عەبدولڕەحمان سدیق:  پێویستمان بە گوتارێكی كوردستانیانەی ئاینی هەیە

حەز دەكەم شتێك هەبێت بە ناوی ئیسلامی كوردى

عەبدولڕەحمان سدیق: پێویستمان بە گوتارێكی كوردستانیانەی ئاینی هەیە

1912 خوێندراوەتەوە

دیداری : بڕواكەمال - كۆژین سدیق

 

عەبدولڕەحمان سدیق، نوسەرو ڕۆشنبیرو شارەزا لە فیكرو مێژووی ئیسلامی، لەم دیدارەدا ئاماژە بەوە دەدات كە پێوویستە كورد كار لەسەر بەرهەمهێنانی چەمكی ئیسلامی كوردی بكات، پێیشیوایە لە پێناو بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژییدا پێوویستمان بە گەڕانەوە بۆ ئیسلامی كۆمەڵایەتی‌و گوتارێكی كوردستانیانەی ئایین هەیە

 

دیپلۆماتیك: توندڕەوی ئاینی چییە؟ هۆكاری سەرەكی بەرهەمهێنانی توندڕەوی چییە؟ عەبدولڕەحمان سدیق: با هەندێك بگەڕێینە دواوە، ساڵی 2006 گۆشەیەكم هەبوو بە ناوی (المرفٲ) لە هەفتە نامەی (الافق الجدید) كە بە زمانی عەرەبی دەردەچوو، لە دوا لاپەڕەی یەكێك لە ژمارەكانیدا بابەتێكم نووسی لە ژێر ناو نیشانی (ازمە نصوص ٲم ازمەنفوس) واتا قەیرانی دەقەكان یان قەیرانی مرۆڤەكان؟.


لەم بابەتەدا ڕێك لە باسێك دەدوام كە ئێستاش دوای دوانزە ساڵ هەر باسێكی گەرمە، ئەویش باسی توندڕەوییە، هەر دەقێك لە سێگۆشەی مرۆڤ و كات و شوێندا مانا دەكرێت، واتا دەقی ئاینیش وەك هەر دەقێكی دیكە، مرۆڤێك دێت لە شوێنێكی دیاری كراودا، لەسەعات و زەمەنێكی تایبەتتدا دەیخوێنێتەوەو ڕاڤەی دەكات، بەمەش خوێندنەوەكەی دەبێتە هەوڵێكی مرۆیی و، هیچ پیرۆزییەكی پێنادرێت هەر ئەم خوێندنەوەیەش دەبێتە ڕاڤەیەكی ڕێژەیی و، وەك هەر خوێندنەوەیەكی دیكەی مرۆڤەكانی دی.

  

،،

ئیسلامی جیهانی تەنها ئەو ئیسلامەیە كە لە قورئان و فەرموودەی ڕاستدا هاتوەو، ئەوی دی ئیسلامی شوێن و كات و كەسانی ئەو شوێن و كاتەیە، هەر لەبەر ئەمەش نابێت قسە و لێكدانەوەی هیچ بیر مەندێك كە بۆ شوێن و كاتى خۆی قسەی كردووە، بكرێتە بۆچونێكی جیهانی و گشتی و، بەسەر كەس و شوێن و زەمانی دی پیادە بكرێت

 

 

تا ئێرەو ئەگەر ڕاڤەو خوێندنەوەكان بە كارى مرۆڤ بزانین و بە ڕێژەيی بناسین هیچ كێشەیەك نامێنێت، بەڵام كێشەكان لەوێوە سەر هەڵدەدەن كە ئەم ڕاڤەو خوێندنەوانە بە هی خوداو بە پێغەمبەری خودا بزانین و، سیفەتی ڕێژەيی لێ داماڵین و سیفەتی پیرۆزی بدەینێ.


بۆیە دەبینینن بۆ یەك قورئان، سەدان مرۆڤ بە دەیان زمان تەفسیری جیاوازیان بۆ كردووە، هەروەها بۆ یەك فەرموودە دەیان لێكدانەوەی جیاواز هەن، تەنانەت بۆ چۆنیەتی نوێژكردن و زەكات دان و بە ڕۆژو بون و حەجكردیش دەیان بۆچونی جیاواز هەن، هەتا بۆ یەك پرسیاریش دەیان فتوای جیاواز هەن، هۆكاری ئەم ڕاجیاییانەش تێگەیشتنی مرۆییە لە هەر دوو ڕەهەندی كات و شوێنی جیاوازدا.

 
لە دیدارێكی تەلەفیزۆنیدا لە ئابی 2014 بە بۆنەی پەلامارەكانی داعش بۆ سەر شەنگال، گوتم : داعش درەختە، ئەتوانین بیبڕینەوە، بەڵام هۆكاری درەختی داعش تۆوەكانێتی، تۆوی توندڕەویو دەمار گیری ئاینی، بۆیە ئەگەر بمانەوێت داعش بنبڕ بكەین دەبێت قسە لەسەر فكرو هزری داعش بكەین كە وان لە ناو كتێبە ئاینیەكانی ئێساو ڕابردوودا.

پاڵنەری كردەوەكانی داعش حەماسەتی پەنگخواردوو نێو "دڵ"ی نەخۆشێتی، ئەمەش سەرچاوەی گرتوە لەم هزرە توندەی وا له "مێشك"ی چەق بەستویدا.   

بۆیە زنجیرەی كارەكانی داعش بەم ڕێڕەوەدا دەڕۆن: تەفكیری توندڕەو، تەكفیری بەرامبەر، ترۆر كردنی ئەوانی دی.

كەواتە، ئەنجامدانی كاری باش یان كاری خراپ، سەرەتاكەی وا لە هزرو جۆری بیركردنەوەی مرۆڤەكاندا، بۆیە هەر چاكسازیەكیش- بە چاكسازی ئاینییشەوە- سەرەتاكەی لە مرۆڤەوە دەست پێدەكات.

 
دیپلۆماتیك: دەكرێت بزانین هۆكارەكانی دیكەی توندڕەویو دەمارگیری چین؟

عەبدولڕەحمان سدیق: زۆر هۆكار هەن، لەوانە:
هۆكاری دەروونی: كە ئەمەش لە هەستكردن بە لاوازییەوە سەرچاوە دەگرێت، چونكە باوەڕداران تێگەیشتنیان بۆ ئاین ڕێك بووبێت، هەمیشە هەستیان بە بەهێزی خۆیان كردووەو، تێگەیشتنەكانیشیان ڕێكو جوانتر بوەو گەش بین بوونە لە ژیانداو، خاوەن پەیامێكی ئینسانی بوونە بۆ خەڵكی، بۆیە لەم ساتە وەختەدا ئەفسانە بوونی نەبوە، بەڵام كاتێك باوەڕداران دواكەوتوبون و بەرگەی پێشكەوتنەكانی بەرامبەریان نەگرتووە، هەستیان بە لاوازی كردووەو، ئەوسا پەنایان بردووەتە بەر توندڕەوی.


هۆكاری دەمار گیری : ئەمەش پەیوەستە بە مەسەلەی دەمارگیری لە جیهانی ئیسلامیدا، كە بۆتە مایەیی ئەوەی ڕێبازێكی دیاریكراو لە بەرامبەر ڕێبازێكی دیكەی دیاریكراودا ئەفسانە بۆخۆی دروستبكات و، لەبەرامبەرا ئەوانی دیكەشدا بیخاتە ناو ئاینەوە، دواتریش كردویانەتە مەسەلەیەكی ئاینی و خراوەتە ناو ئاینەوە.

هۆكاری حیزبی: پەیدابوونی حزبی سیاسی ئاینی، بە شێوەیەیكی خێرا هەموو چاوەكان كەوتنە سەر بواری سیاسی، بەمەش كاری ئاینيی ڕاستەقینە پوكایەوە، لە لایەك كێڵگەی وشكی سیاسەت ناخی مرۆڤەكانی بەرەو دنیاگەری بردووە، لەولاشەوە بواری تەسەوفى ڕاستەقینە نەما بۆ ئەوەی ڕوحی مرۆڤەكان تێر ئاو بكات.
بۆیە ئاین بەشێوەیەكی ئاسۆيی پەرەی سەندو، زیاتریش بایەخی بە ڕوخسارو شكڵی دەرەوەی مرۆڤ داوەو، پانتای و ڕووبەرێكی ئاسۆیی گرتووە لە ژیانی تاكەكان و لە كۆمەڵگەدا، بەڵام لە ڕووی ستوونی و لە ڕووی تێگەیشتن و ورد بوونەوەو تێگەیشتنی ورد لە دەقی ئاینیدا توشی وەستان بووەتەوە.

 
دیپلۆماتیك: بەڵام بۆچی لەڕابوردودا توندڕەوی ئاینی نەبوو، ئیسلامیش هەمان ئیسلامە، چی گۆڕاوە،؟ ئایا دەتوانین بڵێین مرۆڤ و كۆمەڵگە گۆڕاون؟

عەبدولڕەحمان سدیق: با ئەم پرسیارە بەم پرسیارە وڵام بدەینەوەو بپرسین، ئایا كامیان فۆڕم و شكڵ بەوی تریان دەدات، ئیسلام، یان مرۆڤ ؟
ئیسلام لە بنەما گشتییەكاندا جیهانییە، بەڵام لە پیادەكردن و دابەزاندنی بنەماكانی لە واقعیدا نیشتیمانیە، هەر لەبەر ئەمەش بووە شارەزایانی زانستە ئیسلامیەكانی پێشینان وتویانە ئەحكام بە گۆڕانی كەسەكان و كاتەكان و شوێنەكان دەگۆڕێت.


وڵامی نزیك بۆ ئەو پرسیارەی سەرەوە ئەوەیە كە ئیسلام وەكو بنەما گشتییەكان شكڵ بە كۆمەڵگە دەدات، بەڵام كۆمەڵگە فۆڕم وشكڵ بە ئیسلام دەدات لە پیادەكردن و واقیعدا، چونكە لە هیچ شوێنێكدا مرۆڤ ناتوانێت جیهانی بێت، خۆی لە ڕەهەندى كات و شوێن دەرباز بكات و، بۆچونێكی ڕووت و ئەبستراكت بەرهەم بهێنێت، دوور لە ئینتیمای نەتەوی و مەزهەبی و كێشەی ناوخۆیی‌و لۆكاڵەكانی خۆیی.

 
بۆیە ئیسلامی جیهانی تەنها ئەو ئیسلامەیە كە لە قورئان و فەرموودەی ڕاستدا هاتوەو، ئەوی دی ئیسلامی شوێن و كات و كەسانی ئەو شوێن و كاتەیە، هەر لەبەر ئەمەش نابێت قسە و لێكدانەوەی هیچ بیر مەندێك كە بۆ شوێن و كاتى خۆی قسەی كردووە، بكرێتە بۆچونێكی جیهانی و گشتی و، بەسەر كەس و شوێن و زەمانی دی پیادە بكرێت، چونكە گشتاندنی لۆكاڵ بەسەر گڵۆباڵدا یان بەش بەسەر هەموودا، كارەساتی گەورەی لێدەكەوێتەوە بۆ نموونە،  زۆرێك لە زانایانی نیمچە دوورگەی هیندی، وەك موسڵمان كەمینە بوون لە نێو ملیۆنەهای خەڵكی هندستاندا ، بۆیە هەوڵیان دەدا لە نوسینەكان جەخت لەسەر جیاوازی نێوان خۆیان و هیندۆس و سیغەكان بكەنەوەو، دژی دیموكراسی و هەڵبژاردن بوون، چونكە لەبەرامبەر زۆرینەی هیندۆسدا، ئەوان نابن بە دەسەڵات، بۆیە (ئەبوعلای مەودودی) بیردۆزی كودەتای ئیسلامی داهێنا و، بڕوای بە دەوڵەتی دینی سیۆكراسی هەبوو، نەك دیموكراسی كە حوكمی زۆرینەیە و پارێزەری كەمینەیشە.

،،

نوسینەكانی "ئەبوو ئەعلای مەودودی" زادەی بیری كەسێكی نێو ژینگەیەكی زۆرینە نا موسڵمان بوو، بەڵام "سەید قوتب " دەقاو دەق بەسەر كۆمەڵگایەكی موسڵماندا پیادەی دەكرد.

 
بەڵام لە وڵاتێكی وەكو میسردا و زۆرینەی وڵاتە عەرەبی و ئیسلامیەكان كە زۆرینەی خەڵك موسڵمانن، بیرمەندێكی میسری وەك " سەید قوتب" هاتو قسەو بیردۆزەكانی (ئەبوو ئەعلای مەودودی)و، ئەوانی دی هێناو لە جیهانی عەرەبی و ئیسلامیدا و ڕەواجی پێداو سەرئەنجام گرووپ و كۆمەڵەی زۆر توند ڕەوی بەرهەم هێنا كە تا ئێستاش دژی دیموكراسی و كۆمەڵگەی مەدەنی دەجەنگن و، خەڵك و كۆمەڵگە بە جاهیلیەت و نەفام پێناسە دەكەن.
ئەمە لە كاتێكدا نوسینەكانی "ئەبوو ئەعلای مەودودی" زادەی بیری كەسێكی نێو ژینگەیەكی زۆرینە نا موسڵمان بوو، بەڵام "سەید قوتب " دەقاو دەق بەسەر كۆمەڵگایەكی موسڵماندا پیادەی دەكرد.

 

دیپلۆماتیك: كەواتە دەكرێت بڵێین ئێمە قەیرانی گوتاری ئاینیمان هەیە؟


عەبدولڕەحمان سدیق: بەڵێ وایە، بۆیە پێویستە خۆمان لە نیشتیمانی خۆمان، فكری خۆمان بەرهەم بێنن چونكە ئێمە لە پێناوی بەرەنگار بوونەوەی توندو تیژی ئاینیدا پێویستمان بە گوتارێكی كوردستانیانەی ئاینی هەیە، سەرەتاش با بپرسین مەبەستمان لە گوتار چیە؟


گوتار، بەرهەمێكی كەڵەكە بووی كۆیە لە بوارێكدا، بە زمانێك، لە زەمین و زەمانێكدا، دیارترین سیفەتەكانی گوتاری ئاینی ئێستامان ئەوەیە كە گوتارێكی گشتییە، قیناعی نەك ئیقناعی، ئامانجی زۆرەو میكانیزمی كەمە، ڕابردوو خوازە، سۆزدارە، گەورەو بچوك دەبینێت، لە بەرزییەوە وەك گەورە زانا دەڕوانێتە خەڵك، حەقیقەت قۆرخ دەكات.

گوتەی تاك نەك دامەزراوەی كۆ دەنگی، گوتارێكی پیرۆزكراوە ڕەخنە قبوڵ ناكا، جیاكراوەو كۆكراوە نییە، بۆیە پێویستمان بە بوژانەوەی گوتاری ئاینی كوردی هەیە كە عاریفانی پێشینی كورد بناغەكەیان داناوە بە چەمكە جوانەكانی تێگەیشتنی كوردانەیان لە ئاین.

،،

پێویستمان بە بوژانەوەی گوتاری ئاینی كوردی هەیە كە عاریفانی پێشینی كورد بناغەكەیان داناوە بە چەمكە جوانەكانی تێگەیشتنی كوردانەیان لە ئاین.

 

 
دیپلۆماتیك: كەواتە ئەو گوتارە ئاینییە كوردیە كامەیە كە بەڕێزتان ماوەیەكی زۆرە داوای دەكەن و كاری بۆ دەكەن؟

عەبدولڕەحمان سدیق: ئەگەر سەرنجێك بدەین لە گوتارى ئاینیی پێشینانی كورد دەبینی ئەم سیفەتە جوانانەی لە خۆ گرتووە،  گوتاری ئاینی پێشینانی كورد هەمیشە گوتارێكی جوانخوازی بووە، گوتاری كۆكردنەوەی گوفتار و ڕەفتار بووە، گوتاری كار خوازی و پیرۆزكردنی كار بووە نەك دروشمخوازی، گوتارێكی پاكخواز بووە دوور لە ژەنگی ناخ و دڵپیسی، گوتاری چاكە خوازی و ئیصڵاح بووە دوور لە شەڕ خوازی، گوتارێكی مرۆڤ دۆست بووە، تەماشای مرۆڤی كردوە وەك خۆی بەهەڵە و ڕاستەكانیەوە، گوتارێكی ناخ دوێن بووە دوور لە بایەخدان بسرەوتە ڕووكەشەكان، گوتارێكی نەتەوە خواز بووە، بە ئاین لە خزمەتی دۆزی ڕەوای نەتەوە بووە، گوتارێكی نوێ سازو نوێخواز بووە كە زۆربەی نوێخوازەكانی دنیای ئیسلام كورد بوونە بەڕەچەڵەك، گوتارێكی هونەر دۆست بووە بۆیە زۆربەی مەلا و شێخانی كورد شاعیریش بوون لە هەمان كاتددا، گوتارێكی ڕاستخوازی بووە، دوور لە ڕییبازی و ڕووپامایی گوتارێكی ئەقڵانی دوور لە خورافات بووە، گوتاری ڕووخۆشی و خەندە بەخشین و ژیان دۆستی بووە.

 


دیپلۆماتیك: باشە ئێستا چی بكەین بۆ پێداچونەوەی چاكخوازی لە گوتاری ئاینیدا؟


عەبدولڕەحمان سدیق: یەكەم هەنگاو بەڕای من بریتییە لە ئەنجامدانی چەند خاڵێك لەوانە:
واز هێنان لە دابەش بوون و بازنە بچوكەكانی ئینتیمای ئاینی و، گەڕانەوە بۆ چەمكی فراوانی موسڵمانانی برا، نەك چەمكی بچوكی برایانی موسڵمان.
هەوڵدان بۆ زیندوكردنەوەی چەمكی موسڵمانكردنەوەی ئیسلامی نەك بە ئیسلامی كردنی موسڵمان، لە بری دابڕاندنی تاك لە كۆمەڵگە بە ناوی تایبەت مەندی ئاینیەوە، هەوڵبدرێت تاك ببرێتەوە ناوكۆمەڵگا، واتا لە پڕۆسەی جیاكارییەوە بێتەوە بۆ پڕۆسەی واتاكاری. گەڕانەوە بۆ ئیسلامی كۆمەڵایەتی و ئیسلامی كار و جوانكاری و، واز هێنان لە چەمكی ئیسلامی سیاسی.

 

دیپلۆماتیك: بەڵام لەم پڕۆسەیەدا چۆن كار بكەین؟ ئایا خۆماڵییانە كار بكەین؟ ئایا سوود لە ئەزمونی ئەوانی دی وەربگرین؟

عەبدولڕەحمان سدیق: زۆر گرنكە لەم پڕۆسە چاكساییەی هزر و كاردا ئاگاداری چەند خاڵێك بین، بۆ نموونە:
كاركردن لەسەر پابەند بوون بە تێگەیشتنی خۆماڵی بۆ ئاین، وازهێنان لە تێگەیشتنی هاوردەكراو كۆپی كراوی وڵاتانی دی، لە حاڵەتی سوود وەرگرتن لە ئەزموونی ئەوانی دیكەش، زۆر گرنگە ئەو ئەزمون و بیروڕا جیهانیانە بە فلتەری كوردیدا تێپەڕ بكەین بۆ بەخۆماڵیكردنیان.

 
دیپلۆماتیك: ئەی لەبارەی چەمكی ئیسلام كوردییەوە قسەتان چییە، كە ساڵانێكە باسی لێوە دەكەن؟

عەبدولڕەحمان سدیق: داهێنانی تێگەیشتنی كوردانە لە ئیسلام، یان گەڕانەوە لە چەمكی نیشتیمانی ئیسلامەوە بۆ ئیسلامی نیشتیمانی، یان كاركردن لەسەر چەمكی ئیسلامی كوردی، ئەم چەمكە بۆ یەكەم جار لە دیدارێكی ڕۆژنامەوانییدا لە ۲/۱۰/۲۰۰۷ ، بەكارمهێنا، لەو پەڕەگرافەدا كە تیایدا گوتبووم : ئەگەر تەماشای ئەو ئەزمونانە بكەین كە لە دەورو بەرماندا هەن، دەتوانین ئیسلامی لەسەر پۆلێن بكەین. ئیسلام وەكو ئاین یەك ئاینە، بەڵام لە ڕووی كۆمەڵگا جیاوازەكانەوە ئەو پرسیارە سەر هەڵدەدات، ئایا كامیان فۆڕم و شێوە بە كامیان دەدات؟

،،

لە ڕووی بیرو بۆچونەكانەوە ئیسلام شێوە بە كۆمەڵگایەك دەدات، بەڵام لە ڕووی پراكتیكەوە كۆمەڵگاكە شكڵ بە ئیسلام دەدات، لەسەر ئەم بنەمایەش دەتوانین ئەو پۆڵێنە بكەین كە ئیسلامی ئەوروپی جیاوازە لە ئیسلامی ئاسایی، ئیسلامی عەرەبی جۆرێكە و هی ئەفغانی یان ئێرانی جۆرێكە. من بە ڕای تایبەتی خۆم حەز دەكەم شتێك هەبێت بە ناوی ئیسلامی كوردی.

ئایا ئیسلام شێوە بە كۆمەڵگا دەدات، یان بە پێچەوانەوە؟

ئیسلام شێوە بە كۆمەڵگا دەدات لە ڕووی بنەما گشتیەكانەوە، ڕاستگۆبە، درۆ مەكە، لەگەڵ خەڵك چاكە بكە ... هەموو ئەمانە بنەما گشتیەكانن كە ئیسلام دەیداتە كۆمەڵگا، بەڵام دواجار كۆمەڵگا شێوە بە ئیسلام دەدات لە ڕووی پڕاكتیكەوە. واتە ئیسلام داوای لە هەموو خەڵك كردووە پۆشتەبن، بەڵام دواجار شێوازی ئەم پۆشتە بوونە لە كۆمەڵگایەكەوە بۆ كۆمەڵگایەكی دیكە دەگۆڕێت، هەر كۆمەڵگەو جلو بەرگی میلی خۆی هەیە، نەك ئیسلام بێت و یەك جۆر جلو بەرگ بەسەر هەموو ژن و پیاوەكانی دنیادا بسەپێنێ.

 

لەمەوە بۆمان دەردەكەوێت لە ڕووی بیرو بۆچونەكانەوە ئیسلام شێوە بە كۆمەڵگایەك دەدات، بەڵام لە ڕووی پراكتیكەوە كۆمەڵگاكە شكڵ بە ئیسلام دەدات، لەسەر ئەم بنەمایەش دەتوانین ئەو پۆڵێنە بكەین كە ئیسلامی ئەوروپی جیاوازە لە ئیسلامی ئاسایی، ئیسلامی عەرەبی جۆرێكە و هی ئەفغانی یان ئێرانی جۆرێكە. من بە ڕای تایبەتی خۆم حەز دەكەم شتێك هەبێت بە ناوی ئیسلامی كوردی.


ئەم ئیسلامە چ جۆرێكە، ئەوەیە كە خەڵكەكەی كوردن، بیركردنەوەیان كوردییە، لەسەر خاكی خۆیان كە كوردستانە بیردەكەنەوە دەڵێن ئەم ئیسلامە لەم سەدەی بیست و یەكە لەم شوێنەی پێی دەگوترێ كوردستان من وەكو كوردێك چۆن لێ تێبگەم و چۆنی شی بكەمەوە.

 


دیپلۆماتیك: ئایا لاتوایە خەڵكی خۆمان لە پڕۆسەی چاكخوازی ئاینیدا گوێ لە بیرمەندانی خۆی بگرێت؟


عەبدولڕەحمان سدیق: خاڵێكی ترسناك كە بەردەوام بوونی هەیە لە مێژوی كوردا، ئەویش بەكەم سەیر كردنی تواناكانی خۆیی و، شكاندنی هەڵكەوتوانی خۆی و، یەكدی شكاندنە، ئەوەتا  مەلای گەورە(ی كۆیە هەر ئەم خەمە دەدركێنێت و دەڵێت:
كەسێك قەدری لای خزمان نەمێنێ
لەلای بێگانە قەدری جێ دەمێنێ؟

 

،،

لە پیادەكردندا ئیسلامی ئەوروپا جیاوازە لە ئیسلامی ئاسیا، ئیسلامی عەرەبی جۆرێكە و هی ئەفغانی یان ئێرانی جۆرێكی دیكەن. كەواتە دەكرێت ئێمەی كوردیش كار لەسەر چەمكی ئیسلامی كوردی بكەین، بە مانای تێكەیشی كوردانە لە ئاین، بۆ دەرباز بوون لەم قەیرانە ئاینییەی هزر كەساڵانێكە ناوچەكەمانی گرتوەتەوە.

 

 

دیپلۆماتیك: پاش ئەم گفتوگۆیە گەشتینە چ ئەنجامێك بۆ بەرەنگاربوونەوەی هزری توندڕەوی ئاینی؟

عەبدولڕەحمان سدیق: بەڵێ دەگەینە ئەو ئەنجامەی كە هەرچەندە هزرو بیر ڕەهەندێكی جیهانییان هەبێت، بەڵام شێوازی پیادەكردنەكەیان هەر لۆكاڵ دەبێت، چونكە مرۆڤ لەسەر خاكێك و، لەناو كۆمەڵگایەكدا، لە چركەسات و زامانێكی دیاری كراودا دەژی، بۆیە هەر پیادەكردنێكی مرۆیانەی دەبێت بۆ هەر ئاین و ئایدیایەك.

لەسەر ئەم بنەمایەش دەتوانین ئەم پۆڵێنە بكەین كە ئەوەی دەیبینین لە پیادەكردنە مرۆییەكان بۆ ئاین، جۆرێك و فۆڕم و تایپی لۆكاڵی شوێنەكانە، بۆیە لە پیادەكردندا ئیسلامی ئەوروپا جیاوازە لە ئیسلامی ئاسیا، ئیسلامی عەرەبی جۆرێكە و هی ئەفغانی یان ئێرانی جۆرێكی دیكەن. كەواتە دەكرێت ئێمەی كوردیش كار لەسەر چەمكی ئیسلامی كوردی بكەین، بە مانای تێكەیشی كوردانە لە ئاین، بۆ دەرباز بوون لەم قەیرانە ئاینییەی هزر كەساڵانێكە ناوجەكەمانی گرتوەتەوە.

 

author photo

تایبه‌ت به‌ دیپلۆماتیك