کاندیدە دەرچووەکانی پەرلەمانی عێراق لە لیستی سزاکانی کۆنگرێسی ئەمریکادا

کام لایەنی ناو پەرلەمانی نوێی عێراق دەکەونەبەر سزاکانی ئەمریکا ؟

کاندیدە دەرچووەکانی پەرلەمانی عێراق لە لیستی سزاکانی کۆنگرێسی ئەمریکادا

550 خوێندراوەتەوە

بريانت هاريس ـ ئەلمۆنیتۆر

و: ئەنوەر حسێن كاكه‌

له‌كاتێكدا نوێنه‌رانى په‌رله‌مانى عێراق له‌ دواى هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مانه‌وه‌ سه‌رقاڵى پێكهێنانى هاوپه‌یمانێتین بۆ به‌ڕێوه‌بردنى وڵات، هاوتاكانیان (کۆنگرێسمانەکان) له‌ واشنتۆن له‌ هه‌وڵى ئه‌وه‌دان كه‌ سزا له‌سه‌ر ئه‌و په‌رله‌مانتارانه‌ دابنێن.
کۆنگرێسی ئەمریکا، هه‌فته‌ى ڕابردوو به‌ كۆى ده‌نگ یاسایه‌كى په‌سه‌ند كرد كه‌ تێدا داوا له‌ سه‌رۆك تره‌مپ ده‌كات (كه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ى كه‌ به‌شێكن له‌ ئه‌ندامان ,لێپرسراوان، په‌یوه‌ندیداران) به‌ هه‌ردوو گروپى چه‌كداریی (عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق و بزوتنه‌وه‌ى نوجه‌باى سه‌ر به‌ حزب الله‌) كه‌ له‌ لایه‌ن ئێرانه‌وه‌ پاڵپشتى ده‌كرێن له‌ عێراق و سوریادا یان له‌ لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌برێن بخرێنه‌ لیستى سزادانه‌وه‌.

ئه‌و پرۆژه‌یه‌ى كه‌ له‌ لایه‌ن تیدپۆ نوێنه‌رى كۆمارییه‌كانى ولایه‌تى ته‌كساس بۆ ڕاپۆرتى به‌رگرى ساڵانه‌ پێشكه‌ش كراوه‌، پێشنیار ده‌كات هه‌ردوو گروپى ئاماژه‌ بۆكراو كه‌ به‌شێكن له‌ یه‌كه‌كانى حه‌شدى شه‌عبى بخرێنه‌ لیستى سزادانه‌وه‌.

هه‌ردوو گروپ چوونه‌ته‌ ڕیزى سه‌رجه‌م ئه‌و هێزه‌ چه‌كدارانه‌ى كه‌ له‌ لایه‌ن ئێرانه‌وه‌ هاوكارى ده‌كرێن تا ببن به‌ به‌شێك له‌ هاوپه‌یمانێتى فه‌تح، به‌ پێى لێدوانى كریك سوئیل شاره‌زا له‌ بوارى سیاسه‌تى عێراق (عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق 14 كورسى له‌ 47 كورسى په‌رله‌مانى عێراق كه‌ له‌ لایه‌ن هاوپه‌یمانێتى فه‌تحه‌وه‌ به‌ده‌ست هاتووه‌ بردووەته‌وه‌، لە کاتێکدا نوجه‌باى حزب الله‌ هیچ نوێنه‌رێكى پێشنیاز نه‌كردووه‌).

یه‌كێك له‌ یاریده‌ره‌كانى تیدپۆ به‌ ئه‌لمۆنیتۆرى ڕاگه‌یاند: (له‌ كۆتایدا وه‌زاره‌تى گه‌نجینه‌ى ئه‌مریكا بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌دات كه‌ ئایا ئه‌م گروپه‌ (نوجه‌باى حزب الله‌) به‌شێكه‌ له‌ عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق یان نا، هه‌روه‌ها ڕایگه‌یاند ئه‌م گروپه‌ پێده‌چێت توشى لێپێچینه‌وه‌ و سزاى توند ببێت ته‌نها له‌ كاتێكدا نه‌بێت كه‌ سه‌رجه‌م په‌یوه‌ندییه‌كانى له‌گه‌ڵ گروپه‌ چه‌كدارییه‌كاندا بپچڕێنێ و ده‌ست له‌ توندوتیژى هه‌ڵبگرێت و وه‌ك حزبێكى سیاسى عێراقى و دوور له‌ پشتگیرى ئێران بناسرێت و ده‌ست به‌ چالاكى سیاسى خۆى بكات).

،،

وه‌زاره‌تى گه‌نجینه‌ى ئه‌مریكا بڕیار له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌دات كه‌ ئایا (نوجه‌باى حزب الله‌) به‌شێكه‌ له‌ عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق یان نا، ئه‌م گروپه‌ پێده‌چێت توشى لێپێچینه‌وه‌ و سزاى توند ببێت ته‌نها له‌ كاتێكدا نه‌بێت كه‌ سه‌رجه‌م په‌یوه‌ندییه‌كانى له‌گه‌ڵ گروپه‌ چه‌كدارییه‌كاندا بپچڕێنێ و ده‌ست له‌ توندوتیژى هه‌ڵبگرێت و وه‌ك حزبێكى سیاسى عێراقى و دوور له‌ پشتگیرى ئێران بناسرێت.

 

asd
قەیس خەز عەلی، هادی عامریی، ئەبو مەهدی موهەندیس سێ فەرماندەی باڵای حەشدی شەعبی

ئه‌و یاریده‌دەرە ڕاشیگه‌یاند حزبه‌ سیاسیبه‌كان ده‌بێت له‌ هه‌ڵوێستى مه‌ده‌نیانه‌دا به‌شداریان هه‌بێت و نابێت وه‌ك گروپى چه‌كدارى و ئاژاوه‌گێڕیى بۆ به‌ده‌ست هێنانى پاڵپشتى سیاسى نوێنه‌رایه‌تى بكه‌ن.
حكومه‌تى تره‌مپ بۆ كشانه‌وه‌ له‌ ڕێكه‌وتنه‌ ئه‌تۆمیه‌كه‌، مانگى ڕابردوو تێڕوانینى زۆر دژوارى خسته‌ ڕوو به‌رامبه‌ر به‌ ئێران، به‌ڵێنى ئه‌وه‌یدا كه‌ مانگه‌ ده‌ستكرده‌كان له‌ ناوچه‌كه‌دا بخاته‌ ژێر چاودێرییه‌وه‌، به‌مشێوه‌یه‌ ئه‌گه‌ر عێراق بیه‌وێت ده‌توانێت خۆى له‌ سزاى 14 ئه‌ندام په‌رله‌مانى نوێى سه‌ر به‌ عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق ده‌رباز بكات، له‌به‌رئه‌وه‌ى یاسا عێراقییه‌كان داوا له‌ حزبه‌ سیاسییه‌كان ده‌كه‌ن تا به‌ فه‌رمى خۆیان له‌ گروپه‌ چه‌كدارییه‌كان جیا بكه‌نه‌وه‌، سه‌ره‌ڕاى هه‌موو ئه‌مانه‌ش گروپه‌ چه‌كدارییه‌كان ناوه‌كانى په‌یوه‌ست به‌ خۆیان پاراستووه‌ و (قه‌یس خەزعەلى) ڕابه‌رى عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق له‌ په‌رله‌ماندا خاوه‌نى كورسییه.
باڵوێزخانەی عێراقى وه‌ڵامى پرسیاره‌كانى ئه‌لمۆنیتۆرى سه‌باره‌ت به‌ نێوه‌ند گیرى له‌م بابه‌ته‌ نه‌دایه‌وه‌.
ساڵى ڕابردوو له‌ هه‌ڵوێستێكى هاوشێوه‌دا له‌م باره‌یه‌وه‌ یه‌كێك له‌ وته‌بێژه‌كانى بزوتنه‌وه‌ى نوجه‌با (ڕه‌شنوسى ڕاپۆرتى ئاماژه‌ بۆ كراوى ڕه‌تكرده‌وه‌ و به‌پلان و سه‌ركه‌وتنێك بۆ داعش و ته‌واوى دامه‌زراوه‌ تیرۆریستییه‌كانى ترى هاوشێوه‌ى كه‌ له‌ لایه‌ن واشنتۆنه‌وه‌ پاڵپشتى ده‌كرێن) له‌ قه‌ڵه‌مدا.

سه‌ره‌ڕاى هه‌موو ئه‌و پڕوپاگه‌ندانه‌ سه‌باره‌ت به‌ پلانگێڕیی، هه‌م عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق و هه‌م بزوتنه‌وه‌ى نوجه‌با له‌ میانه‌ى جه‌نگیان له‌گه‌ڵ داعشدا له‌ ڕاستیدا هاوپه‌یمان و هاوهه‌ڵوێستى ئه‌مریكا بوون، له‌ پێش جه‌نگى داعش هه‌ردوو گروپ له‌ دواى هێرشى ئه‌مریكا بۆ سه‌ر عێراق له‌ساڵى 2003 به‌ پاڵپشتى سوپاى پاسدارانى ئێران دژ به‌ هێزه‌كانى ئه‌مریكا له‌ عێراقدا جه‌نگا بوون، ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان له‌ ساڵى 2008 وه‌ ئه‌كره‌م کەعبی ڕابه‌رى نوجه‌باى حزب الله‌ ى له‌ لیستى سزادراوه‌كانى خۆیدا داناوه‌.
سه‌ره‌ڕاى نیگه‌رانییه‌كانى ئه‌مریكا له‌ هه‌ژموونى به‌رفراوانى ئێران له‌ عێراقدا، هاوپه‌یمانى سائیرون به‌ سه‌رۆكایه‌تى موقته‌دا سه‌در پیاوى ئاینى شیعه‌ زۆرترین ڕێژه‌ى كورسیه‌كانى په‌رله‌مانى بۆ خۆى مسۆگه‌ر كرد.

،،

عه‌سایبى ئه‌هلى حه‌ق و بزوتنه‌وه‌ى نوجه‌با له‌ میانه‌ى جه‌نگیان له‌گه‌ڵ داعش هاوپه‌یمان و هاوهه‌ڵوێستى ئه‌مریكا بوون، هه‌ردوو گروپ له‌ دواى هێرشى ئه‌مریكا بۆ سه‌ر عێراق له  2003 به‌ پاڵپشتى سوپاى پاسدارانى ئێران دژ به‌ هێزه‌كانى ئه‌مریكا جه‌نگا بوون، ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان له‌ 2008 وه‌ ئه‌كره‌م کەعبی ڕابه‌رى نوجه‌باى حزب الله‌ ى له‌ لیستى سزادراوه‌كانى خۆیدا داناوه‌.

dg
ئەکرەم ئەلکەعبی ئەمینداری بزوتنەوەی نوجەبا لەگەڵ عەلی خامنەیی ـ تاران ـ ٢٠١٦.١٢.١٧

موقته‌دا سه‌در له‌ ئێستادا له‌گه‌ڵ هاوپه‌یمانەکانی له‌ هه‌وڵى پێكهێنانى حكومه‌تى نوێى عێراقدان، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ لایه‌نه‌ دۆڕاوه‌كانى هه‌ڵبژاردن داواى  هه‌ژماركردنه‌وه‌ى دەستی ده‌نگه‌كان ده‌كه‌ن.
سه‌در له‌پێشتردا له‌میانه‌ى هێرشه‌كانى ئه‌مریكا بۆ سه‌ر عێراق له‌ ساڵى 2003 دا، بزوتنه‌وه‌ى مه‌هدى بۆ به‌گژدا چوونه‌وه‌ى هێزه‌كانى ئه‌مریكا له‌ عێراقدا ئاماده‌كردبوو،  به‌ڵام له‌ هه‌مان كاتیشدا ڕه‌خنه‌ له‌ هه‌ژموونى ئێران له‌ عێراقدا ده‌گرێت هه‌ر ئه‌مه‌ش بوو وایكرد كه‌ قاسم سوله‌یمانى فه‌رمانده‌ى فه‌یله‌قى قودسى سوپاى پاسداران له‌گه‌ڵ سه‌رجه‌م حزبه‌ سیاسیه‌كانى ترى لایه‌نگرى ئێراندا هاوكارى بكات و له‌مپه‌ر له‌به‌رده‌م سه‌دردا دروست بكات.

به‌ده‌ر له‌ سزاكانى ئه‌مریكا بۆ سه‌ر  14 ئه‌ندام په‌رله‌مانى عێراق تا ئێستاش دیار نییه‌ كه‌ ئه‌م ڕێوشوێنانه‌ تا چه‌ند كاریگه‌رى له‌سه‌ر تواناى واشنتۆن بۆ بازرگانى له‌گه‌ڵ به‌غداد ده‌نێت، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ سیاسه‌تمه‌داره‌ عێراقییه‌كان له‌ هه‌وڵى پێكهێنانى هاوپه‌یمانیه‌تى نوێدان بۆ پێكهێنانى حكومه‌ت.

ناتانیل ڕابكین سه‌رنوسه‌رى گۆڤارى سیاسه‌تى ده‌ره‌وه‌ى عێراق به‌ ئه‌لمۆنیتۆرى ڕاگه‌یاند: ( ئه‌مجۆره‌ له‌ سزادان و به‌م شێوازه‌ به‌ زۆرى كاریگه‌رى بۆ سه‌ر ده‌ورووبه‌ر هه‌یه‌ نه‌ك بۆ خودى ئه‌و كه‌سانه‌ خۆیان، هه‌رچه‌ند زیاتر كه‌س و ناوه‌نده‌ عێراقییه‌كان بخرێنه‌ ژێر فشاره‌وه‌ كۆمپانیا ئه‌مریكییه‌كان زیاتر نیگه‌رانى بازرگانیان له‌گه‌ڵ عێراقدا ده‌بن، ورتر هاوبه‌شه‌ عێراقیه‌كانى خۆیان دیارى ده‌كه‌ن ).

 

author photo

تایبه‌ت به‌ دیپلۆماتیك