پەیمانگای كوردی بۆ هەڵبژاردن: لە ژماردنەوەی سندوقەكانیشدا پێشێلكاری كرا

پەیمانگای كوردی بۆ هەڵبژاردن: لە ژماردنەوەی سندوقەكانیشدا پێشێلكاری كرا

602 خوێندراوەتەوە

 هەرچەندە  9ی ئەم مانگە دەست كرا بە ئەژماكردنەوەی دەستی دەنگەكان، بەڵام ئەم پرۆسەیە رەخنە و قسەو باسێكی زۆری بەدوای خۆیدا هێناو لە راپۆرتێكیشدا رێكخراوێكی مەدەنی، ناشەفافی ئەژماكردنی دەنگەكان دەخاتە روو. و ئاشكرای دەكات كە ئەو سندووقانەی ئەژماكراونەتەوە پێ ناچێ ئەوانەبن كە سكاڵایان لەسەر تۆمار كراوە.

 

 
پەیمانگای كوردی بۆ هەڵبژاردن كە نزیكەی پازدە ساڵە سەروكاری لەگەڵ پرۆسەی هەڵبژاردن و چاودێریكردنی زۆرێك لە دەنگدانەكانی هەرێمی كوردستان هەیە، لە راپۆرتێكی چەند پەرەیدا كە وێنەیەكی تایبەتی بۆ دیپلۆماتیك مەگەزین ناردووە ئەوە ئاشكرا دەكات كە پرۆسەی ئەژماركردنەوەی دەستی دەنگەكان لە پارێزگای سلێمانی زۆر ناروون بووە و پرۆسەكە بەبێ چاودێری وردی رێكخراو قەوارە سیاسییەكان بەرێوە چووە.

 

،،

هەرچەندە بریار بوو بەپێی یاسا ئەژماری دەستی بۆ هەموو سندوقەكانی سەرتاسەری عێراق بكرێت كە نوێنەری قەوارە سیاسییەكان تیایدا چاودێر بن بەڵام ئەژماری دەستی بۆ هەندێك لەو سندووقانە كرا.بۆ نموونە لە پارێزگای سلێمانی لەكۆی 2947 سندوقی دەنگدان تەنها 188 سندووق ئەژماری دەستیان بۆ كراوە.

 

 

 

لۆگۆی پەیمانگای كوردی بۆ هەڵبژاردن

 

 

 
لە راپۆرتەكەی پەیمانگای كوردیدا ئەوەش هاتووە كە هەرچەندە بریار بوو بەپێی یاسای هەمواركراوی هەڵبژاردنەكان لە پەرلەمانی عێراق ئەژماری دەستی بۆ هەموو سندووقەكانی سەرتاسەری عێراق بكرێت كە نوێنەری قەوارە سیاسییەكان تیایدا چاودێر بن بەڵام ئەژماری دەستی بۆ هەندێك لەو سندووقانە كرا.
بۆ نموونە لە پارێزگای سلێمانی لەكۆی 2947 سندوقی دەنگدان تەنها 188 سندووق ئەژماری دەستیان بۆ كراوە.

 


دەقی ماددەی یەك لە هەمواری سێیەمی یاسای ژمارە 45 ساڵی 2013 هەڵبژاردنەكان:


" كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكان پابەندە بەوەی لەهەموو ناوەندەكانی هەڵبژاردنی سەرتاسەری عێراقداو بە ئامادەبوونی بریكاری قەوارە سیاسییەكان بە شێوەی دەستی سەرلەنوێ ژماردن و جیاكردنەوەی دەنگەكان دووبارەبكاتەوەو ئەنجامەكانی ئامێری خێرا ژماردنی ئەلەكترۆنی هەڵدەوەشێتەوەو لەبری ئەوە ئەنجامەكان پشت بە ژماردن و جیاكردنەوەی دەستی دەنگەكان دەبەستێت، ژماردن و جیاكردنەوەی دەنگەكان هەموو وێستگەكانی دەنگدان دەگرێتەوە تەنانەت ئەوانەشی كە هەڵوەشێنراونەتەوە."

 

 

بەپێی راپۆرتەكەی پەیمانگای كوردی چەند پێشێلكارییەك لە پرۆسەكەدا ئەنجامدراون گرنگترینیان:


یەكەم: پابەند نەبوون بە یاسای هەڵبژاردنەكانەوە


ئەو یاسایەی لەپێشەوە ئاماژەمان بۆ كرد بەپێی راپۆرتەكەی پەیمانگا كۆمسیۆن پێشێلی كردووە و بەرێژەی %100 ئەژماری دەستی نەكرد بۆ دەنگەكان لە پارێزگای سلێمانی، بەڵكو ئەو رێژەیە لە %6 تێپەری نەكرد، كە ئەمەش بووە هۆی نیگەرانی و رەخنەی جدی لایەنە نارازییەكان و ناچاركران كە لە پرۆسەی ئەژماكردنەوەی دەنگەكان بكشێنەوە.

 

،،

پەیمانگای هەڵبژاردنەكان دەشپرسێ: كێ ناڵێت ئەوانەی سەرپەرشتی پرۆسەكەیان كردووە بە هەرەمەكی ئەو سندووقانەیان دیاری نەكردووە بۆ ئەژماركردنەوەی دەستی دەنگەكان؟ بۆیە دەكرێت لە بنەرەتدا ئەو سندووقانە هیچ سكاڵایەكیان لەسەر نەبووبێت.

 

 

دووەم: نەبوونی شەفافییەت


لە راپۆرتەكەدا ئەوەش هاتووە كە پرۆسەی ئەژماكردنەوەی دەستی دەنگەكان زۆر هەستیار بوو دەبوو ئەو تیمەی كە سەرپەرشتی پرۆسەكە دەكەن زۆرترین زانیارییان بدایە بە رێكخراوەكان و نوێنەری قەوارە سیاسیەكان بەڵام هیچ زانیارییەكیان پێ نەدراوە و هەندێ پرسیاریش بە هەڵپەسێردراوی ماونەتەوە لەوانەش:

ـ بۆچی لەكۆی 2947 سندووق تەنها 188 سندووق بریار درا ئەژماریان بۆ بكرێتەوە؟ و بۆچی لەنێو ئەو 188 سندووقەشدا 56 سندووقی دیكە قردێلەی سوریان لێدراو ئەژماری دەستیان بۆ نەكرا و كەی بۆیان دەكرێـت؟ و بۆچی 12 سندووقی دیكەش هێشتا لە بەغدا نەگەراونەتەوە؟؟

 
پەیمانگای هەڵبژاردنەكان دەشپرسێ: كێ ناڵێت ئەوانەی سەرپەرشتی پرۆسەكەیان كردووە بە هەرەمەكی ئەو سندووقانەیان دیاری نەكردووە بۆ ئەژماركردنەوەی دەستی دەنگەكان؟ بۆیە دەكرێت لە بنەرەتدا ئەو سندووقانە هیچ سكاڵایەكیان لەسەر نەبووبێت.

 

 

 

 سێیەم: سوود وەر نەگرتن لە باركۆد


لایەنە نارازییەكان تاكە هیوا و گەشبینیان وەك خۆیان دەیانووت بۆ بەدەست هێنانەوەی ئەو دەنگانەی كە لێیان دزراون ئەو باركۆدە بوو كە لەسەر سندووقەكانی دەنگدان هەبوو، چونكە لایەنە سیاسییەكان هاردێكیان لە لایەن كۆمسیۆنەوە پێ درابوو كە دواتر بەرارودیان دەكرد بە دەنگەكانی نێو ئەو باركۆدەو ئەوكاتە هەر ساختەكارییەك هەبێت ئاشكرا دەبوو، بەڵام سەرپەرشتیارانی پرۆسەكە هیچ كارێكیان بەو باركۆدە نەكردووە .

 
لە كۆتایدا پەیمانگای كوردی ئاماژە بەوەش دەكات كە بنەمای پیشەیی بوون و شەفافیەت و بێلایەنی ئەوەی لەكۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكان دەخواست، بەرلەوەی دەست بە ئەنجامدانی ئەژماركردنی دەستی دەنگەكان بكات، لەبەر رۆشنایی (هەمواری سێهەمی یاسای هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، یاسای ژمارە ٤٥ی ساڵی ٢٠١٣ی هەمواركراو) رێكارەكانی ژماردن و جیاكردنەوەی دەستی سندوقەكانی دەنگدانی بڵاوبكردایەتەوە.

 

author photo

ماسته‌ر له‌ زانسته‌ رامیارییه‌كان

ئه‌ندامى كاراى سه‌ندیكاى ڕۆژنامەنووسانی کوردستان