەیان چەندی لێبراوە ئەوە هێشتا دیار نییە.

هەروەها ئەوەی دەركەوتوە بۆیان ئەوەیە كە لەهەموو ناوچەكان وەكویەك دەسكاری دەنگەكان نەكراوە، بەڵكو بەڕێژەی جیاواز ئەو كارە كراوە و لەهەندێ‌ وێستگەشدا دەسكاری نەكراوە.

،،

ئەو بەڵگەیەی دەست لایەنە ناڕازیەكان كەوتوە ئەو هەزاران كارتی دەنگدانەیە كە لە هەر وێستگەیەكدا بەهەمان زنجیرە و ژمارەوە و بەیەك شێوە دەنگی بۆ كاندیدێك پێدراوە.ئەمەش دەیسەلمێنێت یەكێك لە كارتەكان لە 1-50 كارتی دیكەی لەسەر كۆپی كراوەتەوە

بڕیارە هەر ئەمڕۆ لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانی هاوبەشی هەر چوار لایەنەكەدا وردەكاریەكانی پرۆسەی وردبینی و ئەو بەڵگانەی دەستیان كەوتوە ڕابگەیەنن و هەر ئەمڕۆش كە دوا وادەی تۆماركردنی سكاڵای یاساییە لە كۆمسیۆن، بەر لە كاتی تەواوبونی دەوام هەر حیزبێك بەجیا سكاڵاكانی خۆی تۆمار بكات.
هەموو ئەمانە ئەو بەڵگانەن كە لایەنەكانلی ئۆپۆزسیۆن دەستیان كەوتوە و بڕیارە لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانی هاوبەشدا بیخەنە ڕوو، بەڵام دەبێت چاوەڕێی یەكێتیش بكەین كە لەبەرامبەر ئەم بانگەشە و بەڵگە نوێیانەدا كە ئۆپۆزسیۆن باسی دەكات وەڵامی چییە؟.

 

author photo

ڕۆژنامەنوس و مامۆستای زانكۆ

سەرنوسەری دیپلۆماتیك مەگەزین

ڕۆژنامەنوسی تایبەتمەند لە ڕۆژنامەوانی بنكۆڵكاری