پوچەڵکردنەوەی دەنگی پێشمەرگە، ئەو هەڵەیەی دادگای فیدراڵی راستی كردەوە

پوچەڵکردنەوەی دەنگی پێشمەرگە، ئەو هەڵەیەی دادگای فیدراڵی راستی كردەوە

826 خوێندراوەتەوە

بزوتنەوەی گۆڕان و هاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەریی نیشتیمانی ڕۆڵی سەرەكیان هەبوو لە دەرچوواندنی مادەی سێیەمی هەمواری سێیەمی یاسای هەڵبژاردنەكان كە ڕۆژی 6 ی حوزەیران لە پەرلەمانی عێراق دەرچوو، بەپێی بڕگەكانی ئەو مادەیە دەنگدانی هەریەك لە دەنگدانی دەرەوە و ئاوارەكان لە پارێزگا سوننە نشینەكان و دەنگدانی تایبەت لە هەرێمی كوردستان بە هەڵوەشاوە و پوچەڵ ئەژماركرا.

دەرچوواندنی یاساكە بەلای هێزە نارازییەکانەوە لە کوردستان و عێراق بە سەرکەوتن لە قەڵمدرا، بەوەی کە توانیوویانە زۆرینەی پەرلەمان لەسەر ئەو پرسە کۆبکەنەوە.

هێزە ناڕاییە كوردییەكان سەركەوتوبوون لەوەدا كە لە نێو هەمواری یاساكە دەنگدانی تایبەت كە بریتییە لە دەنگەکانی پێشمەرگە و هێزە ئەمنیەكان و نەخۆش و زیندانیکراوەکان بخەنە لیستی ڕەشەوە و بە پوچەڵكراوە هەژمار بكرێن، بەڵام ئەم بابەتە زیاتر لەوەی سەركەوتن بێت هەڵەیەكی سیاسی بوو كە دواتر دادگای فیدراڵی راستی كردەوە.

لە پشتی ئەم بڕگەیەشەوە چەند پەرلەمانتارێكی بزوتنەوەی گۆڕان هەبوون كە بە ئاشكرا لە میدیاکانەوە بێ‌ پەردە ئاماژەیان بەوە كرد ئەوان لە پشتی ئەم بڕگەیەوە بوون و دواتریش لە لایەن سەرۆكایەتی پەرلەمانی عێراقەوە پشتگیری لێكرا.

هاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەریش بە سەرۆكایەتی د.بەرهەم ساڵح لە دیدار و كۆبونەوەكانیاندا لە کوردستان و بەغداد پاڵپشتی بۆ ئەو بابەتە كۆكردووەتەوە و سەرەنجام خرایە ناو هەمواری یاساكە و بووە یاسا لە دانیشتنەکەی ٦ی حوزەیرانی پەرلەمانی عێراقدا.

،،

نابێت ئەوەمان لە یاد بچێت شێوازی داڕشتنی مادەی سێ‌ لە یاساكە، جۆرێك لە ئیهانەی ڕاستەوخۆی تێدابوو بۆ پێشمەرگە كە نە شایەنی هێزی پێشمەرگەیە و نە قبوڵیش دەكرێت.

df
پێشمەرگەیەک لە کاتی دەنگداندا ـ ٢٠١٨.٥.١٠

بەڵام هەرزوو دیاربوو كە ئەگەر هەموو یاساكەش جێبەجێ بكرێت، ئەوا لە توانادا نییە مادەی تایبەت بە پوچەڵکردنەوەی دەنگی تایبەت و پێشمەرگە جێبەجێ بکرێت و کارێکی ئەستەمە، چونكە ئەو بابەتە ڕاستەوخۆ دەستبردنە بۆ هێزی چەكدار و وەك دارکردنە بە كونی زەردەواڵەدا.

ئەوە راستە كە هەردوو حیزبی دەسەڵات كۆنترۆڵی هێزی پێشمەرگەیان كردووە و هێشتا زۆریشی ماوە تا ببنە هێزێكی دوور لە دەستێوەردانی حزبی، بەڵام بە هەموو ئەو كەموكوڕیانەشەوە مەنزومەی بەرگریی و ئارامی و ئاسایشی هەرێمی کوردستان ئەوان پێكیدەهێنن، لەم ڕووەشەوە ڕۆڵیان هەبووە و قوربانیان داوە، تەنانەت زۆرجاریش كراونەتە قوربانی ململانێ‌ ناوخۆییە سیاسیی و حزبییەکان، بۆیە بێگومان هەرچۆنێک بێت بوونی سیستمێكی ئاسایش و بەرگریی خراپ لە نەبوونی باشترە، چونكە راستەوخۆ پەیوەستە بە پاراستنی ژیانی خەڵک و ئاسایشی وڵاتەوە.


هەموو ئەو كەموكوڕیانەی لە سلکی پێشمەرگە و ئاسایش و هێزە چەکدارەکانی هەرێمی کوردستاندا هەیە نابێتە بیانوو بۆ ئەوەی مافی دەنگدان لەم هێزانە زەوت بكرێت.

هەروەها نابێت ئەوەمان لە یاد بچێت شێوازی داڕشتنی مادەی سێ‌ لە یاساكە، جۆرێك لە ئیهانەی ڕاستەوخۆی تێدابوو بۆ پێشمەرگە كە نە شایەنی هێزی پێشمەرگەیە و نە قبوڵیش دەكرێت.

،،

 هەرزوو دیاربوو كە ئەگەر هەموو یاساكەش جێبەجێ بكرێت، ئەوا لە توانادا نییە مادەی تایبەت بە پوچەڵکردنەوەی دەنگی تایبەت و پێشمەرگە جێبەجێ بکرێت و کارێکی ئەستەمە، چونكە ئەو بابەتە ڕاستەوخۆ دەستبردنە بۆ هێزی چەكدار و وەك دارکردنە بە كونی زەردەواڵەدا.

dfc
خۆپیشاندانی پێشمەرگە و هێزە ئەمنییەکان دژی  پوچەڵکردنەوەی دەنگەکانیان ـ سلێمانی ـ ٢٠١٨.٦.١٣

لە راستیدا دادگای فیدراڵی كارێكی زۆر باشی كرد ئەو مادەیەی رەتكردەوە بەو شێوازەی كە لە یاساكەدا هاتبوو، بەو دەسپێشخەرییەش ڕێگری لە تێكچوونی ئاسایشی كۆمەڵایەتی لە هەرێمی كوردستان کرد.

لە لایەكی دیكەوە ئەو مادەیەی یاساكە زەوتكردنی راستەوخۆی هەق و مافی دەنگدان بوو لە هێزەکانی پێشمەرگە بە پاساوی ئەوەی تەزویر لەناو دەنگدانی تایبەت كراوە.


لە كاتێكدا كەس ناتوانێت نكوڵی لە ئەنجامدانی تەزویر بكات لەناو هێزەكانی حەشدی شەعبیدا، كەچی لایەنە نارازییەکان و هیچ کەس داواکاریی نییە بۆ پوچەڵکردنەوەی دەنگەكانی حەشدی شەعبی،  ئەوەتا لە شوێنێكی وەك تكریت ـ دا كە زۆرینەی ڕەهای دانیشتوانەكەی سوننە نشینە كەچی حەشدی شەعبی تیایا پلەی یەكەم بووە.

بۆیە دادگای فیدراڵی كارێكی باشی كرد كە ئەو بڕگەیەی هەموار كرد و فیتنەیەكی كۆمەڵایەتی لە هەرێمی كوردستان دوورخستەوە.

 

author photo

ڕۆژنامەنوس و مامۆستای زانكۆ

سەرنوسەری دیپلۆماتیك مەگەزین

ڕۆژنامەنوسی تایبەتمەند لە ڕۆژنامەوانی بنكۆڵكاری