ئەمەریكا ساڵی ٢٠٠٨ قاسم سولەیمانی لەمردن ڕزگار كرد

د. سەنگەر سەیدقادر

ئەمڕۆ یوسی بیرمانی ئەندامی پێشوی موسادو توێژەری ئەمنی و ستراتیژی لە ناوەندی لێكۆڵینەوەی تەلئەبیب كتێبێكی نوێی بەناوی ( سیخوڕەكان نمونەی نین) بڵاو كردەوە، كتێبەكە باس لە چەند ئۆپەراسیۆنێكی هەواڵگری موساد دەكات بۆكوشتنی دوژمنەكانی ئیسرائیل.

زانیارى نه‌بیستراو له‌ دیپلۆماتیك بخوێنه‌ره‌وه‌

رەزوان زەڵمی

دوابه‌دواى بریاره‌كه‌ى وه‌زاره‌تى په‌روه‌رده‌ى حكومه‌تى هه‌رێم، و بریارى وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵاى عێراقى بۆ ئه‌نجامدانى تاقیكردنه‌وه‌كان به‌شێوه‌ى ئه‌لكترۆنى، به‌پێى زانیارییه‌كان وه‌زاره‌تى خوێندنى باڵاى هه‌رێمیش هه‌مان رێگه‌ ده‌گرێته‌به‌ر.

چۆن کوده‌تایه‌کی سه‌ربازی سه‌رکه‌وتوو ئه‌نجام ده‌درێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

کوده‌تا سه‌ربازییه‌کان، به‌شێکی دانه‌بڕاون له‌ مێژووی نوێی ناوچه‌که‌مان، لێره‌دا به‌ کورتی ڕوونی ده‌که‌مه‌وه‌، که‌چۆن له‌ناوه‌ی چه‌ند کاتژمێرێکی که‌مدا، ژماره‌یه‌کی که‌م له‌ ئه‌فسه‌ر و سه‌رباز، کۆنتڕۆڵی جومگه‌ سه‌ره‌کییه‌کانی ده‌وڵه‌ت ده‌که‌ن.

(نـ)ـەوشیروان (مـ)ستەفا (ئــە)مین

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

"نما" كورتكراوەى هەر سێ پیتەكەى سەرەتاى ناوى باوكییەتى: (ن)ـەوشیروان (م)ستەفا (ا/ ئــە)مین، كەواتە دووپاتكردنەوەیەك هەیە؛ كوڕ باوك دووپات دەكاتەوە. بەڵام لەبەرئەوەى هەر تایبەتمەندییەك تایبەتمەندیى ناوە، كەواتە نما بە تەواوەتى نەوشیروان مستەفا ئەمین نییە، چونكە ئەم ناوەى دووەمیان ناوى تایبەت Proper Name ـە، واتە كۆمەڵێك خەسڵەت و سیفەت دەگەیەنێت كە كەسێكیان بە تایبەتى پێدەناسرێتەوە ئەگەر ناوى خۆیشى نەڵێت. ناوى تایبەت ئەو سیفەتانە دەگەیەنێت كە وا لە كەسێك دەكات بناسرێتەوە تەنانەت ئەگەر خودى ناوەكەیش گۆ نەكرێت و نەوترێت، بۆیە ناوى تایبەت پتر ئاماژەیە بە ستایلێك. هەمووان خاوەنى ناوى تایبەت نین، بۆ نموونە سەعدى پیرە و فازڵ میرانى هەرچۆن بە ناوەكانیاندا بیانناسینەوە، دواجار گوزاشت نین لە ناوێكى تایبەت، وەك ئەوەى بۆ نموونە لە دەنگ و ڕوخسار و نیگاى تیژ و خەندەى جددیى و مكوڕى و تەپلەكى جگەرە و مێزى دانیشتن و پاشانیش لە گردى زەرگەتەدا وەك تایبەتمەندیى نەوشیروان مستەفا هەستى پێدەكەین. نما ناوى تایبەت نییە، جا چ باوكى دووپات بكاتەوە، یان نەیكاتەوە، بۆیە ناتوانێت ببێت بە ناوێكى ترى تایبەت وەك باوكى؛ نما ناوە بۆ كوڕێك كە تەنیا دەتوانێت دەستكاریى ناوى تایبەتى باوكى بكات، پڕى بكات لە كەلێن، یان تەنانەت هەڵیبوەشێنێتەوە.

نهێنی پشتیوانيکردنی هەریەک لە ئەمریکا و ئێران بۆ مستەفا کازمی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

مسەفا کازمی، لە ڕێکەوتنێکی نەهێنی ئەمریکی- ئێران بۆتە سەرۆک وەزیرانی عێراق.

پارتی نەوتی كوردستانی كردووە بە بارمتەی سیاسی بۆ مانەوەی خۆی

هێمن باقر

بەپێی داتا فەرمیەكانی ناو راپۆرتی دیلۆیت بۆ وردبینی داهات و خەرجی نەوتی هەرێمی كوردستان دەردەكەوێت، پارتی دیموكراتی كوردستان سیاسەتی نەوتی هەرێمی خستۆتە چوارچێوەی گەمەیەكی نێودەوڵەتی و هەرێمایەتیەوە كە زەمانەتی مانەوە و باڵادەستی بكات لە هەرێمدا بۆماوەیەكی دورودرێژ.

گفتوگۆی ئایدیۆلۆژی من و بەڕێز نەوشیروان مستەفا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بۆ مێژوو ویستم ئەم گفتوگۆ ڕاستەوخۆیەی بەندەو بەڕێز نەوشیروان مستەفا، لەبارەی فكرو ئایدیۆلۆژیا باس بكەم، وا رێك كەوت چوار جار ڕاستەوخۆ بۆ ماوەیەكی دورو درێژ گفتوگۆی ڕاستەخۆ بكەین، جارێكیان لەسەردەمی دروستكردنی كۆمپانیای وشە، سێ‌ جاریش لەدوای دروست كردنی بزوتنەوەی گۆڕان، هەر جارەی بۆ باسێك لەگەڵ كۆمەڵێك مامۆستای ئایینی یەكترمان بینی، سیفەتی سروشتی وابوو هیچ موجامەلەیەكی نەدەكرد لەگەڵ كەس، لەگەڵ ئێمەش هەر وابوو، بەڵام لەهەر چوار جار گوێی بۆ گرتین تا هەمومان ئەوەی لەدڵمان بو گوتمان، هیچ قسەیەكی بەهیچمان نەبڕی، هەرچی گوتمان لەسەر خراپی سەركردایەتی كورد لەبەرامبەر دین و كورد، هیچ پێی گرژ نەبوو، دوای تەواو بونی قسەکانی ئێمە، ئینجا زۆر بەوردی رونكردنەوەی داو، لەهەندێكیان دەی گوت وایە، لەهەندێكیان حاڵەتەكەی روون دەكردەوە

نەوشیروان مستەفا: دەمانەوێت پەرلەمانی کوردستان مەرجەع بێت بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغداد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەم دیدارەدا لەگەڵ کەناڵی جەزیرە، کە پێش هەڵبژاردنی ۲٥ی حەوتی ۲۰۰۹ لەگەڵیدا ساز دراوە، نەوشیروان مستەفا بە وردی تیشک دەخاتە سەر چەند پرسێکی ناوخۆی هەرێمی کوردستان و پەیوەندی لەگەڵ بەغدا و سیاسەت و دیبلۆماسییەتی تایبەت بە وڵاتانی هەرێمی و جیهانی.

نەوشیروان مستەفا: دەمانەوێت پەرلەمان لە دەرەوەی بڕیاری مەکتەب سیاسی حیزبەکان بێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەم دیدارەدا نەوشیروان مستەفا بە وردی تیشک دەخاتە سەر چەند پرسێکی ناوخۆی هەرێمی کوردستان و پەیوەندی لەگەڵ بەغدادو سیاسەت و دیبلۆماسییەتی تایبەت بە وڵاتانی هەرێمی و جیهانی.

نه‌وتی كوردستان بۆته‌ هۆی دروستبوونی ناكۆكی له‌ ناوخۆی هه‌رێمدا

گۆران قادر احمد

كه‌یسی نه‌وت له‌ نێوان به‌غداد و هه‌ولێر، به‌ یه‌كێك له‌ كه‌یسه‌ ئاڵۆز و قورسه‌كانی كێشه‌ هه‌ڵپه‌سێردراوه‌كانی نێوان حكومه‌تی ناوه‌ند و هه‌رێم داده‌نرێت،ئه‌م كێشه‌یه‌ بوه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ به‌غداد چیدیكه‌ موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم نه‌نێرێت

سعودییە (520) ملیۆن دۆلار دەدات بۆ دامەزراندنی سوپایەكی كوردی لە باكوری سوریا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕاپۆرتیكی وردی ڕۆژنامەوانی تێکەڵەی لێڵ و جێگەباوەڕ ئاماژە بە پلانێكی ئەمریكی- سعودیی دەكات بۆ بەكارهێنانی كارتی كورد لە سوریا بۆ ڕاستكردنەوەی ئەو لاسەنگییەی لە نێوان ڕۆژئاواو وڵاتانی عەرەبی بە تایبەت وڵاتانی كەنداوو میسر لە سوریا ( هەروەها لیبیا)، هاتۆتە كایەوە لە بەرامبەر بەرەی ڕوسی- توركی+ ڕوسی-ئێرانی- سوریایی‌، لەو نێوەشدا كارتی كوردی بەهێزترین كارتی بەرژەوەندییە لە بۆتەی تێكچڕژاویی بەرژەوەندییەكانی هێزە هەرێمیی‌و نێودەوڵەتییەكاندا لە ناوچەکەدا.

جوڵەی كازمی هەندێك لە هێزە سیاسیەكان دەترسێنێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چاودێرێكی سیاسی هۆكاری ترسی هەندێك لە گروپە چەكدارەكانی عیراق لە جوڵە سیاسیەكانی مستەفا كازمی ئاشكرا دەكات،هەروەها ئەوەش ئاشكرا دەكات كە ئەوان ناچار بوون متمانەی پێبدەن. ئەو سەرچاوەیە ئاماژە بەوەش دەكات، كە ئەو هێز و گروپانە بەشێوەیەكی تایبەت لە كازمی و بە گشتی لە وەزیرەكانی حكومەت و هەندێك بەرپرسی سەربازی دەترسن،كە لەبەر ئەم هۆكارانەی خوارەوەیە:

فەتحوڵا گولەن ئەو بانگخوازەی دەیەوێت ئیمپراتۆریەتێک دروست بکات

بڕوا کەمال

فەتحوڵا گولەن کەسایەتی دیاری تورکیاو ڕێبەری ڕەوتی گولەنیەکان لەجیهان، دۆستەکانی بە گاندی وەسف دەکەن و دژبەرەکانی بە ئیمام خومەینی تورکیا ناوی دەبەن. ئەو یەکێکە لەسەد کەسایەتییە کاریگەرەکانی جیهان و بە ملیۆنان خەڵک لەسەرتاسەری جیهان شوێنی کەوتون، فەتحوڵلا گویلەن هەرلەسەرەتای دروستکردنی ڕێکخراوی گولەنەکان ئامانجی ئەوەبوو کە ئیمپراتۆریەتێک دروست بکات، لەیەکێک لە کتێبەکانی بەناوی ( پارچەئاڵتونیەکانی کات ) باسلەوە دەکات کەبەڕوونی باسی ئامانجەکەی دەکات، کە دروستکردنی “ئێمپراتۆریا”یەکە، کە خاوەنی دەسەڵاتێکی خودایانە بێت.

ڤلادیمیر پۆتین، بەدوای جێگرەوەی بەشار ئەسەدا ئەگەڕێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای 9 ساڵ له‌ شۆڕشی سوریا و له‌باربردنی شۆڕشه‌كه‌ به‌هۆكاری ناوخۆیی و ده‌ره‌كی و هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی ناوخۆ و ئۆپۆزسیۆنیش بوون به‌ تیرۆرست، دواجار به‌م هۆكارانه‌ كۆمه‌ڵگه‌ی نێوده‌وڵه‌تی پشتی گه‌لی سوریای به‌ردان دوورخستنه‌وه‌ی به‌شار ئه‌سه‌د له‌ ده‌سه‌ڵات له‌ گفتوگان لابرا، به‌ڵام دوای تێپه‌ڕبوونی ئه‌و ماوه‌یه‌كه‌ جارێكی دیكه‌ باس له‌لابردنی ئه‌سه‌د و دیاری كردنی كه‌سێكی دیكه‌ بۆ فه‌رمانڕه‌وایه‌تی سوریا ده‌كرێت، ئه‌وه‌ی جێگه‌ی سه‌رنجه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌لایه‌ن هاوپه‌یمانه‌كه‌یه‌وه‌ ئه‌م هه‌وڵه‌ له‌ ئارادایه‌، ئه‌ویش له‌لایه‌ن ڕوسیای هاوپه‌یمان و ڤلادیمێر پۆتینی هاوڕێی خۆیه‌وه‌یه‌تی.

ڕاپۆرتێكی ئه‌مریكی هۆكاری گه‌ڕاندنه‌وه‌ی عه‌بدولوه‌هاب ساعدی بۆ پۆسته‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕاپۆرتێكی ئه‌مریكی هۆكاری گه‌ڕاندنه‌وه‌ی عه‌بدولوه‌هاب ساعدی فه‌رمانده‌ی ده‌زگای دژه‌ تیرۆری عیراق بۆ پۆسته‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كات، كه‌ وای له‌ مسته‌فا كازمی سه‌رۆك وه‌زیرانی نوێی عیراق كردووه‌، ئه‌و كه‌سایه‌تیه‌ بخاته‌وه‌ سه‌ر كاری پێشووی.

عەڕابی دانانی مستەفا كازمی

هێمن باقر

زۆركەس پێی وابوو عینادیەكەی و ملنەدان بۆ كاندیدی زۆرینەی شیعەكان سەری دەخوات و شكست دەهێنێت. ئەو بەهۆی سوربونی لەسەر هەڵوێستەكانی بۆراسپاردنی كاندیدێكی بیلایەن و دور لە هەژمونی ئێران، لە هەڵبژاردنە ناوخۆیەكانی حیزبەكەیدا باجی گەورەیدا و بە ئاشكرا لەلایەن ئێرانیەكانەوە ڤیتۆی خرایە سەر.

عەبدولڕەحمان مستەفا: گلەیی زۆر لە یەكێتی دەكەم

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

گلەیی لەیەكێتی دەكات‌و ڕایدەگەیەنێت كە فراكسیۆنی یەكێتی لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق لۆبییان لە دژی ئەو كردووە تا هیچ پەرلەمانتارو فراكسیۆنێك دەنگی پێنەدەن بۆ بوون بە وەزیری داد.

پارتی‌و هێزەکانی ترو ئەزمونەکەی پارێزبەندی!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پرۆسەی هەڵگرتنی پارێزبەندی لە چەند پەرلەمانتارێکی کوردستان بەرێوەچو، تەنها پەرلەمانتارێک، سۆران عومەر، کە ئامانجی ئەو هەنگاوە بو پارێزبەندی لێ هەڵگیرا، چەند پەرلەمانتاری یاخیبو و بزێوە وەهمیەکانی ناو لیستەکە بەشێک بون لە سیناریۆیەکی پێشوەخت دارێژراو. مەبەستی ئەم نوسینە بەرگریکردن نیە لە کەس، هەڵگرتنی پارێزبەندی رێکاری یاسایی و مانای سیاسی خۆی هەیە. مەبەست پیشاندانی هاوسەنگی هێز و هەڵوێستی هێزەکانە لە پرسێکی وا هەستیار و گرنگدا. راگەیاندنەکانی پارتی بانگەشەیان بۆ ئەم هەنگاوە بە پێرەوکردنی یاسا و پەیرەی ناوخۆی پەرلەمان دەکرد، بە واتایەکی تر پارتی راشکاوانە ئامانج لێی و ئامرازەکانی پرۆسەکەی خستبوە رو و بەم و بەویش نیسابی یاسایی بۆ دانیشتنەکەی پەرلەمان مسۆگەر کرد.

ئایا دژی مافی پێکهاتەکانین؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەر کاتێك پرسێکی هەستیار، یان چارەنووسسازی مشتومڕ هەڵگر کە تێیدا پارتی و لایەنەکانی دیکە ناکۆکن لە پەرلەمانی کوردستان دێتە گۆڕێ، یەکسەر باسی پەرلەمانتارانی پێکهاتەکان و ئەو بەڕێزانەی لەسەر پشکی ئەوان لە پەرلەمانن گەرم دەبێتەوە، کە ئێستاش بابەتی وەرگرتنەوەی پارێزبەندیی پەرلەمانتاریی لە ئارادایە، دیسان چاوەکان دەچنەوە سەر هۆکار و هاندەری پشت هەڵوێستیان.

گورگە بۆرەكان و خەونی عوسمانیەكان

د. سەنگەر سەیدقادر

كۆمەڵەیەكی چەكداری نەتەوە پەرستن كە دڵ و جەرگی مرۆڤ دەخۆن، لەسەرەتاوە بۆ دژایەتی و لەناوبردنی كورد دامەزرێنران، ئامانجیان زیندووكردنەوەی خەلافەتی عوسمانییە، پشتر ئەردۆگان بە تیرۆرست ناوی دەھێنان، بەڵام لەكاتی ھێرشی سەر ڕۆژئاوای كوردستاندا دروشمی ئەم گروپەی بەرزكردەوەو وەك باشترین ھێزەكانی توركیا ناساندنی.

زانكۆ له‌ ده‌سه‌ڵاتێكی ته‌كه‌تولاتییەوە‌، به‌ره‌و ده‌زگایه‌كی ته‌كنۆكراتی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌ نێو سه‌رجه‌م میلله‌تان و گه‌لانی پێشكه‌وتوو، زانكۆ وه‌ك ده‌زگایه‌كی مه‌عریفی ، ئه‌كادیمی، په‌روه‌رده‌یی ، رۆشنبیری، ، كۆمه‌ڵایه‌تی، سه‌ربه‌خۆ، ناسراوه‌ . هه‌روه‌ها زانكۆ‌ یه‌كێكه‌ له‌ گه‌ره‌نتیه‌كانی په‌ره‌سه‌ندنی دروستی هه‌ر كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك‌ . هاوكات یه‌كێكه‌ له‌ میكانیزمه‌كانی ئاماده‌سازی و بره‌ودانی توانا مرۆییه‌كان . خوێندنی باڵاش وه‌ك یه‌كێك له‌ ناوه‌نده‌ كاریگه‌ره‌كانی كۆمه‌ڵگه‌ له‌ په‌روه‌رده‌ و پێگه‌یاندن و هه‌روه‌ها ئاراسته‌و رێنمایی تاكه‌كان، رۆڵی كاریگه‌ر و ئه‌كتیڤی هه‌یه‌ .

لەپەڕلەمان چی بەرامبەر عەلی حەمەساڵح كرا؟

هێمن باقر

كۆبونەوەكەی ئەمڕۆی پەرلەمان لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانەوە، جیاواز لە تێڕوانینی باو ئامانجەكەی عەلی حەساڵح بوو نەك سۆران عومەر.

پلان و كاری له‌ پێشینه‌ی داعش، بۆ مانه‌وه‌ی ڕێكخراوه‌كه‌ چیه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سه‌نته‌رێكی توێژینه‌وه‌ی ئه‌مریكی ڕایده‌گه‌یه‌نێت، داعش هه‌رچه‌نده‌ له‌ ڕووی هه‌رێمیه‌وه‌ له‌ناوبراوه‌، به‌ڵام تاكو ئێستا توانیویه‌تی پارێزگاری له‌ بوونی خۆی بكات ،هه‌روه‌ها واز له‌ بیرۆكه‌ی گروپی گه‌وره‌ گه‌وره‌ بهێنێت، به‌ڵكو ئێستا له‌ شێوه‌ی گروپی بچووك بچوكدا كۆده‌بنه‌وه‌ و له‌ شوێنه‌ چۆڵه‌كان خۆیان حه‌شارده‌ده‌ن و هێرشی سنوردارئه‌نجام ده‌ده‌ن .

دیدو بۆچوونی سیاسیه‌كانی عیراق له‌سه‌ر كێشه‌ی بڕینی بودجه‌ی هه‌رێم

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

به‌شێك له‌ سیاسیه‌كانی عیراق، كه‌ هه‌ندێكیان له‌ هه‌رێم نیشته‌جێن پشتگیری كوردستان ده‌كه‌ن، له‌و كێشه‌یه‌ی كه‌ ئێستا له‌گه‌ڵ به‌غداد له‌سه‌ر بڕینی بودجه‌ی هه‌رێم هاتۆته‌ كایه‌وه‌. بڕیاره‌كه‌ی ئه‌مینداری گشتی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عیراق به‌ هه‌ڵپه‌ساردنی به‌شه‌ بودجه‌ی هه‌رێم، له‌به‌رامبه‌ر ڕاده‌ست نه‌كردنی داهاتی نه‌وتی فرۆشراوی كوردستان، قسه‌و باسێكی زۆری له‌سه‌ر ئاستی سیاسی و رای گشتی كوردستان و عیراقی به‌دوای خۆیدا هێنا.

دامه‌زرێنه‌ری ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل له‌ ناو ده‌وڵه‌تی عوسمانیدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌وه‌یه‌ هه‌ندێك كه‌س توشی سه‌رسومان ببن، كاتێك ده‌زانن دیڤید غۆریۆن دامه‌زرێنه‌ری ده‌وڵه‌تی ئیسرائیل،چه‌ندین ساڵی ته‌مه‌نیی خۆی له‌ توركیا به‌سه‌ر بردبێت،له‌وه‌ش گرنگتر ئه‌و ته‌مه‌نه‌ گرنگترین قۆناغی ژیانی بووبێت، كه‌ قۆناغی دروستكردنی كه‌سایه‌تی و ناسینی خۆی و پێگه‌یشتنی لایه‌نی ڕۆشنبیری و فێركردن و فكری و كۆمه‌ڵایه‌تی بووبێت.

داعش له‌ مانگی ڕابردوودا 150 كرده‌وه‌ی تیرۆرستی ئه‌نجامداوه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌ چه‌ند ڕۆژی ڕابردوودا، گروپی تیرۆرستی داعش چه‌ندین هێرشی خوێناوی له‌ شاره‌كانی عێراقدا ئه‌نجامدا، كه‌ به‌هۆیه‌وه‌ زیاتر له‌ 10 كه‌س بوونه‌ قوربانی، له‌و چه‌ند ڕۆژه‌دا هێرشه‌كانی له‌ پارێزگای ئه‌نبار، جه‌له‌ولا و شورا له‌ باشوری موسڵ، هه‌روه‌ها تكریت و هه‌ولێر و چه‌ند شوێنێكی دیكه‌ ئه‌نجامداوه‌.

ئایا كوردستان ده‌توانێت ئه‌زمونی سه‌نگافوره‌ دوباره‌ بكاته‌وه‌؟

گۆران قادر احمد

سه‌نگافورا ئێستا یه‌كێكه‌ له‌ هه‌ره‌ وڵاته‌ پێشكه‌وتوه‌كانی جیهان و خاوه‌ن ئابورییه‌كی به‌هێزه‌،ئه‌م وڵاته‌ سه‌ره‌تا له‌ ژێر ده‌ستی داگیركاری به‌ریتانیدا بوو، به‌ڵام دواتر له‌ ساڵی 1963دا سه‌ربه‌خۆیی خۆی به‌ده‌ستهێنا و دواتریش له‌گه‌ڵ مالیزیا یه‌كێتی مالیزیا-یان پێكهێنا، به‌ڵام دوای دوو ساڵ به‌ دیاری كراوی له‌ 9ی ئابی 1965، مالیزیا سه‌نگافورای ناچار كرد لێی جیا ببێته‌وه‌. چیرۆكی جیابوونه‌وه‌ی سه‌نگافورا له‌ مالیزیا، بۆ لایه‌نی ئابووری و دواكه‌وتووی گه‌لی سه‌نگافورا ده‌گه‌ڕایه‌وه‌،چونكه‌ نیوه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی نه‌خوێنده‌وار بوون له‌ 70% یان له‌ناوچه‌ هه‌ژار نشینه‌كان ده‌ژیان و بێكاری له‌و په‌ڕیدا بوو،سه‌نگافورییه‌كان نه‌ تاقه‌تی كاریان هه‌بوو، نه‌ كارێكی ئه‌وتۆشیان ده‌زانی، بۆیه‌ مالیزیا ویستی خۆی له‌م گه‌له‌ هه‌ژار و نه‌خوێنده‌واره‌ و بێكاره‌ ڕزگار بكات

لامەركەزی سلێمانی، لە نەوشیروان مستەفاوە تا لاهوری شێخ جەنگی

هێمن باقر

ئەو لامەركەزیەی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی داوای دەكات و وا پیشاندەدرێت خواستی تەواوی خەڵك و حیزبەكانە، لەبنەرەتدا مانۆڕێكی سیاسی یەكێتییە، نەخشەكەی لە گیرفانی لاهور شێخ جەنگی هاوسەرۆكی تازە دەستبەكاربوی یەكێتیداییە.

ئه‌مریكیه‌كی به‌ڕه‌گه‌ز فه‌له‌ستینی ڕكابه‌ری ترامپ و بایدن ده‌كات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

جاستن عماش ئه‌ندامی كۆنگرێسی ئه‌مریكا ڕایگه‌یاند لیژنه‌یه‌ك له‌ پارتی لیبراڵی پێكده‌هێنێت، به‌ ئامانجی خۆ كاندید كردنی بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆكایه‌تی ساڵی 2020ی ئه‌مریكا. عه‌ماش كه‌ ته‌مه‌نی (40) ساڵه‌، پێشتر ئه‌ندامی پارتی كۆماریی بوو، هه‌روه‌ها ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانیشه‌ له‌سه‌ر ویلایه‌تی میشیگان، به‌ڵام دوای ئه‌وه‌ی بۆ دادگایی كردنی دۆناڵد ترامپ ده‌نگی دا، ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی خۆی له‌ پارتی كۆماری ڕاگه‌یاند، هه‌روه‌ها ترامپیش داوای دروخستنه‌وه‌ی كرد. عه‌ماش له‌ باوكێكی فه‌له‌ستنی و دایكێكی سوری كۆچبه‌ر له‌ دایك بووه‌، له‌ ساڵی 2010دا وه‌ك نوێنه‌ری كه‌رتی سێی میشیگان، بووه‌ ئه‌ندامی كۆنگرێسی ئه‌مریكا، له‌و كاته‌دا بچووكترین ئه‌ندامی كۆنگرێس بوو.

پاش بیست ساڵ ڕەجەوى بۆ دەرکەوتەوە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

مەسعود ڕەجەوى سەرۆکى ڕێکخراوى سازمانى مجاهیدینى خەڵقى ئێران، پاش دیار نەمان و ونبوونى بۆ ماوەى (20) ساڵ، لە تازەترین لێدوانى سەبارەت بە بڵاوبوونەوەى ڤایرۆسی کۆرۆنا و هەڵبژاردنەکانى ئێران لێدوانیدا و تا ئێستاش (22) ڕاگەیاندنى داوە، کە دواترینیان ڕۆژى 9ى مارسی 2020 لە چواردە خاڵدا، داواى شۆڕش دەکات دژى کۆرۆنا و ویلایەتى فەقیهى.

کورسییەکەی کۆسرەت رەسوڵ

هادی حەمە ڕەشید

هاوسەرۆکیی بەو تایپەی یەکێتیی کە وەلیدی کۆنگرەی چوارەمی ئەو حیزبە بوو، دوو کەسێتیی لە هەرەمی یەکێتییدا جێگیر کرد، هەرچەندە سەرەتا وەك قۆناغی یەکەم هەندێ مانۆڕکرا تا کارتەکانی دەستی لاهور تاڵەبانیی بشێوێنرێت، بەڵام لەو پێشەکییەدا بە بەهێزیی کۆسپەکانی بەردەمی ڕاماڵی.

تیرۆری بایلۆژی، كه‌ى ده‌ست پێ ده‌كات؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

گروپه‌ تیرۆرستییه‌كان به‌ گرنگیه‌وه‌ چاودێری ڕووداوه‌كانی جیهان ده‌كه‌ن، له‌كاتێكدا ئه‌مرۆ ڤایرۆسى كۆرۆنا توانیویه‌تی جیهان ئیفلیج بكات، تیرۆرسته‌كان، بیر له‌وه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌، كه‌ ئایا ده‌توانن كۆرۆنا وه‌ك چه‌كێكی جدی له‌ هێرشه‌كانیان به‌كاریبهێنن؟ بۆیه‌ له‌ ئێستادا باسكردنی چه‌كی بایلۆژی له‌ ساڵانی ڕابردوو گرنگتره‌.

هەرێم پارەی چوارمانگی نەوتی لایە، ئایا بۆ مووچە بەکاری دێنێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

کۆمپانیاکانی نەوت کە لەهەرێم وەبەرهێنان دەکەن لە بەرواری ١٧/٤/٢٠٢٠دا رایانگەیاند: هەرێم ئاگاداری کردوون شایستەکانی مانگەکانی( تشرینی دووەم و کانوونی یەکەمی ٢٠١٩) و( کانونی دووەم و شوباتی ٢٠٢٠) دوادەخات تا ئەوکاتەی نرخی نەوت دەگاتە نزیک ٥٠$.

كۆرۆنا، سێیەم قەیرانی سەدە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

"ئێمە دەبێت لە بارەی ئەو بانگەشەی كە پێی وایە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆرۆنا لە جیهان هەموو شتێك دەگۆڕێت، بە گومان بین و بزانین چین لەم بابەتە قازانج ناكات و ئەمریكاش بە بەهێزی دەمێنێتەوە".

شێركۆ جه‌وده‌ت: دۆخه‌كه‌ له‌ ئاڵۆزیدا گه‌شتۆته‌ لوتكه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

جارێكى دیكه‌ حكومه‌تى ناوه‌ندى به‌بریارێك بودجه‌ى هه‌رێمى كوردستانى راگرته‌وه‌، ئه‌ندام په‌رله‌مانێكیش ده‌ڵێت: دۆخه‌كه‌ هێنده‌ ئاڵۆزه‌ وریا نه‌بین له‌ده‌ست ده‌رده‌چێت.

گرژی به‌رده‌وام... ئایا ئه‌مریكا و ئێران قۆناغی فشاری زیاتر ده‌گوازنه‌وه‌ بۆ به‌ریه‌ككه‌وتنی ڕاسته‌وخۆ ؟

گۆران قادر احمد

ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مریكا و كۆماری ئیسلامی ئێران له‌ دوای كشانه‌وه‌ی سه‌رۆكی ئه‌مریكا له‌ ڕێكه‌وتنامه‌ی ئه‌تۆمی، په‌یوه‌ندییه‌كانیان له‌ گرژی به‌رده‌وامدا بووه‌، تا گه‌یشتۆته‌ ئه‌وه‌ی كه‌ هێرش بكه‌نه‌ سه‌ر ئامانجه‌كانی یه‌كدی و نزیك ببنه‌وه‌ له‌ جه‌نگی ڕاسته‌وخۆ، دوای ماوه‌یه‌كی كه‌م له‌ بێ ده‌نگ بوون به‌هۆی بڵاو بوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا، جارێكی دیكه‌ په‌یوه‌ندییه‌كانیان گرژی زیاتری تێكه‌وت، به‌ تایبه‌ت له‌ دوای 15ی نیسانی ئه‌م مانگه‌ كه‌ كه‌شتیه‌كی ئێرانی له‌ كه‌شتیگه‌لی پێنجی ئه‌مریكی له‌ ده‌ریای عه‌ره‌ب نزیك بۆوه‌، ئه‌م ڕووداوه‌ نوێ نیه‌، به‌ڵام په‌یام و كاته‌كه‌ی نوێیه‌، كه‌ ده‌مانه‌وێت لێره‌دا له‌ ڕاپۆرتێكی شیكاریدا خوێندنه‌وه‌ بۆ دووباره‌ گرژییه‌كانی نێوان ئێران و ئه‌مریكا بكه‌ین:

کۆرۆنا، تەراویحی گەڕاندەوە بۆ سەرەتای ئیسلام

رەزوان زەڵمی

مسوڵمانان به‌ دڵێكى شكاوه‌وه‌ پێشوازیان له‌ مانگى ره‌مه‌زان كرد، وه‌زاره‌تى ناوخۆش ده‌ڵێت: ده‌بێ تاكو 2ى ئایار هیچ حاڵه‌تێكى كۆرۆنا تۆمار نه‌كرێت ئینجا مزگه‌وته‌كان ده‌كرێنه‌وه‌.

لایه‌نه‌كان پشت له‌ مسته‌فا كازمیش ده‌كه‌ن

گۆران قادر احمد

ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی له‌ پۆستی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق، عیراقی ئارام نه‌كرده‌وه‌، به‌ڵكو ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانێكی دیكه‌ی كرده‌وه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و كه‌سایه‌تیانه‌ی ده‌یانه‌وێت پۆستی سه‌رۆك وه‌زیران وه‌ربگرن سه‌ركه‌وتوو نابن له‌ پێكهێنانی حكومه‌ته‌كه‌یان، دواین كه‌سایه‌تی كه‌ بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت دیاری كرا مسته‌فا كازمی بوو، كه‌ به‌به‌راورد به‌ دوو كه‌سایه‌تیه‌كه‌ی دیكه‌ چانسێكی زۆرتری هه‌بوو، حكومه‌ته‌كه‌ی تێپه‌ڕێنرێت،به‌ڵام ئه‌ویش ئێستا ڕووبه‌ڕووی هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ی لایه‌نه‌كان بۆته‌وه‌ و كاری به‌رده‌می قورس كراوه‌، له‌وه‌یه‌ به‌ ده‌ردی ئه‌وانی پێش خۆی بچێت و عیراقیش ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانێك ببێته‌وه‌ كه‌ داهاتووه‌كه‌ی نادیار ده‌بێت.

میدیای سلێمانی لەسەردەمی لاهوری شێخ جەنگیدا

هێمن باقر

لە ئێستادا وەك دیفاكتۆ، لاهور شێخ جەنگی بەدەسەڵاترین سەركردەی سیاسییە لە دەڤەری سلێمانی، بەهۆی باڵادەستی سیاسی و ئابوری و سەربازی و ئەمنی،دەتوانرێت ئەم قۆناغەی ژیانی سیاسی لە سلێمانی بە قۆناغی لاهوری شێخ جەنگی بناسرێت. ئەوجا ئەوەیان بەدەستی خۆیەتی، قۆناغەكەی دەكاتە قۆناغێكی گەش لەڕوی ئابوری و سیاسی و دیموكراسییەوە یان دەیكاتە قۆناغێكی رەش و تاریك.

به‌رپرسانی هه‌واڵگری ئه‌مریكا: كۆرۆنا له‌ تاقیگه‌یه‌كی وڵاتی چین دروستكراوه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

CNN:دیبلوماتیک به‌رپرسانی هه‌واڵگری و ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی ئه‌مریكا ده‌ڵێن، حكومه‌تی ئه‌مریكا له‌ لێكۆڵینه‌وه‌كانیدا گه‌یشتۆته‌ ئه‌وه‌ی كه‌ ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌ تاقیگه‌یه‌كی چینه‌وه‌ دروستكراوه‌ و له‌ بازاڕی زینده‌وه‌ره‌ ده‌ریاییه‌كانه‌وه‌ سه‌ری هه‌ڵنه‌داوه‌.

"پارەی ژێرزەمینەكان"

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەرەتای بەهاری 2013، هێشتا بەغدا موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی رانەگرتبو، كەمئەندامانی سەنگەر لە بنكەیەكی خانەنشینی پێشمەرگەدا، موچەكانیان (وەك كێشەیەكی موزمین‌و بەردەوامی حكومەتی هەرێم) دواكەوتبو

حكومه‌تی هیندستان مسوڵمانان به‌بڵاو كردنه‌وه‌ی كۆرۆنا تۆمه‌تبار ده‌كات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای ئه‌وه‌ی وه‌زاره‌تی ته‌ندروستی هندستان چه‌ندین جار مسوڵمانانی وڵاته‌كه‌ی به‌ بڵاو كردنه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا تۆمه‌تبار كرد،هه‌روه‌ها به‌رپرسانی ئه‌و وڵاته‌ش باسیان له‌ (بۆمبی مرۆیی) و كۆرۆنای جیهاد)كرد، توندوتیژی و هێرش بۆ سه‌ر مسوڵمانانی هندستان ده‌ستی پێكرده‌وه‌.

نازم گزار له‌ کۆلێژی پزیشکیه‌وه‌ بۆ گه‌وره‌ترین تاوانباری عێراق

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌م نوسینه‌دا تیشک ده‌خه‌مه‌ سه‌ر چه‌ند لایه‌نێکی شاراوه‌ی یه‌کێک له‌ گه‌وره‌ترین تاوانبارانی مێژووی نوێی عێراق. نازم گزار، کوڕێکی زیره‌ک و عاشقی جیهانی کتێب و خوێندنه‌وه‌بوو، نازم یه‌کێک ده‌بێت له‌ قوتابیه‌ سه‌رکه‌وتووه‌کان و به‌ پله‌یه‌کی به‌رز له‌ کۆلێژی پزیشکی به‌غداد وه‌رده‌گیرێت، به‌ڵام له‌و سه‌رده‌مه‌دا ئه‌وه‌ی چاوی کز بووایه‌ له‌ کۆلێژی پزیشکی وه‌رنه‌ده‌گیرا، که‌واته‌ چۆن نازم وه‌رگیرا؟ پێش تاقیکردنه‌وه‌ی ئاستی بینین، نازم ده‌چێته‌ یه‌کێک له‌ کلینیکه‌کانی به‌غدا بۆ تاقیکردنه‌وه‌ی ئاستی بینینی، مه‌به‌ستی نازم لێره‌دا له‌به‌رکردنی هێماکان بوو، بۆ ئه‌وه‌ی که‌ چووه‌ تاقیکردنه‌وه‌ی وه‌رگرتنی کۆلێژ هه‌موویانی له‌به‌ربێت.

سەنگی کورد لە حکومەتەکەی کازمی دا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حکومەتی تەکنۆکرات بریتیە لەو حکومەتەی کە لە کەسانی پسپۆڕ و شارەزا پێکدێت. ئەم جۆرە حکومەتە لە دوای ساڵی ١٩٣٢ لە ئەمریکا سەری ھەڵداو کە لە پێش جەنگی جیھانی دووەمدا بوو ، لەو کاتەدا کۆمەڵە قەیرانێک روویانکردە ئەمریکا کە تاکە چارەسەر بۆ ئەو قەیرانانە بەو جۆرە حکومەتە روبەڕووی بوونەوە، جۆری ئەم حکومەتە لە وڵاتێکدا سەرکەوتن بەدەستدەھێنێت کە خاوەن دەستور و دامەزراوە نیشتمانیە چەسپاوەکان و سەروەری یاسا بێت.

چ كاره‌ساتێكه‌، میدیایی پیشه‌یی، له‌ رووداوه‌كاندا بونى نه‌بێت.!

رەزوان زەڵمی

ـ شیوه‌نى ده‌وێت، كاتێك ده‌سه‌ڵاتى چواره‌م (میدیا) ده‌بێت به‌ به‌شێك له‌ ململانێ و گه‌رمكردنى ئاگرى دووبه‌ره‌كى و فووتێكردنى بابه‌ته‌ هه‌ستیاره‌كان،له‌وه‌ش ترسناكتر هه‌ندێ رۆژنامه‌نوس به‌پاره‌ یاخود هه‌ر هۆكارێكى دیكه، ده‌بنه‌‌ كاره‌كته‌رى سه‌ره‌كى ئه‌م یارییه‌ سیاسییه‌ ناشرینانه‌.

بۆچی ئەمەریکا ۱۰ ملیۆن دۆلار لەبەرانبەر محەمەد کەوسەرانیدا دەدات؟

محەمەد رەحمان

ئەمەریکا زیاتر لە 10 ملیۆن دۆلاری وەک خەڵات داناوە بۆ هەرکەسێک کە زانیاری لەبارەی "شێخ محمد الکوثراني" ئاشکرا بکات، کە پەیوەندی نزیکی لەگەڵ قاسم سلێمانی فەرماندەی کوژراوی ئێرانی هەبووە.

كۆرۆنا سروشتی جه‌نگی نێوان ده‌وڵه‌ته‌كان ده‌گۆڕێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ توانیویه‌تی سروشتی جه‌نگ و ململانێی نێوان زلهێزانی جیهان بگۆڕێت، به‌شێوه‌یه‌ك ئێستا له‌بری گه‌ڕان بۆ وه‌ده‌ستخستنی چه‌كی پێشكه‌وتوو یان به‌رهه‌مهێنانی، هه‌وڵی دابین كردنی پێداویستیه‌ پزیشكیه‌كان و پڕ كردنه‌وه‌ی كه‌موكورتیه‌ پزیشكیه‌كانبدیان ده‌ده‌ن، ته‌نانه‌ت كار گه‌یشتۆته‌ ئه‌وه‌ی په‌نا بۆ دزی و جه‌رده‌یش ببه‌ن.

مەسعود بارزانی: سەردار سولەیمانی یەکەم کەسبوو پەیوەندی پێوە کردم

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

مەسعود بارزانی سەرۆكی پێشووی هەرێمی كوردستان و سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان باسی لەوە كردووە كە لەسەرەتای هاتنی داعش بەرەو كوردستان، یەكەم كەس كە پەیوەندی پێوە كردووە قاسمی سولەیمانی سەركردەی پێشووی سوپای قودسی ئێرانی بووەو پێی گوتووە چیتان پێویستە.

شیعەکان چۆن لەسەر مستەفا کازمی گەشتنە ڕێکەوتن؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای شکستپێهێنانی عەدنان زورفی لە پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت و کشانەوەی ناوبراو، هەمان ڕۆژ (9/4/2020) دکتۆر بەرهەم صاڵح سەرۆك کۆماری عێراق، مستەفا کازمی پاڵێوراوی فڕاکسیۆنە شیعەکانی ڕاسپارد بۆ پێکهێنانی حکومەت لە ماوەیەك کە لە سی ڕۆژ تێپەڕ نەکات.

ئاسایشی وڵاتانی عەرەبی‌و عێراق‌و هەولێر لەژێر هەژموون و ئاگاداریی ئیسرائیلدایە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بە پێی بەرنامەیەكی تایبەتی " الجزيرة الوثائقية" كە لە مانگی ئازاری 2018 ئامادەكراوەو تا ئێستا چەند جارێك پەخش كراوە، دەوڵەتی ئیسرائیل رۆڵێكی گەورەی هەیە لە كۆنترۆڵكرنی وڵاتانی عەرەبیدا و لەناویشیاندا هەرێمی كوردستانیش ناوی هاتووە، شارەزایانی بواری ئاسایشی نەتەوەیی كە لەچەند وڵاتی عەرەبییەوە قسەیان لەبارەوە كردووە پێیانوایە كە ئاسایشی سەرجەم وڵاتانی عەرەبی لەژێر هەژموون و ئاگاداریی ئیسرائیل دایە، ئەو بەرنامەیە ناوی (شركات اسرائیل الامنیە، خگر یهدد الامن القومی العربی)یە، مەبەستیشی ئەو سیستەمی كامێراو سیكیورتییانەیە كە ئیسرائیل كە ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ لە لایەن كۆمپانیا ئیسرائیلییەكانەوە دادەنرێت و لەڕێگەی سیستەمی ئینتەرنێتییەوە چاودێریی دەكرێن.

ترامپ سیفەتى سەرۆکایەتى تێدا نییە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بیرمه‌ندو كۆمه‌ڵناسى گه‌وره‌ى فه‌ره‌نسى ده‌ڵێت، باوەڕم وەهایە کە پەنجا ساڵى ڕابردوو، ئێمە لە ناو جیهانى ئەمه‌ریکادا ژیاوین [ئەمریکا باڵادەستبوو]. بەڵام ئێستا، ڕەنگە لە جیهانى چینیدا بژین، بەڵام بەتەواوەتى لەمە دڵنیا نییم، ئه‌و بیرمه‌نه‌ له‌م دیداره‌ ده‌شڵێت:" هەرگیز ئەوە ڕووى نەداوە کەسیکى ڕەفتار نامۆى وەک دۆناڵد ترامپ ببێتە سەرۆکى ویلایەتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا، ترامپ هەندێک شتى کەم نەبێت، سیفەتى سەرۆکایەتى تێدا نییە، کەسایەتییەکە لەدەرەوەى یاسا و پێوەرەکان، هەروەها لەدەرەوەى ئەو ڕۆڵەیە کە پێویستە سەرۆکى دەوڵەتێک بیگێڕێت.

پۆست فاشیزم یان هێشتا فاشیزم؟

پێشرەو محەمەد

لە سەرەتاکانی سەدەی ٢١دا، چەمکی فاشیزم بە چ مانایەک دێت؟ با ساڵانی نێوان هەردوو جەنگی جیهانی بەبیر خۆمان بهێنینەوە: توندوتیژیی، دیکتاتۆریەت، ڕەگەزپەرستی و جینۆساید. ئەم یادەوەرییانە بەم دواییانە گەڕاونەتەوە. بەم چەشنە هێزە ڕاستڕەوە توندڕەوەکان دەردەکەون. پۆپۆلیزم و زینۆفۆبیا١ لە بڵاوبوونەوەدان. تیرۆریزم گەشتووەتە حەدی ترسناک. چەند هێزێک هاوشان بە فاشیزمی مێژوویی هەن، بەڵام بە جیاوازیی گەورەوە، کە ئەمە دەبێتە هۆی سەرلێشێواندن لە نێوان چەمکەکاندا. بۆ وێنە، ترس لە تیرۆری جیهادیی دەکرێت هۆکارێک بێت بۆ سەرکەوتنی پۆپۆلیستەکان و ڕاستڕەوە توندڕەوەکان.

شێخ مەحمود گلەیی‌و گازندەی هەیە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

جەنگی داگیركردنی عێراق لەلایەن هێزە ئیستعمار گەرەكان هەرچەندە لە كاتەكاندا، جیاواز بوو بێت، بەڵام لەناوەڕۆك‌و ئامانجدا یەك مەبەست دەدات بە دەستەوە، كە ئەویش بریتییە لە خزمەت بە زایۆنیزمی جیهانی.

بۆچی دووباره‌ باس له‌ كاندید كردنی كازمی ده‌كرێت؟

گۆران قادر احمد

هه‌رچه‌نده‌ عه‌دنان زورفی به‌ فه‌رمی كاندیدكراوه‌ بۆ پێكهێنانی كابینه‌ی نوێ و له‌ هه‌وڵه‌كانی بۆ تێپه‌ڕ بوونی حكومه‌ته‌كه‌ی به‌رده‌وامه‌، به‌ڵام له‌ ئێستادا باس له‌ كاندیدكردنی موسته‌فا كازمی سه‌رۆكی ده‌زگای هه‌واڵگری بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت ده‌كرێت.

ڕەنگە پێش کۆرۆنا، ئەمەریکا میلیشیا شیعەکانی عێراق یەکلایی بکاتەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەدوای ئەوەی بە فەرمانی پەنتاگۆن هێزەکانی ئەمەریکا ئەو بارەگاو بنکانەیان لە عێراق چۆڵکرد کە نەیاندەتوانی خۆیانی بە باشی تێدا بپارێزن، ئێستا لە هەندێک بنکەو بارەگایتر جێگیر بوون، کە وەکو خۆیان دەڵێن جێگە نوێیەکانیان باشترو سەلامەتترە بۆ بەرگریکردن لە خۆیان.

موسەننا ئەمین بۆ دیبلۆماتیک: داهاتی نەوت سێیەکی بۆ پارتی و یەکێتییە

بڕوا کەمال

لەم دیدارەدا لەگەڵ دیبلۆماتیک مەگەزین، دکتۆر موسەننا ئەمین ئەندامی پەڕلەمانی عێراق باسلە پەیوەندیەکانی نێوان هەرێم و بەغدادو پرسی بوودجەو مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم دەکات و ئاماژە بەوە دەکات کە سەرباری ئەوەی حکومەتی هەرێم پابەند نەبووە بە ناردنی نەوتەوە، بەڵام حکومەتی عێراقی چاوپۆشی کردووەو بودجەو مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی ناردووە.

بۆچی هه‌میشه‌ ڤایرۆس و نه‌خۆشیه‌كان له‌ ئاسیا یان ئه‌فریقا سه‌رهه‌ڵده‌ده‌ن؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڤایرۆسی كۆرۆنای نوێ( كۆڤید-19) به‌ درێژكراوه‌ی خێزانی ڤایرۆسی كۆرۆنا یان Coronaviridae داده‌نرێت،كه‌ بیست ساڵ له‌مه‌و پێش ده‌ركه‌وت، به‌ڵام ئه‌م ڤایرۆسه‌ی ئێستا له‌ ڕووی بڵاوبونه‌وه‌ توندتره‌ و زیاتر بڵاو ده‌بێته‌وه‌.

پارەتان نییە یا ویژدان؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

موچە، سەرەتاییترین مافی خەڵکی کوردستانە دەبێ پارێزراو بێ، لەبری ئەوەی دیسان دەست ببەن بۆ قوتی خەڵک کاتی ئەوەیە دەستبکەن بەگیرفانی خۆتاندا.

ئەمریکا پلانی لەناوبردنی میلیشیاکان دادەڕێژێ

محەمەد رەحمان

وا پێدەچێت ئەمەریکا بە ڕژدی بیر لە ڕووبەروو بوونەوەی میلیشیا چەکدارەکانی نزیک لە ئێران و کۆتاییهێنان به دەستەڵاتیان و لەناو بردنیان بکاتەوە، کشانەوەی ھێزەکانیشی لە بنکە سەربازیەکانی لە عێراق تەنیا هەنگاوێکی بەرچاو ڕوونیە بۆ ئەو پلانەی داهاتووی.

بۆ سەرۆکی هەرێم و سەرۆکی حکومەت و جێگرەکانیان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەڕێزان، مەترسی پانتایی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بۆ سەر کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی، بۆ هەموو لایەکمان ڕۆشنە و ڕووبەڕووبوونەوەی زۆر جددی دەخوازێت. جێگای داخە، کە شەپۆلی ئەم مەترسیە ناوچەکە و کوردستانیشی داگرتووە.

ڕەشاد مستەفا سوڵتانی: كۆمه‌ڵه‌ نا جوامێرانه ‌ شه‌هیدكردنى فواد سوڵتانییان وه‌كو ڕێكه‌وت دانا

بڕوا کەمال

له‌به‌شى دووه‌مى دیداره‌كه‌یدا له‌گه‌ڵ دیبلۆماتیك مه‌گه‌زین، ڕەشاد مستەفا سوڵتانی، براى موسته‌فا سوڵتانى، باس له‌ خه‌بات‌و ڕڵى مسته‌فاى سوڵتانى‌و شێوازى شه‌هید كردنه‌كه‌ى ده‌كات‌و ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌دات كه‌ كۆمه‌ڵه‌ى زه‌حمه‌تكێشانى ئێران بۆ ئه‌وه‌ى به‌رپرسیارێتى له‌سه‌رخۆیان هه‌ڵگرن، ناجوامێرانه‌ شه‌هیدكردنى فواد سوڵتانییان به‌ ڕێكه‌وت ناو بردووه‌.

كۆرۆنا، شەڕی ساردی ئەمریكا و چین

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە كۆبونەوەی وڵاتانی G20 كە لەرێگەی ڤیدیۆ كۆنفرانسەوە رۆژی پێنج شەممەی رابردوو ئەنجامدرا مایك پۆمپیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریكا سور بوو لەسەرئەوەی لەبری ناوهێنانی كۆرۆنا ڤایرۆس بە (كۆڤید 19) ووشەی (ووهان ڤایرۆسی) بەكاربهێنرێت، هەروەها حكومەتی پەكینی تۆمەتبار كرد بە شاردنەوەی زانیاریەكان لەسەرەتای سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا.

ئایا ئەمەریکا بە نیازی کودەتایە لە عێراق؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوابەدوای ئەوەی لە چەند هەفتەی رابردوودا جارێکیتر گروپە میلیشیا شیعیەکانی عێراق هێرشیان کردە سەر هێزەکانی هەوپەیمانان لە عێراقدا، لە ئەنجامدا دوو سەربازی ئەمەریکی و سەربازێکی بەریتانی گیانیان لەدەستدا، ئەمەریکا سەرەڕای تەقاندنەوەی چەندین جبەخانەوە و بنکەی ئەو گروپانەو سەپاندنی سزای نوێ بەسەر چەند کۆمپانیەیەکی گواستنەوەی ئێرانی کە یارمەتی گروپەکانی خۆیان داوە لە عیراق و سوریا، بەڵام وەک لە پەیامەکانیان دا دەردەکوێت هێشتا کاردانەوەکانی خۆیان بۆ تۆڵەکردنەوەی ئەو هێرشانە پێ کەمە و ئامادەی تٶڵەسەندەوەو پەلامارن لە هەر کاتێکدا پێویست بێت و گونجاوبێت!

یه‌كێتی ده‌یه‌وێ له‌ سلێمانی، پێش پارتى ته‌پڵی سه‌ركه‌وتن بەسەر كۆرۆنادا لێبدات

رەزوان زەڵمی

ئاماژه‌كانی كۆرۆنا له‌ سلێمانی و سه‌ردانیكردنی لاهور جه‌نگی بۆ پارێزگاو ناوه‌نده‌ ته‌ندروستییه‌كانی شاره‌كه‌ و لێدوانه‌ مژده‌ به‌خشه‌كانی د.سه‌باح هه‌ورامی لەم دوایەدا، ئه‌و سیگناڵه‌مان پێ ده‌دات، ره‌نگه‌ یه‌كێتی بیه‌وێ دۆخه‌كه‌ له‌ سلێمانی هێور بكاته‌وه‌.

بۆچی تەنیا ئاواتی شێخ جەناب؟

هادی حەمە ڕەشید

سەیرە کۆمەڵگای ئێمە ماندوو نابێت لەم گەمەیە، کەسێك لێدوانێك ئەدات و پاش پێنج خولەك لە سۆشیالمیدیا سەروپۆتی ئەکوترێتەوە، دەیان نوکتەی لەسەر دروست ئەکرێت، وێنەکەی بەکاریکاتێر ئەکرێت، جنێوبارانی خۆی و کەسوکار و حیزبەکەی ئەکرێت و ئاو بێنە و دەست بشۆ!

كۆرۆنا، یاخود به‌هاری ئه‌مەریكی و ئه‌وروپی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای ئه‌وه‌ی جیهانی رۆژئاوا به‌ گشتی و ئه‌مریكا به‌ تایبه‌تی به‌ سه‌ركه‌وتوویی له‌شه‌ڕی سارد ده‌رچوو، ئه‌مریكا سیسته‌می تاكجه‌مسه‌ری راگه‌یاندو وه‌كو زۆر له‌ نووسه‌ره‌ ئه‌مریكی و رۆژئاواییه‌كان خۆیان ده‌ڵێن ئه‌مریكا بووه‌ پۆلیسی جیهان، ئه‌م دۆخه‌ به‌رده‌وام بوو تا ساڵی (2000-2001) له‌م دوو ساڵه‌دا زۆر گۆڕانكاری گرنگ له‌سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسه‌تی نێوده‌وڵه‌تی هاته‌ ئارا، رووداوه‌كه‌ی سه‌پته‌مبه‌رو لێدانی ئه‌مریكا، هاوكات هاتنی پوتینی سه‌رۆكی روسیا بۆ سه‌ر ده‌سه‌ڵات.

جەنگی نەوت بە دەم ڤایرۆسی کۆرۆناوە

محەمەد رەحمان

لە خراپترین کاتدا لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و دابەزینی خواست لەسەر نەوت، جەنگی نرخی نەوت لەنێوان سعودیە لەلایەک و ڕووسیا لەلایەکی دیکەوە هەڵگیرساوە، گەورەترین قوربانی ئەم جەنگەش کۆمپانیا ئەمریکییەکانن، کەوایە چۆن هاوپەیمانی نەوتی نێوان سعودیە لەسەر ڕێڕەوی ئەو جەنگە ڕەنگ دەداتەوە؟ وە چۆن کاریگەری لەسەر داهاتووی ڕێکخراوی ئۆپیك دادەنێت؟

ئارام قادر: چەواشەکاری و پیلانگێڕی نامان وەستێنێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئارام قادر، سەرۆکی هاوپەیمانی نیشتیمانی ڕایدەگەیەنێت کە دەستلەکارکێشانەوەی یاریدەدەری سەرۆکی هاوپەیمانی و ژمارەیەک ئەندامی ئەنجومەنی سیاسی هاوپەیمانی نیشتیمانی و چەند بەرپرسێکی ئەو حیزبە پێکەوە، پیلانێک بووە دژی هاوپەیمانی.

ئه‌و ده‌ هۆكاره‌ چین، رێ له‌كۆرۆنا ده‌گرن  له‌ كوردستان كاره‌سات بخوڵقێنێت؟  

رەزوان زەڵمی

هه‌رچه‌نده‌، باس له‌روودانى كاره‌سات و به‌رزبوونه‌وه‌ى ژماره‌ى قوربانیان ده‌كرێت له‌هه‌رێمى كوردستان به‌هۆى كۆرۆناوه‌، به‌ڵام چه‌ند هۆكارێكی دڵخۆشكه‌ریش هه‌ن كه‌وا ده‌كه‌ن رووداوێكى له‌و جۆره‌ ئه‌گه‌رێكى ته‌واو لاواز بێت.

جیهان لەپاش ڤایرۆسی کۆرۆنا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئێستا مرۆڤایەتی ڕووبەڕووی قەیرانێکی جیهانی بۆتەوە، پێدەچێت ئەمەش بۆ نەوەی ئێمە گەورەترین قەیران بێت. بڕیارەکانی خەڵک و حکومەت لە چەند هەفتەی داهاتوودا ڕەنگە فۆرمی چەند ساڵی داهاتووی جیهانمان بۆ دروست بکات. ئەوەش بەتەنها فۆرمی سیستەمی کەرتی تەندروستی ناگرێتەوە، بەڵکو فۆرمی ئابووری و سیاسەت و کەلتوریشمان بۆ دیاری دەکات. دەبێت زۆر بە پەلەو یەکلاکەرانەوە کاربکەین.

جەنگی بایۆلۆجی بە بەڵگەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

یەكەم جار (د. هشام طالب)، بە ناونیشانی (تیرۆری بایۆلۆجی لە ساڵی (2020)دا) لە ناوەندە عەرەبییەكاندا وروژاندى. ئەو كاتە كتێبێكی بەنرخی نووسی بە ناوی (بناء الكون ومصیر الإنسان): بینای گەردوون و چارەنووسی مرۆڤ، (وێنەكەیم داناوە)، كە ڕەنگە لە ماڵی زۆرێك لە ڕووناكبیرە ئیسلامییە عەرەبی زانەكاندا هەبێت.

پۆمپیۆ بۆچی لە کابوڵە؟

د. سەنگەر سەیدقادر

چیرۆكەكە بۆ ٨ مانگ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە، كاتێك زاڵمای خەلیك زاد و پۆمپیۆ، ترەمپ ڕازی دەكەن بەوەی گفتوگۆی ڕاستەخۆ لە گەڵ تاڵیباندا دەست پێبكات بۆ كۆتایهێنانی بەشەڕی ئەفغانستان و ترەمپ ئەو دۆسیەیە ڕادەستی خەلیل زاد دەكات.

‎له‌م خواردن و خواردنه‌وانه‌ دوور بكه‌وه‌ره‌وه‌ كه‌ كۆئه‌ندامی به‌رگریت لاواز ده‌كات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

‎هه‌ر له‌سه‌ره‌تای بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌سه‌رانسه‌ری جیهاندا، پزیشكان دووپاتی ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ كۆئه‌ندامی به‌رگری له‌ش بۆ ڕووبه‌ڕوبونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ زۆر گرنگه‌، هه‌روه‌ها ڕێنمایمان ده‌كه‌ن كه‌ له‌ چه‌ند خواردن و خواردنه‌وه‌یه‌ك دوور بكه‌وینه‌وه‌

تەندروستی دەرونی و كۆڕۆنا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سادەترین پێناسەی تەندروستی بریتیە لە هاوسەنگی نیوان هەموو لایەنەكانی مرۆڤ لە ڕووی دەرونی و كۆمەلایەتی و جەستەیی و سۆزداری ، تەندروستی دەرونیش وەك بەشێكی سەرەكی لە تەندروستی مرۆڤ تەماشادەكرێت كە دەوترێت ئەو بارە باشەیە كاتێك تواناكانی خۆت بزانی و بەرهەمت هەبێت و لەگەڵ تەنگەژەكان بگونجێیت.

ڕەشاد مستەفا سوڵتانی: کاک فواد لەناو بازاڕی مەریواندا پارەی بۆ یەکێتی کۆ دەکردەوە

بڕوا کەمال

لەم دیدارەدا لەگەڵ " دیبلۆماتیک مەگەزین"، ڕەشاد مستەفا سوڵتانی، برای فواد سوڵتانی، کە یەکێک لە ڕبەرانی سیاسی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە، باس لە خەبات و تێکۆشانی مستەفا سوڵتانی برای دەکات.

ڕیزبه‌ندی وڵاتانی جیهان له‌ مردنی توشبوانی كۆرۆنادا چۆن ‎ گۆڕانكاری به‌سه‌رداهات؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای سێ مانگ له‌ بڵاوبونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا و ‎توشكردنی زیاتر له‌ چاره‌كه‌ ملیۆنێك كه‌س له‌ سه‌رانسه‌ری جیهان و مردنی 10 هه‌زار كه‌س، چۆن لیستی ولاتانی جیهان گۆڕانكاری به‌سه‌رداهات؟

خامنەیی وتارێکی جیاواز پێشکەش دەکات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئایەتوڵا عەلی خامنەیی، ڕێبەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران لە پەیامێکی تەلەفیزیۆنیدا بۆ سەری ساڵی نوێی فارسیی، ستایشی ئێرانیەکانی کرد بۆ جەنگ و بەرخودانیان بەرامبەر ڤایرۆسی کۆڕۆنای نەگریس کە وڵاتەکەی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەراست پێشەنگە بۆ بڵاوبونەوەی ڤایرۆسەکە. خامنەیی وتی کە ساڵێکی نەهامەتی بوو بۆ ئێرانیەکان کە ئازاریان چەشت بەرامبەر ئابڵوقەی ئابوری ئەمریکا، لافاو و ڤایرۆسی کۆڕۆنا کە زیاتر لە ۱٤٠٠ کەسی کوشت و ۲٠٠٠٠ کەسی تریش بە دەستیەوە دەناڵێنن.

عەدنان زرفی لە دووڕیانی سەرکەوتن و شکستدا

گۆران قادر احمد

ئێواره‌ی دوێنی سه‌رجه‌م هێزه‌ شیعییه‌كان جگه‌ له‌ ڕه‌وتی سه‌در به‌ ڕێبه‌رایه‌تی موقته‌دا سه‌در، له‌ ماڵی عه‌مار حه‌كیم سه‌رۆكی ڕه‌وتی حیكمه‌ كۆبوونه‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر راگه‌یاندنی دوو دوو په‌یامی هاوبه‌ش ڕێكبكه‌ون، كه‌ په‌یامێكیان بۆ عه‌دنان زرفی كاندیدی ڕاسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومه‌ته‌، بۆ ئه‌وه‌ی له‌ په‌یامه‌كه‌دا ئاگاداری بكه‌نه‌وه‌، كه‌ پشتگیری ناكه‌ن، په‌یامی دووه‌میش بۆ دکتۆر به‌رهه‌م ساڵح سه‌رۆك كۆمار بێت، بۆ ئه‌وه‌ی كه‌سێكی دیكه‌ له‌ جێگای زرفی دابنێت، به‌ڵام وتوێژه‌كان كه‌ هه‌تا به‌ره‌به‌یانی ئه‌مڕۆ هه‌ینی به‌رده‌وامیان هه‌بوو، نه‌گه‌یشتنه‌ هیچ ئه‌نجامێك.

چاره‌نوسى كابینه‌ى نۆیه‌م له‌ چنگى كۆرۆنا و ململانێى حزبیدا  

رەزوان زەڵمی

پێشبینى ده‌كرا كابینه‌ى نۆیه‌م له‌چاو كابینه‌كانى پێشتر به‌هێزترو كاریگه‌رتر بێت، به‌ڵام به‌هۆى ململانێ حزبییه‌كان و به‌ڵاى كۆرۆناوه‌، پێده‌چێت پێشبینییه‌كان پێچه‌وانه‌ ببنه‌وه‌ و حاڵى له‌ كابینه‌كه‌ى پێشتر زۆر خراپتر بێت.

ورده‌كاری پرۆسه‌یه‌كی نهێنی بۆ گواستنه‌وه‌ی نیو ملیۆن پشكنینی كۆرۆنا لە سەرتاسەری جیهانەوە بۆ ئه‌مریكا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕاپۆرته‌ ڕۆژنامه‌وانیه‌كان ئاشكرایان كرد، كه‌ هێزی ئاسمانی ئه‌مریكی و موسادی ئیسرائیلی دوو پرۆسه‌ی نهێنیان بۆ گواستنه‌وه‌ی سه‌دان پشكنین بۆ ئاشكرا كردنی ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌ ئیتاڵیاوه‌ بۆ چه‌ند ناوچه‌یه‌ك گواستۆته‌وه‌، كه‌ دیار نیه‌ بۆ چ ناوچه‌یه‌ك گواسراونه‌ته‌وه‌.

ئێران لە عێراق دەیباتەوە یان شکست دێنێت؟

لاوان عوسمان

ئێستا چیتر ئاڕاستەی گرژییەکانی نێوان ئێران و ئەمەریکا جۆرێکیترەو گەیشتووەتە حاڵەتی ئەوەی ڕۆژانە و شەوانە ڕەشەقات لە ھەردوولا ئەبینین و ھەرلایەک بەپێی توانای خۆی لە کات و شوێنی خۆیدا بەرژەوەندییەکانی ئەویتر بە ئامانج دەگرێ ـ

بۆ هێشتنه‌وه‌ی زاكیره‌ی هه‌ڵه‌بجه‌

د.هەردی مێد

هێشتنه‌وه‌ی هیچ زاكیره‌یه‌ك به‌ بێ یاسا نابێت. چه‌ند بوونی یاسایه‌ك گرنگه‌ بۆ یادكردنی زاكیره‌ی رووداوێكی مێژوویی یان گروپێك له‌ پێناو هێشتنه‌وه‌یان له‌ یاده‌وه‌ریماندا و شكۆداركردنیان، ئه‌وه‌نده‌ش یاسایه‌كی دی پێویسته‌ بۆ سزادانی ئه‌وانه‌ی سوكایه‌تی به‌ زاكیره‌كه‌ ده‌كه‌ن. سوكایه‌تیكردن به‌ زاكیره‌ جۆری زۆره‌، له‌ هه‌موویان ترسناكتر ئه‌وانه‌ن‌ كه‌ له‌ ژێر پاساوی زانست و ڕه‌خنه‌ و وتنی ڕاستیه‌وه‌ بیانوو بۆ دوژمن و بكه‌ری تاوانه‌كان‌ داده‌تاشن.

موجاهیدنی خەلق ڕێكخراوێکی بێ پشت

بڕوا کەمال

لەدوای هاتنە سەركاری محەمەد ڕەزا شاو دوابەدوای كۆتاییهاتنی جەنگی دووەمی جیهانی، چەندین پارت و ڕێكخراوی سیاسی لەسەر گۆڕەپانی سیاسی ئێراندا سەریان هەڵداو ڕۆڵی دیاریان گێڕا لە ڕوداوەكانی ئێرانی سەردەمی محەمەد ڕەزا شا، یەكێك لەو ڕێكخراوە سیاسی و ئایدۆلۆجیانەی كە لە پێش شۆڕشی گەلانی ئێران (1979) بەربەرەكانێی محەمەد ڕەزا شای دەكرد ڕێكخراوی موجاهیدینی خەلق بوو.

ئەوە ڤایرۆس بوو ئەم كارەى كرد!

پێشرەو محەمەد

تەواو لەوە دڵنیام هەركە ئەم كارەساتە تەواو بوو، ئابوورییناسانی بەرەى باڵادەست و دەسەڵاتداران بانگەشەی ئەوە دەكەن كە ئەم كارەساتە قەیرانێكی دەرەكیی بووە و هیچ پەیوەندیی بە درز و كەلەبەرە ناوەكییەكانی مۆدێلی بەرهەمهێنانی سەرمایەداریی و پێكهاتەى كۆمەڵایەتیی كۆمەڵگاوە نییە. ئەوە ڤایرۆس بوو ئەم كارەى كرد. ئەمە ئەرگومێنت و گوتەى ڕەوتی باڵادەست بووە دوای قەیرانی گەورەى ئابووریی 2009-2009 و هەروەها لە 2020یشدا دووبارە دەكرێتەوە.

نه‌وشیروان موسته‌فا له‌سه‌ر كاره‌ساتى هه‌ڵه‌بجه‌ چى وت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

د. ناسیح مه‌لا كه‌ریم به‌ده‌م خه‌یاڵی 32 ساڵ به‌ر له‌ ئێستا كه‌ له‌ جوانڕۆ بووم، له‌گه‌ڵ هه‌ندێ له‌ هاورێكانم له‌ دوای راپه‌ڕینی 13 - 5 - 1987 زانكۆمان به‌جێهێشت‌و ڕوومان له‌ ئاواره‌یی كرد، له‌ قه‌ره‌نتینه‌كه‌ی ماڵه‌وه‌مان وه‌ك هه‌ر هاونیشتیمانییه‌كیتر هاتوچۆم ده‌كرد، جار جاریش سه‌یری شاشه‌ی تیڤییه‌كان و كه‌ناڵی ( مه‌هاباد) م ده‌كرد، له‌ ناكاو بێویستی خۆم روخساری ناشیرینی ئه‌و بێژه‌ره‌ ئێرانیه‌ هاته‌ پێشچاوم كه‌ 32 ساڵ به‌ر له‌ ئێستاو له‌ 15 - 3 - 1988، ڕۆژێك پێش كیمیایبارنی هه‌ڵه‌بجه‌ - له‌ كاتی نیشاندانی دیمه‌نه‌كانی داگیركردنی هه‌ڵه‌بجه‌، ‌له‌ كه‌ناڵی ( شبكه‌ اول ) له‌ كه‌‌له‌ی سه‌ر هاواری ده‌كرد:" امروز روزی انتقام خورمشهر است".

پارتە نوێکەی باباجان و دۆزی کۆنی کورد لە تورکیا

دکتۆر جەبار قادر

دوای چەند مانگ لە چاوەڕوانی، عەلی باباجان دامەزراندنی پارتە نوێیەکەی، "پارتی دیموکرسی و پێشکەوتن"(DEVA) (Demokrasi ve Atılım Partisi)ی لە ١١ ئەم مانگەدا (ئازاری ٢٠٢٠) ڕاگەیاند. بۆ ڕاگەیاندنی دامەزراندنی پارتەکەشی هەمان ئوتێلی "بیلکەنتی" ئەنقەرەی هەڵبژارد کە کاتی خۆی "پارتی داد و گەشەپێدان"ی تێدا لە ٢٠٠١ ڕگەیاندرا. پارتەکەی ئەحمەد داودئۆغڵوش "پارتی داهاتوو یا پاشەڕۆژ" (Gelecek Partisi )هەر لە هەمان ئوتێل لە ١٣ دیسەمبەری ٢٠١٩ ڕاگەیاندرا.

دەسەڵاتداران دەیانەوێت چارەسەری سەرمایەداریی ڤایرۆس بكەن

پێشرەو محەمەد

ئێستا ئێمە دوو شتی گرنگ لە قەیرانی كۆرۆناڤایرۆسەوە فێربووین. یەكەم ئەوەیە كە داهاتوو لێرەیە. چەندین دەیە دەبێت خەڵك پێشبینیی ئەوەیان كردووە كە پرۆسەى كوێری كەڵەكەكردنی سەرمایە دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی كۆمەڵە كارەساتێكی زۆر مەترسیدار و تۆقێنەر. ئێستا ئاگركەوتنەوە گەورەكانی ئوستراڵیا و پەتای جیهانیی كۆرۆناڤایرۆس ئەوە دەردەخەن كە كارەساتەكان دەستیان پێكردووە.

بۆچی ئه‌م قه‌یرانه‌ داراییه‌ی ئه‌مڕۆ جیاوازه‌‌ له‌وه‌ی ٢٠١٤؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌ ٢٠١٤، هه‌رێمی كوردستان توشی قه‌یرانێكی دارایی پڕوكێنه‌ر بوو به‌ هۆی دابه‌زینی نرخی نه‌وت و شه‌ڕی داعش و ناكۆكیه‌ داراییه‌كانی له‌گه‌ڵ به‌غدا، له‌كاتێكدا حكومه‌تی عێراق به‌ هه‌مان ئه‌ندازه‌ قورسایی قه‌یرانه‌كه‌ی نه‌كه‌وته‌ سه‌رشان.

کۆرۆنا ڤایرۆس، کارەساتە هەرە گونجاوەکەی سەرمایەداری کارەساتە

پێشرەو محەمەد

لەم ديدارەدا، نائۆمی كلاین باس لەوە دەكات چۆن حكومەتەكان و نوخبەی جیهانیی، پەتای جیهانیی بۆ بەرژەوەندیی خۆیان خراپ بەكاردەهێنن. كۆرۆنا ڤایرۆس بەشێوەیەكی فەرمیی وەك پەتایەكی جیهانیی ناسراوە كە دە هێندەى ڤایرۆسی سارس، خەڵكی تووشكردووە. قوتابخانەكان، سیستەمەكانی زانكۆ، مۆزەخانەكان و تیاترەكان لە سەرتاسەری ویلایەتە یەكگرتووەكاندا دادەخرێن، و بەزوویی، لەوانەیە سەرجەمی شارەكانیش بگرێتەوە. پسپۆڕان هۆشداریی ئەوە دەدەن كە هەندێك خەڵك، ئەوانەى گومانی نەخۆشبوون بە ڤایرۆسەكەیان لێدەكرێت، كە بە ڤایرۆسی كۆڤید-19 ناسراوە، لەسەر ڕۆتینەكانی ژیانی ڕۆژانەیان بەردەوامن، لەبەر هەردوو هۆكاری ئەوەى هەم پیشە و كارەكانیان بڕێكی پارەى پێویستیان بۆ ناهێڵێتەوە و هەم شكستە سیستەماتیكانی نێو سیستەمی چاودێریی تەندروستییمان تەواو فرۆشراوە و بەتایبەت كراوە.

هەڵەبجە، وا هەڵمی بێ‌ كەسی دەیخنكێنێ‌!!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕۆژی چوار شەممە (16/3/1988ز) یەكێك لە ڕەشتترین و تاریكترین ڕۆژەكانی مێژووی مرۆڤایەتی، ئەو ڕۆژەی كە یەكێك لە گەورەترین و دڕندانەترین تاوانی مرۆیی دەرهەق بە گەلێكی ستەملێكراو و هەزاران هاوڵاتی سیڤیلی شارێكی (ئاشتیخواز، ئیسلامخواز، مرۆڤدۆست) ئەنجامدرا، (16/3/1988ز) ئەو ڕۆژەی دەسەڵات و سەركردە و مرۆڤە دیكتاتۆر و دڕندەكان ناسنامەی مرۆڤبوونی خۆیان دۆڕاند و ڕووی دڕندەكانی دارستانیان سپی كرد، ئەو ڕۆژە بۆ ئێمەی (هاوڵاتیانی شاری هەڵەبجە) ڕۆژی لەدەستدانی هەزاران كەسی ئازیز و جەرگ سوتانی هەزاران و ئاوارەبوونی دەیان هەزار و برینداربوون و بەركەوتنی هەزارانی دیكەبوو بە گازی ژەهراوی كیمیاوی و سیانید و خەردەل، ئەو ڕۆژە ئێمە و هەڵەبجەكەمان هەناسەمان لێ‌ سەنرایەوە و بێ‌ ڕەحمانە خنكێنراین، ژیانمان لێ‌ زەوت كرا، شیرینی ژیانمان لێ‌ تاڵ كر ا، ئازادیمان لێ‌ سەنرایەوە و ئاوارە و دەربەدەر و ماڵوێران كراین.

سه‌رۆكی تیمی رووبه‌رووبوونه‌وه‌ی كۆرۆنا له‌هه‌ڵه‌بجه‌: تا ئێستا له‌ پارێزگاكه‌ هیچ حاڵه‌تێكی توشبوو تۆمار نه‌كراوه‌

رەزوان زەڵمی

سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی پارێزگای هه‌ڵه‌بجه‌ی شه‌هید هاوسنوره‌ له‌گه‌ڵ وڵاتی ئێران، (كه‌ ئه‌مرۆ ده‌ناڵێنێ به‌ده‌ست بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا)، به‌ڵام تا ئێستا هیچ حاڵه‌تێكی تووشبو به‌ ڤایرۆسی كۆرۆنا له‌ پارێزگاكه‌ تۆمار نه‌كراوه‌.

بۆچی ده‌زگای پاراستن، به‌رپرسی پاسه‌وانه‌كانی ڕێباز حه‌ملانی دەستگیرکردووە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

به‌ تۆمه‌تی كاركردن بۆ ئیتلاعات و ده‌زگای زانیاری، لە لایەن دەزگای پاراستنی پارتییەوە، بەرپرسی پاسەوانەکانی ڕێباز حەملان، دەسگیر دەکرێت؟ ماوه‌ی نۆ مانگه‌ ده‌زگای پاراستنی پارتی، بەرپرسی پاسەوانەکانی وەزیری پێشووی دارایی، ڕێباز حەملانی دەستگیرکرووەو خوشكێكی دەستگیرکراوەکەش ده‌ڵێت، ئه‌و به‌ به‌ڵگه‌وه‌ سه‌لماندوومانه‌‌ ئەو تۆمەتانە نا ڕاستن و براكه‌م بە بێتاوان گیراوەو ئە‌شكه‌نجه دراوە.

شەمخانی داوا لە شیعەکانی عێراق دەکات کار بۆ مانەوەی عادل عەبدلمەهدی بکەن

محەمەد رەحمان

دوای ڕۆیشتنی عەلی شەمخانی، ئەمینداری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران، لایەنە شیعەکان لیژنەیەکی حەوت کەسییان پێکهێنا بۆ تێپەڕاندنی قەیرانی هەڵبژاردنی سەرۆک وەزیرانی نوێ لەژێر ڕۆشنایی خواستی ئێران بە مانەوەی عادل عبدالمهدی سەرۆک وەزیرانی دەست لەکارکێشاوە وەک سەرۆک وەزیران.

جه‌نگى سوپاى تارمایى

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

زۆرجار له‌دواى شه‌ڕه‌گه‌وره‌كان یاخود داستانه‌ جیهانیه‌كان كۆمه‌ڵێك چیرۆكى نهێنى ورده‌كارییه‌كانى شه‌ڕ و ناكۆكییه‌كان یاخود پلانه‌كان ئاشكرا ده‌بن كه‌ ده‌بنه‌ جێ سه‌رسوڕمانى مرۆڤ، له‌كاتى شه‌ڕى جیهانى دووه‌مدا ئه‌مریكا له‌رَێگه‌ى كۆمه‌ڵیك هونه‌رمه‌نده‌وه‌ به‌سه‌رپه‌رشتى ڕۆژنامه‌نوسێك به‌ئه‌نجامدانى چه‌ند چالاكیه‌كى هونه‌رى گه‌وره‌ترین سه‌ركه‌وتن به‌سه‌ر سوپاى نازییه‌كاندا به‌سه‌ر هیتله‌ردا تۆمار ده‌كه‌ن..

چیرۆکی کیمیایبارانکردنی هەڵەبجە لەزاری هاوشێوەکەی عودەیەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەتیف یەحیا یەکێک دەبێت لەهاوشێوەکانی عودەی کوڕە گەورەی سەدام حسێن و لەیاداشتەکانی خۆیدا بەناوی " من کوڕی سەدام بووم" باس لەزۆر ڕووداوی گرنگی ئەوسەردەمە دەکات و لەبەشێکی یاداشتەکانیدا باسی کیمیاباران کردنی هەڵەبجەو عەلی حەسەن مەجید دەکات.

هەڵەبجە قوربانی بوو یاخود کرایە قوربانی؟!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

یەکێک لە لایەنی نەگەتیفی کەسایەتی کورد لە بیرچوونەوەیە، بەڵێ ئێمە زاکیرەیەکی لاوازمان هەیە. بۆ مێژوو و وە بۆ ئەوەی ڕاستییەکان چەواشە نەکرێن و ڕاستییەکان وەک خۆی بنووسرێتەوە، لەیادی مەرگەساتی هەڵەبجەدا کۆمەڵێ ڕاستی دەخەمە روو.

بۆچی هێزە کوردییەکان لەگەڵ ئێراندا پلانی گرتنی هەڵەبجەیان داڕشت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەوە ڕوونە کە ڕژێمی بەعس یەکێک بوو لە دڕندەتریین و دیکتاتۆرترین رژێمەکانی دونیا! نوسینەکەمان پاکانە نییە بۆ تاوانەکانی بەعس! بەڵکو هەوڵدانە بۆ هەڵسەنگاندنی ڕووداوەکانی ئەو سەردەمە، خوێندنەوە و تێگەشتنە لە بڕیاری سەرکردایەتی سیاسی کورد! ‎بەنمونە کاتی بڕیاردان لەئازادکردنی هەڵەبجە! ئایا لەکاتی بڕیارێکدا چەندێک توانییویانە دەرئەنجامەکانی بخوێننەوە!

ڕاگه‌یاندنی باری له‌ناكاو بۆ كۆرۆنا چی ده‌گه‌یه‌نێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌ كاتی ڕوودانی كاره‌سات و كێشه‌ی ته‌ندروستی و بڵاوبوونه‌وه‌ی پاته‌ و نه‌خۆشی، زۆرینه‌ی كات گوێمان له‌ ڕاگه‌یاندنی ( باری له‌ناكاو) بووه‌، ئێستاش كه‌ په‌تای كۆرۆنا سه‌رانسه‌ری جیهانی گرتۆته‌وه‌، له‌ چه‌ندین شوێنی جیهاندا باری له‌ناكاو ڕاگه‌یه‌ندراوه‌، به‌ڵام هه‌ندێك كه‌س له‌وه‌یه‌ نازانێت ئه‌م وشه‌یه‌ واتای چی ده‌گه‌یه‌نێت.

پۆتین پرۆژه‌ یاسای مانه‌وه‌ی خۆی تا ساڵی 2036 ئیمزا كرد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڤلادیمێر پۆتین سه‌رۆكی ڕوسیا پڕۆژه‌ یاسایه‌كی تایبه‌ت به‌ گۆڕینی ده‌ستوری ئیمزا كرد، كه‌ به‌پێی پڕۆژه‌كه‌ ده‌توانێت بۆ ماوه‌ی 16 ساڵی دیكه‌ له‌ ده‌سه‌ڵات بمێنێته‌وه‌، به‌ڵام ئه‌م هه‌نگاوه‌ی پێویستی به‌ ڕه‌زامه‌ندی جه‌ماوه‌ر هه‌یه‌ و له‌ ڕاپرسیدا یه‌كلایی ده‌كرێته‌وه‌.

له‌وانه‌یه‌ دابه‌زینى نرخى نه‌وت، پادشاى سعودیه‌ بگۆڕێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌ژێر ئه‌و ناونیشانه‌ی سه‌ره‌وه‌ ئیگۆر سوبۆتین وتارێكی له‌ (نیزاڤیسیمایا غازیتا) بڵاوكرۆدته‌وه‌، كه‌ گومان ده‌خاته‌ سه‌ر نیازی محمد بن سه‌لمان بۆ ده‌ستگرتن به‌سه‌ر ته‌ختی پادشایی باوكیدا.

لە ۱۱ی ئازاردا، سەددام و مەلا مستەفا لەسەر چی ڕێکەوتن؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پاش چەند گەڕێكی گفتوگۆ، لەشەوی ۱۰ لەسەر ۱۱ی ۳ی ساڵی ۱۹۷۰ مەلا مستەفای بارزانی‌و سەددام حسێن، لە قوتابخانەكەی ناوپردان ڕەشنووسی ڕێكەوتننامەیەكیان واژۆ كرد، ئەو ڕێكەوتننامەیەی كە بە ڕێكەوتننامەی 11ی ئازار، یان بەیاننامەی ۱۱ی ئازار ناوی دەركرد.

چیرۆکی ئەو خێزانە کوردانەی لە سلێمانییەوە بۆ لیبیا ڕاگوێزران

گۆران قادر احمد

لە سەرەتای دەیەی كۆتایی سەدەی نۆزدەیەم، دەوڵەتی عوسمانی دەستی بە بەرنامەی ڕاگواستنی زۆرێك لە خێزانە كوردەكان كرد، بەشێوەیەك لە نیشتیمانی خۆیان هەڵیدەكەندن و لە لیبیا نیشتەجێی دەكردن، ئەمەش بۆ یەك ئامانج بوو كە بریتی بوو لە ڕێگە گرتن لە شۆڕشی كوردان و كۆنترۆڵ كرنی ئەو خێزانانە.

شه‌مخانی بۆچی هات بۆ عێراق؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌پڕدا عه‌لی شه‌مخانی له‌ گه‌رمه‌ی بڵاوبونه‌وه‌ی كاره‌ساتاویی ڤایرۆسی كۆرۆنادا گه‌یشته‌ به‌غدای پایته‌خت و له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی ده‌وڵه‌ت و حیزبه‌كاندا كۆ بوویه‌وه‌. وه‌ك له‌ میدیاكان باس كرا، باسی رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی تیرۆر و ئه‌م په‌تایه‌ و بڕیاری ده‌كردنی هێزه‌كانی ئه‌مریكا له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌ و هاوكاتیش باسی ناوچه‌كه‌ و دواپێشهاتنه‌كانیان كردوه‌.

شانزە ملیۆن کەس لە ئیتالیا قەرەنتین کران

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە هەنگاوێک دا بۆ ڕێگری کردن لە بڵاوبونەوەی زیاتری ڤایرۆسی کۆرونا. ئیتالیا نزیکەی شانزە ملیۆن کەسی کوارینتین یان قەرەنتین کرد ،

شۆڕشی ئه‌یلوولی ته‌مه‌ن ۱٤ ساڵ بە ۱٤ ڕۆژ هه‌ره‌سی هێنا

سه‌لاح سالار

‏ڕێككه‌وتننامه‌ی جه‌زائیر له‌ ڕۆژی هه‌ینی 6ی ئازاری 1975 له‌ شاری جه‌زائیری پایته‌ختی وڵاتی جه‌زائیر له‌ نێوان محه‌مه‌د ڕه‌زا په‌هله‌وی شای ئێران و سه‌دام حسێن جێگری سه‌رۆك كۆماری عێراق و به‌ ناوبژیوانیی هه‌واری بۆمیدیه‌ن سه‌رۆك كۆماری جه‌زائیر واژۆ كرا. ڕێككه‌وتننامه‌كه‌ خۆی ناوی (معاهدة الحدود الدولیة و حسن الجوار بین العراق و ایران)ـه‌، به‌ڵام دوایی به‌ناوی ڕێككه‌وتننامه‌ی جه‌زائیری 1975 ناسرا.

نەوشیروان مستەفاو مەسعود بارزانی دەربارەی لێخۆشبوون لە جاش و مستەشارەکان چیان بە یەکتر وت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ساڵێک بەر لە ڕاپەڕینی بەهاری ساڵی ۱۹۹۱، نەوشیروان مستەفاو مەسعود بارزانی، لە کۆبوونەوەیەکدا کە سەبارەت بە دەرئەنجامی داگیرکردنی کوەیت لە لایەن عێراقەوەو ئەگەری ئەنجامدانی ڕاپەڕین سازیان دابوو، دەربارەی مامەڵەی " بەرەی کوردستانی" لەگەڵ جاش و مستەشارەکاندا لە شاری کرماشان گفتوگۆ دەکەن. "

مێژووی دروستبوونی جەماعەتی دەعوە و ئیسلاح لەئێران

بڕوا کەمال

کەوتنی ئیمپڕاتۆریەتی عوسمانی کۆستێکی گەورەبوو دەبوو ئەوبۆشاییە گەورەیەی کەڕووخانی دەوڵەتی عوسمانی دروستی کردبوو پڕبکرێتەوە، لەو سەروبەندەدا کەسایەتیەکی مێژوویی وەک حەسەن بەننا لەقوڵایی هەستکردنی بەوبۆشاییە دەستیدایە دامەزراندنی گەوروترین ڕێخراوی ئیسلامی سەرانسەری لەجیهانی عەرەبی و ئیسلامیدا کەخۆی لەدامەزاندنی (ئیخوان موسیلمین )دا نمایشی دەکات، ئامانج لەدامەزراندنی ئەم ڕێخراوە جارێکیتر خستنەسکەو گێڕانەوەی دەوڵەتی ئیسلامی بوو.

ڕاپەڕین لە نێوان سەرکەوتن و شکستدا

تێكۆشەر حسێن

ڕاپەرین ڕابونێکی جەماوەری سەرتاسەری باشوری کوردستان بوو دژی ڕژێمی پێشووی عێراق، ڕاپەرینەکەش هاوکاتی کشانەوە وتێکشکانی سوپای عێراق بوو لەدوای جەنگی کەنداو.

ئەندامێكی پەرلەمانی ئێران: تەنها لە قوم 50 كەس بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەحمەد ئەمیر ئابادی ئەندامی پەرلەمانی ئێران، ئاشكرای كرد كە تەنها لە شاری قوم 50 كەس بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە، ڕاپۆرتەكەی وەزیری تەندروستیش وورد نەبووە.

تا 30 ساڵی دیكه‌ پله‌ی گه‌رمی به‌رز نابێته‌وه‌ و زه‌وی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ چاخی به‌سته‌ڵه‌كی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

زانایه‌كی گه‌ردوونی هۆشداری ده‌دات، كه‌ زه‌وی ڕووبه‌ڕووی كه‌شوهه‌وایه‌كی ساردی دژوار و به‌فربارین و زریان ده‌بێته‌وه‌، كه‌ بۆ ماوه‌ی 30 ساڵ به‌رده‌وام ده‌بێت، له‌و ماوه‌یه‌دا زه‌وی كه‌مترین چالاكی خۆر به‌خۆیه‌وه‌ ده‌بینێت، ئه‌و زانایه‌ ده‌ڵێت، ئه‌م كه‌شه‌ سارده‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ دروست ده‌بێت كه‌ خۆر ده‌چێته‌ قۆناغی (مت بوون- سڕبوون)ی سروشتی، ئه‌مه‌ش ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی خۆراك كه‌م ببێته‌وه‌ و پله‌كانی گه‌رما به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو له‌سه‌رانسه‌ری جیهاندا داببه‌زێت.

چین ئەمەریکا تۆمەتبار دەكات بەوەی کە لەپشت ڤایرۆسی كۆرۆناوەیە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

‎لە كاتێكدا ڤایرۆسی كۆرۆنا لە چەندین وڵاتدا بڵاو بۆتەوە و قوربانی لێكەوتۆتەوە، لە ناوەندە ڕاگەیاندنەكانیشدا باس لە سەرچاوەی ئەو ڤایرۆسە دەكرێت و پرسیاری ئەوە دەكەن" تۆ بڵێی ئامانجێكی لە پشتەوە بێت و ئێمە نەیزانین؟".

لەبری هاوسەرۆكی،كۆنسەی سەرۆكایەتی

هێمن باقر

هەرچەندە هەریەك لە بافڵ تاڵەبانی و لاهور شێخ جەنگی بە مەبەستی رازیكردنی، سەردانی كۆسرەت رەسوڵ عەلیان كرد،بەڵام بەپێی زانیاریەكانی دیبلۆماتیك كۆبونەوەكە بەبێ‌ هیچ ئەنجامێك كۆتایی هاتوە و تاڵەبانیەكان نەیانتوانیوە قەناعەت بە كۆسرەت رەسوڵ بكەن كە بە سیستمی هاوسەرۆكی رازی بێت.

كاریزمایه‌كى سیاسی له‌ ته‌نیشت خومه‌ینیدا

رەزوان زەڵمی

موفتى زاده‌ نه‌ سیاسییه‌ك بوو كه‌ پراگماتیانه‌ بۆ شته‌كان بڕوانێت، نه‌ عاریفێك بوو سوچى زوهد به‌رنه‌دات، موفتى زاده‌ پیاوێك بوو كۆكه‌ره‌وه‌ى ده‌یان سیفه‌تى لێكچوو بوو.

ئێران رازی نییە بەرهەم ساڵح ببێت بە سەرۆكی یەكێتی

هێمن باقر

دوای ئەوەی ماڵباتەكانی یەكێتی بەهۆی ڕێكنەكەوتنیانەوە لەسەر دابەشكردنی پۆستەكانی ناو یەكێتی بڕیاری هاوسەرۆكیاندا,ململانێكانی ناو ئەو حیزبە دەچنە قۆناغێكی نوێوە و بەرهەم ساڵحیش لە كێبەركێی سەرۆكایەتی كشایەوە،دوای ئەوەی ئێران یەكێتی ئاگاداركردەوە كە رازی نییە بەرهەم ساڵح ئەو پۆستە وەربگرێت.

چه‌كدارن به‌ڵام به‌ كڵاوی شینه‌وه‌... نهێنی دامه‌زراندنی میلیشیا نوێیه‌كه‌ی سه‌در

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

كڵاو شینه‌كان به‌ دواین زنجیره‌ له‌ گه‌شه‌پێدانی میلیشیاكانی موقته‌دا سه‌در ڕێبه‌ری ڕه‌وتی سه‌در داده‌نرێت، كه‌ له‌ ساڵی (2003)ه‌وه‌ به‌ ڕه‌نگ و شێوه‌ی جیا جیا ده‌ستی به‌ دامه‌زراندنی گروپی چه‌كداری هه‌مه‌جۆر كردووه‌.

سەرۆك كۆمار دەستپێشخەرییەك بۆ چارەسەركردنی قەیرانی ئێستای عێراق پێشكەش دەكات و ڕێبەرانی خۆپیشاندەرانیش بەشداری دەكات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تەها ئەمین ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەسەر لیستی یەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان ئاشكرای كرد، سەرۆك كۆماری عیراق لە داهاتوویەكی نزیكدا دەستپێشخەرییەكی نیشتیمانیی بۆ چارەسەركردنی قەیرانی سیاسی ئێستای وڵات پێشكەش دەكات.

پیاوە مەترسیدارەكەی ئێران... ئەمریكا شكستی هێنا و نەیتوانی لەگەڵ قاسمی سولەیمانیدا بیكوژێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

وتەیەكی باو هەیە كە دەڵێت:" شكست هەتیوە و سەركەوتن هەزار باوكی هەیە"،ئەم پەندە تەواو بۆ دوو ئۆپراسیۆنی ئەمریكا گونجاوە كە لە یەكێكیاندا سەركەوتنی بەدەستهێانە و لە دووەمیاندا شكستی هێنا،چونكە ماوەی زیاتر لە دوو هەفتەیە ڕاگەیاندنەكانی جیهان تیشك دەخەنە سەر ئۆپراسیۆنە سەركەوتووەكەی ئەمریكا كە بووە هۆی كوشتنی قاسمی سولەیمانی، كە ئەمریكا توانی لەگەڵ ئەبو مەهدی موهەندیس لە ئۆپراسیۆنێكی سەربازی سەركەوتوودا بیانكوژێت،بەڵام هیچ بەرپرسێكی ئەمریكی لە ماوەی دە ڕۆژدا وشەیەكی بەسەر لێویدا نەهات و باس لە كارێكی شكستخواردوویان بكات، كە نەیانتوانی هەمان شەو سەركردەی سێیەمی ئێران (عەبدولرەزا شەهلایی) بكوژن.

بۆچی یاسای چاكسازی شكاندن و موزەیفكردنی ئیرادەی چاكسازییە

هێمن باقر

سێ‌ حیزبەكەی دەسەڵات بەوجۆرەی كەلەسەری ڕێكەوتبون یاسای چاكسازیان تێپەڕاند،بەڵام دوای ئەوەی كە لەناوەڕۆكەكەی خۆی بەتاڵیان كردەوە. هەر لەبەر ئەمەشە دەكرێت یاساكە بە موزەیفكردن و كوشتنی ئیرادەی چاكسازی دابنرێت.

  دیسان پەرلەمان و پشتگوێخستنی یاسای خانەنشینی كەرتی تایبەت؟

ئاسۆ عەبدوللەتیف

هیچ نەبێت دەبوو، بە مۆبایلەكەی دەستیان و ئۆتۆمبیلەكەی ژێریان و پلیتی فرۆكەكانیان و تیڤیەكان و سیتی و شوقەو فەیس بووك و ئاڵوگۆڕی گەرمی نامە ناردنەكانیان، ئاگاداری ئەوە بوونایە خەڵكانێك هەن لەم وڵاتە ئێشكگرن و بەدیارتانەوە دانیشتوون لە ئۆفیس و ماڵەكانیان و دەنگیان بە ئێوە بەخشیوەو  بیست ساڵە لەژێر چەتری یاسا قورسەكانی كەرتی تایبەت كاردەكەن.

ابه‌شكردنی ئێراق بۆ سێ پارچه یاخود‌ چوار پارچه‌؟!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

زۆر له‌وانه‌ی ده‌رباره‌ی ئه‌گه‌ره‌كانی دابه‌ش بوونی ئێراق ده‌نووسن و داخێون، هه‌میشه‌ باس له‌ دابه‌ش بوونی ئه‌و‌ وڵاته‌ ده‌كه‌ن له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌تنیكی و ئاینزایی، واته‌ دابه‌شكردنی بۆ سێ پارچه‌، كوردو شیعه‌و سوننه‌!.

گۆڕان، محامى ده‌سه‌ڵاتێكى گه‌نده‌ڵ

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 هه‌ندێك له‌ به‌رپرسانى گۆڕان گردى زه‌رگه‌ته‌یان كردۆته‌ قه‌ڵاى به‌رگرى كردن له‌و حكومه‌ته‌ى كه‌وا له‌ماوه‌ى رابردوو خۆیان به‌دزو جه‌رده‌ ناویان ده‌برد.

دۆسیەی فڕۆکە ئۆکرانییەکە وەک دۆسیەی لۆکەربی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەشتی یەنایەرو پاش تێپەڕبونی پێنج رۆژ بەسەر کوژرانی قاسم سولەیمانی، فڕۆکەی گەشتیاری بیونگ ٧٣٧ ی سەربەکۆمپانیای فڕۆکەوانی ئۆکرانیا، کەوتە خوارەوە، سەرەتا وەک کەوتنەخوارەیەکی ئاسایی تەماشای ئەو ڕوداوە کرا

شەوی هێرشەكەی ئێران... لە كۆشكی سپی چی گوزەرا؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

كەناڵی (CNN)ی ئەمریكا لە ڕاپۆرتێكیدا،وتوێژی نهێنی بەرپرسانی باڵای ئەمریكای دوای هێرشە موشەكیەكەی ئێران بۆ سەر بنكەكانی ئەمریكا لە عیراق ئاشكرا كرد، هەروەها باسی لە كۆبوونەوەی سەرۆك و بەرپرسانی باڵای ئەمریكا كردووە، كە ئەگەر سەربازێك كوژرابێت چۆن وەڵام بدەنەوە،هەروەها ئەوەش ئاشكرا دەكات كە ترامپ وتارە ئامادەكراوەكەی دەستكاری كردووە،ئەمە جگە لەوەی باس لە پەیامێكی ئێران بۆ ئەمریكا دەكات، كە لە ڕێگای چەند وڵاتێكەوە ناردوویەتی .

لە پرۆژە یاساى چاکسازیدا هیچ گه‌ره‌نتییه‌كى تێدانییه‌ بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ى موچه‌ پاشه‌كه‌وتكراوه‌كان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دواى ئه‌وه‌ى حكومه‌ت و په‌رله‌مان له‌سه‌ر جێگیركردنى هه‌ردوو بڕگه‌ى كه‌مترین موچه‌ى خانه‌نشینى و دانه‌وه‌ى قه‌رزى فه‌رمانبه‌ران رێككه‌وتن و ئه‌نجومه‌نى وه‌زیرانیش په‌سه‌ندى كرد. پێشنیوه‌ڕۆى ئه‌مڕۆ، پێنجشه‌ممه‌، لیژنه‌ى یاسایى په‌رله‌مانى كوردستان دواین راپۆرتى خۆى له‌باره‌ى پڕۆژه‌ یاسایى چاكسازى پێشه‌كه‌شى ده‌سته‌ى سه‌رۆكایه‌تى په‌رله‌مانى كوردستان ده‌كات، وابڕیاریشه‌ هه‌ر ئه‌مڕۆ ده‌سته‌ى سه‌رۆكایه‌تى په‌رله‌مان دواین كۆبوونه‌وه‌ى خۆى له‌وباره‌یه‌وه‌ ئه‌نجامبدات.

فراكسیۆنى یه‌كگرتوو كۆمه‌ڵێك داتا رووبه‌رووى حكومه‌ت ده‌كاته‌وه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەختترین جۆرەکانی گۆڕین و چاکسازی ئەوەیە کە بە داتاو لۆجیك فشاری بۆ بکەیت چونکە پشوو درێژی و پرۆفێشناڵی و بوێری دەوێت. ئەمە ھەندێک لەو زانیارانەی حکومەتی ھەرێم خۆیەتی کە دامانه‌تێ و بۆمان سەلماندن کە دەتوانن زیاتر لە ١٠٠ ملیار دینار مانگانەی بەھەدەردراو بگێرنەوە و ٢٠٠ ھەزار گەنجی بێکاری پێ دابمەزرێنن و کەمترین مووچەی خانەنشینی لە ٤٠٠ ھەزار دینار کەمتر نەھێڵن.

ده‌خیله‌كه‌ی د. هه‌ڤاڵ و كاردانه‌وه‌ی خه‌ڵكی 

گۆران قادر احمد

د. هه‌ڤاڵ ئه‌بو به‌كر پارێزگاری سلێمانی به‌وه‌ ناسراوه‌، كه‌ كه‌سێكی ڕه‌وانبێژه‌ و بۆ قسه‌ كردن له‌سه‌ر بابه‌ته‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و ئاینیه‌كان په‌كی ناكه‌وێت و هه‌ندێك جار وه‌ك شاعیر وشه‌كان ڕێك ده‌خات، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا هه‌موو كات به‌خت یاوه‌ری نه‌بووه‌،له‌ هه‌ندێك بۆنه‌ و چاوپێكه‌وتندا قسه‌كانی ئامانجی نه‌پێكاو كاردانه‌وه‌ی لێكه‌وێته‌وه‌، كه‌ گرنگترینیان ژماره‌ی كاره‌كانی و وتیه‌كی له‌ شاری سنه‌ و دواین قسه‌شی دروستكردنی ده‌خیله‌یه‌ك بوو.

ئەو کەسایەتییە ترسناکەی، حزب اللەی عێراقی دامەزراند کێیە؟

گۆران قادر احمد

ئه‌بو مه‌هدی موهه‌ندیس، دامه‌زرێنه‌ری كتائیبی حزبوڵڵای عیراق، له‌ڕووی دامه‌زراندن و ڕاهێنانه‌وه‌ مێژوویه‌كی درێژی له‌ كاركردن له‌گه‌ڵ میلیشیا ئێرانیه‌كاندا هه‌یه‌، ئه‌مه‌ش وایكردووه‌ كه‌ ببێته‌ ڕاوێژكاری قاسم سوله‌یمانی فه‌رمانده‌ی فه‌یله‌قی قودسی سوپای پاسدارانی ئێران.

لەسەردەمی مەحویدا چەند كەسێكی تر ناویان مەحوی بووە

دلێر عەبدوڵا

لەسەردەمی مەحوی شاعیری گەورەی كوردا، دەیان كەسی تر هەبوون كە هەمان ناو و نازناوی ئەو شاعیرەیان هەبووە، یەكێك لەوانە كەسێك بووە كە رێگرو جەردە بووەو خەڵكی ئەوكاتی دوچاری كێشەو گرفت كردۆتەوە.

بارزانی ئومێدی بە ئومێد خۆشناو هەیە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 بۆ ئامادەسازی بۆ هەڵبژاردنەكانی داهاتووی پەرلەمانی عێراق و هەرێمی كوردستان پارتی دیموكراتی كوردستان سەرقاڵی خۆرێكخستنەوەی حیزبییە لە هەولێر، لەو چوارچێوەیە بە فەرمانی مەسعود بارزانی سەرۆكی ئەو حیزبە ئەحمەد كانی بەرپرسی لقی دووی بە ئومێد خۆشناو سەرۆكی فراكسیۆنی پارتی لە پەرلەمانی كوردستان دەگوڕێ‌.

ئه‌وانه‌ى پارتى ناوى نابوون، گرووپى 16ى ئۆكتۆبه‌ر ده‌نگى یه‌كه‌مى حزبه‌كه‌یان بوون

رەزوان زەڵمی

به‌قه‌ولى پارتى، ئه‌و گروپه‌ى كه‌ تۆمه‌تبار بوون به‌ 16ى ئۆكتۆبه‌ر، ئه‌مرۆ ده‌بنه‌ ده‌نگى یه‌كه‌مى حزبه‌كه‌یان و ئه‌ندام په‌رله‌مانێكى پێشووى حزبه‌كه‌ش ده‌ڵێـت: بارزانى پێى خۆش بێت یان نا ده‌بێت قبوڵیان بكات.

كۆنگره‌ى 8ى یه‌كگرتوو.. نه‌وه‌ی سێیه‌م له‌ده‌مووچاوه‌ دووباره‌كان نیگه‌رانه‌

رەزوان زەڵمی

به‌هۆی كێبركێی نێوان كاندیده‌كان بۆ ئه‌مینداری یه‌كگرتوو و كێبركێی نێوان نه‌وه‌ی نوێ و به‌ته‌مه‌نه‌كانی حزبه‌كه‌، كۆنگره‌یه‌كی گه‌رم و گوڕ چاوه‌ڕوانی یه‌كگرتوو ده‌كات.

بۆچى پارتى له‌ كۆنگره‌ى یه‌كێتى ده‌ترسێـت‌؟

رەزوان زەڵمی

به‌هۆكارى هاتنه‌پێشه‌وه‌ى ئه‌نتى پارتییه‌كانى نێو یه‌كێتى و به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ كه‌وتنى دۆست و نزیكه‌كانى، پێ ناچێت كۆنگره‌ى یه‌كێتى بۆ پارتى دڵخۆشكه‌ر بێت.

یەكێتی لەسەردەمی كودەتای نەوەی سێیەمی تاڵەبانیەكاندا

هێمن باقر

كۆنگرەی یەكێتی بەشێوەیەكی دراماتیكی و زۆر بەخێرایی دەچێتە پێشەوە،خاڵی سەرنج راكێش تیایدا كەوتنی یەك لەدوای یەكی سەرە گەورەكانی حەرەسی قەدیم و دەسەڵاتی رەهای گەنجانی نێوبنەماڵە دەسەڵاتدارەكانی ئەو حیزبەیە.

پێش ترامپ، سێ سه‌رۆكی دیكه‌ی ئه‌مریكا ڕووبه‌ڕووی له‌كارلادان بوونه‌ته‌وه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

به‌ زۆرینه‌ی 230 ده‌نگ و له‌ به‌رامبه‌ر به‌ 197 ، ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی ئه‌مریكا بڕیاری دا كه‌ سه‌رۆك دۆناڵد ترامپ ڕه‌وانه‌ی دادگای ئه‌نجومه‌نی پیرانی بكات و لێپرسینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ بكرێت.

رائد جوحی سەرۆكوەزیرانی داهاتووی عێراق

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای پەسەندكردنی دەستلەكاركێشانەوەی عادل عەبدولمەهدی سەرۆكوەزیرانی عێراق ماوەیەكی كەم لە بەردەم بەرهەم ساڵح سەرۆككۆماری عێراق ماوە، بۆ راسپاردنی كەسێك بە پێی ماوەی دەستووری.

دوگى مه‌ڕ له‌ مه‌رزه‌كان حه‌شر ده‌كات

رەزوان زەڵمی

چه‌ند به‌رپرسێكى نمره‌ یه‌ك و دیارى‌ زۆنى سه‌وز، له‌پشت هێنانى دوگى مه‌ڕو هێلكه‌ى به‌سه‌رچوون،  كه‌ به‌زه‌برى هێز له‌ خاڵه‌ سنوورییه‌كانى هه‌رێمه‌وه‌ ڕه‌وانه‌ى خواروى عێراقى ده‌كرێت.

ڕوبەڕوبونەوەی ئامۆزاكان ئەگەرێكی بەهێزە

هێمن باقر

كەمتر لە دوو هەفتە ماوە بۆ كۆنگرەی یەكێتی و تادێت تای کۆنگرە بەرزتر دەبێتەوە. یەكێتی لەژێر فشاری رێكخستنەكاندا بڕیاریدا تەنها دوو هەفتە كۆنگرە دوابخرێت،بەبێ‌ ئەوەی خۆی بۆ ئەو پرۆسەیە ئامادە كردبێت.

ئەو ڕۆژنامەنوسەی لە ئامێزی دایكیدا تیرۆركرا

رەزوان زەڵمی

 ئه‌و فیشه‌كانه‌ی ئاراسته‌ی سنگ و سه‌ری كاوه‌ كران، هه‌ندێكیان به‌ر له‌چكه‌ ره‌شه‌كه‌ی سه‌ری دایكی كه‌وتن، تا ئه‌و راده‌ی دایكی گوتی: خۆزگه‌ هه‌موویان به‌رمن ده‌كه‌وتن و من ده‌كوژرام.

تێزی خاک و کورد

د.سەردار عەزیز

لە نوسینی پێشودا باسی تێزی دیموکراسی و کێشەکانیمان کرد. لەم نوسینەدا باس لە تێزی خاک دەکەین. ئایا ئەگەر دیموکراسی بونی وڵاتانی ناوچەکە سەختە، جودابونەوە یان هەبونی خاک یان تیرەتۆری بژاردەی ئاسانترە؟

ناوه‌ڕۆكی رێككه‌وتنی هه‌رێم و به‌غدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

شانده‌ی هه‌رێمی كوردستان دوای دوو ڕۆژ له‌ ئه‌نجامدانی گفتووگۆی چڕ له‌باره‌ی پرسی پشكی هه‌رێم له‌ بودجه‌ی عێراق، به‌شێك له‌ شانده‌كه‌ی هه‌رێم گه‌ڕانه‌وه‌ له‌سه‌ر پشكی هه‌رێمیش له‌ بودجه‌ی ساڵی داهاتووی عێراق گه‌یشتوونه‌ته‌ ڕێككه‌وتن.

عادل عه‌بدولمه‌هدی ڕۆیشت و كێشه‌كانه‌كانی عیراق مانه‌وه‌

گۆران قادر احمد

عیراق پێش حكومه‌ته‌ ته‌مه‌ن كورته‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی ڕووبه‌ڕووی چه‌ندین كێشه‌ بۆته‌وه‌، ئه‌و كێشانه‌ كه‌ڵه‌كه‌ بووی 16 ساڵه‌ی ڕابردووی حومكڕانی عیراقن و سه‌رجه‌م كابینه‌كانی حكومه‌تیش به‌رپرسن له‌ دروستبوونی ئه‌و كێشانه‌ و چاره‌سه‌رنه‌كردنیان. له‌ به‌شی یه‌كه‌مدا به‌ ئامار تیشكمان خسته‌ سه‌ر گه‌نده‌ڵیه‌كانی عیراق پێش كابینه‌كه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی.

عادل عەبدولمەهدی پیاوێكی لاواز بوو

بڕوا کەمال

سەبارەت بەبارگرژی‌و ئەو بارودۆخەی کە ئیستا لەعێراقدا هەیە، دكتۆر مەحمود عوسمان سیاسەتمەداری کورد بۆ " دیبلۆماتیک مەگەزین" دەدوێت‌

عوسمان خان لە خەونی تەقاندنەوەی توالێتەوە بۆ شەڕە چەقۆ

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای نیوەرۆی رۆژی هەینی رابردوو خەڵكی سەرقاڵی وێنەگرتن و كەیفسازی بوون لە سەر پردی لەندەن كە هەر دوو بەشی شارەكە بە یەكەوە دەبەستێتەوە لە سەر رووباری بەناوبانگی تایمز لە ناكاو گەنجێك بە چەقۆ پەلاماری خەڵكیدا لە ئەنجامدا دوو كەسی كوشت و سێ دیكەی بریندار كرد، بەڵام خەڵكی زوو پەلاماریاندا و بە زەویاندادا تا هێزەكانی پۆلیس گەیشتنە شوێنی رووداوەكە و تەقەیان لە هێرشبەرەكە كرد.

تیرۆرکردنی ئۆزال و کێشه‌ی کورد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

که‌ گه‌ڕامه‌وه‌ ئه‌نقه‌ره‌، موجازه‌فه‌یه‌کی زۆر گه‌وره‌ له‌ژیانمدا ده‌که‌م، ئه‌ویش به‌ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌ی کورد بۆ هه‌میشه‌یی. تورگوت ئۆزال بۆ ئه‌حمه‌دی کوڕی دوو ڕۆژ پێش کوشتنی_ ئیشق ئه‌بادی پایته‌ختی تورکمانستان.

جەنابی وەزیری پەروەردە کەمێک لەسەرخۆت..!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

كاتێك كە كابینەی نۆیەمی حوكمەتی هەریەمی كوردستان پێکهێنرا منیش وەك هەموو هاو نیشتمانیەكی ئەم وڵاتە چاوم لەسەر TV یە كان بوو ئەو دوعا دوبارەو بێ ئەنجامەم دەوتەوە كە (28) سالَە هەموو تاكێكی ئەم وڵاتە دەیڵێتەوە .

دواى كپكردنى خۆپیشاندانه‌كانى ئێران، عێراقیش هه‌مان رێگه‌ ده‌گرێته‌به‌ر

رەزوان زەڵمی

پێده‌چێت ئیدى حكومه‌تى عێراقى ئۆقره‌ى نه‌مابێت، و بیه‌وێت له‌ڕێگه‌ى سیناریۆیه‌كه‌وه‌ ته‌واوى هێزه‌ ئه‌منییه‌كانى بخاته‌ حاڵه‌تى ئاماده‌باشى و ده‌ستكراوه‌یان بكات بۆ كپكردنى خۆپیشاندانه‌كان.

هەڕەشەکانی ئەردۆغان پەیوەندییەکانی تورکیاو یەکێتی ئەوروپا بەرەو کوێ دەبات؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە نوێترین لێداونیدا ئەردۆغان بە شێوەیەکی ئاشکرا هەڕەشەی ناردنی پەنابەرو گەڕاندنەوەی جیهادیە ئیسلامیەکانی بۆ وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا کرد.

٩ ژماره‌ چاره‌نوسازه‌که‌ی ئێران له‌ چوار ده‌یه‌ی ڕابردوو

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لێره‌دا ده‌مه‌وێت به‌کورتی له‌سه‌ر دیارترین خۆپیشاندانه‌کانی ئێران له‌ چل ساڵی ڕابردوودا بنوسم.

بەدواى بەدیلى عادل عەبدولمەهدیدا دەگەڕێن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تەنها 45 ڕۆژ لەبەردەم عادل عەبدولمەهدی ماوە،بۆ ئەوەی ئەگەر لە ئەنجامدانی چاكسازییەكان سەركەوتوو نەبوو، متمانەی لێوەربگیرێتەوە.

گۆڤاری "  فۆرن پۆلەسی" ئەمه‌ریکی: ڕووسیا كۆنترۆڵى نه‌وت‌و گازى عێراق‌و كوردستانى كردووه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

گۆڤاری " فۆرن پۆلەسی" ئەمه‌ریکی ڕاپۆرتێکی هەردوو ڕۆژنامەنووس " ڤیرا مۆرۆنۆڤا و محەمەد حسێنی" بڵاوکردۆتەوە کە باس لە زیادبوونی هەژموونی ڕووسیا لەعێراقدا دەکات، سەرەڕای ئەو خۆپیشاندانە بەردەوامانەی کە بووەتە ھۆی دڵەڕاوکێی وەبەرهێنەرانی بیانی.

سلێمانی وەک شاری ئەدەب: دەرفەت و ئالنکاری

د.سەردار عەزیز

کاتێک دەیڤد شوک لە سلێمانییەوە ڕۆشت بۆ شاری مانچیستەر، ئەوەی لە خەیاڵدا نەبوو کە هەوڵی ئەوەبدات کە سلێمانی بکاتە شارێکی دانپیانراو لە لایەن یونسکۆوە لە بواری ئەدەبدا. بەڵام ئەو بە ئەدەبی دەڤەرەکە شارەزا بوو.

مامۆستا ئاینییه‌كه‌ى كه‌ركووك: سه‌ردانى مه‌یخانه‌كانیش ده‌كه‌م

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

شه‌وان سه‌ردانى گازینۆو كافتریاو چاخانه‌كان ده‌كات‌و باسی ئیسلامیان بۆ ده‌كات‌و په‌یامه‌ ئاینییه‌كان به‌ گه‌نجان ده‌گه‌یه‌نێت، مامۆستا ئه‌حمه‌د كه‌ركوكى كه‌ وتاربێژى مزگه‌وتى "شۆراو"ه‌ له‌كه‌ركووك، باسله‌وه‌ ده‌كات كه‌ سه‌ردانى مه‌یخانه‌كانیش ده‌كات‌.

ناكۆكی توند لە نێوان بەرهەم ساڵح و عەبدولمەهددیدا دروست دەبێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەپێی هەواڵی میدیا عێراقییكان ناكۆكی توند لە نێوان بەرهەم ساڵح سەرۆك كۆماری عێراق و عادل عەبدولمەهدی سەرۆك وەزیراندا ڕویداوە.

یاسایى چاكسازى گیرفانیى كێ ده‌بڕێت؟ ده‌سه‌ڵاتداران یاخود موچه‌ خۆران..؟

خالید عه‌بدولكه‌ریم

دواى پێكهێنانیى كابینه‌ى نۆ پارتى بۆ سود وه‌رگرتن له‌و كاته‌ى كه‌ له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌ پێدرابوو و گۆڕانیشى له‌به‌رده‌ستدایه‌ بۆ پینه‌ كردنى پلانه‌كانى، ده‌ستكارى یاساكه‌ى كرد و به‌كه‌یفى خۆى چۆنى بیه‌وێت ئه‌و یاسایه‌ جێ به‌جێ ده‌كات.

لەناو گۆڕاندا چى دەگوزەرێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

نارازییەکانى خوار گردەکە، پێشوازى لە پێکهێنانى لیژنەى سزادانى کەسە گەندەڵەکانى نێو بزووتنەوەکە دەکەن، و پێیان باشە کوڕەکانى نەوشیروان موستەفاش بگرێتەوە.

مردن ئەڕای کۆبانێ

بڕوا کەمال

داستانی بەرگریری‌و خۆڕاگری شەرەڤانانی کۆبانێ، هەموو جیهانی سەرسام کردو وایکرد کە ڕۆژنامەنوسانی نێودەوڵەتی خۆیان بچنە جەنگەکەوەو هەموو ئەو خۆڕاگری و قارەمانێتییە بەچاوی خۆیان ببین و پاشان لەشێوەی یاداشت، یان چیرۆک بینوسنەوە.

خۆپیشاندانه‌كانی عیراق و ئێران چه‌ندين خاڵی هاوبه‌ش كۆیان ده‌كاته‌وه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ترسی ده‌سه‌ڵاتدارانی ئێران بوو به‌ڕاستی ،دوای ئه‌وه‌ی خۆپیشاندانه‌كانی عیراق و لوبنان گه‌یشته‌ تارانی پایته‌خت و زۆرینه‌ی شاره‌ گه‌وره‌كانی ئه‌و وڵاته‌ی گرته‌وه‌، هه‌روه‌ها به‌هۆی ئه‌م خۆپیشاندانانه‌وه‌ تاكو ئێستا چوار كه‌س به‌ ته‌قه‌ی هێزه‌ ئه‌منیه‌كان كوژراون و 12ی دیكه‌ش برینداربوون.

خۆپیشاندانه‌كانی ئێران هه‌ر به‌ هه‌رزانكردنه‌وه‌ی نرخی سوته‌مه‌نی ده‌وه‌ستێت؟

گۆران قادر احمد

حكومه‌تی ئێران له‌ بڕیارێكی چاوه‌ڕوان نه‌كراودا نرخی سوته‌مه‌نی به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو به‌رزكرده‌وه‌، ئه‌مه‌ش ناڕه‌زایی و كاردانه‌وه‌ی هاوڵاتیانی له‌سه‌رانسه‌ری وڵاتدا لێكه‌وته‌وه‌ و پێشبینیش ده‌كرێت خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تیه‌كان سه‌رانسری ئێران بگرێته‌وه‌.

ئه‌ندازیارى سه‌ركوتكردنى خۆپیشاندانه‌كان له‌هه‌رێم و به‌غا له‌یه‌كده‌چن..!

خالید عه‌بدولكه‌ریم

له‌دوێنێى شه‌وه‌وه‌ حكومه‌تى عێراق و هێزه‌ نادیاره‌كانى پشته‌وه‌ى به‌چڕوچڕى سه‌رقاڵى جێ به‌جێ كردنى پلانه‌كه‌ى قاسم سوله‌یمانین بۆ سه‌ركوتكردن و كۆتایهێنان به‌ خۆپیشاندان و ناڕه‌زایه‌تیه‌كانى به‌غا و چه‌ند شارێكى تر.

عیزەت شابەندەر ئەفەندییەكەی كەڕادە ، كلیلی دەرگا داخراوەكانە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

رەخنە لە هەمو لایەك دەگرێت كەچی پەیوەندی و هێلی گەرمی لەگەڵ هەموویان هەیە، لە هەناوی حیزبی دەعوە هاتۆتە دەرەوە كەچی سەركردەكانی دەعوە بە درۆزن و بێ‌ دین وەسف دەكات.

د.عه‌لی قه‌ره‌داغی بۆ دیپلۆماتیك: ئه‌سته‌مبوڵ مه‌رجی ئه‌وه‌ی تێدا نییه‌، ببێته‌ پایته‌ختی ئابوری ئیسلامی

رەزوان زەڵمی

هه‌رچه‌نده‌ كه‌سایه‌تییه‌كی جیهانی و كاریگه‌ره‌،وەك كوردێك لە جیهانی ئیسلامیدا ناوبانگێكی جیهانی هەیە، به‌ڵام  لەناوخۆی كوردستاندا ڕوبەڕوی رەخنەی نه‌یاره‌كانی بۆتەوە و بەوە تۆمەتباری دەكەن هاوسۆزی هەیە لەگەڵ حكومەتی توركیادا.

جوله‌كه‌كانى سلێمانى خاوه‌نى چ پیشه‌یه‌ك بوون؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

کوردە جوولەکەکان، ئەو هاوڵاتییە کوردانەن کە ئێستا لە ئیسرائیل ژیان بەسەر دەبەن و لە ناوەڕاستی سەدەی رابردودا لە بەشە کوردییەکانی عێراق و ئێران و تورکیا ژیانیان بەسەر بردوەو پاش دروستبونی دەوڵەتی ئیسرائیل، بەرەو ئەو وڵاتە کۆچیان کردووە.

هۆشیار زێباری رەخنە لە هەڵوێستی ئەمریكا و سیستانی دەگرێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هۆشیار زێباری ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان و وه‌زیری پێشووتری ده‌ره‌وه‌ی عیراق ڕایده‌گه‌یه‌نێت كه‌ هه‌ڵوێستی عه‌لی سیستانی مه‌رجه‌عی باڵای ئاینی ده‌رباره‌ی خۆپیشاندانه‌كانله‌گه‌ڵ به‌یاننامه‌كه‌ی كۆشكی سپی، وا له‌ خۆپیشاندانه‌كان ده‌كه‌ن زیاتر توندوتیژانه‌تر بن.

سیستانی لە ڕوانگەی نەوشیروان مستەفاوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌ سه‌ره‌تاوه‌ ئه‌مه‌ریكاو زۆر له‌ هێزو كه‌سایه‌تی‌ سیاسی‌ عیراق ئه‌یانوویست به‌ زویی‌ ده‌ستورێ‌ بۆ عیراق بنوسرێ‌. له‌ زۆر وڵات و له‌ عیراقیشدا ئه‌مه‌ پێشینه‌ی‌ مێژویی‌ هه‌بوو.

ئیندپندنت: ئایا سیستانی و سه‌در ده‌ستبه‌رداری خۆپیشانده‌ران بوون؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕۆژنامه‌ی ئیندپندنت ڕۆژی یه‌ك شه‌ممه‌ له‌ ڕاپۆرتێكیدا ده‌پرسێت،چی ده‌بێت ئه‌گه‌ر عه‌لی سیستانی مه‌رجه‌عی باڵا و موقته‌دا سه‌در ڕێبه‌ری ڕه‌وتی سه‌در ده‌ستبه‌رداری جوڵه‌ ناڕه‌زایه‌تیه‌كانی عیراق بووبن، كه‌ ڕووبه‌ڕووی توندوتیژیه‌كی زۆری حكومه‌ت بوونه‌ته‌وه‌، ئاماژه‌ به‌وه‌ش ده‌كات كه‌ خۆپیشانده‌ران له‌ مه‌یدانی ته‌حریر له‌لایه‌ن هێزه‌ ئه‌منیه‌كانه‌وه‌ گه‌مارۆ دراون.

بۆچی ئێران له‌ هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ی عیراق ده‌ترسێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕۆژنامه‌ی (لۆریان لۆجۆر) له‌ ڕاپۆرتێكیدا تیشكی خستۆته‌ سه‌ر دۆخی عیراق و داوای هه‌ڵبژاردنی پێشوه‌خته‌ له‌و وڵاته‌دا،ئاماژه‌ به‌وه‌ش ده‌كات ئه‌گه‌ر ئه‌و هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانیه‌ ئه‌نجام بدرێت، ئه‌وا ئێران له‌م كاته‌دا زیانمه‌ندی یه‌كه‌م ده‌بێت، چونكه‌ ئێستا له‌ عیراقدا دژی گه‌نده‌ڵی و بێ كاری و ده‌ستوه‌ردانه‌كانی ته‌هران خۆپیشاندان ئه‌نجام ده‌درێت.

به‌ره‌و كۆنگره‌ى یه‌كێتیى

سەرتیپ قەشقەیی

بڕیاروایه‌ له‌ 7ی كانونی یه‌كه‌می مانگى داهاتوو چواره‌مین كۆنگره‌ی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان ئه‌نجامبدرێت كه‌ پێده‌چێت كۆنگره‌یه‌كی بچووككراوه‌ بێت و ته‌نیا هه‌زار ئه‌ندام به‌شدری تیادا بكه‌ن.

سوپایەك لە تیرۆریستان لەژێر فەرمانی توركیادا

گۆران قادر احمد

روپە ڕادیكاڵەكانی سوریا كە زیاتر لە 30 گروپی توندڕەون و پێشتر لەناو داعشدا بوون یان هاوكاریان بوون، ئێستا بە فەرمانی سوپای توركیا لەژێر ناوی ( سوپای نیشتیمانی سوریا) یەكیان گرتوە و شەڕی هێزەكانی سوریای دیموكرات دەكەن ،ئەم گروپانە چەندین تاوانیان لە كوشتن و ڕفاندن و تیرۆر و دزی و تاڵانی دژ بە هاوڵاتیانی مەدەنی ئەنجامداوە.

پلانه‌كانی ئێران له‌ عیراقدا... هۆشداری كوده‌تا ده‌درێت!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هه‌رچه‌نده‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی عیراق زۆر به‌ توندی ڕووبه‌ڕووی خۆپیشانده‌ران بونه‌ته‌وه‌و تاكو ئیچستا زیاتر له‌ 280 خۆپیشانده‌ر كوژراون و سه‌دانی دیكه‌ش برینداربوون، به‌ڵام خۆپیشاندانی عیراق ڕۆژ به‌ ڕۆژ له‌ فراوانی به‌رده‌مدایه‌.

چی له‌ ڕێكه‌وتنامه‌ی ئه‌تۆمی ئێران و وڵاتانی 5+1 ماوه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئێران ڕۆژی سێ شه‌ممه‌ ڕایگه‌یاند كه‌ له‌ به‌ندێكی دیكه‌ی ڕێكه‌وتنامه‌ی ئه‌تۆمی نێوان ئێران و وڵاتانی زلهێزدا ده‌كشێته‌وه‌ كه‌ له‌ ساڵی 2015 له‌ ڤییه‌نا له‌سه‌ری ڕێكه‌وتوون.

ئه‌ردۆگان چۆن چوویه‌ ژێر باڵى پۆتین؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سیاسەتی ناڕێکی ئەمریکاو چوونی ئەردۆگان بۆ ژێر باڵی پوتین، وایکردووە ڕووسیا گرەوەکە بباتەوە.

بۆچی ئیدارەی ترامپ ئێستا كوشتنی بەغدادی ئاشكرا دەكات؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕۆژی 27ی ئۆكتۆبەری 2019 دۆناڵد ترامپ سەرۆكی ئەمریكا ، كوشتنی ئەبو بەكر بەغدادی خلیفەی داعشی لەئۆپراسیۆنێكی هەواڵگریدا لە ناوچەی ئیدلب لە باكوری خۆرئاوای سوریا ڕاگەیاند.

ئێمە لەکام سیستم و حوکمڕانی ئەترسین لەدەستمان بچێت ؟!

پەیمان عیزەدین

لەو کاتەوەی دەنگی هەموارکردنی دەستوری عیراق و گۆڕینی سیستمی پەرلەمانی بۆتە داوایەکی ڕونی خۆپیشاندەرانی عیراق ، ترسێکی نامۆ بەشێک لە هاوڵاتیانی هەرێم و زۆربەی پارتە سیاسیەکانی گرتوە،

بۆ شوێنگره‌وه‌ی عادل عه‌بدولمه‌هدی، عامری و سه‌در له‌ ئێرانن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕۆژنامه‌ی (العرب)ی سعودی ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌ بڵاوی كرده‌وه‌، كه‌ موقته‌دا سه‌در ڕێبه‌ری ڕه‌وتی سه‌در و هادی عامری ڕێبه‌ری هاوپه‌یمانێتی فه‌تح به‌ جیا سه‌ردانی ئێرانیان كردووه‌، مه‌به‌ستی سه‌ردانه‌كه‌شیان بۆ گفتوگۆ و تاوتوێ كردنی قه‌یرانی عیراق و خۆپیشاندانه‌كانی ئێستایه‌.

حکومەت و باجى خۆڵ و خاشاک

خالید عه‌بدولكه‌ریم

ئه‌مڕۆ سه‌رۆكایه‌تی شاره‌وانی سلێمانی بڕیاریدا پاره‌ی خۆڵ و خاشاكی ماڵان مانگانه‌ له‌هاوڵاتیان وه‌ربگرێت بەوپێەی بڕیارەکە پێشتر حکومەت دەریکردووە و لەئێستاش بەدواوە دەچێتە بواری جێ بەجێ کردنەوە.

عه‌بدولفه‌تاح مۆرۆ: ئیسلامه‌یه‌كان له‌ خوێندنه‌وه‌ی واقع هه‌ڵه‌یان كردووه‌

ئیسحاق عەلائەدین

"عه‌بدولفه‌تاح مۆرۆ" جێگری سه‌رۆكی بزوتنه‌وه‌ی ڕاپه‌رینی تونسی، باسله‌وه‌ ده‌كات كه‌ دواكه‌وتوویی جیهانی ئیسلامی گه‌وره‌تره‌ له‌ ته‌رككردنی نوێژو حیجاب نه‌كردنی ئافره‌ت‌و ده‌شڵێت:" جیهانی ئیسلامی دواكه‌وتووه‌، چونكه‌ ناتوانێت پارێزگاری له‌ به‌ها ئه‌خلاقیه‌كان بكات، ئه‌و به‌ها ئه‌خلاقیانه‌ی پارێزگاری له‌ مافه‌كانی خه‌ڵك و كه‌رامه‌تیان ده‌كات".

یەكێتی دەچێتە بەرەی سەدرو خۆپیشاندەران بارزانی دەچێتە بەرەی ئێران و حەشد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە سەر خۆپیشاندانەكانی بەغداو پارێزگاكانی دیكەی عێراق پارتی و یەكێتی دەكەونە دوو بەرە بە هۆی هاوسۆزی بەرهەم ساڵح سەرۆككۆماری عێراق بۆ خۆپیشاندەران و جموجۆڵەكانی بۆ دەستلەكاركێشانەوەی حكومەتی عێراق

لوبنان... خۆپیشاندانی رۆمانسی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەرۆژی 17ی ئەم مانگەوە، هاوڵاتیانی بەیروتی پایتەخت پاشان شارەكانی دیكەی ئەو وڵاتە دەستیانكردوە بە خۆپیشاندان بەهۆی ئەو رەوشە ئابوریە سەختەی كە تیایدان، خۆپیشاندەران داوای دەستلەكاركێشانەوەی سێ سەرۆكایەتی ولاتەكەیان دەكەن.

سه‌گى سه‌ربازى، چى له‌باره‌یه‌وه‌ ده‌زانیت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەو سەگەی دۆناڵد ترامپ سەرۆكی ئەمریكا لە پای ڕۆڵی گەورەی لە كوشتنی ئەبوو بەكر بەغدادیدا ڕێزلێنانی پێبەخشی ،ئەوە حاڵەتێكی غەریب و شاز نەبوو،چونكە پێش ئەویش چەندین سەگی تر لەبەر هەمان مەبەست ڕێزلێنانیان پێبەخشراوە.

  هەڵە و کەم وکوریەکانی کاک نەوشیروان و گۆڕانەکەی ئێستا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای وەفاتی کاک نەوشیروان دەرفەتێک بۆ چەند هاوکارێک و پاشکۆکانیان کە ئیستا بە ئارەزوی خۆیان پرسی گۆرانکاری و چاکسازی بە ناوی بزوتنەوەی گۆڕانەوە ئاراستە دەکەن رەخسا تا ئیرادەی خۆیان بەسەر بزوتنەوەکەدا بسەپێنن.

ڕژێمه‌ شه‌ڕه‌نگێزه‌كان: داگیركارى به‌رده‌وامى هه‌یه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

داگیركارى توركیا زۆر ئاشكرایه‌. ده‌سه‌ڵاتدارانى تورك ئه‌مه‌ به‌ ئاشكرا ده‌كه‌ن، له‌به‌رچاوى هه‌موو جیهان په‌لامارى ڕۆژئاواى كوردستان ده‌ده‌ن. چۆن ئه‌مه‌ ڕووده‌دات؟

بۆچی ئه‌مریكا دەیەوێت بگەڕێتەوە بۆ سوریا؟

گۆران قادر احمد

سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكی ئه‌مریكا چه‌ندین جار پابه‌ند بوونی وڵاته‌كه‌ی خۆی دووپات كردۆته‌وه‌ به‌ كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی وڵاته‌كه‌ی له‌ سوریا، به‌ڵام پێشبینی ئه‌وه‌ ده‌كرێت سه‌رۆك ترامپ له‌ بڕیاره‌كه‌ی پاشگه‌زبووبێته‌وه‌ و ته‌نها پاشه‌كشه‌ی هێزه‌كه‌ی بۆ ئاڵوگۆڕ بووبێت و نه‌یه‌وێت له‌و وڵاته‌دا بچێته‌ ده‌ره‌وه‌.

مه‌رجه‌عیه‌تی باڵای عیراق له‌ ڕازی كردنی خۆپیشانده‌ران شكستی هێنا

گۆران قادر احمد

مه‌رجه‌عیه‌تی باڵای عیراق له‌ ڕازی كردنی خۆپیشانده‌ران شكستی هێنا له‌سه‌ره‌تای ئه‌م مانگه‌وه‌ شه‌پۆلێكی فراوانی خۆپیشاندان زۆرینه‌ی شاره‌كانی عیراقی گرته‌وه‌، توڕه‌یی و ناڕه‌زایی خۆپیشانده‌ران بۆ كه‌ڵه‌كه‌ بوونی شكستی سیاسه‌تمه‌دارانی ئه‌و وڵاتدا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ كه‌ 16 ساڵه‌ حوكمی عیراق ده‌كه‌ن، هه‌روه‌ها توڕه‌یی خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مجاره‌ قورسایی پیاوانی ئاینی تێپه‌ڕاند، كه‌ ڕۆڵێكی گه‌وره‌یان له‌ ئاراسته‌ كردنی شه‌قامدا ده‌بینی. ئه‌یاتولڵا عه‌لی سیستانی مه‌رجه‌عی باڵای عیراق، كه‌ كاریگه‌ریه‌كی زۆری روحی له‌سه‌ر مسوڵمانی شیعه‌ هه‌یه‌، ڕۆژی هه‌ینی داوای له‌ خۆپیشانده‌ران كرد كه‌ به‌ ئارامی داواكانیان بگه‌یه‌ننه‌ ده‌سه‌ڵاتداران، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌م داواكاریه‌ ڕۆژی یه‌ك شه‌ممه‌ خۆپیشاندانه‌كان فراوانتر بوون، خوێندكارانی زانكۆ و خوێندنگاكانیش له‌ شاری به‌غداد مانگرتنیان ڕاگه‌یاند. سیستانی له‌ به‌یاننامه‌كه‌ی ڕۆژی هه‌ینیدا ویستی ناوه‌ڕاستی دار گۆچانه‌كه‌ بگرێت،چونكه‌ له‌لایه‌ك داوای له‌ خۆپیشانده‌ران كرد به‌ هێمنی داواكانیان بگه‌یه‌نن، له‌لایه‌كی دیكه‌شه‌وه‌ داوای له‌ ده‌سه‌ڵاتداران كرد خۆپیشانده‌ران بپارێزن. خۆپیشانده‌رانیش ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ی سیستانیان به‌ جۆرێك له‌ هاوده‌نگی له‌گه‌ڵ وتاری ده‌سه‌ڵاتدارانی سیاسی لێكدایه‌وه‌، كه‌ سوورن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی داواكانی شه‌قام پشت گوێ بخه‌ن، كه‌ خۆی له‌ گۆڕینی ڕژێمی فه‌رمانڕه‌وا ده‌بینێته‌وه‌، له‌بری ئه‌مه‌ خۆیان به‌ قسه‌ كردن له‌سه‌ر تێكده‌ران ده‌دزنه‌وه‌،ئه‌وانه‌ی به‌ پیلانی ئه‌مریكا و ئیسرائیل و سعودیه‌ و ئیمارات خۆیان خزاندۆته‌ ناو خۆپیشانده‌رانه‌وه‌،به‌مه‌ش دابڕانێكی ته‌واو له‌ نێوان ده‌سه‌ڵات و خۆپیشانده‌ران دروست بووه‌. ئه‌م پێشڤه‌چوونانه‌ دوای سوربونی خۆپیشانده‌ران دێت له‌ شاری به‌غداد و شاره‌كانی دیكه‌، كه‌ فشاریان خستۆته‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات به‌وه‌ی داواكانیان جێبه‌جێ بكه‌ن،هه‌روه‌ها ئه‌مه‌ له‌كاتێكدایه‌ كه‌ هه‌وڵێك له‌لایه‌ن سیستانیه‌وه‌ پێشبینی ده‌كرێت، به‌وه‌ی به‌جۆرێك له‌ جۆره‌كان ده‌ستپێشخه‌ریه‌ك بكات،به‌ڵام فشارێكی وا نه‌كه‌وێته‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵات و له‌ به‌رامبه‌ریشدا جۆرێك له‌ سازشی ڕوكه‌شی بۆ خۆپیشانده‌ران بكات. به‌لام ئه‌وه‌ی ڕوونه‌، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ یه‌كێك له‌ داواكانی خۆپیشانده‌ران هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی میلیشیا چه‌كداره‌كانه‌، كه‌ بنیاتی بنه‌ڕه‌تیان حه‌شدی شه‌عبیه‌ و به‌ فتوایه‌كی سیستانی پێكهێنراوه‌. لێدوانێكی ئه‌بو مه‌هدی موهه‌ندیس جێگری ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبی ئه‌وه‌ ئاشكرا ده‌كات، كه‌ دڵه‌ڕاوكێیه‌كی زۆر له‌ نێوان میلیشیاكانی نزیك له‌ ئێران هه‌یه‌،ئه‌م دڵه‌ ڕاوكێیه‌ دوای ئه‌وه‌ هات، كه‌ ترس هه‌یه‌ توڕه‌یی خۆپیشانده‌ران درێژ ببێته‌وه‌ و ناكۆكی نێوان گروپه‌كان بگۆڕێت بۆ ته‌سفیه‌ی حساب. موهه‌ندیس له‌ كاتی به‌شداری له‌ پرسه‌ی (وسام العلیاوی) كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ فه‌رمانده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی و له‌لایه‌ن خۆپیشانده‌ره‌كانی میسانه‌وه‌ كوژراوه‌، ڕایگه‌یاند حه‌شدی شه‌عبی له‌ كاتێكی گونجاودا له‌ ژێر فه‌رمانی فه‌رمانده‌ی هێزه‌ چه‌كداره‌كاندا ده‌ستوه‌ردان ده‌كات. چاودێرێكی سیاسی عیراقی ده‌ڵێت: به‌شداری حه‌شدی شه‌عبی له‌ جه‌نگی دژی داعش و ڕزگار كردنی چه‌ند ناوچه‌یه‌ك ، واتای ئه‌وه‌ نیه‌ كه‌ عیراق بكه‌وێته‌ به‌رده‌ستیان وه‌ك (حزب الله لبنانی)كه‌ به‌ بیانووی ڕزگاركردنی باشووری لوبنان له‌ ئیسرائیل ئه‌مه‌ی كردووه‌. ئه‌و چاودێره‌ ده‌پرسێت، ئێستا چۆن سیستانی به‌رگری له‌ حه‌شد ده‌كات، دوای ئه‌وه‌ی حه‌شد و گروپه‌كانی دیكه‌ بوونه‌ هێزێك بۆ كوشتن و ترساندنی عێراقیه‌كان. عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیران، ئێواره‌ی شه‌ممه‌ و به‌یانی یه‌ك شه‌ممه‌ هه‌وڵی دا كۆتایی به‌ خۆپیشاندانه‌كان بهێنرێت، به‌ڵام ڕێكاره‌كانی ته‌واو پێچه‌وانه‌ بوونه‌وه‌، كاتێك فه‌رمانی به‌ ده‌زگای دژه‌ تیرۆر كرد، مه‌ترسیدارترین كه‌س ده‌ستگیر بكه‌ن، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش به‌شه‌قامه‌كاندا بڵاوو ببنه‌وه‌، ئه‌مه‌ش ترسی لای زۆرێك دروست كردوه‌، كه‌ ببێته‌وه‌ هۆی خوێنڕشتنێكی نوێ، به‌ڵام ئه‌و هێزه‌ هیچ ڕێكارێكیان دژ به‌ خۆپیشانده‌ران نه‌گرته‌ به‌ر، به‌ڵام هێشتا ترس هه‌یه‌ كه‌ بێنه‌ شه‌قام و به‌شداری له‌ خۆپیشاندانه‌كاندا بكه‌ن. هه‌روه‌ها سه‌رۆك وه‌زیران بۆ ئه‌وه‌ی كه‌شێكی ئاسایی بخوڵقێنێت داوای له‌ هه‌ردوو وه‌زاره‌تی په‌روه‌رده‌ و خوێندنی باڵا كرد كه‌ ڕێكاره‌كانیان توند بكه‌نه‌وه‌، به‌وه‌ی خوێندكار پێویسته‌ پابه‌ندی ده‌وام بین، به‌ڵام ئه‌مه‌ش پێچه‌وانه‌ بوویه‌وه‌ و خوێندكاران مانگرتنیان ڕاگه‌یاند و چوونه‌ ناو خۆپیشانده‌ران. خوێندكاره‌كان له‌ ناوچه‌ی (باب المعڤم) له‌ سه‌نته‌ری شاری به‌غدا، دروشمی ڕوخانی ڕژێمیان ده‌وته‌وه‌، هه‌روه‌ها ئاڵای عیراقیان به‌رزكردبووه‌ وه‌ و دروشمی ( ایران برا برا... بغداد تبقی حره‌)یان ده‌وته‌وه‌، كه‌ بریتی یه‌ له‌ داوای چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ی ئێران و ئازادبوونی به‌غداد له‌ میشلیا چه‌كداره‌كانی نزیك له‌ ئێران و ده‌ستهه‌ڵگرتنی ئه‌و وڵاته‌ له‌ كاروباری ناوخۆی عیراق. حارس حسن لێكۆڵه‌ری عیراقی ده‌ڵێت:" دیمه‌نی به‌شداری خوێندكاران له‌ خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مڕۆدا هیوایه‌كی زۆری پێبه‌خشیم، جا به‌شدارییه‌كه‌یان له‌ زانكۆ و خوێندنگه‌كه‌یان بێت یان چوونیان بۆ مه‌یدانه‌كان، هیوایه‌كی زۆری له‌سه‌ر هه‌ڵده‌چنرێت". ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد كه‌ خۆپیشاندانه‌كانی ئه‌مجاره‌ " له‌ دایك بوونی كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی مه‌ده‌نی نوێیه‌، كه‌ خۆی له‌ دیدگای نه‌وه‌ی پێشوو ڕزگار ده‌كات ، هه‌روه‌ها له‌ ترسی ده‌یه‌ی ڕابردوودا ناژین،بۆیه‌ ده‌یانه‌وێت به‌ ده‌ستی خۆیان چاره‌نوسیان دروست بكه‌ن". ئه‌و گه‌نجانه‌ شكستیان به‌ تیۆری پیلانگێری هێنا، چینه‌ به‌ته‌مه‌نه‌كانیشیان – به‌ بیركردنه‌وه‌ و ته‌مه‌نه‌وه‌- خسته‌ به‌رده‌م ته‌حه‌دایه‌كی گه‌وره‌، شیعه‌ هه‌ژموونی ڕۆشنبیری (له‌ عیراقدا) له‌ده‌ستدا، هیچی له‌به‌رده‌ستدا نه‌ماوه‌، ته‌نها ئه‌وه‌ نه‌بێت په‌نا بۆ توندو تیژی و تۆمه‌تی خیانه‌تكردن به‌رێت. سه‌رچاوه‌كان ده‌ڵێن، زۆرینه‌ی فه‌رمانده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی نیگه‌رانن، هه‌ست ده‌كه‌ن جێنفوزیان له‌ عیراقدا كه‌وتۆته‌ مه‌ترسیه‌وه‌، ئه‌مه‌ش واته‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌وه‌یه‌ له‌ به‌كارهێنانی توندوتیژیه‌كانی دژ به‌ خۆپیشانده‌ران به‌شداری بكه‌ن. چاودێران ده‌ڵێن پێكدادانه‌كه‌ی رۆژی شه‌ممه‌ی باشووری عیراق كه‌ له‌ نێوان گروپه‌ چه‌كداره‌كانی نزیك له‌ ئێران و خۆپیشانده‌رانی (سرایا السلام)ی موقته‌دا ئه‌لصدر ڕوویدا، وێنه‌یه‌كه‌ له‌ وێنه‌كانی ململانێی شیعه‌ و شیعه‌ له‌ نێوان خۆیاندا، كه‌ هه‌ردوو لایان مه‌به‌سیتیان به‌ده‌ستهێنانی ده‌سه‌ڵاته‌. ئێران به‌هیچ شێوه‌یه‌ك به‌ ئاشكرا ده‌ستی نه‌خسۆته‌ ناو خۆپیشاندانه‌كانی عیراقه‌وه‌، ته‌نها به‌ لێدوانی نیگه‌رانی له‌ سه‌رچاوه‌ی داواكاریه‌ نه‌بێت. عه‌باس موسه‌وی وته‌بێژی وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران ڕۆژی یه‌ك شه‌ممه‌ ڕایگه‌یاند، كه‌ ولاته‌كه‌ی " نیگه‌رانیه‌كی زۆری له‌سه‌ر ڕووداوه‌كانی ئه‌م دوایانه‌ی عیراق هه‌یه‌، كه‌بۆته‌ هۆی كوشتنی ده‌یان كه‌س و تێكدادانی موڵكی گشتی، نیگه‌رانیشن له‌ سه‌رچاوه‌ی داواكاریه‌كه‌ و زیادبوونی توندوتیژیه‌كان". وتیشی:" ته‌هران متمانه‌ی ته‌واوی به‌ حكومه‌ت و گه‌لی عیراق و مه‌رجه‌عیه‌ت هه‌یه‌، كه‌ ده‌توانن به‌سه‌ر كێشه‌كاندا سه‌ربكه‌ن" ئاماژه‌ی به‌وه‌ش كرد كه‌ ته‌هران به‌ وردی چاودێری دۆخه‌كه‌ ده‌كات و پشتگیری له‌ داواكانی خۆپیشانده‌ران ده‌كات، كه‌ مه‌رجه‌عی باڵا و سه‌رۆك وه‌زیران به‌ ئاشكرا دووپاتیان له‌سه‌ر كردۆته‌وه‌. به‌ پێی ڕاگه‌یاندنه‌كانی ئێران، ته‌هران داوای خۆپیشانده‌ران ته‌نها له‌ چاوی مه‌رجه‌عی باڵا و عادل عه‌بدولمه‌هدیدا ده‌بینێته‌وه‌،ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌رگیز سازش له‌سه‌ر شتێك ناكات كه‌ كاریگه‌ری له‌سه‌ر هه‌ژموونی خۆی له‌ عیراقدا هه‌بێت. له‌ كۆتایشدا موسه‌وی وتی: " ئێران هه‌ر له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندنه‌وه‌ی عیراقی نوێدا، له‌ هه‌موو دۆخه‌ هه‌ستیاره‌كاندا هاوكار و پاڵپشتی حكومه‌ت و گه‌لی عیراق بووه‌، توانی خۆشی بۆ وڵاتێكی دراوسێ و دۆست و برای خۆی خه‌رج كردووه‌". چاودێرانی عیراقی دووپاتی ده‌كه‌نه‌وه‌، به‌ڵی ته‌هران ئاماده‌یه‌ هه‌موو وزه‌ی خۆی له‌ عیراقدا خه‌رج بكات، به‌ڵام بۆ به‌دیهێنانی داواكانی خۆپیشانده‌ران نا، به‌ڵكو بۆ كپ كردنه‌وه‌یان و پاراستنی ڕژێمی فه‌رمانڕه‌وا.

نێچیرڤان بارزانی داوای چی له‌ سێرگی لاڤرۆڤ كرد؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تا ئێستا بەتەواوی لێکەوتەکانی بڕیارەکەی ڕۆژی ٦ی تشرینی یەکەمی تڕەمپ بۆ کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکاو هەڵکردنی گڵۆپی سەوز بۆ ئەردۆگان بۆ سەر باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا دەرنەکەوتووە.

تره‌مپ زۆر شتى نهێنى به‌ مه‌زڵوم كۆبانى وتووه‌

بڕوا کەمال

له‌م دیداره‌یدا له‌گه‌ڵ " دیبلۆماتیك مه‌گه‌زین"،  محه‌مه‌د پێنجوێنى، كاره‌كته‌رى سیاسى نزیك له‌ په‌كه‌كه‌، ده‌رباره‌ى ڕۆژئاواى كوردستان ده‌دوێت‌و ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ ترامپ له‌ ته‌له‌فۆنه‌كه‌یدا له‌گه‌ڵ مه‌زڵوم كۆبانێ، هه‌ندێك شتیى به‌و وتووه‌ كه‌ ئێستا كاتى نییه‌ كه‌ بڵاو بكرێنه‌وه‌.

بەغدادی چیدەکرد لە ناوچەی جێ نفوزی تورکیا؟؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ـ دواجار به‌غدادی مرد، ئه‌مه‌ ناونیشانی وتاری غینادی بیترۆڤه‌ له‌ نیزاڤیسیمیا غازیتا،كه‌ ده‌رباره‌ی كوشتنی به‌غدادی و ئاشكرا كردنی كوشتنه‌كه‌ له‌لایه‌ن سه‌رۆكی ئه‌مریكاوه‌ نوسیویه‌تی، هه‌روه‌ها ئاماژه‌ به‌وه‌ش ده‌كات كه‌ به‌غدادی له‌ناوچه‌یه‌كدا كوژراوه‌ كه‌ جێنفوزی توركیایه‌.

تیرۆریسته‌كان له‌ كوێن ؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چه‌ند هه‌ڵه‌ن ئه‌و ده‌زگا ده‌وڵه‌تیانه‌ی که‌، بۆ دۆزینه‌وه‌ی "تیرۆریسته‌کانی" سه‌له‌فیزمی ڕادیکاڵ، هه‌ر له‌ داعشه‌وه‌ تا دگاته‌ ئه‌لقاعیده‌، مزگه‌وته‌کان ده‌پشکنن، چاودێریی ئه‌کته‌ره‌ پابه‌نده‌ ڕیشداره‌کان ده‌که‌ن، به‌دواداچوون بۆ ئه‌و که‌سانه‌ ده‌که‌ن که‌ پێنج فه‌رزه‌ له‌ مزگه‌وتن، مه‌له‌ف بۆ ئه‌و چالاکوانانه‌ دروستده‌که‌ن که‌ له‌ کۆڕه‌ جه‌ماوه‌ریه‌کاندا ده‌رده‌که‌ون.

ئایا کورد ترەمپ ڕزگار دەکات؟

د.سەردار عەزیز

دەتوانین وەڵامی ئەم پرسیارە لە دوو ئاستدا بدەینەوە. یەکەم، کە بۆ خوێنەران زیاتر ئاشنایە ئەویش کوشتنی ئەبوبەکرد بەغدادی و کردنی ئەوە بە دەستکەوتی هەڵبژاردن. بەڵام، ئەم ڕوداوە سەرباری گەورەیی، هێندە کاریگەری نابێت لە سەر دەنگدەری ئەمریکی لە بەر دوو هۆکار، یەکەم، ئەوانەی کە بایەخ بە دونیا دەدەن، دەنگ بە ترەمپ نادەن، ئەوانەی دەنگدەری سەرسەختی ترەمپن دژ بە دونیان، خەڵکانێکی دژە جیهانگیریین، هەرچی لە هەر کوێ دەگوزەرێت جێگای بایەخ نیە لایان. بۆیە ئەم ڕوداوە هەتا ساڵی داهاتوو لە بیر دەچێتەوە، بە تایبەتی دەنگدەری ترەمپ لە خەڵکە ئاست نزمەکانن لە ئەمریکا.

ئه‌سه‌د پیاوێكى به‌ده‌ست گه‌وره‌كانه‌وه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

جارێكی دیكه‌ به‌شار ئه‌سه‌دی سه‌رۆك كۆماری سوریا توانی له‌ مانۆڕی زلهێزه‌كانی جیهاندا، ده‌ستكه‌وتێكی زۆر بچنێته‌وه‌،به‌شێوه‌یه‌ك به‌بێ ئه‌وه‌ی یه‌ك فیشه‌ك بته‌قێنێت توانی بگه‌ڕێته‌وه‌ هه‌موو شارو شارۆچكه‌كانی باكوری ڕۆژهه‌لاتی سوریا.

ئه‌حمه‌دی حاجی ڕه‌شید: ئه‌و سه‌ركرده‌ سیاسییانه‌ی ترسیان له‌خۆیان هه‌یه‌ عێراقیان جێهێشتووه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەحمەدی حاجی ڕەشید، ئەندامی پەڕلەمانی عێراق سەبارەت بەخۆپیشاندان‌و گرژییەکانی شارەکانی عێراق بۆ " دیبلۆماتیک مەگەزین" دەدوێت‌و ئاماژە بۆ ئەوە دەکات كه‌ خۆپیشاندانەكان توڕەیی و بێزاری خەڵکی عێراقه‌ لەم جۆرە دەوڵەت دارییەی کە لەعێراقدا ئەکرێت، ئاماژەش بەوە دەکات کە بەشێک لەسەرکردە سیاسییەکان به‌هۆی خۆپیشاندانه‌كانه‌وه‌ بەغدادیان بەجێهێشتوە.

تیمی قەناس بەدەستەكانی بەغدا كێ‌ بوون لەلایەن كێ وە سەرپەرشتی دەكران؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

خۆپیشاندان و نارەزاییەتییەكانی سەرەتای مانگی ئۆكتۆبەری عێراقییەكان لە دژی گەندەڵی و خراپی رەوشی خزمەتگوزاری تاوەكو ئێستا لە بەغدای پایتەختی عێراق و چەندین پارێزگای دیكەی بەردەوامی هەیە و تووندتیژی و كوشتنی خۆپیشاندەران بە گولە رەوشەكەی زیاتر ئاڵۆز كردووە.

ئه‌بوجیهاد هاشمى، تارماییه‌كى ترسناك له‌پشت رووداوه‌كانى عێراقه‌وه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ده‌سه‌ڵاتدارانی عیراق تاكو ئێستا ناسنامه‌ی ئه‌و كه‌سانه‌یان ئاشكرا نه‌كردووه‌، كه‌ به‌رپرسن له‌ كوشتنی 149 خۆپیشانده‌ر و بریندار كردنی 6000 كه‌سی دیكه‌، كه‌ له‌ میانه‌ی ناڕه‌زایه‌تیه‌ جه‌ماوه‌ریه‌كه‌ی سه‌ره‌تای مانگی ئۆكتۆبه‌ر دژی گه‌نده‌ڵی بۆ ماوه‌ی یه‌ك هه‌فته‌ خۆپیشاندانیان ئه‌نجامدا، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ په‌نجه‌ی تۆمه‌ت ئاڕاسته‌ی فه‌رمانده‌كانی حه‌شدی شه‌عبی ده‌كرێت،كه‌ له‌ ئێرانه‌وه‌ نزیكن، وه‌ك ئه‌بو زه‌ینه‌ب ئه‌للامی سه‌ركرده‌ له‌ كتائبی( حزب الله العراقی) كه‌ هاوكات به‌ڕێوه‌به‌ری ئه‌منی ده‌سته‌ی حه‌شدی شه‌عبیشه‌.

کوردەکان تەنیا فریشتەیەکن لەو پارچەیەی جیهاندا!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

زیاد لەسەد ساڵی تەواو بەسەر بەرهەمە پڕفرۆشەکەی کارل مەیدا تێدەپەڕێت: "بەناو کوردستانی شاخاوی'دا، کە ناوەرۆکەکەی دەربارەی سەرکێشییەکانی قارەمانێکی ئەڵمانییە بەناوی: کارا بین نیمسی. ئەم کتێبە جەماوەرییە پڕفرۆشە لەناوەندی ئەوروپادا جۆرە دیدێکی دەربارەی کوردستان بنیات نا ئەویش؛ کە (کوردستان)شوێنێکە جەنگی دەستەویەخەی دڕندانەی خێڵەکی، ڕاستگۆیییەکی ساویلکانە، هەستی شەرەفپارێزی، تیادا دەگوزەرێت هەروەها ئەفسانەسازن، خیانەتچین وە جەنگی بەردەوام و دڕندانە لەنێوانیاندا هەیە.تەقریبەن ئەمە کاریکاتێری بەربەریانەی ئەوانی دیکەیە لەچاوی شارستانیەتی ئەوروپییەوە.

چی گوزەراوەو چی دەگوزەرێت لە ڕۆژاڤا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەم بابەتە هەوڵدەدەم بە پشتبەستن بەو لێپێچینەوەیەی کە لیژنەی پەیوەندییەکانی دەرەوە لە کۆنگرێسی ئەمریکا دوێنێ لەگەڵ جێمس جێفری، نێردەی تایبەتی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ سوریا، کردی، کە ٢ سەعات‌و ٣٦ دەقە بوو، شرۆڤەی ئەو پێشهاتانەی لە ماوەی چەند حەفتەی ڕابردوو بکەم.

ئایا گەلەکۆمەیەکی نێودەوڵەتی لە ئارادایە؟

د.سەردار عەزیز

یەکێک لەو دیدە ڕەشبینانەی کە لە دونیای تێگەیشتنی کوردیدا ئامادەیە، دیدی گەلەکۆمەیە. جارێكی تر کورد ڕوبەڕوی گەلەکۆمەیەکی نێودەوڵەتی دەبێتەوە، ئەم دیدە ڕەگی هەیە لە ناخی کورددا بە هۆی سیاسەت و مێژو و دۆخی کورد، کە هەمیشە زەمینەی ئەوەی ڕەخساندوە کە زیاتر لە هێزێک دژی کۆبێتەوە.

مۆبایل و ئۆتۆمبێل سەری پەكەكە دەخوات؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئێوارەیەكی پایزی بێ‌ دەنگی سلێمانی رۆژی 15ی ئۆكتۆبەر خەڵك سەرقاڵی ژیانی ئاسایی خۆی بوو لە ناكاو لە بەرزاییەكانی ئەزمەڕ دەنگی تەقینەوەیەك بیسترا، وتەبێژی پۆلیسی سلێمانی راگەیاند لە ئەنجامی تەقینەوەیەك دوو كەس گیانیان لە دەستداوە،

25ى مانگ، له‌ عێراق چى روو ده‌دات؟

رەزوان زەڵمی

وڵاتى نێوان دوو رووباره‌كه‌، چاوه‌ڕوانى خۆپیشاندانێكى ملیۆنى ده‌كات له‌لایه‌ن ڕۆڵەکانییەوە، دیار نییه‌ چاره‌نووسى وڵاته‌كه‌ش به‌ره‌و چ لێوارێكى مه‌ترسیدار ده‌بات.

 ترەمپ پارەى بەکورد داوە؟

گۆران قادر احمد

كاتێك دۆناڵد ترامپ سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا بڕیاری كشانه‌وه‌ی هێزه‌كانی له‌ باكوری سوریا ڕاگه‌یاند، له‌ ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی واشنتندا ڕووبه‌ڕووی ڕه‌خنه‌یه‌كی توند بوه‌وه‌، تا گه‌یشته‌ ئه‌وه‌ی سه‌ركرده‌كانی پارته‌كه‌ی خۆشی ڕه‌خنه‌یان له‌م كاره‌ی گرت، بۆیه‌ دواتر ترامپ له‌ تۆڕی كۆمه‌ڵایه‌تی تویته‌ر چه‌ندین تویتی دژی كورد بڵاو كرده‌وه‌، كه‌ گرنكترینیان ئه‌وه‌ بوو كه‌ وتی له‌ به‌رامبه‌ر شه‌ڕكردنیان له‌ دژی داعش، واشنتن پاره‌یه‌كی زۆری به‌ كورد داوه‌.

كوشتنی به‌ كۆمه‌ڵ و ڕاگواستن...

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

به‌هۆی شكستی له‌ جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌مدا، ده‌وڵه‌تی عوسمانی ناچار كرا له‌ رۆژی 10ی ئابی 1920 ئیمزا له‌سه‌ر ڕێكه‌وتنامه‌ی سیڤه‌ر له‌گه‌ڵ وڵاتانی سه‌ركه‌وتوودا بكات،ئه‌و ڕێكه‌وتنامه‌یه‌ كه‌ له‌ شاری سیڤه‌ری فه‌ره‌نسا ئیمزا كرا بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی ڕووبه‌ری ده‌وڵه‌تی عوسمانی بوو، هه‌روه‌ها بۆ ئه‌وه‌ش بوو كه‌ ئه‌و ناوچانه‌ی لێبكرێته‌وه‌ كه‌ دانیشتوانه‌كه‌ی به‌ زمانی توركی قسه‌ ناكه‌ن، بۆیه‌ به‌ پێی به‌نده‌كانی 62و 64 له‌ به‌شی سێیه‌می ڕێكه‌وتنه‌كه‌دا مافی چاره‌ی خۆ نوسین و دروستكردنی ده‌وڵه‌تی كوردستان به‌ كورد درا.

باجی واتسئاپ چیه‌ كه‌ بۆتە هۆی توڕه‌ بوونی لوبنانیه‌كان؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای خۆپیشاندانه‌ فراوانه‌كه‌ی شه‌وی پێنج شه‌ممه‌ ، ڕۆژی هه‌ینی توڕه‌یی لوبنانیه‌كان گه‌یشته‌ ئاستی مانگرتنی گشتی ، ناڕه‌زایه‌تیه‌كه‌شیان ناونا (شۆڕشی واتسئاپ)

قاسمی سولەیمانی رێگربووە لە دەستلەكاركێشانەوەی عادل عەبدولمەهدی

گۆران قادر احمد

پێگه‌ی مۆنیته‌ری ئه‌مریكا ئاشكرای كرد، كه‌دوای هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانیه‌كه‌ی ساڵی 2018دا، عادل عه‌بدولمه‌هدی سه‌رۆك وه‌زیرانی ئێستا له‌لایه‌ن دوو هاوپه‌یمانی گه‌وره‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی فشار بۆته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ست له‌كاربكێشێته‌وه‌، فشاره‌كانیش به‌هۆی ئه‌و ناڕه‌زایه‌تیانه‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی كراوه‌ته‌وه‌ كه‌ له‌م مانگه‌دا زۆرینه‌ی شاره‌كانی عیراقی گرتبوه‌وه‌.

ئەو پیاوەی تۆمەتبارە بە كوشتنی خۆپیشاندەرانی عێراق

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕاپۆرتێكی ئاژانسی ڕۆیته‌رز ئاشكرای كرد، كه‌ قه‌ناس به‌ده‌سته‌كانی میلیشیاكانی عیراق كه‌ له‌ سه‌ربانه‌كانه‌وه‌ ته‌قه‌یان له‌ خۆپیشانده‌رانی عیراق كردووه‌ وبه‌هۆیه‌وه‌ زیاتر له‌ 100 خۆپیشانده‌ر كوژران و نزیكه‌ی شه‌ش هه‌زار كه‌سی دیكه‌ش برینداربوون. له‌ژێر فه‌رمانی سه‌ركرده‌یه‌كی حه‌شدی شه‌عبیدا بوون، كه‌ ناوی ئه‌بو زه‌ینه‌ب ئه‌للامیه‌.

پاش جۆن بۆڵتۆن، ئه‌مه‌ریكا چۆن مامەڵە لەگەڵ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەکات؟

محەمەد رەحمان

ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئەمه‌ریکی بە یەکێک لە گرنگترین دەزگاکان دادەنرێت کە سەرۆکی ئەمریکا لە بڕیارە سیاسی و ئەمنی و بڕیارەکانی تایبەت بە سیاسەتی دەرەوە پشتی پێ دەبەستێت.

روحوڵا زەم لەلایەن هەواڵگری عێراقەوە دەستگیركراوە و تەسلیمی ئێرانكراوەتەوە

هێمن باقر

چەند سەرچاوەیەكی باڵا لە دەوڵەتی عێراق بە بی بی سی فارسیان وتووە كە روحوڵا زەم رۆژنامەنوسی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی لە لایەن هەاڵگری عێراقەوە دەستگیركراوە و دواتر لە بەغدا تەسلیمی تیمێكی ئیتڵاعاتی ئێرانی كراوە.

عەلی حەمەساڵح: یاسای چاكسازی لەماوەی دوو مانگدا تێنەپەڕێت رێكەوتنی گۆڕان و پارتی جگە لە درۆیەكی گەورە هیچی تر نییە

هێمن باقر

100 رۆژ تێپەڕ دەبێت بەسەر پێكهێنانی كابینەی چوارەمی حكومەتی هەرێمی كوردستاندا و هێشتا یاسای چاكسازی نەهێنراوەتە پەرلەمان، كە بەڵینی سەرەكی بزوتنەوەی گۆڕان بوو لە كابینەی نوێدا.

توركیا هەناسەی ژیانەوەی بە داعش و تیرۆرستان دایەوە

گۆران قادر احمد

توركیا تاكو ئێستا سێ ئۆپراسیۆنی سەربازی لە سوریا ئەنجامداوە و برەوەی یەكەم لەم ئۆپراسیۆنانە گروپە تیرۆرستیەكان و داعش بوون،زەرەمەندی یەكەمیش كورد و هاوڵاتیانی سڤیل بوون، هەروەها ئۆپراسیۆنی ئەمجارە بە بەراورد بە ئۆپراسیۆنەكانی پێشووتر

لە نێوان ڕۆژئاواو قوبرسدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەمڕۆ ئەردۆگان ڕایگەیاند کە "ئۆپەراسیۆنەکانی تورکیا لە سوریا هاوشێوەی ئۆپەراسیۆنەکانی ئاشتی لە ساڵی 1974 لە قوبرس گرنگە".

رۆژئاوای کوردستان ، چی روویدا و چ دەبێ؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بێگومان سیاسەتی هەموو حیزبە کوردییەکان و لە نێویشیاندا پەکەکە و پەیەدە لە جێگای خۆیدا شایانی رەخنە و پێداچوونەوەن بەڵام ئەوەی بۆ رووداوەکانی ئەم دواییەی سوریا و هێرشی تورکیا دەگەڕێتەوە بابەتێکی تەواو جیاوازە. واتە دەمهەوێ بڵێم پەیەدە لەم قۆناغەدا هیچ بژاردەیەکی باشی لە بەردەمدا نەبوو ، بۆیە لە نێوان بژاردە خراپەکاندا عەقڵانیترین بژاردەی هەڵبژارد. دەنا پێم وا نیە کەس بتوانێ حاشا لەو بەرخودانە قارەمانانەیە بکات و ناوی خۆبەدەستەوەدانی لە سەر دابنێت.

توركیا له‌ یه‌ك ڕۆژدا 15 هه‌زار كوردی شه‌هید كرد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

به‌ به‌ستنی ڕێكه‌وتنامه‌ی لۆزان له‌ ساڵی 1923دا، توركه‌كان كۆمه‌ڵێك بڕگه‌ی ماده‌كانی ڕێكه‌وتنامه‌ی سیڤه‌ری ساڵی (1920)یان پێشێل كرد، كه‌ دوای شكستیان له‌ جه‌نگی جیهانی یه‌كه‌م به‌ڵێنیان دابوو پابه‌ندی ڕێكه‌وتنامه‌كه‌ ببن، كه‌ گره‌نتنی مافی چاره‌ی خۆ نوسین و دروستكردنی ده‌وڵه‌تێكی سه‌ربه‌خۆی كوردی له‌ خۆ گرتبوو.

ئایا هێرشی تورکیا بۆ سەر ڕۆژئاوای کوردستان دەبێتە ھۆی سەرھەڵدانەوەی داعش؟

محەمەد رەحمان

بە کورتی، بەشێوەیەک لە شێوەکان بەڵێ، ئەگەرێکی تەواو هەیە. گرووپە جیهادییەکانی وەک دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) و القاعدە لە دۆخی ئاژاوەو پەشێویدا گەشە دەکەن.

ئه‌وه‌ى به‌عسى سووریاو داعش پێیان نه‌كرا به‌رانبه‌ر به‌كورد، توركیا خه‌ریكه‌ ته‌واوى ده‌كات"

بڕوا کەمال

ئه‌بوبه‌كر هه‌ڵه‌دنى، ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى سه‌ركردایه‌تى یه‌كگرتووى ئیسلامى‌و ئه‌ندامى په‌رله‌مانى كوردستان، تایبه‌ت به‌ هێرشه‌كانى توركیا بۆ سه‌ر ڕۆژئاوایى كوردستان بۆ "دیبلۆماتیك مه‌گه‌زین" ده‌دوێت‌و ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌دات كه‌ دەستەی سەرۆکایەتی پەڕلەمان ئیرادەی نییە دانیشتنێك له‌سه‌ر هێرشه‌كانى توركیا بۆ سه‌ر ڕۆژئاواى كوردستان ئه‌نجام بدات.

بۆچی ترامپ دەڵێت كوردەكان لەو شەڕەدا یارمەتیان نەداین؟

هێمن باقر

دۆناڵد ترامپ سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمریكا لە چوارچێوەی كۆنگرەی رۆژنامەنوسیەكەی لەبارەی هێرشی سوپای توركیا بۆ رۆژئاوا و تۆمەتباركردنی بە خیانەتكردن لە كوردەكان رایگەیاند" كوردەكان لەجەنگی جیهانی دووەم یارمەتیان نەداوین، بەنمونە لە شەڕی نۆرماندیدا"

سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان: لە هیچ كەسێك قبوڵ ناكەم تەجاوز بكاتە سەر دەسەڵاتەكانم

ئیبراهیم عەلی

بەهیچ شێوەیەك لە هیچ كەسێك قبوڵ ناكەم تەجاوز بكاتە سەر دەسەڵاتەكانم، نە لە رابردوو نە ئێستاو نە لە داهاتووش ئەوە قبوڵ ناكەم، جێگری سەرۆكی پەرلەمانیش لەو جۆرە کەسایەتییانە نییە كە هەوڵی تەجاوزكردنە سەر دەسەڵاتەكانی من بدات.

                                له‌ سوێی ئازاری نیشتماندا  

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 مه‌له‌کوت نێره‌ یان مێ ، شه‌یتان هێنده‌ بچوکه‌ به‌کونی ده‌رزیدا ده‌چێت ،  یان زه‌به‌لاحیکه‌ ناتوانێت به‌هیچ ده‌رگایه‌کدا بڕوات ، ئه‌م جه‌ده‌لانه‌ به‌جۆریک واقیعی سیاسی و کۆمه‌لایه‌تی ڕۆمه‌ بیزه‌نتیه‌کانی دابه‌ش و داگیرکردبوو

میدیای گۆڕان راپۆرتێكی لەسەر مەسرور بارزانی سڕییەوە

هێمن باقر

سایتی knn زمانحاڵی بزوتنەوەی گۆڕان راپۆرتێكی رۆژنامەوانی لەسەر مەسرور بارزانی و ئاشتی هەورامی سڕیەوە.

عێراق وەک نموونەی دەوڵەتێکی شکستخواردو

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چەمکی "دەوڵەتی شکستخواردوو" لە سەرەتای نەوەدەکان لە وتاری نوێنەری ولایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لە نەتەوە یەکگرتوەکان لەسەروبەندی کۆکردنەوەی هاوکاری بۆ سۆماڵ سەری هەڵدا. یەکێک لە خەسڵەتەکانی دەوڵەتی شکستخواردوو بوونی ململانێ و تەنگژەی قوڵە، هەروەها مەترسی ململانێی توندی نێوان لایەنە ناکۆکەکانە.

  لەفەیسەڵەوە تا تاڵەبانی

بڕوا کەمال

 "لە فەیسەڵەوە تا تاڵەبانی" ، یەکێکە لەبەرهەمەکانی  نوسەر و توێژەر د. عادل باخەوان، ئەم کتێبە لەدوو توێ کتێبێکدا خۆی دەبینێتەوە قەبارەی کتێبەکە ١١٩ لاپەڕەیە و ساڵی ٢٠٠٦ ئەم کتێبەی بەچاپ گەیاندوە.

خۆنیشاندانه‌كانی به‌غداو ده‌رئه‌نجامه‌كانی له‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ۆڕانكاریه‌ پۆزه‌تیڤه‌كانی ئێراق، ئه‌گه‌ر له‌به‌رژه‌وه‌ندی خه‌ڵك بشكێته‌وه‌ ده‌بێته‌ هۆی سه‌رهه‌ڵدانی خه‌ڵك و دروستبوونی سه‌ركردایه‌تی مه‌یدانی نوێ، ئه‌و كاته‌ ئه‌و هێزانه‌ی له‌ ئارادان، به‌ هه‌موو ره‌نگه‌كانیانه‌وه‌ ده‌خرێنه‌ به‌رده‌م دادگای خه‌ڵك و به‌رپرسیاریه‌تی ئه‌و هه‌موو تاوان و گه‌نده‌ڵی و نادادپه‌روه‌ریه‌یان ده‌خرێته‌ ئه‌ستۆ.

بڕیارەكانی كۆبوونەوەی نائاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق

گۆران قادر احمد

ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق لە كۆبوونەوەی نائاسایی خۆیدا كە شەوی شەممە ئەنجامی دا،كۆمەڵێك بڕیاری گرنگی وەك هەنگاوی یەكەم دەركرد، كە تایبەتە بە وەڵامی داواكانی خۆپیشاندەران وئەو داوایانەی كە مەرجەعی باڵای ئاینی لە وتاری هەینیدا باسی كردبوون.

خه‌باتى شاخ، له‌ دیدى پێشمه‌گه‌رو ئه‌دیبێكه‌وه‌

بڕوا کەمال

لەم دیدارەدا لەگەڵ " دیبلۆماتیک مەگەزین" نوسەر وئەدیب و پێشمەرگەی شاخ پشکۆ نەجمەدین، لەسەر چەند وێستگەیەکی ژیانی‌و شۆڕشی ئەیلول و ڕووداوەکانی پاش نسکۆی شۆرش باس دەکات و پێیوایە کە ئەگەر مەلامستەفا کە بڕیاربەدەستی سەرەکی بووه‌، کەڵەوە کێشیشی کردبا، تەسلیم نەبووبا، دیسان کۆتاییەکەى، جگە لە تراژیدیایەکی خوێناوی هیچی دیکە نەدەبوو. 

ڕیکلام و درامابیانیەکان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

میدیا بەو دەستەڵاتە واقعیەیی کەهەیەتی دەتوانێت ڕۆڵ لەزۆر پرس و هاوکێشە بگێڕێت، کە هەندێک جار هیچ بەربەست و کۆتێک ناتوانێت هەژموونی خەفە بکات، لەهەندێک قۆناغدا میدیا وەک چەک و هێزێکی کاریگەر لەململانێکدا بەکارهاتووە، لەجەنگی ساردی دوو جەمسەری جیهانی سیستمی سۆسیالستی و سەرمایەداریدا میدیا و بانگەشە میدیاییەکان بەشێکی گرنگی لاسەنگخستنی سیستمی سۆسیالستی بوو,

خۆپیشاندانی هه‌ڕه‌مه‌كی و داواكاری هه‌مه‌ جۆره‌ بێ ئه‌نجام ده‌بێت

گۆران قادر احمد

دوای ئارامبوونی شه‌قامی عێراقی بۆ ماوه‌ی ساڵێك و چه‌ند مانگێك، جارێكی دیكه‌ شه‌قامی عێراقی جوڵه‌ی به‌ ئاڕاسته‌ی ناڕه‌زایه‌تی له‌ كاره‌كانی حكومه‌ت تێكه‌وتوه‌، خۆپیشاندانی ئه‌مجاره‌ جیاوازه‌ له‌ خۆپیشاندانی شاره‌كانی باشووری عیراق، كه‌ له‌ مانگی ته‌موزی 2018دا ئه‌نجامدرا، چونكه‌ ئه‌مجاره‌ له‌ پایته‌ختدایه‌ و دروشمی (گه‌ل ڕوخانی ڕژێمی ده‌وێت)ده‌ڵێنه‌وه‌، ئه‌مه‌ش واته‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خۆپیشانده‌ران جگه‌ له‌ داوا سه‌ره‌كیه‌كانیان كه‌ دابین كردنی خزمه‌تگوزاری و هه‌لی كار و ڕیشه‌كێش كردنی گه‌نده‌ڵیه‌، داوای ده‌ست له‌كاركێشانه‌وه‌ی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراقیش ده‌كه‌ن.

سلێمانی تەسلیم ناکەین

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەم ساڵ هەندێك رووداوی گرنگ روویاندا كە پەیوەندی راستەوخۆیان بە ئایندەی میدیایی كوردی و سلێمانیەوە هەبوو.

بودجەی هەرێم، دوای شەش ساڵ !

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حكومەتی هەرێم لەڕێگای وەزارەتی داراییەوە هەوڵ دەدات بۆ ساڵی دارایی (2020) بودجەی هەرێم ڕێكبخات و دوای شەش ساڵ حكومەتی هەرێم ببێتەوە بەخاوەنی بودجەی ساڵانە و هەوڵدەدرێت ببرێتە پەرلەمان و كوتلە پەڕلەمانیەكان گفتۆگۆی لەسەر بكەن و خەرجی و داهاتەكانی بودجە دیاری بكرێت و دەسەڵاتی جێبەجێكردن پابەندی یاساكە بكەن، پرسیارەكە ئەوەیە ئایا حكومەتی هەرێم دەتوانێت بودجەی هەرێم دابنێت؟!

ئایدۆلۆژیای " ئەزبەنی" و وەهمی نوێکردنەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

  زۆر سەیرە! پەیوەندی مرۆڤ و وەهم هێندە تۆکمەو تولانییە وەها بە مێشکا دێ، کە دەردێکی ئەبەدیبێ و هێزی خۆڕاپسکان لێی و خۆڕزگارکردن ئاستەم و نەکردەبێ.

ئیسلامی سیاسی کوردی : ژیان له پەراوێزەکاندا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بزوتنه‌وه‌کانی ئیسلامی سیاسی له‌ کوردوستان له‌سه‌ر دابڕانێکی ڕادیکاڵ و به‌رده‌وامیه‌کی ڕادیکاڵ کارده‌که‌ن. دابڕانێکی ڕادیکاڵ له‌ پرۆژه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌که‌ی ئیسلامیسم که‌ له‌لایه‌ن حه‌سه‌ن به‌ننا، سه‌ید قوتب، مه‌ودودی و خومه‌ینیه‌وه‌ تیۆریزه‌کرابو، پاشان به‌رده‌وامبونێکی ڕادیکاڵ له‌سه‌ر "کۆنسێرڤاتیسم"ی ئه‌خلاقی.

لەپشت پەردەی شۆڕشەوە چی گوزەرا ؟

هەژار جەمال

کتێبی لەپشت پەردەکانی شۆڕشی ئیسلامی ئێرانەوە بیرەوەریەکانی جەعفەری شەفیقزادەیە. فەرماندەی یەکەمی شۆڕشی ئیسلامی ئێران و زێڕەڤانی یەکەمی ئایەتولڵاخومەینیە. لەپاریسەوە بۆ تاران ، کتێبەکە لەتوتوێی ٢٣٠ لاپەڕەداچاپکراوە ، جەلیلی عەباسی کردویەتی بەکوردی ئەم کتێبە دیوە تاریکەکانی پشت شۆڕشی ئیسلامی ئێران و چۆنیەتی ڕۆخاندنی شامان بۆ ڕوون دەکاتەوە کە مرۆڤ سەری سوڕدەمێنێت کاتێک دەبینێت چۆن و بەچ شێوەیەک و بەهاوکاری کێ شۆڕش لەئیران سەردەکەویت و شا دەڕوخێت، گرنگە مرۆڤ ئاشنابێت بەدیوەشاراوەکانی ئەم شۆڕشە کەئێستا جیهان بەدەست شۆڕشگێرەکانەوە گیرۆدەیە.

مستەفا زەڵمی، له‌ حوجره‌وه‌ بۆ لوتكه‌ى زانكۆكان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پ. د. مستەفا زەڵمی له‌ بەهاری ساڵی 1924 لەگوندی زەڵمی سەر بەهەورامان لەپارێزگای هەڵەبجە لەدایكبووە، لەزۆربەی حوجرەكانی باشوورو رۆژهەڵاتی كوردستان لای زانا بەناوبانگەكانی ئەو سەردەمە زانستە شەرعییەكان دەخوێنێت‌و لەمانگی ئازاری ساڵی 1946 لەحوجرەكەی مەلای گەورەی كۆیە ئیجازەی مەلایەتی وەردەگرێت.

بۆچی شۆڕشگێڕان ده‌بن به‌ دیكتاتۆر؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 له‌وانه‌یه‌ وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌ زۆر كورت و ساده‌ بێت: دوورخستنه‌وه‌ی فه‌رمانڕه‌وا‌ كۆنه‌كان، پێویستی به‌وه‌ نیه‌، كه‌ نوخبه‌یه‌كی نوێ بهێنین و جیاواز بن له‌‌وان.

مەسرور بارزانی دەسەڵاتی وەزیرەكانی سنوردار دەكات

هێمن باقر

مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی كوردستان پلانێكی داناوە بۆ كۆكردنەوەی تەواوی دەسەڵاتەكانی ئەنجومەنی وەزیران لەدەستی خۆیدا لەڕێگەی دانانی كۆمەڵێك یاریدەدەرەوە.

لینینگراد شاری مردووخۆران

بڕوا کەمال

کاتێک مێژوودەخوێنیتەوە پڕیەتی لە ڕووداوی سەیرو دڵتەزێن ، بەتایبەتی کاتێک جەنگی جیهانی یەکەم و دووم ئەخوێنیتەوە زۆر ڕووداوی کارەسات ئامێزی تێدایە کە مرۆڤ توانای ئەوەی نیە بیخوێنێتەوە ، لەوکاتەدا پرسیار بۆدروست دەبێت دەبێت مرۆڤ ئەوەندە دڕندەبێت ، یەکێک لەو ڕووداوە سەریرو سەمەر و ترسناکانەی مێژووی جەنگی جیهانی دەخوێنیتەوە سەردەسوڕمێت لەوەی دەبێت ئەم ڕووداوە حەقیقەتی تێدابیت ، چونکە لە چیرۆکە خەیاڵاویەکان دەچێت بەلام کاتێک دەیخوێنێتەوە بۆت دەرئەکەوێت نەخەیاڵەو نەچیرۆک بەڵکو ئەمە ڕاستەیەو حەقیقەتە ئەویش چیرۆکی(شاری لینینگرادە) کە بەتەواوەتی ڕووداوەکانی ترساناکە بەڵام پڕیەتی لە ئازایەتو بەرخوودان.

زەیتونی عەفرین وەك یەكەم قوربانی داگیركاری

گۆران قادر احمد

دەشتایی وكێوەكانی شاری عەفرین، یەكێكن لە ناوچە بە پیتەكانی ڕۆژئاوای كوردستان، كە دانیشتوانەكەی بەهۆی ئەم گونجاوییەوە كشتوكاڵ دەكەن ،هەروەها بەخێوكردن و بەرهەمهێنانی زەتونیشیان كردووە بە كاری لە پێشینەیان و ڕێژەی 70%ی داهاتی دانیشتوانەكەی پێكدەهێنێت، بەڵام دوای داگیركردنی ئەو شارە لەلایەن توركیا و گروپە تیرۆرستیەكانەوە، ئێستا زەیتونی عەفرین بەتاڵان دەبرێت دارەكانیشی دەبڕدرێنەوە.

كۆتایی سەردەمی هێرۆخان؟

هێمن باقر

ئەمڕۆ داخستنی مۆزەخانەی ئەمنە سورەكە بەفەرمی و بۆماوەیەكی نادیار راگەیەندرا،داخستنی ئەو مۆزەخانەیە بەهۆی نەدانی موچەی كارمەند و نەبونی خزمەتگوزاری پێویستی رۆژانەیە ئەم رۆژانە لە سلێمانی، بەهۆی نەبونی بودجەوە هەموو دەزگایانەی لە هیرۆ ئیبراهیم ئەحمەدەوە نزیكن روبەڕوی داخستن و كێشەی مادی دەبنەوە.

ڕێكاره‌كانی دوورخستنه‌وه‌، مه‌ترسی بۆ ترامپ و دیموكراتیه‌كانیش دروست ده‌كات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

به‌ده‌ستپێكردنی ڕێكاره‌كانی له‌سه‌ركارلابردنی دۆناڵد ترامپ، ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ده‌كه‌وێته‌ ململانێیه‌كی توندی ناوخۆییه‌وه‌، به‌شێوه‌یه‌ك مه‌ترسی بۆ سه‌ر ترامپ و دیموكراته‌كانیش دروست ده‌كات، بێگومان وڵاتیش به‌ كۆتایی هاتنی واده‌ی سه‌رۆكی ئێستا ،له‌ڕووی یاساییه‌وه‌ ڕووبه‌ڕووی ئیفلیجی ده‌بێته‌وه‌.

ئایا هاوسه‌رگیرى میسیار حه‌ڵاڵه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

المسیار له‌سه‌ر وه‌زنی مفعاله‌ - صیغه‌ مبالغه‌ اسم الفاعل من سار یسیر سیرا ومسیرا، والمسیار هو: الرجل الكپیر السیر، واته‌ ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ زۆر ده‌ڕوات و هاتوچۆ ده‌كات، فنقول رجل مسیار وسیّار واته‌ پیاوی زۆر ڕۆشتوو زۆر هاتوو چۆكه‌ر، به‌ڵام هه‌ندێك له‌ لێكۆڵه‌ره‌وان ده‌ڵێن وشه‌ی میسیار وشه‌یه‌كی عامیه‌ به‌كار ده‌هێنرێت له‌هه‌رێمی نجد له‌ وڵاتی عه‌ره‌بستانی سعودیه‌ به‌مانای (الزیاره‌ النهاریه‌) واته‌ سه‌ردانیكردن به‌ڕۆژدا، بۆیه‌ به‌م جۆره‌ هاوسه‌رگیریه‌ ده‌وترێت میسیار له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پیاو به‌زۆری به‌ڕۆژدا سه‌ردانی خێزانه‌كه‌ی ده‌كات.

تێگەیشتن لەماناوچەمکی دیموکراسی 

بڕوا کەمال

زۆرجاروشەیەک بەرگوێمان دەکەوێت کە لەوانیە بەشێکی کەمان لێی تێبگەین و مان و مەبەستی ئەو وشەیە بزانین ئەویش وشەی ( دیموکراسیە) ، هەر وەڵاتێک ئەم چەمکەی تێدانەبوو ئەوە وەڵاتێکی خۆشگوزەران نیە و بەرو شکست دەڕوات ، بۆئەوەی لەماناو مەبەستی دیموکراسی حاڵیبین دەبێت شارەزای تەواوەتیمان هەبێت لەسەر مێژووی ئەم چەمکە لەچیەوە هاتوە؟ و دیموکراسی بۆخۆی چیە ؟ ئایە بە چ جۆرە سیستەمێک دەوترێی دیموکراسی بۆیە ئەوەی بەلای منەوە گرنگ بوو ئەم ماناو مەبەستی ئەم چەمکە ڕوون بکەینەوە .

برنارد لیڤی، عەرابی ریفراندۆم

هێمن باقر

هەرچەندە ئەو خۆی بە فەیلەسوفی مرۆڤدۆست و ئازادی و مافەكانی مرۆڤ دەزانێت ، بەڵام نەیارەكانی دەڵێن لەهەر جێگایەك برنارد لیڤی لێبوو نیشانەی ئەوەیە لەو شوێنە لافاوی خوێن هەڵدەستێت.

حکومەت بەسیاسەت نەک بەبڕیار بەڕێوەدەبرێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەگەر لەوڵاتێکدا کارەکانی حکومەت تەنها بەبڕیاردان بەڕێوەببرێ، بزانە کە سیاسەتێکی بەبەرنامەو پرۆگرامی نییە. بەسەیرکردنی کابینە یەکبەدوایەکەکان، دیمەنێکی باو لەدەستبەکاربوونی وەزیرەکاندا دووبارەدەبێتەوە: هەر وەزارەتە لەسەرەتای دەستبەکاربوونەوە کۆمەڵێ بڕیاردەدات.

ڕیفراندۆم لەقۆناغی پاش ڕیفراندۆمدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بۆقسەکردن لەسەر ڕیفراندۆم پێویستە دیلی ساتەوەختی ئەنجامدانی نەبین وبگوازینەوە بۆ ئێستا، ئێستایەك دووساڵ بەسەرئەنجامدانیدا تێپەڕیوە .

خۆپیشاندانه‌كانی میسر.... داواكاری ڕوون و داهاتوویه‌كی نادیار

گۆران قادر احمد

دوای چه‌ندین ساڵ له‌ بێده‌نگی و خامۆشی شه‌قامه‌كان، میسریه‌كان ڕۆژی هه‌ینی چونه‌ سه‌ر شه‌قام و داوای ڕۆشتنی عه‌بدولفتاح سیسی سه‌رۆكی وڵاتیان ده‌كرد، خۆپیشاندانه‌كان دوای به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی شمه‌ك و ئاشكرا بوونی گه‌نده‌ڵی به‌رپرسانی ئه‌و وڵاته‌ ده‌ستی پێكرد. له‌م ڕاپۆرته‌ شیكاریه‌دا ئاماژه‌ به‌ شكاندنی ترس هۆكاره‌كانی سه‌رهه‌ڵدانی خۆپیشاندانه‌كان و داوا و ئه‌نجامه‌كانی و داهاتووی ده‌كه‌ین.

پێنج پێگه‌ی گرنگی ئێران له‌لایه‌ن ئه‌مریكاوه‌ ده‌كرێنه‌ ئامانج

گۆران قادر احمد

وا دیاره‌ لێدانی ته‌پڵی جه‌نگ له‌ ناوچه‌كه‌دا نزیك بۆته‌وه‌، كه‌ هه‌ر له‌ بنه‌ڕه‌تدا ناوچه‌یه‌كی پڕ له‌ ئاڵۆزیی و كێشه‌یه‌،تاكو ئێستاش جیهان به‌ وه‌ستانی هه‌ناسه‌یان چاوه‌ڕوانی ئه‌نجامی لێكۆڵینه‌وه‌كانی سه‌ر هێرشه‌كه‌ی دوو كۆمپانیاكه‌ی ئارامكۆی سعودیه‌وه‌ن، كه‌ له‌ ناوچه‌ی خه‌ریس و به‌قیق كرانه‌ ئامانج، كه‌ به‌ گه‌وره‌ترین دامه‌زراوه‌ی نه‌وتی جیهان داده‌نرێن، هه‌رچه‌نده‌ حوسیه‌كان به‌رپرسیارێتی خۆیان له‌ هێرشه‌كه‌ ڕاگه‌یاند، به‌ڵام سعودیه‌ و ئه‌مریكا په‌نجه‌ی تۆمه‌تیان ئاڕاسته‌ی ئێران كردو تۆمه‌تباریان كرد به‌وه‌ی له‌ پشت هێرشه‌كه‌وه‌یه‌.

ئەحکامە سزایی و کارگێڕییەکانی تاوانی بەرتیل

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تاوانی بەرتیل جگە لەوەی لەڕووی ئاینییەوە (ئاینی ئیسلام) قەدەغەو نەفرین لێکراوە، هەروەها لەڕووی مرۆڤایەتیشەوە بە کارێکی ناپەسەندو نائەخلاقیی دادەنرێت، سەرەڕای ئەوانەش لەڕووی یاساییەوە سزای توند بۆ ئەنجامدەرانی ئەو تاوانە دانراوە، کە ئەنجامدەرانیشی خۆی لە سێ کەس و لایەندا دەبینێتەوەو بریتین لە کەسی بەرتیل وەرگر "مرتشی"، وە کەسی بەرتيلدەر "راشی"، وە کەسی نێوەندگیر(وسیط)، کە هەڵدەستێت بەڕێکخستن و هەمانگیی لەنێوان هەردوو لایەنەکەی دیکە بۆ ئەنجامدانی تاوانەکە،هەربۆیە یاسا سزای بۆ هەریەکێک لەو سێ لایەنە داناوە بەپێی ئەم شێوازەی خوارەوە:

قاسم سلیمانی، شەبەحەکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست

بڕوا کەمال

لەئێستادا لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەژمون و کایگەری ئێران بەسەر هەموو وڵاتەکانەوە هەیەو کاتێک ناوی ئێران دەبیستین و هەژموومی بەسەر وڵاتەکاندا، ناوێک کە دوانەیەکی لێکدانەبڕاون لەگەڵ ناوی ئێراندا دێت، ئەو دەتوانێ زۆر بەئاسانی پیلان و کارە سەربازییەکانی ئێران لە وڵاتان جێبەجێ بکات، ئەو زۆر جیاوازە لە ژەنەڕاڵە سەربازییەکانی تر، بەڵکو زۆر نەرمونیانەو کەسێکی زۆر عاتفییەو کاتێک کەسوکاری هاوڕێی کوژراوەکانی دەبینێ بەکوڵ دەگری، ئەو کەسێکە کە بۆ هیچ میدیایەکی نە ئێرانی و نەهیچ کەناڵێکی تری تەلەفیزیۆنی قسەناکات، ئەو زۆر لەسەر خۆ قسەدەکات و کەم دوە بەبێ هیچ دوو دڵیەک هەڕەشەکانی جێبەجێی دەکات، ئەو قاسم سلێمانییە.

میرابۆ ئەو پیاوەی بە مردوویی دادگایی کرا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حکومی مێژوو دەبێت گەورەترین دەرسی هەبێت، ئەو حکومە دەقاودەق ڕاو بریاری گەلەو کەس ناتوانێت تاسەر مێژوو هەڵخەڵەتێنێت.

ڕۆژێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌... ترامپ هێرشی سه‌ربازی ده‌كاته‌ سه‌ر ئێران؟

گۆران قادر احمد

سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا 48 كاتژمێری دیاری كرد بۆ كۆمه‌ڵێك سزای نوێ به‌سه‌ر ئێراندا، كه‌ سزای ئابووری زیاتر و له‌وه‌یه‌ هێرشێكی ئاسمانی دیاری كراویش له‌ خۆ بگرێت.

به‌رهه‌م ساڵح، هۆشدارى ده‌داته‌ به‌رپرسانى هه‌رێم

رەزوان زەڵمی

تا دێت هه‌ڕه‌شه‌كانى عادل عه‌بدولمه‌هدى بۆ برینى به‌شه‌ بودجه‌ى هه‌رێم توندتر ده‌بن و دوێنێش به‌رهه‌م ساڵح په‌یامێكى ئاگاداركردنه‌وه‌ى گه‌یاندۆته‌ به‌رپرسانى هه‌رێم.

كێ دەبێتە نێچیری گورگەكان، عەرەبستان یان ئێران؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوا بەدوای هێڕشی ئاسمانی بۆ سەرناوەندەكانی بەرهەمهێنانی نەوتی وڵاتی عەرەبستانی سعودی و دابەزینی بڕی نەوتی بەرهەم هاتووی ئەو وڵاتە بۆ نیوەی بەرهەمی ڕۆژانە، گۆڕانێكی نەوعی لە سیاسەتی نێودەوڵەتی و هاوسەنگی هێز لە ناوچەكەدا هاتۆتە گۆڕێ و پێویستی بە خوێندنەوەیەكی نوێ هەیە بۆ ڕووداوەكان، لێرەدا هەندێ بەكورتی چاو بەسەر ئەو ڕوو داوانەدا ئەگێڕین، بەم شێوەیە:

ورده‌كاریی تیرۆركردنی دكتۆر شه‌ره‌فكه‌ندی و هاوڕێكانی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ده‌سته‌یه‌ك له‌ حزبی دیموكرای كوردستانی ئێران، كه‌ پێكهاتبوون له‌: دوكتۆر سادقی شه‌ره‌فكه‌ندی، سكرتێری گشتی حزب و فه‌تاحی عه‌بدوولی، نوێنه‌ری حزبی دیموكرات له‌ ئه‌وروپا، هومایۆنی ئه‌رده‌ڵان، نوێنه‌ری حزب له‌ ئه‌ڵمانیا، له‌ ڕۆژانی 14 ـ 17ی سێپته‌مبه‌ری 1992 له‌ وڵاتی ئه‌ڵمانیا میوانی كۆنگره‌ی جیهانیی حزبه‌ سۆسیالیسته‌كان و سۆسیال دیموكراته‌كان بوون، كه‌ له‌ شاری به‌رلین به‌ڕێوه‌ ده‌چوو. له‌سه‌ر خواستی دوكتۆر شه‌ره‌فكه‌ندی بڕیار درا كۆبوونه‌وه‌یه‌ك بۆ ده‌سته‌یه‌ك له‌ نه‌یارانی ئێرانی له‌ شاری به‌رلین ئه‌نجام بدرێت.

ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی تونس پێچه‌وانه‌ی هه‌موو پێشبینیه‌كان بوو

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

وڵاتی تونس لانكه‌ی به‌هاری عه‌ره‌بی رۆژی دووشه‌ممه‌ به‌ (بومه‌له‌رزه‌ی هه‌ڵبژاردن) به‌خه‌به‌ر هات، كه‌ چاوه‌ڕوان ده‌كرێت به‌ ئاشكرا كردنی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌، دوو كاندید (كه‌ دژی ڕژێمی ئێستان) بچنه‌ خولی دووه‌می هه‌ڵبژاردنه‌كه‌وه‌ و بۆ پۆستی سه‌رۆكایه‌تی كێبڕكێی یه‌كتر بكه‌ن، ئه‌مه‌ش كاردانه‌وه‌ی فراوان به‌ دوای خۆیدا هێناوه‌.

سه‌در له‌ دوژمنایه‌تی ئێرانه‌وه‌ بۆ ژێرپێی خامنه‌یی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای ئه‌وه‌ی وێنه‌یه‌كی موقته‌دا سه‌در ڕێبه‌ری ڕه‌وتی سه‌در بڵاوبووه‌وه‌، كه‌ له‌ كۆڕی ماته‌مینی (ئیمام حوسه‌ین)له‌ نێوان قاسم سلێمانی فه‌رمانده‌ی فه‌یله‌قی قودس و عه‌لی خامه‌نه‌ئی رێبه‌ری باڵای كۆماری ئیسلامی دانیشتووه‌، ناوه‌ندی سیاسی و جه‌ماوه‌ری عیراقی توشی شۆك بون.

مەرجەع و مۆدێلی هەژمونی ئۆتۆكراسی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەم مۆدێلە لە سیاسەت و حكومڕانی كە ساڵانێكی درێژە بەرێوە ئەبرێت بە بێ بونی دەستور كە بەرزترین یاسای وڵاتە بواری بۆ سوڵتان و رەعییەتەكانی رەخساندوە كە مومارەسەیەكی نادیموكراسییانە بە سیاسەت و حكومڕانییەوە بكەن و دەسەڵاتی خۆسەپێنی خۆیان بەسەر تەواوی دام و دەزگاكان و پەرلەمانیشدا جێبەجێ بكەن.

ناوچه‌یه‌كی ئارام له‌ نێوان توركیا و هه‌رێمی كوردستان به‌ قوڵایی 40 كم

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حكومه‌تی توركیا به‌مه‌به‌ستی روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی په‌كه‌كه‌ له‌گه‌ڵ پارتی دیموكراتی كوردستان ڕێك كه‌وتووه‌، بۆ دروستكردنی ناوچه‌یه‌كی ئارام به‌ قوڵایی 40 كیلۆ مه‌تر له‌ناو خاكی هه‌رێمدا، ناوچه‌ ئارامه‌كه‌ چه‌ندین پێگه‌ی سه‌ربازی وده‌زگای هه‌واڵگری له‌ خۆ ده‌گرێت، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی هه‌زاره‌ها سه‌ربازی توركیا به‌ چه‌كی قورسه‌وه‌ له‌و ناوچانه‌دا بوونیان ده‌بێت.

وه‌صی یان رێکخەر؟

هێمن باقر-ره‌زوان زه‌ڵمى

هه‌رچه‌نده‌ گۆڕان رزگاری بوو له‌ شه‌ڕی كۆنگره‌، به‌ڵام پێ ناچێت هه‌ڵبژاردنی ڕێكخه‌رو ئه‌ندامانی خانه‌، له‌لایه‌ن ده‌نگه‌ نارازییه‌كانی بزووتنه‌وه‌كه‌وه‌ به‌ئاسانی هه‌زم بكرێت.

وزه‌ی پارتی و یه‌كێتی له‌چیدایه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 جوڵه‌وهێزی پارتی و یه‌كێتی هه‌روه‌كو سوڕانه‌وه‌ی ئه‌لیكترۆنه‌ سالبه‌كان به‌ده‌وری ناوكی زه‌ڕه‌كانه‌، كه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌لیكترۆنه‌كان له‌ خوولانه‌وه‌ بووه‌ستن ئه‌وا پڕۆتۆنه‌ موجه‌به‌كان، ئه‌لیكتڕۆنه‌ سالبه‌كان بۆ خۆیان راده‌كێشن و له‌ ئه‌نجامدا ته‌نه‌كان زۆر بچووك ده‌بنه‌وه‌وله‌وانه‌یه‌ قه‌باره‌ی گۆی زه‌وی به‌قه‌د تۆپێكی بچوكی منداڵانی لێبێت.‌

فرسەت سۆفی له‌به‌رده‌م سێ بژارده‌دا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چەند ڕۆژێکە لە میدیا جۆراوجۆرەکانی هەرێمی کوردستان بە تایبەتی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان باس باسی د. فرسەت سۆفی یە وەکو پارێزگاری نوێی هەولێر لە جیاتی ئەندازیار نەوزاد هادی کە وەکو دەزانن بۆ چەندین ساڵ ئەو پۆستە لای نەوازد هادی بوو. جا ئەوەی تێبینی دەکەم لەو هەڵمەتە میدیای و بانگەشەیە ئەوەیە کە فۆکەس لە سەر پێنج خاڵی سەرەکی دەکات.

شۆڕشی ئه‌یلول

د.هەردی مێد

زۆرێك له‌وانه‌ی له‌ سه‌ر ئه‌م شۆڕشه‌یان نوسیوه‌‌ یان خۆیان به‌ هۆكاره‌كانی سه‌رهه‌ڵدانێوه‌‌ سه‌رقاڵكردووه‌، یان به‌ ئه‌نجامی شۆڕشه‌كه‌وه‌. یه‌كه‌میان ئه‌وه‌ له‌ بیر ده‌كات كه‌ هه‌ر جۆڵه‌ یان چالاكیه‌كی سیاسی (شۆڕش، ڕاپه‌ڕین، خۆیشاندان، تد) كه‌ هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ كه‌وته‌گۆ و سه‌رپێی، ته‌واو له‌و هۆكار و پاڵنه‌رانه‌ دوور ده‌كه‌وێته‌وه‌ كه‌ بوونه‌ته‌ مایه‌ی هه‌ڵگیرسانی و ده‌چێته‌ نێو‌ پرۆسه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ و خاوه‌ن لۆژیك و دینامیكی تایبه‌ت به‌ خۆی.

ئەو پیـــاوەی بەبێ ســــوپا کوردســـتـانی کاولکرد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دەمێک بوو ئەوروپیەکان لەزەریادا بۆ ڕێگایەک دەگەڕان تا لە دەست گومرکی عوسمانییەکان ڕزگاریان ببێ و بەئازادی بتوانن بگەن بەڕۆژهەڵات و هیند.

لە "دڵ" و "قودس"ەوە بۆ " کەرکوکی کوردستانی‌"

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

رۆژی ٩ی ٩، حیزبە کوردستانییەکانی کەرکوک، لە کۆبونەوەیەکا لەسەر دوو شت رێکەوتن:

دۆستە دێرینەکەى کورد، بەناچارى کۆتایی مانگى هەنگوینى لەگەڵ هەرێم رادەگەیەنێت

رەزوان زەڵمی

هەرچەندە عادل عەبدولمەهدى وەک دۆستێکى دێرینى کورد، لەسەرەتاوە مژدانەى ئەوەى دەدا کە بودجەى هەرێم کێشەى بۆ درووست نابێت، بەڵام ماوەیەکە هەرەشەکانى ئەوەى تێدایە کە: ناتوانن لە ٢٠٢٠ بەمشێوەى ئێستا بودجەى هەرێم رەوانە بکەن.

ترامپ، گومان لەسێبەرەکەی خۆی

هێرش عەبدولرەحمان

ئێستا ھەمووی تێگەیشتوە کە ترامپ کەسێکی دەوێت دەوری پێ بدات کە پێی بڵێ ٢+٢= بە ٢٢ .! ترامپ تاقەتی نیە کەس پێی بڵێ پشتی چاوت کلی پێوەیە، یان ڕێ و شوێنی نیشانبدات. ھیچ کابینەیەکی پێشووی ئەمریکی وەک کابینەکەی ترامپ پر سپڕایسی سەیر نەبووە، لەپڕ یەکێک دەڕوا یەکێکیتر دێتە شوێنی. ئێستا گەیشتۆتە ئەو دۆخەی کە " مایک پێنس " جێگر ڕاڕایە، چۆن ھاوڕابێت لەگەڵ ھەڵسوکەوتەکانی ترامپ.

بـــڕیارەکــەی یـەکێتی پێـچـەوانـەی دەستــــورەکــەیـــەتــــــی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 ئەم نوسینە تێڕوانینێکی یاسایی رووتـــــــە وهیچ مەبەستێکی سیاسی و شەخسی لە پشتەوە نیــــــــــــە

چاكسازیەكانی براگەورە ملی نزیكەكانی نێچیرڤان بارزانی پێوەدەبێت

هێمن باقر

هەرچەندە خەڵك چاوەڕێی ئەوەیان نەدەكرد لەدوای بونی مەسرور بارزانییەوە  بە سەرۆكی حكومەت و وەرگرتنی كلیلەكانی ئەنجومەنی وەزیران

ئایا حكومەتەكەی عادل عەبدولمەهدی هەڵدەوەشێتەوە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 ئێستادا هێزە سیاسیەكانی عێراق جوڵەیان تێكەوتوەو تای هەڵبژاردنیش وردەوردە بەرز دەبێتەوەو موزایەدەی سیاسی لە بازاڕ گەرمیدایە، بۆیە حكومەتی .عەبدولمەهدی بەم شێوەی ئێستای نامێنێتەوە

هەواڵی ناڕاستی مردن، وەک بەڵگەی زیندوێتی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەم ماوەیەدا بەخێرایی هەواڵ مردنی (کەمال مەزهەر، عەبدولڵا پەشێو، ئیسماعیل خورماڵی و عومەری کەریم ئاغا... هتد) بڵاو بوەوە، خەڵکێکی زۆر بە دوایدا کەوتنە سەرەخۆشی و ناردنی پرسەنامە، بە ماوەیەکی کەم دواتر، ناڕاستیی هەواڵەکان سەلمێنرا و بە درۆ خرانەوە، بێ گومان ئەمە یەکەم جار نییە ئەم جۆرە هەواڵانە بڵاو ... دەکرێنەوە و پێشتر چەندین جار هەواڵی مردنی کەریم کابان، پێش ئەوەی کۆچی دوایی بکات، بڵاو کرایەوە  

ئەمریکا لەنێوان دەوڵەت و میلشیا، دەوڵەتی دەوێت

هێرش عەبدولرەحمان

.مێژووی سەد ساڵەی عێراق پڕە لە نموونەی ئەو لایەنە سیاسییانەی كە هەر جارەو یەكێكیان ڕۆڵیان پێ دەدرێت.

ئەحکامە دەستورییەکانی دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵ و هەرێمەکان، لەدەستوری هەمیشەیی عێراقدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 لەدەوڵەتە فیدراڵییەکاندا بەپێی دەستور چەند شێوازێک بۆ دابەشکردنی دەسەڵاتەکان لەنێوان حکومەتی فیدراڵیی و حکومەتی هەرێمەکان پەیڕەو دەکرێت، کە هەندێکجار دەسەڵاتەکانی حکومەتی فیدراڵیی بەشێوەی حەصریی لەچەند خاڵێکدا دەژمێردرێن و ئەوەی دەمێنێتەوە وەک دەسەڵاتی حکومەتی هەرێمەکان دادەنرێت، یان بەپێچەوانەوە دەسەڵاتی حکومەتی هەرێمەکان دەژمێردرێت و ئەوەی دەمێنێتەوە لەدەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵیدا دەبێت، یاخود وەک ئەو شێوازەی لەدەستوری هەمیشەیی عێراقدا هاتووە بەوەی کە هەندێک دەسەڵاتی وەک دەسەڵاتی حەصریی حکومەتی فیدراڵیی ژماردووە، واتە تەنها حکومەتی فیدراڵیی تایبەتمەندە بەپیادەکردنی ئەو دەسەڵاتانە لەسەرجەم هەرێم و پارێزگاکاندا، وە هەندێک دەسەڵاتی وەک دەسەڵاتی هاوبەش لەنێوان حکومەتی فیدراڵ لەلایەک و حکومەتی هەرێمەکان و ئەو پارێزگایانەی کە لەهەرێمێکدا ڕێک نەخراون، ئەژمارکردووە، کە ئەم دەسەڵاتانە بەهاوکاریی و هەماهەنگیی و ڕاوێژی نێوان هەردوولا پیادە دەکرێن، وە لەبەشی سێیەمدا هەردەسەڵاتیک کە لەچوارچێوەی دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵیی و دەسەڵاتی هاوبەشی نێوان حکومەتی فیدراڵیی و حکومەتی .هەرێم و پارێزگاکاندا ئاماژەی پێ نەکرابێت، ئەوا بەدەسەڵاتی هەرێم و پارێزگاکان دادەنرێت  

یازدە ڕێگای سروشتی کە دەتوانیت کۆنتڕۆڵی ئازارەکانتی پێبکەیت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دەرمانە ئازارشکێنەکان یەکێکە لە ڕێگا خیراو کاریگەرەکان بۆ شکاندنی ئازار لە لەشدا، بەڵام لەبەر ئەوەی زیانی لاوەکیان زۆرەو لەوانەیە کاریگەریان ھەبێت لەسەر .؟.گورچیلەو جگەر، بۆیە باشترە ھەموو کات پەنا نەبەین بۆیان و ڕێگا سروشتییەکان بەکاربێنین

پێشنـیاری تۆلستۆی بۆ (ژیانێكی باش)

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەموو مرۆڤەكان حەز دەكەن ژیانێكی باشیان هەبێت و هەوڵ بۆ گەیشتنی دەدەن، لەگەڵ ئەوەشدا پێناسەگەلێكی زۆر جیاواز بۆ (ژیانی باش) بوونیان هەیە، تاكە جیاوازەكان، ویست و ئارەزووی جیاواز بە تایبەتمەندی ژیانی باش دەزانن، بەڵام هەندێك كەس پاش گەیشتن بە ویست و ئارەزووەكانیان، وا هەست ناكەن ژیانێكی .باشیان هەیە

قەیوم: ئاڵنگاری بەردەوامی کورد لە تورکیادا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

رۆژی ١٩ی ئابی ٢٠١٩، وەزارەتی ناوخۆی تورکیا، لەچوارچێوەی ئۆپەراسیۆنی دژ بەتیرۆر، سەرۆکی سێ گەورە شارەوانی (ئامەد، وان و ماردین)ی هەدەپەی لە .لەکارەکانیان دورخستەوە  

كوردفۆبیا

د.هەردی مێد

زۆرینه‌ی زۆری تورك، به‌شێك له‌ عه‌ره‌ب و سه‌رجه‌می فارس به‌ به‌رنامه‌ و به‌ شێوه‌یه‌كی تۆكمه‌ كار بۆ ناشرینكردنی كورد و تێكشكاندنی ئه‌و سه‌رمایه‌ ره‌مزی و ناسنامه‌ پۆزه‌تیڤه‌ ده‌كه‌ن كه‌ كورد له‌ شه‌ڕی داعشدا به‌ ده‌ستیهێناوه‌. بێگومان، كوردفۆبیا له‌ پێش ئه‌م به‌رواره‌ و پێشترش هه‌بووه‌، به‌ڵام باوه‌ڕ ناكه‌م هه‌رگیز به‌م قه‌باره‌ و .لێشاوه‌ی ئێستا بووبێت

ئه‌و وانه‌یه‌ی گاندی پێی به‌خشین

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

نزیكه‌ی شه‌ش ده‌یه‌ و له‌ ساڵی (1948) تیرۆركردنی یه‌كێك له‌ گه‌وره‌ترین سیاسه‌تمه‌دارانی سه‌ده‌ی بیسته‌م تێده‌په‌ڕێت. پیاوێك كه‌ له‌ هیندستان هاتبویه‌ دونیاوه‌ و (78) ساڵ ژیانی خۆی دانا له‌ پێناو سه‌ربه‌خۆیی و ئازادی له‌ ژێر باری گه‌وره‌ترین ده‌سه‌ڵاتی داگیركاری جیهاندا. ئه‌و له‌ رۆژێكدا به‌ هۆی گوله‌یه‌كی كه‌سێكی ده‌مارگیری هیندیه‌وه‌ جیهانی به‌جێ هێشت، به‌ڵام راز و نهێنی نه‌مر و گه‌وره‌ی گاندی چی بوو؟

گواستنەوەی ئەندامەكانی جەستەی مرۆڤ "لە چارەسەری پزیشكیەوە بۆ بازرگانی رەش"

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەموو سەردەم و كاتێك پێداویستی و تایبەتمەندی خۆی هەبووە و جیهان بە پێ‌ ڕوانین و بیركردنەوەی مرۆڤەكان گۆرانی بەسەردا هاتووە، بەڵام دەتوانین بڵێن ئەم ساتانەی كە تیایاندان گۆرانێكی خێرای بەسەردا هاتووە،ئەمەش تەنها گۆرانكاری نەبووە لە تەنها بوارێكدا، بەڵكو هەر لە بواری زانستە سروشتیەكانەوە تاكو ئەو زانستانەی پەیوەندییان بە زیندەوەران و لە ناو هەمووشیان خودی مرۆڤ بە گوتەی فەیلەسوفێك تەنانەت ژینگەش كاردانەوی خۆی پیشانداوە بەرامبەر بەو هەموو كارانەی لە لایەن مرۆڤەوە بەرامبەری دەكرێن.هەڵبەتە ئەم گوتانە باس لە چاكە یان خراپەی ئەم سەردەمە ناكەن هێندەی روونكەرەوەی ئەو دۆخەن كە مرۆڤایەتی لە .نێویدا دەژی

له ئه‌ستۆی هه‌موومانه، ئه‌م خوێنه

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چۆن ئه‌م قه‌تڵه روونادات؟ چۆن ئه‌م خوێنه شه‌وی به‌سه‌ردا نایات؟ چۆن ئه‌م به‌ربه‌ریه‌ته به ساردی تێناپه‌‌ڕێت؟ .زمان بێلایه‌ن نییه

له‌ ململانێی سیاسییه‌وه‌ بۆ ململانێی خێڵه‌كان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ره‌سول حه‌مزاتۆڤ، له‌ كتێبی داغستانی مندا وته‌یه‌كی جوانی نوسیوه‌:" ئه‌گه‌ر خه‌نجه‌رت له‌به‌ر پشتی خۆت بینی، بزانه‌ خه‌ڵكیش پیاوه! ‌". ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه‌ هه‌رچه‌نده‌ به‌هێزیش بیت، پێویسته‌ .حیساب بۆ بچووكترین شتیش بكه‌یت و رێزی هه‌موو شتیك بگریت

بۆچی دەبێت كتێب بخوێنینەوە؟!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

(ماریۆس بارگاس یوسا) براوەی خەڵاتی نۆبڵی ئەدەبیات بۆ ساڵی (2010) و لە بەناوبانگترین نووسەرانی ئەمریكای لاتین، لە كۆتا وتاریدا حەوت بەڵگەی بۆ پێویستبوونی خوێندنەوەی كتێب چیرۆك .باسكردوە، (یوسا) نووسەری كتێب گەلی وەك (سور بز) و (گفتوگۆ لە كاتدرال) ، كتێب خوێندنەوە بە پرۆسەیەكی جادوویی دەزانێت كە مۆڵەتی ئەوەی پێدەدات چەندین جار بژی

ژنکوشتن و ژینگەیەکی ئەخلاقیی نەخۆش

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.فەیلەسوفی بەریتانی سایمۆن بلاکبورن، Simon Blackburn ، (١٩٤٢-..)، لە کتێبی ”باشبوون“دا, Being good، دوو جۆر ژینگە لەیەکتری جیادەکاتەوە

بۆچی پارەی حەجەكانتان نابەخشنە نەخۆشەكان؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

  .ئەمساڵ هەزاران كەس لەعێراق‌و هەرێمی كوردستانەوە چوونەتە سعودیە بۆ بەجێهێنانی مەراسیمی حەج وەك یەكێك لەروكنەكانی دینی ئیسلام‌و تێچوویەكی زۆریشیان هەبووە

کوردستان لەکوێی بەلوبنانکردنی ئێراق دا دەبێت

نه‌وزاد جه‌مال

لەمێژوودا ململانێ لەرێی جەنگی راستەوخۆوە، ئامرازێکی گۆڕانکاریی و فاکتەرێکی کاریگەرە. سێ دەیە لەمەوبەر، لەناوجەرگەی ئەورپای خۆهەرڵاتدا(ئەوکات ئەورپای خۆرهەڵات و خۆرئاوا جیابوون) لەبەڵکان جەنگ و جینۆساید روویدا. پرۆسەی بە بەڵکانکردن، نەخشەیەکی سیساسەتی نوێی جیهان بوو کە بەهەڵوەشاندنەوەی جەمسەریی بلۆکی سۆڤیەت بوو.

ئایا لەزیندان ژەهریان دەرخواردی سەدام حسێن دابوو؟

بڕوا کەمال

هەرچەندە ئەم پرسەر بەلای بەشێکی زۆر لەخەڵکەوە بابەتێکی کۆنەو ڕابردووە، بەڵام بۆ مێژوو گرنگە، چونکە زانیارییەکە کە لەمیدیا ناوخۆییەکاندا بەهیچ شێوەیەک .باسی ئەم پرسە نەکراوە، لەهەندێک میدیای جیهانی بەشێوەیەک لەشێوەکان باسی کراوە

پارتى و یەکێتى، خیانەتەکانیان بەیەکترى دەفرۆشنەوە

رەزوان زەڵمی

لەیادەکانى ٣١ ئاب و ١٦ ئۆکتۆبەردا، پارتى ویەکێتى لەرێگەى مۆدێلێکى نوێ لە قەڵەمى شەڕى ناوخۆوە، خیانەتەکانیان بە یەکترى دەفرۆشنەوە.

كۆڕی زانیاری كورد، چەرخی زێڕینی زمانی كوردی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

یه‌كێك له‌ ده‌ستكه‌وت و به‌رهه‌مه‌كانی ڕێكه‌وتنی  به‌ به‌یاننامه‌ی ١١ی ئازاری ساڵی ١٩٧٠نێوان شۆڕشی كوردو حكومه‌تی عێراق دروستكردنی ده‌زگایه‌كی فه‌رهه‌نگی گرنگ بوو به‌ناوی (كۆڕی زانیاری كورد )، ئه‌ویش له‌ چوارچێوه‌ی پێدانی مافه‌ ڕۆشنبیری و فه‌رهه‌نگییه‌كان بۆ نه‌ته‌وه‌ی كورد، كه ‌به‌پێی یاسایی  ژماره‌(183) ی حكومه‌تی عێراق  ئه‌و ده‌زگایه‌ دامه‌زرا  له‌ 29 ئابی ساڵی ١٩٧٠، به‌پێی ئه‌و یاسایه‌ ئه‌و ده‌زگایه‌ كه‌سایه‌تیه‌كی مه‌عنه‌وی سه‌ربه‌خۆی هه‌بوو له‌ڕووی كارگێڕی‌و داراییه‌وه‌و دیوانی .سه‌رۆكایه‌تی كۆمار به‌ڕێوهى‌ ده‌برد

خیانـەت‌و ئەقڵی حیزب

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بیرکردنەوە دەربارەی جەوهەرو واتای ئەم چەمکە پێویستی بە وریایی هزریی و قووڵبینیی‌و ئەخلاقی دیموکراسییانە هەیە لەداوەریکردنا، ئەمەش بۆ ئەوەیە لەلایەک تێگەیشتنمان بۆ خیانەت دووربخەینەوە لە حوکمی ئایدۆلۆژیی موتڵەق و میزاجی کەسی، یان دەستەجەمعیی، گروپی دیاریکراو و حیزبی، کە وادەکەن واتایەکی .دیاریکراو و روون بۆ خیانەت نەمێنێتەوە

خوێندنەوەیەك بۆ كتێبی "كورد‌و عەجەم"ی نەوشیروان مستەفا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەرەتایەك: زۆر كە من ئەو كەسانەی دەبن بە جەنگاوەر لە شۆڕشەكانداو دواتر دەتوانن لەگەڵ ئەو ئەركە گرانەدا نوسین‌و بەدواچوون بۆ كێشە گەورەو ئاڵۆزەكان .بەتایبەت لە بواری مێژوودا بكەنە پیشەی خۆیان‌و لەوبوارەدا كۆمەڵێك پەرتوكی دانسقە بنوسن

کەرکوك کێشەی وەسفکردن و هێزو مەرجەعیەت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئاڵۆزی دۆخ و مەسەلەی کەرکوك بەدەست عەقڵی سادەی کوردی و ئاسۆیی بوون و پڕژاوی ئەم عەقڵەوە دەناڵێنێت . ئەوەش ئاڵۆزی تری خستۆتە سەر ئاڵۆزیەکانبەوەی کێشەکەی کردووە بەکێشەیەکی کوردی کوردی!!

قوماری (سەرکردەکان)ی کورد بەخاکەوە لەدۆڕانی محەقەق نزیک دەبێتەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ھەر لە پێش ڕوخانی سەدام و خۆئامادەکردن بۆ بەشداری کردنی کورد لە حوکمی عێراقی نوێ و داڕشتنی دەستور بۆی ھەمیشە لە نوسین و چاوپێکەوتن و کۆڕو سیمینارەکەنمدا باسی گرنگی خاکم دەکرد و دەموت دەبێ ئەولەویەتی مفاوزی کورد لە بەغدا دوای ڕوخانی سەدام خاک بێت بە حەرفی دەموت « ئەگەر خاکمان بردەوە ھەموو شتێکی تریش دەبەینەوە ،ئەگەر خاکمان دۆڕاند مافە بەدەست ھاتووەکانیتر ئەو بەھایەیان نامێنێ» چونکە ھەمیشە ترسم ھەبوو کە ئەوانە خەمی .خاکیان نییە، ھێندەی خەمی دەسکەوتی حیزبی و شەخسیان ھەیە

بۆچی ئێران لە ئاست هێرشەكانی ئیسرائیل بێدەنگە؟

د. سەنگەر سەیدقادر

 ئیسرائیل شەڕی بەئاشكرا دژی ئێران ڕاگەیاندووە لە دەرەوەی خاكی ئێران، بەشێكی زۆر لە توانا سەربازی و موشەكییەكانی لە سوریاو عێراق تێكشكاندووەو بەردەوامیش دەبێت لە تێكشكاندنی، .چونكە مەترسییەكانی ئێران هێڵی سوری بەزاندووە

سعودیەو ئێران لەکێشمەکێشی سیاسەت و ئایدۆلۆژیادا

بڕوا کەمال

سعودیەو ئێران ئەو دوو وڵاتەن کەهیچ کاتێک پەیوەندییان لەگەڵ یەک باش نەبووە، هەمیشە ناکۆکی هەبووە لەپەیوەندییەکانیان ، و بەردەوام هەردوولا ئیشیان بۆئەوە کردووە کە لەلایەنی بەرامبەر بدەن، .تەنانەت ناکۆکییەکان بەجۆرێک پەرەی سەندووە کە گەشتۆتە ئاستێکی زۆر مەترسیدار

عقابی، ئەو پیاوەی سنورەكانی عێراق و کوردستانی لەدەستدایە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەرپرسی سەرجەم خاڵە سنورییەكانی عێراقە‌و بڕیاربەدەستی سنورەكانی هەرێمی كوردستانیشە، دەیەوێت هیچ رێگایەكی وشكانی‌و ئاسمانیی‌و ئاویی نەمێنێت،کە بەبێ‌ چاودێریكردن‌و سەرپەرشتیی .خۆی، هیچ كەس‌و شتێك لەعێراق‌و هەرێمەوە تێنەپەڕێت

كـۆمپانیایه‌كی نه‌وت له‌هه‌رێم: "ئاشتی هه‌ورامی و قوباد تاڵه‌بانی داوای به‌رتیلیان لێكردووین".

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

وا دەردەکەوێت، بەو خێراییەی هەواڵە ئەرێنییەکان بڵاودەبنەوە سەبارەت بەو بەشە زۆر و گەشە سەندووەی سامانی نەوت و گازی هەرێمی نیمچە - ئۆتۆنۆمی .کوردستان لە باکوری عێڕاق، زۆرێک لە هەواڵ و نیشانەی نەرێنی گەندەڵی بە خێرایی بە دوای خۆیدا دەهێنێت

بۆچی دوو فڕۆكە ئیسرائیلییەكە خرایە خوارەوە؟

د. سەنگەر سەیدقادر

 حیزبوڵای لوبنانی رایگەیاند كە هیچ كام لە دوو فڕۆكە ئیسرائیلییەكەی نەخستووەتە خوارەوە، بەڵكو فڕۆكەی یەكەمیان خۆی كەوتووەتە خوارەوەو فڕۆكەی دووەمیش .بۆمب ڕێژكراو بووەو ناوەندی ڕاگەیاندنی حیزبوڵای لەباشوری بەیروت كردووەتە ئامانج

لوتكەی G7 لە ناو ئاگری شەڕدا

د. سەنگەر سەیدقادر

دوێنێ، لەشاری "بیارێتز"ی فەرەنسا یەكێك لە گرنگترین كۆبوونەوەو لوتكەكانی جیهان دەست پێکرد، جگە لە سەركردەی ٨ وڵاتە گەورە پیشەسازییەكەی جیهان و پێنج سەرۆكی وڵاتانی دیكە بەشداری لە خولی ٤٥ی لوتكەی G7 دەكەن، لە ڕووی ئابورییەوەو ٧ وڵاتی ئەندامی G7، خاوەن بەهیزترین پیشەسازی جیهانن و ئابوریەكەیان. لە سەدا ٣٩% ئابوری جیهان پێك دەهێنێت و خاوەنی لەسەدا ٦٣% داهات و سەرمایەی جیهانن و لەڕووی هەناردە كردنەوە بەرهەمە پیشەسازییەكانی G7 لە سەدا ٥١% هەناردەی جیهان پێكدەهێنت و لە دوای لوتكەی G20 بەهێزترین كوتلەی ئابوری ودارایی جیهانەو لەسەدا ٥٨% كەرتی پیشەسازی جیهانیان كۆنترۆڵكردووە.

بیرنارد لویس، ژنراڵی جه‌نگی نه‌رم و داڕێژه‌ری بیرۆكه‌ی دابه‌شكردنی ڕۆهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست

شاهۆ عەبدوڵا

بیرنارد لویس، مێژوونووس ئه‌مریكی – بریتانی، پسپۆر له‌بواری مێژووی ئیسلامی و ڕۆژهه‌ڵاتناسی و شاره‌زا له‌ شرۆڤه‌ سیاسی، هه‌روه‌ها شاره‌زا له‌په‌یوه‌ندی نێوان ئیسلام و ڕۆژئاوا، مامۆستا له‌ كلیڤلاند ای. داج، مامۆستای فه‌خری بواری ڕۆژهه‌ڵاتی نزیك له‌زانكۆی پرینستۆن، له‌خێزانێكی جوو له‌شارۆچكه‌ی ئستوك نیوئینگتن له‌ ( 1916 )له‌له‌نده‌ن له‌دایك بووه‌، له‌دوای چوونی بۆ ئه‌مریكا و له‌ساڵی ( 1982 ) ده‌بێته‌ هاونیشتیمانی ئه‌مریكی. لویس له‌ ساڵی ( 1936 ) له‌كۆلێژی لێكۆلێنه‌وه‌ی ڕۆژهه‌ڵاتناسی زانكۆی له‌زانكۆی له‌نده‌ن بڕوانامه‌ی به‌كالۆریۆسی له‌ڕۆژهه‌ڵاتناسی و ڕۆژهه‌ڵاتی نزیك به‌ده‌ست هێنا.

كه‌ى‌و چۆن یه‌كه‌مجار ئۆتۆمبێل هێنرا بۆ سلێمانى؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 لە دوای هاتنی ئوتومبێل بۆ سـلێمانی، لـە بـواری گواسـتنەوەو بارڪردندا بارودۆخەڪە گۆڕا، ڕێگاڪان ئاسـانتـرو ماوەی نێوان شار و شارۆچڪەڪان ڪەمترو پەیـوەندیی بازرگانی و ڪۆمەڵایەتیی شـارەڪان زۆرتـر بــوو، بەتایبەتی لەو ڪاتەی ڕێگای نێوان شارو شارۆچڪەڪان ڪرایەوەو بەڪارهێنانی ئوتومبـێلی بارهەڵگرو .پاسی گواسـتنەوەی خەڵڪیی بـڵاو بـۆوەو جێگای بـەڪارهێنانی وڵاخی گرتـەوە

بۆچـی عێراق بووه‌تە جێگای ململانێی نێوان ئەمریکاو ئێران؟

بڕوا کەمال

 عێراق ئەو وڵاتەیە کە بۆتە جێگەی ململانێ لە نێوان وڵاتە زلـهـێزەکان، بەدرێژای مێژوو عێراق جێگەی شەڕو ململانێ بووە، هەمیشە وڵاتە زلـهـێزەکان دەیانەوێت .هەژموونی خۆیان لە عێراق زیاد بکەن، عیراق هەمیشە داگیرکراوبووەو گەلەکەی لەژێر دەسەڵاتی وەڵاتانی زلهێزدابووە

ئایا نەوشیروان مستەفا چریكی لیبراڵ بوو

هێمن باقر

ماوەیەك بەر لە ئێستە د.فەریدون نوری لە سایتی فراتابی فارسی بابەتێكی بەناونیشانی نەوشیروان مستەفا چریكی لیبرال بڵاوكردەوە

ئۆپۆزسیۆنێکی کارا و خواستەکانی ئەمەریکا

هێرش عەبدولرەحمان

یەكێك لەو مەسەلە جێ سەرنجانەی لە دۆسێی ململانێكانی نێوان ئەمریكا و ئێراندا وەك پێویست گرنگی پێ نەدراوە، مەسەلەی هێزە ئۆپۆزسیۆنەكان، بەتایبەت حزبە .كوردییەكانی ئێرانە

ئیدلب، بۆمبە چێنراوەکەی سووریا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پارێزگای ئیدلب دەكەوێتە باكوری سوریاو ٣٣٠ كیلۆمەتر لە دیمەشقەوە دوورە، پێش شەڕی ناوخۆی سوریا دانیشتوانەكەی نزیكەی ٢٥٠ هەزار كەس بوو كە زۆرینەیان .عەرەبن، لەگەڵ كەمینەیەك لە كورد و دورزی و مەسیحییەكان  

کاریگەریی تێڕوانینی ئایدۆلۆژی لەسەر کەلتووری کورد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

کورد لە پێشەنگی ئەو نەتەوانەیە کە زۆرترین زانا و ڕۆشنبیر و مێژوونووسی گەورەی تێدا هەڵکەوتووە، بەڵام نووسین بە زمانی کوردی زۆر درەنگ هاتە ئاراوە، .خوێندەوارانی کورد بە زمانە باڵادەستەکانی دراوسێکانیان لە عەرەب و فارس و تورک بابەتەکانی خۆیان دەخستە ڕوو

لە ئیسلامی دەسەڵاتەوە بۆ ئیسلامی دەزگا ئەمنییەکان

رەزوان زەڵمی

بەدرێژایی مێژوو سەلەفییەکان لە هەر وڵاتێكدا بوبن پشتگیری تەواویان لە دەسەڵات كردووە، بۆ هەر قۆناغێکیش رابەرێکی دیارو کاریگەریان رۆڵی سەرەکی گێراوە.

نەسیر چادرچی: سیستانی رازی نەبوو بە گۆڕینی ئاڵای عێراق

بارام سوبحى

سیستانی رازی نەبوو بە گۆڕینی ئاڵای عێراق، زۆرێك لە ئەندامانی ئەنجومەنی حوكم رۆژێك لە رۆژان كاری سیاسیان نەكردبوو، بارزانی‌و تاڵەبانی‌و شیعەكان رازی نەبوون عەدنان پاچەچی بكرێتە سەرۆك كۆمار، ئیسلامییەكان‌و كوردەكان توانییان بەرەیەكی یەكگرتوو دروست بكەن، بەڵام لیبراڵەكان نەیانتوانی. نەسیر چادرچی .سەرۆكی پارتی نیشتیمانی دیموكراسی‌و ئەندامی ئەنجومەنی حوكم لە بیرەوەرییەكانیدا وادەڵێت

قەیرانی سوپا لە عێراقدا

د.سەردار عەزیز

سیاسیەک و زانایەکی ئاینی شیعە، لە ڕۆژانی ڕابوردودا دژ بە سوپای عێراقی لێدوانی دا. لای ئەو سوپای عێراق بە پارە بەڕێوە دەچێت و هەرکاتێک روداوێک ڕودەدات .ئەم سوپایە لە بڕی بەرگری هەڵدێت، سوپای لەمجۆرە بۆ بژێوی دابینکردنە و نیشمانی نیە

بڕیاردەری ئەنجومەنی ناوەندی یەكێتی: هەموو رێكخستنەكانی یەكێتی لەگەڵ بەستنی كۆنگرەدان

وشیار محمد

هەوڵێكی نێوخۆی لەناو ڕێكخستنەكانی یەكێتی نیشتیمانی كوردستان هەیە، بە ئاڕاستەی دیاری كردنی ڕۆژی شەهیدانی یەكێتی (21ی11) وەك ڕۆژی بەستنی كۆنگرە، و بڕیاردەری ئەنجومەنی ناوەندی ئەو حزبەش دەڵێت:" لەدوای پشووەكانی جەژنەوە، ڕێكارەكان بۆ بەستنی كۆنگرە، بەهاوكاری تەواووی ڕێكخستنەكانی یەكێتی ."دەستپێدەكات

پانزه‌ی تەباخ و دەسپێکی خەباتی چەکداریی پەکەکە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە بیست و چوار کاتژمێردا لەناویان دەبەین، ئەمە وتەی تورکۆت ئۆزاڵی سەرۆکی ئەو کاتەی تورکیا بوو لەسەر شاشەی کەناڵەکانی ڕاگەیاندنی وڵاتەکەیەوە، کاتێک .شەڕڤانانی پارتی کرێکارانی کوردستان یەکەمین فیشەکیان وەک دەسپێکی خەباتی چەکداری بەڕووی سوپای تورکیادا تەقاند لە 15 ی ئابی 1984 دا

ئۆجالان چی بە محەمەدی برای وتووە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەدواین دیداریدا لەگەڵ براکەی، عەبدوڵا ئۆجالان، ڕێبەری پەکەکە، جەخت لەسەر چارەسەری ئاشتیانەی کێشەکان دەکاتەوە و دەڵێت: چارەسەری لە ئاشتی دایە، کێشەکە بە ڕشتنی خوێنی مرۆڤەکان چارەسەر ناکرێت، ئێمە هەمیشە بۆ ئاشتی ئامادەین، هەروەها بە پەرلەمانتارەکانی هەدەپە دەڵێت پێوویستە هەمیشە خزمەتی .خەڵک بکەن، من ئەگەر لەدەرەوە بوومایە کۆڵانەکانم پاک دەکردەوە

ماریا و هەڵۆ وەک کەپڵ

د.سەردار عەزیز

دواین پەتا کە پانتایی مەجازی کوردستانی باشوری گرتوەتەوە کێشەی ماریا و هەڵۆیە. ماریا گۆرانیبێژە و هەڵۆش مەلایە. مەلاکە جنێوی بە هونەرمەندەکە داوە. بۆ تێگەیشتن لەم ڕوداوە، دەکرێت لە چەندین ئاستی جیاوازدا قسەی لە سەر بکرێت: لە ئاستی ململانێی ئاین و هونەر، لە ئاستی چۆنێتی پەرچەکرداری خەڵك، لە ئاستی .چۆنێتی بەکاربردنی سیاسی و ئایدەلۆژی، هەروەها لە ئاستی هەڵاوساندنی روداوی هاکەزایی بۆ پۆشینی ڕوداوی گرنگ، کە بە گشتی پیشەی میدیایە

کەى قەرار بوو ژیان وا ناخۆش بێت؟

رەزوان زەڵمی

ـ لە ڤیدۆیەکدا هاوڵاتییەک هاوار دەکات شوتى نەخۆین دەرمانى ژەهراوى پێوەیە، ئەندام پەرلەمانێک دەڵێت: وریابن بازرگانەکان هێلکەیەکیان هێناوە بەسەرچووە، باس لەوەش دەکرێت ئاوى پاڵفتەى کارگەکان رمڵ دروست دەکات، ئەمە جگە لەمانەش کە هەر رۆژەو جۆرە ماست و پەنیرێک قەدەغە دەکرێت.

ڕۆژئاوای كوردستان، ناوچەی ئارام یان ناوچەی بە عەرەب كردن؟

گۆران قادر احمد

هەفتەی ڕابردوو توركیا و ئەمریكا لەسەر دروستكردنی سەنتەرێكی كاری هاوبەش بۆ چاودێری كردنی ناوچەی ئارام لە ڕۆژئاوای كوردستان ڕێك كەوتن، ڕێك كەوتنەكە .دوای هەڕەشەكانی سەرۆكی توركیا هات

شێخ محەمەدى خاڵ مونەوەرێک لە تاریکیدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

مامۆستا شێخ محەمەدى خاڵ لە هەستیارترین قۆناغی میژووى کوردا لە دایک بووە، سەرەتاى سەدەى بیستەم قۆتاغێکى پڕ گۆڕانى گەورە بووە لە مێژووى ڕۆشنبیرى و سیاسی و رۆژنامەنووسی کوردیدا، کۆتایی هاتنى دەوڵەتى عوسمانى و هاتنى داگیرکارى ڕۆژئاوایی و گەشەکردنى بیرى نەتەوەیی و دروستکرانى دەیان دەوڵەت و .دەوڵەتۆکەى نەتەوەیی لە رۆژهەڵات و گوێنەدان بە خواستەکانى کورد لەلایەن زلهێزەکانى ئەوکاتەى جیهانەوە

بۆچی قازی محمەد پارتی هەڵوەشاندەوە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەفەسەرێكی كۆماری مهاباد، گومان لەسەر مێژووی دامەزراندنی پارتی دیموكراتی كوردستان دروست دەكات و جیاواز لەبارزانی و سەركردەكانی تری ئەو حزبە، باسی ئەو مێژووە دەكات، سەركردەیەكی پارتیش پێی وایە كە وتەی ئەو ئەفسەرە لەگەڵ واقعدا یەكناگرێتەوەو رەنگە هەڵەیەك لەقسەكانیدا هەبێت.

حیزبەكەی ئەحمەد داود ئۆغڵۆ كەی ڕادەگەیەنرێت؟

د. سەنگەر سەیدقادر

سیاسیەكی هێمن و كراوە، عەقڵێكێ ئابوری بەهێز و شارەزا و قاڵبوو لە دیبلۆماسیەت و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان، لە توركیا بە مامۆستا ناوی دەهێنرێت، بەهۆی ئەوەی مامۆستای زانكۆبووە لە بەشی دیبلۆماسیەت و پەیوەندییە نیودەوڵەتییەكان و پەروەردەكاری بەشێكی زۆری سیاسییە گەنجەكانی ئێستای توركیایە، ئەو .مامۆستایە ئەحمەد داو ئۆغلۆیە

هونەر و ئاین، دەسەڵات و موڵک

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەو قسەیە ڕاستە کە ناتوانین لەسەر زەوی گەلێک بێ ئاین یان ڕێوڕەسمی ئاینی بدۆزینەوە، چونکە مرۆڤ بونەوەرێکی دینییە. ئەو وتەیەش ڕاستە کە لەسەر زەوی .گەلێک نییە بێ هونەر و گۆرانی و سەما و هەڵپەڕکێ، چونکە مرۆڤ بونەوەرێکی هونەرییە  

تەقاندنی یەکەم فیشەک لە زاری عەبدوڵا ئۆجه‌لانەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

"هەروەک چۆن تەقینەوەی پارچەکانی ئەتۆم وزەیەکی زۆر گەورەی لێدەکەویتەوە، ئەو فیشەکەی یەکەم، کاریگەریەکی هاوشێوەی هەبوو، ئەوەی لەو فیشەکەدا کۆبووبوه‌وە، ئەو کینە گەورەیەیە لە بەرامبەر داگیرکاریی و فاشیزم لە پشت ئەو فیشەکەدا کەڵەکە بووبوو" ئەمە وتەی عەبدوڵا ئۆجالانە لەبارەی تەقاندنی یەکەم .فیشەکی پەکەکەوە

بۆچی سه‌ددام لە یەكەم ڕۆژى ساڵى نوێ‌و  لە یه‌كه‌م ڕۆژی جەژنی قورباندا لەسێدارە درا؟

سەنگەر سەید قادر

‎دیمەنەكانی بەرەبەیانی یەكەم ڕۆژی جەژنی قوربانی ساڵی ٢٠٠٦، لە خەیاڵی زۆرینەی عێراقییەكاندا ناسڕێتەوە، چونكە لەو ڕۆژەدا عێراقییەكان بە دەنگی هەواڵێكی گرنگ و مێژوویی بەخەبەر هاتن كە كۆتایهێنان بوو بە دیكتاتۆرێك كە ماوەی٢٤ ساڵ سەرۆككۆمار بوو، ئەویش سەددام حسه‌ین بوو.

شێخ مه‌حمود بۆ كۆمه‌ڵه‌ى گه‌لان: ئه‌و تۆپانه‌ى به‌سه‌ر كورد دا ده‌بارێ، هێرشه‌ بۆ سه‌ر ئابڕووى كۆمه‌ڵه‌ى گه‌لان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هه‌شتاو هه‌شت ساڵ له‌مه‌وبه‌ر شێخ مه‌حمودى حه‌فید نامه‌یه‌ك بۆ كۆمه‌ڵه‌ى گه‌لان ده‌نووسێت‌و له‌ نامه‌كه‌دا  داوا له‌ كۆمه‌ڵه‌ى گه‌لان ده‌كات كه‌ ئه‌و به‌ڵێنه‌ .جێبه‌جێبكه‌ن كه‌ سه‌باره‌ت به‌ خود موختارى به‌ كوردیان داوه‌

ئێـمە سەرەتامانەو عەرەب كۆتاییانە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئاڵای كورد لە كەركوك هەڵكراو پاشان لابرا، گەشییارە كوردەكان لەسەر ئاڵا دیپۆرتكرانەوە، پەرلەمانتارێكی كورد لەسەر ئاڵا لە پەرلەمانی عیراق دەیكاتە شەر، گەنجیك .لەسەر ووشەی كوردستان تێزی دكتۆراكەی جێهیشت

شـەڕی نوێنەرایەتیكردنی "ئیمامی زەمان"

یاسین تەها

شەڕی نوێنەرایەتیكردنی "ئیمامی زەمان" هه‌رچه‌نده‌ ئێستا تەنها ناوەکەی ئامادەیە و بڕوا وایە له ‌پەنهانیدا "ستوودە" بێت‌، به‌ڵام به ‌كۆڕای‌ سه‌رجه‌م شیعه‌كانی‌ دونیا .سه‌رۆك ‌و کاریزما و ده‌مڕاستی‌ بێ ڕکابەری شوێنکەوتوانی ئەم ئاینزایە‌ كه‌ ده‌وروبه‌ری‌ 10% موسوڵمانانی‌ جیهان پێكده‌هێنن

ئێران دەیەوێت چ سیناریۆیەكی نوێ لە عێراق جێبەجێ بكات؟

د. سەنگەر سەیدقادر

 عادل عه‌بدولمەهدی سەرۆكوەزیرانی عێراق، سەرەتای مانگی تەموزی ڕابردوو بڕیاریدا میلیشیاكانی حەشدی شەعبی هەڵوەشێنێتەوەو تەواوی بارەگا و نوسینگەكانیان .دابخەن و لە كایەی سیاسی دور بكەونەوە

له‌باره‌ى سه‌ردانه‌كه‌ى رێواز فایه‌ق

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بە گوێرەی یاسایی ژمارە (١)ی سالی ١٩٩٢، سه‌رۆكى په‌رله‌مان دەسەڵاتی متمانە پێدان و بانگ کردن و لێپرسینەوەی حکومەتی ھەیە، جگه‌له‌وه‌ش بە گوێرەی بریاری .ژمارە( ١) ی ساڵی ٢٠٠٥ پەرمان مەرجەعی باڵای یەکلای کردنەوەی پرسە چارەنووس سازەکانە

دەربارەی ئینشقاق، هۆکارو دەرئەنجامەکانی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

"رۆژێک لە رۆژان ئەبێت شەربکەن لەگەڵ ئەوەی ئێستا ئاهەنگ بۆ دامەزراندنی دەگێڕن" راستیان وتوە، واتە هەمیشە بەدڵخۆشیەوە و هەست بە کامەرانیەکی زۆر دەچنە ناو هێزێکی تازەوەو دواتر دەبێت بکەونە خەبات بۆ لەناوبردنی هەمان هێز کە بەشداربون لە دروستکردنیدا، ئەم نمونانە لە مێژویی کوردستاندا زۆرە، سەیری مێژوو بکەین دەبینین مام جەلال چەند کادرێکی بەتوانای پارتی بوو بەڵام دواتر چۆن خەباتی دەکرد بە دژی ئەو حزبەی کە لە ئاست خەونەکانیدا نەبوو، ئیبراهیم ئەحمەدیش هەروا، نەوشیروان موستەفا بە هەمان شێوە کارەکتەری گرنگی مێژویی خەباتی یەکێتی، بەڵام دواترخەباتگێرێکی سەرسەخت دەرچوو لە دژی یەکێتی و .سیاسەتەکانی. رەنگە دەیان نمونەی تر هەبن کە ئێستا دەرفەتی ناوهێنانی هەموی نیە 

ئەو ڕۆژەی جەنگ کۆتایی هات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەیانی؛ ڕۆژی ٠٨/٠٨/٢٠١٩ سی و یەك ساڵ بەسەر یادی کۆتایی هاتنی جەنگی عێراق - ئێران تێدەپەڕێت، ئەم جەنگە وێرانکەرە ٨ ساڵی خایاند لە ١٩٨٠ دەستی پێکردو لە .١٩٨٨ کۆتایی هات

ڕەخنە لە دەوام

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دەوام چیە؟ کەسێک دەچێت بۆ دەوام، ئایا ئەو کەسە دەچێت بۆ کار، ئەگەر دەچێت بۆ کار چ جۆرە کارێک؟ ئایا دەوام جۆرە کارێکە کە لە بواری گشتیدا یان کاری حوکومیە، یان کەرتی تایبەتیش هەر دەوامە؟ ئەگەر دەوام و کار یەک شتن بۆ کار بە کارناهێنرێت؟

سەمیر سەلیم: پاڵپشت بە خەباتی سیاسی مامۆستا، دڵنیاین متمانەی کۆنگرە بەدەست دەهێنێتەوە

وشیار محمد

بڕیاره‌ سه‌ڵاحه‌دین محمد بەهادین ئه‌مینداری گشتی یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان، خۆی بۆ پۆستی ئه‌مینداری گشتی حزبه‌كه‌ی كاندیدبكاته‌وه‌‌و كارگێڕێكی ئه‌نجومه‌نی جێبه‌جێكردنی ئه‌و حزبه‌ش له‌وباره‌یه‌وه ده‌ڵێت: "پاڵپشت به‌مێژووی خه‌باتی سیاسی مامۆستا، دڵنیاین كه‌متمانه‌ی ئه‌ندامانی كۆنگره‌ به‌ده‌ست ده‌هێنێتەوە بۆ ئەمیندارى."

کێشـەی ئێزیدییەکان لەگەڵ پارتی چییە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 میللەتی کورد مێژوویەکی درێژی پڕ لە دەردو مەینەت و ناخۆشی هەیە، بەڵام هیچ کاتێک ئەو ناخۆشییە نەگەیشتۆتە ئاستی ئەو جینۆساید و کارەساتەی کەلەرۆژانی .دوای ٣/٨/٢٠١٤ دا توشی کوردانی ئێزیدی بوو لەسەر دەستی تیرۆرستانی داعش، لەسەردەمی حکومڕانی کورد لەم هەرێمەدا

كورتـەی مێژووی پەیوەندیەکانی ئــێـــران و ڕۆژئــــــاوا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەروەختێک کۆڵۆمبۆس لەزەریای ئەتڵەسی پەڕیەوە"۱٤۹۲" و کیشوەری ئەمەریکا و جیهانی نوێی دۆزیەوە، ئێرانیەکان دوو هەزار ساڵ بوو خاوەنی شارستانیەت و حوکمڕانی بوون. هەڵبەت فارسەکان مێژووی شاهەنشای ماد بەهی خۆیان حیساب ناکەن، وەک لە سەدەی ڕابردوودا بینیمان "حەمەڕەزا شا"ی ئێران کاتێک یادی مێژووی "۲٥۰۰" ساڵەی حوکمی شاهەنشایی ئێرانی کردەوە لە ڕوخانی مادەکان و هاتنە سەرتەختی هەخامەنشیە فارسەکانەوە مێژووی شاهەنشایی ئێرانی حسێب .کرد، چون ئەوانیش دەزانن مادەکان باپیرانی کورد بوون  

پرسـی هەڵاوێردكرنی كاری بانگەواز لەكاری سیاسی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تەنها فاكتەری سەرەكی سەرگرتنی ئەم پرۆسەیە بەرلەهەرشتێ‌ هەبوونی بیر و دید و هۆشیاریەكی قوڵا و فراوانە بەرامبەر بەحەقیقەت و جەوهەری هەردووكایەكە، واتە سەرچاوەی جیاكردنەوە، دەبێت فیكری جیاكردنەوە بێت، لەسەر كۆمەڵێ‌ ڕێساو پاساوی ئامانجدار ڕاگیرابێت، وەڵامی دەیان بۆچی و لەبەرچی بداتەوە، ئەم هەنگاوە ناونانرێت نوێبوونەوە، وداڕشتنەوەی فیكریی، بەڵكو گۆڕینی فیكرە لەسەر شێوازی كاركردنی نوێ‌ و میكانیزمی نوێ‌ و پێویستیەكانی پسپۆڕی و تواناو دیدی .كاركردن لەهەربواێكیاندا

بۆچی وەزیری دەرەوەی ئێران دەست لەكار دەكێشێتەوە؟

د. سەنگەر سەیدقادر

.محمد جەواد زەریفی، وەزیری دەرەوەی ئێران هەڕەشەی دەست لە كاركێشانەوە دەكات

ناوچەی ئارام و دابڕانی رۆژئاوا و باشوور

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پرسی دروستكردنی ناوچەی ئارام بەدرێژایی رۆژئاوای كوردستان نوێ‌ نییە، بەڵام پێدەچێت بەهۆی چەند بارودۆخێكی نوێی ناوخۆو دەرەوە، توركیا سەر لەنوێ‌ ئەو پرسەی زیندوو كردۆتەوەو ئێستا گوشاری زۆر دەكات بۆ جێبەجێكردنی. هێشتا دیار نییە ئەمریكا چەندە دێتە ژێرباری جێبەجێكردنی ئەو پلانەی توركیا یان مەرجی ئەمریكا .بۆ جێبەجێكردنی بەشێك لەداخوازییەكانی توركیا چییە

دەرهاویشتە سیاسی‌و ئابورییەكانی گەرووی هورمز چی دەبن؟

يەحيا كاميل مەحمود

هیچ شوێنێك لە‌ جیهاندا هێندە‌ی گە‌رووی هورمز خاوە‌ن گرنگی و پێگە‌ی جیۆپۆلە‌تیكی نییە‌ بۆ جوڵە‌و بازرگانییە‌ گشتییە‌كان بە‌تایبە‌ت بازرگانی نە‌وت. ئە‌م كە‌ناڵە‌ كە‌ پانیە‌كە‌ی تە‌نها 21 میل دە‌بێت لە‌ تە‌سكترین خاڵیدا، تاكە‌ ڕێگە‌یە‌ بۆ جوڵە‌ی بازرگانی نە‌وت لە‌ كە‌نداوی فارسە‌وە‌ بۆ بازاڕە‌كانی جیهان، وە‌ پانتایی كە‌ناڵی هاتووچۆكردن .لە‌م گە‌رووە‌وە‌ بریتییە‌ لە‌ تە‌نها دوو میل

تره‌مپ و كۆتایی سیاسه‌ت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

به‌ خوێنده‌وه‌ی سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكای تره‌مپ خێرا ده‌گه‌مه‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی تره‌مپ روانگه‌یه‌كی سیاسی بۆ تاوتوێكردن و بردنه‌ڕێوه‌ی په‌یوه‌ندبه‌ندیه‌ سیاسی و دیپلۆماسیه‌كان نییه‌.

گۆڕان، ئەو بزووتنەوە جەماوەرییەى چوونە دەسەڵات، پارچە پارچەى کرد

رەزوان زەڵمی

هەوادارانى گۆران، ناتوانن چاو دابخەن لە ئاست ئەو راستییەى کە ئاستى بزووتنەوەکەیان لە بەدیلى دەسەڵاتەوە دابەزیوە بۆ بەشدارى لەحکومەت و وەرگرتنى چەند پۆست و پلەیەکى حوکمى.

نه‌زیفى گه‌نده‌ڵى ...

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 ڕاشكاوانه‌، پێچه‌وانه‌ى وتارى سه‌رۆكى نوێى حكومه‌ت كه‌ ئاماژه‌ى به‌وه‌ كرد گه‌نده‌ڵى حاڵه‌ته‌ و نه‌بوه‌ به‌ دیارده‌، له‌ هه‌ندێك سنور و زۆن گه‌نده‌ڵى نه‌ك حاڵه‌ته‌ به‌ڵكو .نه‌زیفى كردوه‌

نەوت و قـەرزەكان دوو ئاڵنگاری گەورەی بەردەم کابینەی نوێ

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.دوو ئاڵنگاری گەورەی بەردەم كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان مەسەلەی نەوت ‌و گرفتی قەرزەكانە

له‌ یادی كاره‌ساتی شه‌نگالدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئێوه‌، كه‌ به‌ هه‌زاران چه‌كدارتان به‌ ناوی پێشمه‌رگه‌ كشانده‌وه‌و به‌رامبه‌ر چه‌ند سه‌د كه‌سێكی چه‌كدارانی داعش چۆكتان داداو راتان كرد، هه‌زاران ژن و منداڵتان دایه‌ .ده‌ست داعش بۆ ئه‌وه‌ی بیانكاته‌ سه‌بایاو له‌ بازاڕه‌كانیدا بیانفرۆشێت

ئێران له‌ڕێگه‌ى وه‌كیله‌كانییه‌وه‌ ڕووبه‌ڕووى ئه‌مه‌ریكا ده‌بێته‌وه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 جەنگ پرۆسەیەکە کە دەسپێک و کۆتایی جەنگە، چەندین ساڵیش دوای کۆتایهاتنی بە ئاسانای هۆکارەکانی دیاری ناکرێت، بەڵام پرۆسەکە هەرگیز بە فیشەکێک و پێکدادانێک ڕونادات، بەڵکو دەبێت پێشینەی هەبێت وەک ململانێی سیاسی و جیۆسیاسی و ئابوری و ئادۆلۆژی، بەڵام بەهۆی زیاتر پێکەوە بەندبوونی و .لێکنزیکبوونەوەی جیهان و تێچووی خنکێنەری جەنگ، جەنگە نوێیەکان بوونەتە باو، باوترین نمونەش بۆ ئەم جەنگانە جەنگی سارد بوو

ئێران‌و ئیخوان موسلیمین چۆن له‌یه‌ك دوور كه‌وتنه‌وه‌؟

لاوان عوسمان

لە ڕووکەشدا وادیارە کە ئەو دابەشبوونە تائیفییە مێژووییە پیاوە ئایینییەکانی ئێران و کۆمەڵی ئیخوان موسلیمینی سوونیی دوور لە یەک دەھێڵێتەوە، بەڵام زۆر کۆلکەی ھاوبەش ھەیە لە نێوان ئەو دوو ھێزەدا، ئەمە تەنھا ھاوپەیمانییەکی تەکتیکیی نییە  بەڵکو ئەم دوو کیانە بە ئایدۆلۆجیا و پەیوەندییگەلیتر لەسەر ئاستی کەسیی و سیاسیی و ھیتر پێکەوە بەستراون.

کۆمـەڵ، لەکۆنگرەدا ئەمیرەکەی ناگۆڕێت

وشیار محمد

كۆمه‌ڵی ئیسلامی كوردستان تا ئێستا واده‌ی ئه‌نجامدانی كۆنگره‌ی چواره‌می حزبه‌كه‌ی دیاری نه‌كردووه‌ و چاوه‌ڕوان ده‌كرێت دیاری كردنی ئه‌و واده‌یه‌ چه‌ند مانگێكی تر بخایه‌نێت، و ئه‌ندامێكی سه‌ركردایه‌تی ئه‌و حزبه‌ش له‌وباره‌یه‌وه‌ ده‌ڵێت:" كۆمه‌ڵ هیچ ترسێكی له ده‌رئه‌نجامه‌كانی ‌كۆنگره‌ نییه‌و ئاماده‌كارییه‌كانیان به‌ره‌و ئه‌و پڕۆسه‌یه‌ ."ده‌ستپێكردووه‌

جینۆسایدی ئێزیدیەکان

د.سەردار عەزیز

شەوێکی هاوینی گەرم بوو لە گەرمیان، لە سەر کورسییەک لە سەر سەکۆکەمان دانیشتبوم تەماشای ئاسمانی پڕ لە ئەستێرەم دەکرد، ئەمە تاکە سودی کاتی بێکارەباییە، کە ئاسمانی پڕ لە ئەستێرە دەبینیت، بە هەردوو دەستم مێشولە (هوڕەم) لە خۆم دوور دەخستەوە، لە پڕ زەنگی تەلەفونەکەم لێیدا، ژمارەیەکی نەناسراو بوو. کە قسەمان کرد خێرا زانیم ئەمریکیە، داوای کرد یەکتر ببینین. ڕۆژانی پاشتر یەکترمان بینی، ئەوە دەروازەیەک بوو بۆ نزیک بونەوە لە ڕێکخراوی یەزدا و بە ئاگابون .لە نزیکەوە لە جینۆسایدی ئێزیدیەکان

یاری مـشك و پشیلە لە پەیوەندییەكانی بەغداو هەولێردا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پێدەچێ‌ پەیوەندییەكانی نێوان بەغدا و هەولێر بەرەو قەیرانێكی تر بچن، بەتایبەتی كە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق تینی بۆ سەرەك وەزیران عادل عەبدولمەهدی .هێناوەو داوای لێ‌دەكا فشارێكی زۆرتر لەسەر هەولێر دروست بكا، تاكو پابەند بێ‌ بە رادەستكردنی بڕی 250 هەزار بەرمیل نەوت لە رۆژێكدا بەكۆمپانیای سۆمۆ  

حەلبووسی، لە تەکنیکەوە بۆ سیاسەت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

گەنجترین كەسە كە پۆستی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراقی گرتبێتە دەست، هەرچەندە كەسێكی بەتوانایە، بەڵام گۆڕانكارییە سیاسیی‌و خێراكانی عێراق بواری .بۆ خۆش كرد، گەمەی سیاسی بكات‌و بەئاسانی لە بواری تەكنیك‌و پیشەییەوە، رووبكاتە سیاسەت‌و بەدوای پۆستی باڵادا بگەڕێت  

حزبەکان یان ئەبێ یەکبگرن یان ئەبێ دوکانەکانیان دابخەن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ھەمواری یاسای ھەڵبژاردنی کردەوە و کاتی ھەڵبژاردن و ژمارەی کورسیەکانی پارێزگاکانی دیاری کرد بەپێی ھەمواری نوێی یاسا ھەڵبژادن بۆ دابەشکردنی کورسیەکان بەسەر لیستەکاندا بەپێی یاسای سانتلیگۆ کە بڕیار درا بە پێی سانت لیغۆ ١.٩ بێت.

هۆکاری ئەو ئاڵابازیە چیە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

خواستی کوردبون و نەتەوەیی بون لای ئێمە خواستێکی شەرەفمەندانەیە، چونکە ئێمە نامانەوێت بە کوردبونی خۆمان عەرەب بون یان تورک بون یان فارس بونی ئەوان بسڕینەوە. مافێکی سروشتی خۆمانە کە تەعبیر لە کوردبونی خۆمان بکەین، بەڵام کێشەکە کوردبون نیە بەڵکو فاشزمی کوردایەتیە. ئێمە دەمانەوێت کوردبین .بەڵام رێگە و شێوازێکی نوێمان بۆ تەعبیرکردن لە کوردبونمان نەدۆزیوەتەوە و نیمانە

ئەمریکا پێویستی بەگۆڕینی حوکمی مەلاکان نییە

هێرش عەبدولرەحمان

.كێشمەكێشەكانی نێوان تاران و واشنتۆن لە ماوەكانی ڕابردوودا پێی نایە قۆناغێكی هەستیار و تا رادەیەك مەترسیدارەوە

خێزانی كۆمەڵگەی كوردی لە دیدی نەوشیروان مستەفاوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە دیدارێكی دوورو درێژدا كە بیست ساڵ لەمەوبەر سەبارەت بە كێشەكانی ژنان لەگەڵیدا ساز دراوە، لەبەشێكی دیدارەكەدا نەوشیروان مستەفا، سەبارەت بە خێزان لە .كۆمەڵگەی كوردیدا دەدوێت‌و باسلەوە دەكات كە زۆرینەی خێزانەكانی كۆمەڵگەی كوردی بێ كێشەن‌و ژیانێكی بەختیارو كامەران دەگوزەرێنن

ئایا حكومه‌تی هه‌رێم ده‌توانێت ده‌وامی فه‌رمانبه‌ران رێكبخاته‌وه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌پاش هاتنه‌ سه‌ركاری كابینه‌ی نۆیه‌می حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و به‌ دیاریكراوی له‌ یه‌كه‌م كۆبونه‌وه‌ی كابینه‌كه‌دا كۆمه‌ڵێك بڕیار ده‌ركرا سه‌باره‌ت به‌ رێكخستنه‌وه‌ی ده‌وامی فه‌رمانبه‌ران و ئه‌وه‌ش بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ی لێره‌و له‌وێ لێدوانی جیاواز بدرێت له‌سه‌ر هه‌ندێك ئاست و ئاماژه‌ به‌وه‌كرا‌ كه‌ حكومه‌ت ناتوانێت .ده‌وام زیاد بكات تا ئه‌و كاته‌ی كه‌ پاشه‌كه‌وتی مووچه‌ی فه‌رمانبه‌ران ده‌داته‌وه‌ و مووچه‌ رێكده‌كاته‌وه‌

میكانیزمی هەڵبژاردنی خانەی ڕاپەڕاندن ناڕازیەكانی ناو گۆڕان ئاوت دەكات

هێمن باقر

جڤاتی نیشتیمانی بزوتنەوەی گۆڕان بڕیاریدا بە هەڵبژاردنی ڕێكخەر و خانەی ڕاپەڕاندن لە 14 ی ئەیلولی داهاتوو، بەڵام كۆنفرانسی گشتی دوادەكەوێت بۆ كۆتاییەكانی ئەمساڵ.

كابینەی نۆیەمی حكومەت...دەستپێكێكی خراپ

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پەرلەمانی كوردستان لە خولی پێنجەمی خۆیدا و لە دانیشتنی ئاسایی ژمارە 13 خۆیدا لە بەرواری 10-7-2019 متمانەی بەخشیە كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی .كوردستان

شەڕی خێڵەكان لەقۆناغێكی نوێدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پاش كوشتنی كارەكتەرێكی _میت_ی توركی، كە لەبەرگی دیبلۆماتكاردا خۆی ناساندبوو، لە هەڵمەتێكدا كۆمەڵێك كەس دەستگیركران. زۆری نەبرد بەشێكیان هێنرانە .سەر شاشەكان و، وەك تاوانباری كردەكە بە ئێمە ناسێنران

مێژووی پەرلەمان لە عێراقدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دەسەڵاتی یاسادانان، ئەنجومەنی هەڵبژێردراوی خەڵكی عێراقە ‌و ئەركی سەرەكی بریتییە لە دەرچوانی یاساكان ‌و چاودێریكردنی كارەكانی دەسەڵاتی جێبەجێكردن، بەڵام بەهۆی ئەوەی لە دەستووردا هاتووە، كە پێویستە دەسەڵاتی یاسادانان لە دوو ئەنجومەن پێكبێت ‌و هەتا ئێستا تەنها یەك ئەنجومەنیان هەیە، بۆیە دەسەڵاتی .یاسادانان لە عێراق بە دەسەڵاتێكی ناتەواو لەقەڵەم دەدرێت

مرۆڤی کورد و تاراوگە

له‌شكر قادر ڕه‌سوڵ

کۆچکردن بەتەنھا جوڵەی مرۆڤ نییە لەشوێنێکەوە بەرەو شوێنێکی دی، بەڵکو ھەیەجان و ڤیستیڤاڵێكی تەواو قەشەنگ و گەورەیە، ئەو ھەیەجانە بەتەنھا جوڵە .جوگرافییەکە دروستی ناکات

نوێترین پیلانی توركیا دژی ڕۆژئاوای كوردستان چییە؟

د. سەنگەر سەیدقادر

 بەشێك لە ڕاگەیاندنی كوردی و نوخبەی سوشیاڵ میدیا بێ ئاگا لە مەترسییەكانی پیلانی توركیا بۆ دروستكردنی ناوچەی ئارام وەها پێناسەی ناوچەی ئارام دەكەن كە بۆ پاراستنی كوردە، بەڵام ئەم تێگەشتنە هەڵەیە، چونكە ئەم ناوچەی ئارامە، هاوشێوەی بڕیاری ٦٨٨ ساڵی ١٩٩١ ئەنجومەنی ئاسایش نییە کە بۆ پاراستنی كورد لە باكوری .عێراق ( باشوری كوردستان) دەركرا

فەساد لەئۆمێد و ئیرادەی خەڵکدا!!

خالید عه‌بدولكه‌ریم

 هیچ شۆڕش وخەبات وجوڵانەوەیەکی شۆڕشگێڕی ومەدەنی، بەئاسانی سەرکوتناکرێ ولەناونابرێ ، تەنها لەڕێی خیانەت ولادان لەپرەنسیپەکانیەوە نەبێ، واتا ..کورتکردنەوەی ئامانجەکانی لەپێناو وەدەستهێنانی کۆمەڵێک قازانجی شەخسیدا

دانوستاندنی کۆمەڵە و دیموکرات لەگەڵ ئێران، ئاکامێکی دەبێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.مانگی حوزەیرانی 2019 لە ئۆسلۆ دانوستاندنی وەفدی کۆماری ئیسلامی ئێران لەگەڵ کۆمەڵە و دیموکرات جەولەی یەکەمی بەڕێوەچووە

فـەرەح پەهلەوی، چۆن گه‌شته‌ كۆشكى نیاوه‌ران‌و بوویه‌ هاوسه‌رى حه‌مه‌ ڕه‌زا شا

ئاكام عه‌لى

ئەوەی ڕۆژێ بەخەیاڵی فەرەح خانەوادەکەیدا نەهاتبوو، بوونە شاژنی وڵات بووە. ئاخر ئەسته‌مە منداڵێکی بێباوکی هەژار، دایکی بەدروومانی و هەتیوی گەورەی کردبێ .هەروا بەسانایی ببێ بە شاژنی یەکەمی وڵات

ئه‌بوبه‌كرهه‌ڵه‌دنى: وەک ئەژدیها مامەڵە له‌گه‌ڵ ئابوری هەرێم ده‌كرێت

بڕوا کەمال

له‌م دیداره‌ تایبه‌ته‌دا له‌گه‌ڵ " دیبلۆماتیك مه‌گه‌زین" ئه‌بوبه‌كر هه‌ڵه‌دنى، ئه‌ندامى په‌رله‌مانى كوردستان، تایبه‌ت به‌ كابینه‌ى نوێیى حكومه‌تى هه‌رێم‌و پرسى په‌یوه‌ندى‌و .كێشه‌كانى نێوان هه‌رێم‌و به‌غدا ده‌دوێت

كورد دەبێت چیبكات بۆ خۆپاراستن لە مەترسيیەكی گەورە؟

د. سەنگەر سەیدقادر

‎كیشەی سەرەكی كورد ئەوەیە كەسایەتییە دڵسۆزو نیشتمانپەروەرەكانی لەسیاسەت تێناگەن‌و سیاسیەكانیشی دڵسۆز و نیشتمان پەروەرنین و بازرگانی بەسیاسەتەوە .دەكەن  

بۆچی كەریم ئەحـمەد گلەیی لە عەبدوڵا ئۆجەلان كردووە؟

سالار مەحمود

لە نامەیەكدا كە بیست‌و یەك ساڵ لەمەوبەر بۆیناردووە، كەریم ئەحمەد، سكرتێری پێشووی حیزبی شیوعی كوردستان، گلەیی لە عەبدوڵا ئۆجەلان دەكات كە پابەندی .ئەو ڕێكەوتنە نەبوون كە لە نێوان پەكەكەو حیزبی شیوعیدا هەبووە

زەنگی لەدەست دانی یەکجاری 

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.لە سایەی ئەو چارەسەر ناشیانەی لە مادەی ١٤٠ ی دەستوردا بۆ کەرکوک و ناوچە جێناکۆکەکان کراوە و چارەنوسی خستونە بەردەم ڕاپرسی

شاره‌زووری، قه‌ڵه‌مێكی به‌بڕشت و كه‌سایه‌تییه‌كی به‌رز و ئازا

سه‌لاح سالار

مامۆستا مه‌لا محه‌مه‌دی شاره‌زووری نووسه‌رێكی قه‌ڵه‌م به‌بڕشت و تێكۆشه‌رێكی بوێر و وتاربێژێكی حه‌قبێژ بوو، له‌ ناوه‌ڕاستی ساڵانی حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی ڕابوردوودا له‌ ڕێگه‌ی مینه‌ر و هه‌وه‌ها به‌ نووكی قه‌ڵه‌مه‌ تیژه‌كه‌ی توانی خزمه‌تێكی شایسته‌ به‌ گه‌له‌كه‌ی بكات، ئه‌گه‌ر چی به‌هۆی هه‌ڵوێسه‌ مه‌ردانه‌و .جوامێره‌كانییه‌وه‌ تووشی چه‌رمه‌سه‌ریی زۆر هات و ئاواره‌یی و زیندان و ئازار و ئه‌شكه‌نجه‌ی زۆری چه‌شت  

گۆڕان لەچی ئەترسێت؟!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەمڕۆ لە بڕیارێکی زۆر بێ مەعنادا جڤاتی نیشتیمانی گۆڕان بڕیاریدا کە ڕۆژی ی ئەیلولی۲٠۱۹ دیاریی بکات بۆ هەڵبژاردنی خانەی ڕاپەڕاندن و ڕێکخەری گشتیی، پاشان کۆمەڵە هەڵسوڕێنراوێك کردیان بە هەلهەلە و بە منەت بە خوارەوە و چاودێرانیان فرۆشتەوە کە گوایە گۆڕان جیاوازە و تیایدا دەستاودەست کردنی پێگەکان و پرۆسەی !هەڵبژاردن بە تەندروستیی بەڕێوەئەچێت

بە " وێنە " کردنی گۆڕی بە کـۆمەڵ

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 بێجگە لە توێژێکی کەم، دەمێکە بەشێکی زۆر لە خەڵك تاقەتی باس کردنی "ئەنفال" و کۆمەڵکوژی نەماوە لەبەر هۆی جیاواز. یەکێك لە هۆکارەکان ئەوەیە کە ئینتیما بوون بۆ سیاسەت و پرەنسیب و ئامانجە بەرزەکان توایەوە لە نێو وون بوونێك لە نێو قەیرانە سیاسی و ئابوریە موزمینەکانی دەسەڵاتی ناسیۆنالیزم، کێشەی شوناس .بەرەو شەقاربوونی نادیار ڕۆیی

حكـومەتی مولزیم و مولزەم

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حكومەت هەم مولزیم، واتە پابەندكەرە: ئەرك بەسەر هاوڵاتیاندا فەرز دەكات، هەم مولزەم، واتە پابەندكراویشە: خۆیشی لەسەریەتی لەبەرانبەر ئەو ئەركانەی دەیانخاتە .سەرشانی هاوڵاتیان پابەند بێت بەدابینكردنی مافەكانیانەوە

نەوەی نیلسۆن ماندێلا : ئیسرائیل دەوڵەتێکی ڕەگەزپەرستی جیاکارە بەپلەی نایاب

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 بابەگریمانە وادانێین ھەرچی ئەوانەی،ڕەخنە لە دەگیرکاری ئیسرائیل دەگرن دژە سامین وەک لەشکری ڕیکلامی ئیسرائیل بانگەشەی دەکەن کەبەئاستێکی زۆر بەرز و .بەتوانا کار لەسەر ئەوە دەکەن ھەموو ڕەخنەگرێ لەئیسرائیل بە دژایەتی ڕەگەزی سامی وەسف بکەن    

ئیسلامییەکان لەده‌ره‌وه‌ى حکومەت، چاوه‌ڕوانى چى ده‌کەن؟

وشیار محمد

 تائێستا هیچ كام له‌ سێ حزبه‌ ئیسلامییه‌كه‌ی هه‌رێمی كوردستان، نه‌خشه‌ڕێگای كاركردنی پێكه‌وه‌ییان وه‌ك سێ لایه‌نی ئۆپۆزسیۆن بۆ چوار ساڵی ئاینده‌ی كابینه‌ی نۆیه‌می حكومه‌تی هه‌رێم دانه‌ڕشتوه‌، و وته‌بێژی بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامیش پێى وایە کە له‌ماوه‌ی ڕابردودا جدیات نه‌بووه‌ بۆ كاری پێكه‌وه‌ی له‌نێوان ئیسلامیه‌كانی هه‌رێمی .كوردستان و ته‌نــها كات كوشتن بووه‌

هوقەباز ئاڵۆزییەکی توندی خستووەتە نێوان مەسرور بارزانیی و نێچرڤان بارزانی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕووداوەکەی هوقەباز، کە ئەندامێکی میتی تورک و دوو کەسی دیکەی تێدا کوژرا، ناکۆکییەکی توندی خستووەتە نێوان مەسرور بارزانیی و نێچیرڤان بارزانی، ئەویش بەنووسینی وتارێکی ڕێبوار کەریم کە بەنووسەری نزیک لە نێچیرڤان بارزانی دادەنرێت و لە میدیای ئەویشەوە بڵاوی کردووەتەوە، هەروەها دژە تیرۆر کە دەسەڵاتداریی .یەکەم تێیدا مەسرور بارزانییە، بەتوندی وەڵامی داوەتەوە و هێرشی کردووەتەسەر نێچیرڤان بارزانی و حکومەتەکانی لە ڕابردوودا

 ترامپ، دەبێتە سەرۆکوەزیرانی بەریتانیا

د. سەنگەر سەیدقادر

 چەند كاتژمێرێكیتر جیهان و ئەوروپا لەبەردەم ڕووداوێكی مێژوویدان، كەسێكی بەڕەگەز توركی مسوڵمان بۆیەكەمینجار لە مێژووی بەریتانیای خانەخوێی مەسیحیەت( كاسۆلیك) و ئەوروپادا دەبێتە سەرۆكوەزیران، ئەمشەوی ڕابردوو، دەنگدان لەسەر جێگرەوەیەك بۆ تیرزامەی سەرۆكوەزیران كۆتایی هات و هەموو ئاماژەكان بەو .ئاراستەیەن " بۆریس جۆنسن" زۆرینەی دەنگەكان بەدەست دێنێت

کاریگەری دیدەوانی لەسەر تەندروستی لە کۆتاییەکەنی تەمەن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 ئەو پڕۆگرامانەی ھاوکاری منداڵ دەکەن بۆ گەشەپێدانی توانا و لێھاتوویەکانی بۆ پشت بەستن بە خۆی کاریگەری ئەرێنی ئەبێت بەدرێژایی تەمەنی لێکۆڵینەوەیکی نوێ گەیشتووەتە ئەو خاڵەی کە ئەو کەسانەی بەشداریان کردووە لەگروپەکانی دیدەوانی لە منداڵیدا تەندروستیەکی باشی عەقڵیان دەبێت بەدرێژایی تەمەنیان .لێکۆڵینەوەکە لەسەر ١٠ھەزار کەس ئەنجامدراوە

دیدێكی كـورت سه‌باره‌ت به‌ ڕه‌گه‌زپه‌رستی

د.هەردی مێد

زۆرجار تێبینی ئه‌وه‌ ده‌كه‌م كاتێك باسی ڕه‌گه‌زپه‌رستی ده‌كه‌ین، زۆرینه‌ی زۆرمان روانگه‌یه‌كی جه‌وهه‌رگه‌رایانه‌مان بۆ ڕه‌گه‌زپه‌رستی هه‌یه‌. به‌ شێوه‌یه‌ك <ئه‌وانی دی له‌ .به‌رامبه‌رمان> واوێنا ده‌كه‌ین هه‌روه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ ئه‌زه‌ڵه‌وه‌ ڕه‌گه‌زپه‌رست بووبێتن و ره‌گه‌زپه‌رستی به‌شێك بێت له‌وان

متمانه‌ى هه‌رێم، دواى رووداوه‌كه‌ى هۆقه‌ باز

رەزوان زەڵمی

شه‌ڕى ساردى نێوان په‌كه‌كه‌ و پارتى كه‌ ناراسته‌وخۆ هێرشیان بۆ سه‌ر یه‌كدى ده‌ست پێكرد، ئه‌و بابه‌ته‌ گرنگه‌ى‌ فه‌رامۆش كرد كه‌ چى بكرێت، دواى رووداوه‌كه‌، هه‌رێم متمانه‌ له‌ده‌ست نه‌دات له لاى وڵاتانى ده‌رو دراوسێ و جیهان.

مەترسی تەقینەوەی بەرمیلـە باروتەکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست

د. سەنگەر سەیدقادر

 ئەمەریكا دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنێكی سەربازی لە ژێر ناوی ( پاسەواندا) ڕاگەیاند لە ئاوەكانی كەنداوی عەرەب و گەرووی هورمز و گەروی بابولمەندەب و دەریای .سور

ده‌هۆڵی شه‌ڕی ناوخۆ بوه‌ستێنن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 شه‌ڕێكی نا ته‌ندروست و ترسناكی میدیایی له‌نێوان دوو باڵی گه‌وره‌ی كورد (PKK) و (PDK) له‌و قۆناغه‌ ده‌ستپیكردووه‌، ته‌نانه‌ت له‌ هه‌ندێك شوێن له‌ ژێر فشاری .توركیا(PDK) له‌و شه‌ڕه‌ تێوه‌گلاوه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی هێڵێكی هێشتۆته‌وه‌ بۆ گه‌یشتن به‌ ئاشتی ئه‌وه‌یه‌ تاوه‌كو ئێستا شه‌ڕه‌كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ رووینه‌داوه‌

پوختەی کتێبی " مەرگی ڕۆژئاوا " 

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

مەترسیدارترین کتێب بەناوی مەرگی ئەوروپا ی نوسەری ئەمریکی باتریک جیە بوکانن

ئاڵا، وەك شكۆی نەتەوە

سـەروەر حـەمـە

 لە پێناسەی ئاڵادا ڕێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان دەڵێت: (ئاڵا، واتە هێما‌و ناسنامەی گەل‌و نەتەوە‌و دەوڵەت‌و هەرێم‌و حزب‌و گرووپەكان و، شانازییەكی بەردەوامی .(بەرجەستەكراوی هەر یەكەیانە

جەنگی ڕزگاركردنى عێراق، یان كردنەوەی دەرگای دۆزەخ؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 جەنگی ساڵی 2003 هەرچەندە چەندین ناوی لێنراوە، بەڵام كاریگەرییەكانی نەك لەسەر عێراق‌و ناوچەكە بەڵكو لەسەر تەواوی جیهان دروست كردوە‌و هەتا ئێستاش .بەردەوامیی هەیە، بۆیە هەندێك دەڵێن: جەنگی عێراق كردنەوەی دەرگای دۆزەخ بوو بەڕووی ناوچەكەدا

دژ بە نائومێدیی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ھیچ ڕێگایەک ھێندەی ڕێگای نائومێدبوون ئاسان و سوک نییە، ھیچ شتێکیش لەوە بێکێشەتر نییە لە ژوورەکەی خۆتدا دابنیشیت و بە ھەمووان بڵێیت ” نەمووت ھیچ . “ناکرێت و ھیچ ناگۆڕدرێت

تورکیا لە چاوەڕوانی سزاکانی ئەمەریکادا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تورکیا ئەو وڵاتەی کە لەئێستادا زۆرترین قسەو باسی لەسەردەکرێت، لەلایەن یەکەم زلھێزی جیھان ئەویش ئەمریکایە، پەیوەندییەکانی ئەم دوو وڵاتە تادێت بەرەو ناکۆکی زیاتر دەچی و پەرە دەسێنێت، تائەوڕادەیەی کە وابڕیارە لەچەند ڕۆژی داھاتوودا ئەمەریکا زنجیرەیەک سزا بەسەر ئەو وڵاتەدا بسەپێنێ.

سەبارەت بە دروستکردنی حزبی تازە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

شکستهێنانی دەسەڵات لەلایەک و شکستخواردنی ئەو حزبانەی کە لە رابورد و ئێستادا خۆیان وەکو ئوپۆزیسیۆن بەرجەستە کردوە لە گێڕانی ئەو رۆلەی بۆ خۆیان دیاری کردوە لەلایەکی ترەوە، بۆشایێکی گەوری لە کار و کایەی سیاسی دروست کردوە. ئەمەش پرسیارێکی گرنگی بە دوای خۆیدا هێناوە کە ئەم بۆشاییە چۆن پڕبکرێتەوە؟

مەرجەعیەتی بارزانی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەو دەنگانەی داوا دەکەن مەسعود بارزانی بکرێتە مەرجەع تا دێت زۆرتر و بەرزتر دەبن. یەکێک لەو خەسڵەتانەی پارتی لە حیزبەکانی تر جیا دەکاتەوە، جدییبون و شەرم .نەکردنیەتی لەو شتانەی داوای دەکات

بڕیاره‌كانی یه‌كه‌م دانیشتنی كابینه‌ی نۆیه‌م، پرسیار و سه‌رنج

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 پاش چاوه‌ڕوانییه‌كی زۆر، دواجار حكومه‌ت پێكهات و یه‌كه‌مین دانیشتنی ئاسایی خۆی گرێدا، ئه‌م دانیشتنه‌ له‌ ڕووی سیاسی و ئیداری و میژووییه‌وه‌ گرنگی خۆی هه‌یه‌و جێگه‌ی بایه‌خه‌و له‌م سه‌ره‌تاوه‌ هه‌نگاوه‌كانی حكومه‌ت جێگه‌ی سه‌رنج و وردبوونه‌وه‌ن له‌لایه‌ن هاوڵاتیان و چاودێرانی سیاسییه‌وه. هه‌موان له‌به‌رده‌م حكومه‌تێكی نوێ و پێكهاته‌یه‌كی تازه‌داین كه‌ سه‌رۆكی حكومه‌ته‌كه‌ یه‌كه‌مین ئه‌زمونی سه‌رۆكایه‌تی حكومه‌تیه‌تی، هه‌روه‌ها بارودۆخی سیاسی و ئابوری كوردستانیش له‌دۆخێكی باشدا .نییه‌و هاوڵاتیانیش چاوه‌ڕوانی ده‌ست و په‌نجه‌ی خێری ئه‌م حكومه‌ته‌ن

سه‌د و نۆزده‌، بەردی بناغەی كوردستانی گەورە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ساڵی 2004‌و لە بەغدا، مەسعود بارزانی‌و نەوشیروان مستەفا سەرۆكایەتی تیمی نوێنەرایەتی كوردستانیان لە لیژنەی نوسینەوەی دەستوری عێراقدا ئەكرد, وایان .رێكخستبوو یەكەمیان بەیانیان‌و، ئەوی تریان ئێواران ئامادەبێت

كێن ئەوانەی دەیانەوێت جەنگ هەڵبگیرسێنن؟

د. سەنگەر سەیدقادر

 ئەمڕۆ ترەمپ ڕایگەیاند لەگەڵ ئێراندا هەنگاوی باشیان بڕیوە لە گفتووگۆ و دانوستان و ئەمەریكا نایەوێت ڕژێمی ئیسلامی ئێران بڕوخێنێت، بەڵام ئایا ترەمپ گوتارەكەی ڕەنگداوەی كردارەكانیەتی لە ئیستادا، یان تەواو پێچەوانەیە؟

د. فایه‌ق گوڵپى بۆ دیبلۆماتیك: ئەگەر پەکەکە لە قەندیل نەمێنێ، کۆڵەکەیەکی بنەڕەتی  ئاسایشی هەرێمی کوردستان دەڕمێ

بڕوا کەمال

له‌م دیداره‌ تایبه‌ته‌دا له‌گه‌ڵ " دیبلۆماتیك مه‌گه‌زین"، دكتۆر فایه‌ق گوڵپى، كه‌سایه‌تى سیاسى نزیك له‌ په‌كه‌كه‌ ده‌ڵێت": کێشەی کورد لەباکوری کوردستان هەر دەبێت لەڕێگەی ئاشتییه‌وە چارەسەر بکرێ‌و ستراتیجی کەجەکەش لەم کاتەدا چارەسەری ئاشتیانەی کێشەی کوردە  به‌  ئاشتى نەک بەشەڕ، لەو باوەڕەدام دەرفەتێک هەیە بۆچارەسەری ئاشتیانەی کێشەی کورد، ئەگەر بێت‌و جارێکیتر پڕۆسەی .رئاشتی دەست پێبکاتەوە پەیوەندی نێوان ئاک پارتی‌و هەدەپە و (پ ک ک) باش ببێت بۆ هەمو لایەک سودی هەیە

هەوکردنی ڤایرۆسى جگەر چییه‌و چۆن خۆتى لێده‌پارێزیت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

جگه‌ر یه‌كێكه‌ له‌ ئه‌ندامه‌ گرنگه‌كانی جه‌سته‌، ده‌كه‌وێته‌ لای راستی خوار قه‌فه‌سه‌ی سنگه‌وه‌، كێشی جگه‌ر له‌مرۆڤێكی پێگه‌یشتوودا له‌ پیاواندا (1.4 – 1.6) كگم، به‌ڵام .له‌ژناندا (1.2 – 1.4) كگم

چیی له‌گه‌ڵ فه‌رهاد پیرباڵ بكرێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.هه‌ركه‌سێك له‌م وڵاته‌دایه‌ و كه‌مێك هۆشی به‌ شتاندا ده‌شكێت، خه‌ریكه‌ كاره‌ سه‌یر و كتوپڕه‌كانی دكتۆر فه‌رهاد پیرباڵ مێشكی داگیر ده‌كه‌ن و لێی ده‌بنه‌ مه‌ته‌ڵ

كاكه‌ییه‌كان كێن‌و ئایین و بیروباوەڕو سرووت و نەریتەکانیان چییه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 ره‌شید خه‌یوون، كه‌ توێژه‌رێكى بوارى ئایینناسییه‌، ده‌ڵیت:” بۆ ئه‌وه‌ی به‌ر ئایینه‌ جۆراوجۆره‌كان بكه‌ویت و له‌ سرووته‌ نهێنییه‌كان بگه‌یت، سه‌ردانی كوردستان و .شاخه‌كانی بكه‌، بۆت روون ده‌بێته‌وه‌ كه‌ خاكی كوردستان خاوه‌نى سه‌رچاوه‌ی ده‌یان دین و رێباز و سرووتی ئاینییه‌، رێز له‌ یه‌ك ده‌گرن، هه‌رچه‌نده‌ جیاواز و ناكۆكیش بن  

كودەتای سپی لەناو پارتی ڕویداوە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پێشبینی دەكرێت پرۆسەی تەسفییەكردنی باڵەكەی نێچیرڤان بارزانی لە حكومەت بۆ سەر ئاستی بەڕێوەبەرە گشتیەكانیش شۆڕببێتەوە و لە داهاتویەكی نزیكدا چەندین كەس بەر هەڵمەتی لادان بكەون.

بۆچی لە كابینەی نۆ بێ ئومێدین؟

سالار مەحمود

له‌ تەك نەبوونی تەنها هۆیەك بۆ ئومێدەواربوونمان بەرانبەر كابینەی نۆی حكومەتی هەرێم، دەیان هۆ هەن كە تووشی نا ئومێدیمان دەكەن‌و بەرەو ئەو ڕاستییەمان دەبەن كە هاووێنەی كابینەی هەشت، كابینەی حكومەتەكەی مەسروور بارزانیش، كابینەیەكی گرفتارو پڕ لە قەیران دەبێت‌و وێنەیەكی كابینەكانی پێشخۆی دەبێت لە .فۆرمێكی نوێدا

سـلێمـــــانــــی شـاری رەشـــەبــای سیـــــاســــــــــی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەگەر چی ئەم شارە وەك زۆرێك لە شارەكانی دی مێژوێكی زۆر دێرینی نییە، بەڵام زۆرزوو دەركەوتوە و بە كۆمەڵێك خەسڵەتی تایبەت ناسراوە، بەو خەسڵەتانەش ناوبانگی تایبەتی دەركردوەو بەپێی سەردەمەكان چەندین نازناوی سەیری بەدەست هێناوە، وەك (شاری شاعیران، شاری ئەدەب، شاری هەڵمەت و قوربانی، مدینە .سعبە) زۆربەی هەرە زۆری نازناوەكانیشی لە بەر وریایی و بە ئاگایی خەڵكەكەی وەریگرتووە

لە هەولێر كۆبونەوەیەكی نهێنی لە نێوان ئەمریكا و ئێران ئەنجامدراوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

كەناڵی ئای 24 ی ئیسرائیلی بڵاوی كردۆتەوە كە لە 5 ی تەموزی رابردودا زنجیریەك وتوێژی نهێنی لە نێوان وەفدێكی ئێرانی بە سەرۆكایەتی حەسەن خومەینی، كوڕەزای خومەینی رابەڕی شۆڕشی ئێران و وەفدێكی دیبلۆماسی ئەمریكی لە یەكێك لە هۆتێلە پێنج ئەستێرەكانی هەولێر بەڕێوەچووە.

بەپەنجەکانی دەستی، ڕۆژانی چاوەڕوانیی دەژمێرێت

كامەران سوبحان

 بەدەم لێخووڕینیی ئۆتۆمبێلەکەیەوە، لەماوەی ئەو "٧٥ کم"ی نێوان "کیۆڵن و ئێسن" دەیان بەسەرهاتی غەمگینیی ئەوی بۆ گێڕامەوە، هەر بەسەرهاتێکی بۆ خۆی، .چیرۆک و داستانێکە لە تاریکیی و پەژارە

ده‌رباره‌ی بانگخوازی ئایینیی جنێوده‌ر!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 هه‌میشه‌ گوته‌یه‌كی بیرمه‌ندی میسری (سه‌یید قوتب)م له‌ بیره‌، كه‌ ده‌ڵێت ئامانجی به‌رز به‌ ئامرازی په‌ست به‌دی نایه‌ت، ئاخر ئه‌و كاره‌ ڕێك وه‌ك ئه‌وه‌یه‌، بمانه‌وێت به‌ناو قوڕاودا به‌ره‌و شوێنێكی پاك بڕۆین! وه‌ختێ تۆ به‌ سه‌روبچمێكی قرێژ و جلوبه‌رگێكی پیسه‌وه‌، ڕیكلام بۆ پاكوخاوێنی بكه‌یت، كه‌س به‌ فلسێك لێت ده‌كڕێت؟ كه‌ به‌ جنێودان شیعر به‌ باڵای ده‌مپاكیدا بڵێیت، كه‌س گوێت لێ ده‌گرێت؟

  دیار غه‌ریب له‌زارى هاوڕێیه‌كییه‌وه‌

بڕوا کەمال

.دیبلۆماتیک مەگەزین یەکێک لەهاوڕێ نزیکەکانی دیار غه‌ریب دەدوێنێت، ئه‌و یەکێکە لەو کەسانەی هاوڕێی گه‌ڕه‌ك‌و لاوێتی‌و قۆناغى زانكۆى دیار غه‌ریب بووه‌

پرۆژەیه‌كى ئیسرائیلیی نەخشەی ناوچەكە دەگۆڕێت

د. سەنگەر سەیدقادر

سعودیە بۆ یەكەمینجارو دوای ٧١ ساڵ لە دامەزراندی ئیسرائیل بە فەرمی ئاسمانی خۆی بە ڕووی فڕۆكە ئیسرائیلیەكاندا كردەوە، بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەی جیرۆلیزمی ئیسرائیل نەخشەى هێڵی شەمەندەفەری تەلئەبیب - قودس - حیجاز ( مەككە و مەدینە) تەواو بووەو لە چوارچێوەی پرۆژەی ئابوری نیۆمی سعودیەدا دەخرێتە بواری .جێبەجێكردنەوە پرۆژەی هێڵی شەمەندەفەری قودس - حیجاز؟ پرۆژەی هێڵی شەمەندەفەری قودس - حیجاز دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی عوسمانیەكان

ئایا مەسرور بارزانی دەتوانێت ڕوبەڕوی گەندەڵی ببێتەوە؟

سەرتیپ قەشقەیی

دروشمى چاكسازى و ڕووبه‌رووبوونه‌وه‌ى گه‌نده‌ڵى، كه‌ له‌ لایه‌ن سه‌رۆكى حكومه‌تى نوێى هه‌رێمى كوردستان هه‌ڵگیراوه‌، ته‌نها له‌ ئاست دزه‌ بچووكه‌كان ده‌نگى دلێره‌و ناتوانێت ده‌ستى هه‌موو گه‌نده‌ڵكارێك ببڕێت

قوباد تاڵەبانی بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی دوردەخاتەوە و گۆڕانیش دەڵێت لاناچێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لابردنی بەڕێوەبەری گشتی پەروەردەی سلێمانی لە پۆستەكەی، ناونیشانی كێشەیەكی نوێی نێوان یەكێتی و بزوتنەوەی گۆڕانە لە پارێزگای سلێمانی.

دەرچووانی 12ی ئامادەیی بەمجۆرە لە زانكۆو پەیمانگاكان وەردەگیرێن

سالار مەحمود

وەزارەتی خوێندنی باڵا، مەرج‌و رێنماییەكانی وەرگرتنی لەزانكۆو پەیمانگاكان بۆ ساڵی خوێندنی 2019 – 2020 بڵاو كردەوەو بەپێی ڕێبەری وەرگرتنی خوێندكاران لە .زانكۆو پەیمانگاكان، ئەمساڵ لە وەرگرتنی قوتابی لەسەرجەم كۆلێژو فاكەڵتی‌و بەشەكاندا، سیستمی كریدیت پەیڕەو دەكرێت

ئەرکەکەی بارزانی کوڕ قورس دەبێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

زۆر کەس لایان وایە ئەو زۆرینە پەرلەمانییەی کەپارتی هەیەتی چوارساڵی داهاتوو دەکاتە شامی شەریف بۆ مەسرور بارزانی سەرۆکی نوێی حکومەتی هەرێمی .کوردستان، بەڵام هەندێک لەئاڵنگاریەکانی بەردەم مەسرور کردنەوەیان مەحاڵە

ئەردۆگان توشی نەخۆشییەکی مەترسیدار بووە

د. سەنگەر سەیدقادر

ئەستەمە هەفتەیەك، یان مانگێك تێپەڕ بووبێت و ئەردۆگان بەرەیەكی نوێی ململانێی نەكردبێتەوە، پێیوایە ململانێكان پێگەی خۆی و توركیا لەسەر ئاستی ناوچەكە بە هێز دەكات، بە پێچەوانەی ئەحمەد داود ئۆغڵۆی هاوڕێیەوە كە خاوەنی تیرۆری ( توركیای بێ كێشە و ململانێ لە پێناو گەشەپێدانی ئابوریدا ) هەر بۆیە توركیای .سەردەمی دادود ئۆغلۆ بە یابانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەناسرا  

ماجەراى بینینى کۆڵان و ژوورەکەى سوبحانى

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.كۆڵانێکی تەنگ و لێژ، داستانی بیری فراوان و خوڕی کاک (ناسری سوبحانی) لەگەرویدا هەڵگرتووە

ململانێی باڵەكان لەسەر دەستگرتن بەسەر دڵی یەكێتیدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای كاندیدكردنی شێخ جەعفەر بۆ پۆستی جێگری سەرۆكی هەرێم، پۆستەكەی لە فەرماندەیی هێزەكانی حەفتا بە چۆڵی ماوەتەوە.

بۆچی ئەمریكا لەگەڵ بزووتنەوەی تاڵیبان دانوستان دەكات

گۆران قادر احمد

ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە ساڵی 2012ەوە بە شێوەیەكی نهێنی دانوستان لەگەڵ بزووتنەوەی تاڵیبان ئەنجام دەدات و دەیەوێت لەو ڕێگایەوە كۆمەڵێك .ئامانجی خۆی لە ڕووی سیاسی و ئابووریەوە بەدەستبهێنێت و بە كەمترین زیانیش لە ئەفغانستان بچێتە دەرەوە

حەوت دیمەنی ئەمریكا‌و ئێران

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەدی ئێستا كە چەكی كیشوەر بڕو لێزەر هەیە دەبێت مرۆڤ چی بكات؟ ئەمەش دەرخەری ئەوەیە كە جەنگی ئەمریكا‌و ئێران شتێكە زۆر ئاسانە روو بدات‌و ناشێ هێندە ئەملاوئەولای بابەتەكە بگرین. تا مرۆڤ هەبێت جەنگیش دەمێنێت.

تـــێـــڕوانــینی کـــورد بـــــۆ ئایــن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 بەڕادەی شارەزایی خۆم بۆ مێژووی کورد، دەتوانم بڵێم کوردان بە بەراورد بە نەتەوەکانی دراوسێیان کەمتر لەڕووی ئاینیەوە توندڕەو بوون، ئەم چیرۆکە کە میری بابان .بۆ " ڕیچ"ی گەڕیدەی ئینگلیزی گێڕاوەتەوە تاڕادەیەک گوزارشت لە دیدی کوردان دەکات لەمەڕ جیاوازی ئاینی  

بۆچى جه‌مال عه‌بدولناسر له‌ ئیخوان هه‌ڵگه‌ڕایه‌وه‌؟

د. سەنگەر سەیدقادر

 لە میسر مێژووی سەر هەڵدانی گروپە چەكدارییە ئیسلامییەكان هاوكاتە لەگەڵ دامەزراندنی ڕێكخراوی ئیخوان موسلیمیندا لە ساڵی ١٩٢٧، كە ئەو ڕێكخراوە ساڵی ١٩٣٤-١٩٣٦ گروپی چەكداری نهێنی دروستكرد كە ئەركیان كردنە ئامانجی هێزەكانی بەریتانیا و هێزە ئەمنییەكان و سوپای پادشای میسر بوو، سەركردەی ئەوباڵە .سەربازیەی ئیخوان جەمال عه‌بدولناسر بوو كە دواتر بوو بە سەرۆككۆماری میسر  

ئه‌نوه‌ر تاهیر بۆ دیبلۆماتیك: په‌رله‌مان خه‌ونى لامه‌ركه‌زیه‌تى ئیداریی له‌ گۆڕنا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئه‌نوه‌ر تاهیر، ئه‌ندامى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاى سلێمانى‌و جێگرى پێشووى سه‌رۆكى ئه‌نجوومه‌نى پارێزگا، به‌ دیبلۆماتیك مه‌گه‌زین"ى ڕاگه‌یاند كه‌ به‌ هه‌مواركردنه‌وه‌ى دوو .بڕگه‌ له‌ یاساى ئه‌نجومه‌نى پارێزگاكان، په‌رله‌مانى كوردستان خه‌ونى لامه‌ركه‌زیه‌تى ئیدارى له‌ گۆڕ ناوه‌و به‌ دڵى حكومه‌ت دوو بڕگه‌ى یاساكه‌ى هه‌موار كردووه‌ته‌وه‌

کێ حەوزە وشکەکەی دروستکردو بۆچی پێیدەوترێت حەوزە وشکەکە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حەوزە وشکەکەی شار یەکێکە لە بازاڕە بچکۆلانەو سەرەنجڕاکێشە کۆنەکانی شار، دەکەوێتە چەقی شارەوە لە لەخوارووی بەلەدێکەی شارەوەیە، لە نێوان قەیسەری .نەقیب و سەروو بازاڕی نەورۆزەوەیە، بازاڕێکی قەرەباڵخە هەمیشە پڕحەشاماتی خەڵکە و جمەی دێت

ڕۆڵ‌و كاریگه‌رى لۆبى له‌ناو حیزب‌و حكومه‌تدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

  .هێزە سیاسییەکان بە دیاردەیەکی کۆمەڵایەتیی دادەنرێن، هەموو دیاردەیەکی کۆمەڵایەتییش بە سرووشتی خۆی ناجێگیرەو لە گەشەکردنی بەردەوامدایە

بۆچی باڵێکی یەكێتی بەشداری حكومەت ناكات؟

د. سەنگەر سەیدقادر

بەشدارینەكردنی ئه‌و باڵەى یه‌كێتى له‌ حكومه‌تدا كه‌ به‌ باڵى نزیك له‌ ئێران ناسراون‌و كه‌ بەهێزترین باڵی یەكێتی و خاوەن بڕیاری كۆتایین، بڕیارێكی سەرپێی یان فریودانی ئەو نییە، چونكە ئەم باڵە لە ساڵی ١٩٨١ هەتا ئێستا خاوەن بڕیاری كۆتایین لە ناو یەكێتیدا، ئەم بڕیارەش بەوردی لێكۆڵینەوەی لێكراوە ئەوكات ئەم .هەڵوێستەیان وەرگرتووە

کەس نییە بەیاننامەیەک، بەناوى ماڵى مام جەلالەوە دەربکات؟

رەزوان زەڵمی

جاران تەنها دەرکردنى بەیاننامەیەک بەناوى ماڵى مام جەلالەوە، بەس بوو بۆ ئەوەى دەرەنجامى یارییەکە لە بەرژەوەندى ماڵە گەورەکە یەکلایی بکاتەوە، بەڵام ئێستا کەس نییە ئەو تیرە بهاوێژێت.!

چەند كەس لە هەرێمی كوردستانەوە دەچن بۆ حەج؟

بڕوا کەمال

ژمارەی حاجیانی ئەمساڵی عێراق بۆسەرفەری حەج بەرز دەبێتەوە بۆ ٥٠ هەزار کەس‌و لەو زیادەیەش ڕێژەیەكی بەر هەرێمی کوردستان دەکەوێت. مەریوان نەقشبەندی بەڕێوبەری بەشی پەیوەندییەکانی وەزارەتی ئەوقاف‌و کاروباری ئاینی بە " دیبلۆماتک مەگەزین"ی ڕاگەیاند كە عێراق ئەو ڕێژەیە وەکوخۆی ساڵانە .ئاشکرا ناكات

بۆچی سەدەی بیست و یەکیش سەدەی ئەمەریکا دەبێت لە جیهاندا؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا بە بەراوورد بە گەلێک لە ووڵاتە پێشکەوتووەکانی تری جیهان وڵاتێکی ساوایە، هەمووی 241 ساڵە دامەزراوە، بەڵام لەوەتەی ساڵانی 1880 تاوەکو ئێستاش بە بەردەوامی پێشكەوتووترین و بەهێزترین ووڵاتی جیهان بووە، بێ ڕکابەرترین ووڵاتە لە بواری تەکنەلۆژیاکانی فڕین، پشکنینی بۆشایی ئاسمان، کۆمپیوتەر و ڕۆبۆتەکان، پزیشکی و دەرمان، چەک، کشتوکاڵ، هتد... 

كەشتی ئیسلامییەكانی كوردستان بەرەو کوێ؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

گەر بیست و هەشت ساڵی تەمەنی ئیسلامییەكان بۆ سیاسەتكردن و مۆدێلی حزبایەتی لەباشووری كوردستان بكرێتە پێوەر بۆ سەركەوتوویی ئەم فۆڕمە لە چالاكی سیاسیی، پێموانییە لەئاستی تموحی هەموواندا بێت، ئاخر هێزێكی سیاسیی لە 1992دا ڕێژەی %5ی متمانەی خەڵكی بەدەست هێنابێت و 2018 %12 بێت، بانگەوازو !تەبلیغاتیان لە نزیكەی سی ساڵدا دەرەنجامەكەی ئەم ڕێژەیە بێت كاتی ئەوە نەهاتووە موراجەعە بكەنەوە بە ئەدەبیاتی سیاسیی و ئەندێشەو فیكری حزبایەتیاندا؟

شەڕى پۆستەکان، ئاگرى نێو باڵەکانى یەکێتى گەرم دەکاتەوە

رەزوان زەڵمی

دواى رێکەوتنى کۆتایى لەگەڵ پارتى، شەڕى باڵەکانى یەکێتى سەر هەڵدەداتەوە، تاکو ئەمرۆش یەکێتى لەسەر هیچ کاندیدێک بریارى کۆتایی نەداوە و پێ ناچێت بە ئاسانیش بتوانێ بڕیار بدات.

خەونەکەی قەزافی وەدیهات

د. سەنگەر سەیدقادر

 دوای ٨ ساڵ لە كوژرانی قەزافی، ئەمڕۆ ئەو خەونەی كە بەهۆیەوە كوژرا هاتەدی، وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئەفەریقا كە ژمارەیان ١٥ دەوڵەتەو دانیشتوانەكەیان نزیكەی ٣٨٥ میلیۆن كەسە، دوێنێ لە كۆبونەوەی لوتكەی " ئەبوجا"دا وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ئەفەریقا بڕیاریاندا دراوی هاوبەشی ئەفەریقی (ئەفرو) لە سەرەتای ساڵی داهاتووە٢٠٢٠ .بخەنە بواری جێبەجێكردنەوەو بانكی ناوەندی ئەفەریقا دابمەزرێنن بۆ خۆدەربازكردن لە هەیمەنەی فەرەنسا

ئەگەر یەکێتی کۆنگرە نەبەستێ؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چەند ڕۆژێکە بە فراوانی لە میدیاکانی عێڕاق و ھەرێمی کوردستان، نووسراوێک بڵاو دەکرێتەوە کە گوایە لە لایەن فەرمانگەی کاروباری حیزبەکان و ڕێکخراوە سیاسییەکان لە کۆمسیونی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق، بە ژمارە (1238) لە (2/7/2019) دەرچووە، ناوەڕۆکەکەی ئاگادار کردنەوەی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانە، کە دەبێت تا سێ مانگیتر کۆنگرە ببەستێت، بە پێچەوانەوە ڕێکاری یاساییان بەرامبەر دەگیرێتەبەر، ھاوکات ڕێگایان پێنادرێت بەشداری هەڵبژاردنەکانی .ئایندەی ئەنجومەنی پارێزگاکان بکەن

تۆفیق كەریم: لە هەڵبژاردندا خەڵك سزای ئیسلامییەكانی دا

بڕوا کەمال

تۆفیق كەریم، ئەندامی پێشووی مەكتەبی سیاسی‌و بەرپرسی مەكتەبی ڕاگەیاندنی كۆمەڵی ئیسلامی، لەم دیدارەدا لەگەڵ "دیبلۆماتیك مەگەزین" باس لە بارودۆخی هێزە ئیسلامییەكانی كوردستان دەكات‌و ئاماژە بەوە دەدات كە گوتاری ئیسلامییەكان گوتارێكی جەماوەرییی نییەو دەشڵێت:" ئەگەر ئیسلامییەكان بەهەمان عەقڵیەتی ."ساڵانی نەوەدەكان بیر بكەنەوەو هەنگاو بنێن، ئەوا كۆمەڵگە پەراوزێزیان دەخات

ئیسرائیل چۆن ڕووبەڕووی كورە ئەتۆمییەكانی ئێران بووەتەوە؟

بارام سوبحى

دەزگای هەواڵگری ئیسرائیل (مۆساد) چۆن روبەڕووی كورە ئەتۆمییەكانی بۆتەوە؟ بۆ لەناوبردنی بەرنامە ئەتۆمییەكانی ئێران چ كارێكیان كردووە؟ هەردوو رۆژنامەنووس .میخائیل بار – زۆهارو نیسیم میشال لە چوارچێوەی بەدواداچونێكی بەڵگەنامەییدا زانیاری ورد دەخەنەڕو

کەرکوک ،وپارێزگارو دەسەڵاتەکانی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەدوای (۱٦)ی ئۆکتۆبەری ساڵی (۲۰۱۷) ولەدەستدانی نیوەی خاک وخەڵکی کوردستان بەکەرکوکی دڵ وقودسی کوردستانیشەوە ، ئیتر ململانێیەکی نالۆژیکی وناشەریفانە دەستی پێکرد لەسەردانانی پارێزگارێکی کورد بۆکەرکوک لەنێوان پارتی دیموکراتی کوردستان ویەکێتی نیشتمانی کوردستان ، کەهەموو ئاستەکانی .گرتەوە

ترەمپ و تاران لە چاوەڕوانی دوو بژاردەدا

هێرش عەبدولرەحمان

لەفەرهەنگی سیاسی پارتی دیموكراتەكانی ئەمریكادا بۆچوونێك هەیە، پێیوایە هەركاتێك پارتی كۆمارییەكان لەوە دڵنیابوون خوولی دووەمی سەرۆكایەتی وڵاتەكە .نابەنەوە ئەوا بەدوای شەڕێكدا دەگەڕێن تا لەپەنای ئەمەدا بردنەوەی هەڵبژاردن مسۆگەر بكەن

چی لەبارەی ناوچەی سەوزی بەغدادەوە دەزانیت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ناوچەی سەوز ئەو شوێنەیە كە دەكەوێتە ناوجەرگەی شاری بەغدادو لە دوای ڕووخانی رژێمی بەعسەوە، بووەتە ناوچەیەكی قەدەغەو زۆربەی بەرپرسانی عێراق ‌و .بیانییەكانی تێیدا نیشتەجێن، بەڵام بۆ هاوڵاتیانی ئاسایی بوەتە شوێنێكی قێزەون ‌و نەویستراو

سلێمانی لەکوێوە بۆ کوێ؟

محەمەد سالار- پاشا

ناو بەناو بابەتی بچووک بچووک لەرێگەی سۆشیال میدیاوە دەبێت بەمقۆ مقۆی رای گشتی. یەکێک لەو بابەتانە؛ نەخشاندنی وێنەی ئوتێل شاری جوان بوو لەسەر .دیواری ڕاگری گردی عەلی ناجی لەسەر شەقامی سالم

ئەمەریکا لەبەردەم مەترسییەکی گەورەی ناوخۆییدا

د. سەنگەر سەیدقادر

 بەپێی ڕاپرسی ناوەندی ئاماری (Gallup pool) هەستی نیشتمانی ئەمەریكییەكان ئەمساڵ لە سەردەمی دەسەڵاتی ترەمپدا بۆ نزمترین ئاستی لە مێژوودا دابەزیووە، .كە لە ڕابردودا هاوشێوەی نەبووە

توركيا چی له‌عێراق ده‌وێـت

بەهرۆز جەعفەر

.تورکیاو عێراق پەیوەندی ئابوری و ئەمنی بەیەکەوە ئەیانبەستێتەوە

بەرەنگاری لە ناوجەرگەی دەسەڵاتەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

‎وە نەبێت دەسەڵات بێئاگاو نەزان و گێل بێت لەوەی؛ بەردەوام هەوڵی كەشفكردن و دۆزینەوەی هێڵەكانی بەرەنگاری نەدات، لەوەی بیناهێنێتە دەرەوە، كەشفیان ... بكات، زیاترو زیاتر كۆنكرێتیان بكاتەوە. بیانكاتەوە بە فیگەرگەلی بینراو، بەرچاو، بیستراو

بۆچی عادل عەبدولمەهدی فەرمانی هەڵوەشاندنەوەی حەشدی شەعبی دەرکرد؟

د. سەنگەر سەیدقادر

 ئێوارەی ئەمڕۆ عادل عەبدولمەهدی، سەرۆكوەزیرانی عێراق بڕیاریدا میلیشیاكانی حەشدی شەعبی هەڵوەشێنێتەوەو تەواوی بارەگاو نوسینگەكانیان دابخەن و لە كایەی سیاسی دور بكەونەوە، عادل عەبدولمەهدی مۆڵەتی تاكۆتای ئەمانگەی داوە بەو میلیشیانە بۆ داخستنی بارەگاكانیا لەتەواوی شارەكانی عێراق و چونە ژێر چەتری .سوپای عێراقی

زنجیرە بەرزاییەكانی حەمرین, زنجیرەیەكی ستراتیژیی لەبیركراو

شاهۆ عەبدوڵا

ڕەنگە هیچ گەلێك شك نەبەین هێندەی گەلی كورد پشتی بەدروشمی بێكردار نەبەستبێت لەباری پرسە سیاسی و چارەنووس سازەكانییەوە. ئەوەندەی ناوچەیی بیری كردووەتەوە نیوهێندە ستراتیژیی و دوور مەودا نەیڕوانییوەتە ئایندە. ئەمە لەم چەند دێری سەرەوە زیاتر حەقیقەتی بیركردنەوەی كاربەدستان و سیاسییەكانی .كوردبوون لەباشوری كوردستان

ئایا هەرێمی کوردستان پێویستی بە دروستکردنی حیزبێکی ترە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەو چەند رۆژ و هەفتەیەی رابردو، پرسی دامەزراندنی حیزبێکی نوێ لەلایەن قادری حاجی عەلیی و عوسمانی حاجی مەحمود بۆتە پرسێکی گەرم. بەڵام ئایا هەرێمی کوردستان پێویستی بە دروستکردنی حیزبێکی ترە؟

با وەک بۆق بیر نەکەینەوە

رەزوان زەڵمی

ژیان تەنها ئەو چەند مەترە نییە بارەگاى حزبەکەمانى لەسەر دروستکراوە، تەنها بۆق وا بیر دەکاتەوە، کە پێى وایە ژیان پێک دێت لەو زۆنگاوەی ئەو مەلەى تێدا دەکات.

چیاکانمان، پەرژینن یان قوڵایی بەرگری؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەرکاتێک ســـنوری سروشتی " وەک زنجیرە چیاکان" لەگەڵ سنوری سیاسی یەکی گرتەوە، ئەوا دەبێتە فاکتەری هێزو هەلی بەرگری دەڕەخسێنێ و هێرشی کوتوپڕو ".خێراکان خاو دەکاتەوەو ڕۆڵی پەرژینێک دەبینێ و دەبێتە هۆی گلێرگردنەوەی گەل و نەتەوەکانی ناو یەکە سیاسیەکە. "بۆ نمونە وەک ئێران

غیابی عەقڵ لە دنیای دین و سیاسەتماندا

هادی حەمە ڕەشید

دوای ساڵانێکی تاقەتپڕوکێن لە جەنگەڵی پۆپۆلیزم و ڕیاکاریی ناو کۆمەڵگاکەماندا، کاتی ئەوەیە عەقڵ قسە بکات، کاتی ئەوەیە زۆر قوڵیش نا، بەڵکو تەنیا توێکێك لەو پێستە و کەمێك لەو ڕووکارگەراییە لابەین، هەست ئەكەم هەمووان بارتەقای چەند سەدە ئەم خۆنمایش کردن و پاڵەوانبازییەی ناو سۆشیالمیدیا ماندووی کردین و .جوانییە ڕاستەقینەکەی بردین

ژینگەپارێزیی لە واقیعەوە بۆ خەونێكی مەحاڵ

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەپێی توێژینەوە زانستییەكان، ژینگەی سروشتی«Natural Environment» ٪‏٦٠ ئەو توخمە سەرەكیانەی لە دەست داوە كە پێویستە هەبن بۆ ژیانێكی تەندروست، هەر بەپێی پێوەرە زانستییەكان .بۆ ئەوەی مرۆڤ خاوەنی ئارامی و هاوسەنگیی دەروونی بێت پێویستە ژینگەیەكی تەندروست هەبێت تیادا هەناسە بدات

ئایا هاوپەیمانى هەدەپە لەگەڵ جەهەپە لە بەرژەوەندى کوردە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

راستی و زانیارییەكان پێمان دەڵێن دەنگی كورد لە دیاریكردنی سەرۆكی شارەوانی نوێ‌ی ئەستەمبوڵدا یەكلاكەرەوە بوو، زۆرینەی كوردەكان ‌و هەدەپەش بەلای .كاندیدی جەهەپە ئەكرەم ئیمام ئۆغلۆ دا دایانشكاند‌و یەڵدرمیان بە دۆڕاندن دا‌و شارەوانیەكەیان لەژێر دەستی ئەكەپە دەرهێنا‌و رادەستی جەهەپەیان كرد

سالم بەكام قاڵبانە شیعری هۆنیوەتەوە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سالم به چەندین قاڵب شیعری هۆنیوەتەوە لەوانە: (غــەزه‌ل) بریتیيە لە پارچە شیعرێکی کورت کە لەسەر یەک کێشی عەروزی و هاوسەروا بێت، بەیتەکانی، پێکدێت له 5 .تا 18 بەیت

بیبه‌رى تون بخۆن تا له‌م نه‌خۆشیانه‌ به‌دوربن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

توێژینه‌وه‌ پزیشكییه‌كان باس له‌ چه‌ندان سوودى سه‌رسوڕهێنه‌رى خواردنى بیبه‌رى تون ده‌كه‌ن بۆ ته‌ندروستى مرۆڤ، سوودو كاریگه‌رییه‌كانى بیبه‌رى تون به‌ جۆرێكه‌ .كه‌ مایه‌ى سه‌رسوڕمان‌و هه‌م مایه‌ى گرنگیدانه‌ به‌ خواردنى ئه‌م سه‌وزه‌ سوود به‌خشه‌  

شەفیقی حاجی خدر: کورد ئینتمایەکی گشتگیریی بۆ قەوارەی زمان و نەتەوە نییە

بڕوا کەمال

لە بەشی دووەمی دیدارەكەیدا لەگەڵ دیبلۆماتیک مەگەزین، نوسەرو وەرگێر شەفیقی حاجی خدر، باس لە تێكچوونی نێوانی عبدولكەریم قاسم‌و مەلا مستەفاو شکستی شۆڕشی ساڵی ١٩٧٥و ڕوداوەکانی پشت ئەو ڕووداوەو دەكات‌و دەڵێت، دەبێت ئێمە ئەوە لە مێشکی خۆمان ببەینەدەر، کە بیردۆزی پیلانگێڕی بەو تۆکمەییە لە .دژی شۆڕی ئەیلوول لە ئارادا بووبێ

ئه‌مریكانیزم و هه‌ژموونی منداڵه له‌نده‌نیه‌كان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 داگیركردنی ڕاسته‌وخۆ وه‌ك مۆدێلێك ‌له‌سه‌رده‌می كۆلۆنیالی بریتانی و فه‌ڕه‌نسی و ئیتاڵی و هۆڵه‌ندی و به‌لجیكی  پاره ‌و سه‌رباز و خوێنی تێده‌چوو. شۆڕش و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ و قه‌یرانی ناوخۆی   بۆ حكومه‌تانی داگیركه‌ر دروستده‌كرد. ته‌نانه‌ت مۆدێلی (پۆست كۆلۆنیال)  یان (دوای داگیركردن) چیتر به‌كه‌ڵكی فراوانبوونی بازاڕ .وبازاڕی جیهانگیری و گڵۆباڵیزم نه‌ده‌ها‌ت

قوربانییەکانی قەندیل، قەیرانی ئەخلاقیی فەشەلی ئۆردۆغانی فاشیست و خەونی بچووکی کوردگەل

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ماوەیەکە ڕژێمی فاشیلی ئۆردۆغان لە پەراوێزی ملکەچی بەناو حکومەتی کوردستان و قەیرانی ئەمەریکا لەگەڵ ئێراندا، بە رێگەی سەربازیی و بۆردومانکردنەوە ڕەشەکوژانە بنار و شاخەکانی هەڵگورد و هاووڵاتییانی دەڤەری برادۆست و قەندیل دەسووتێنێ و دەکوژێت، هەر ئەمڕۆش خێزانێکی مەندەنی کردە قوربانی خولیا .وەحشی و دۆڕاندنەکەی لە هەڵبژاردندا

ئایا ڕێکەوتنی سەدە کێشەی حەفتا ساڵەی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل کۆتایی پێدێنێ؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ناونیشانی پلانێكی ئاشتی ئیدارەكەی دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكایە بۆ چارەسەركردنی كێشە و ئاڵۆزی حەفتا ساڵەی نێوان ھەردوو وڵاتی .ئیسرائیل و فەڵەستین  

دەوڵەتی عێراق دووجار دەوڵەتی غەنیمەو تاڵانگەرییە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە کۆرێکی پەیمانگای فەرەنسی کە بۆ توێژەرێکی کورد "فرەنسی"، سازکرا بوو، و ڕۆژنامەنووسێکی عێراقی ڕیکلامی بۆ کرد، سەرلەنوێ بۆچوونێکی ئێجگار کۆن و سواو خرایە بازاڕی سیاسەت، و لە میانەی باسکردنی ئایندەی عێراق و پەیوەندی داهاتووی نێوان کوردستانی باشوور و دەوڵەتی عێراق، گوایە چەمکی نەتەوەی (أمة)ی .عێراقی ئەڵتەرناتیڤی دواڕۆژە، و لە بنیاتنانی دەوڵەتدا چەمکی داهاتووی عێراقە، و بە مانایەکی دیکە جێگای مافی بڕیاردانی چارەنووسی گەلی کوردستان دەگرێتەوە

بۆچی ئەردۆگان بەردەوام باس لە ساڵی٢٠٢٣ دەكات؟

د. سەنگەر سەیدقادر

بەپێی ڕێكەوتنی لۆزان، توركیا خاوەن سەروەری تەواو نییە، بەڵكو كۆمەڵێك مەرج و كۆت و بەندی بەسەردا سەپێنراوە كە لە ٩٤ ساڵی ڕابردوودا ڕێگربووە لەوەی ببێتە .دەوڵەتێكی خاوەن دەسەڵاتی فراوان و خەونی زیندوكردنەوەی خەلافەتی لێ قەدەغەكراوە

شێركۆ بێكەس: زیاد ئەسعەد لە نەورەسێکی سپی دەچێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە ئەمڕۆدا ئاواز و گۆرانی كوردی بەگشتی ئەوەندەی لە چەند و ژمارەدا زۆ بووە، لە چۆنایەتیدا كزەو، مەگەر دەگمەن ئاوازی بەشی زۆری ئەو گۆرانیانە ببیستی لە .ئاستێكی موزیكی و هونەری بەرزدابێت

فەنتازیای بەهەشت، جەهەنەمی واقیعی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چەمكی بەهەشت و جەهەنەم جێگایی گرنگییەكی زۆرە لەناو دییندا، هەروەك چۆن جێگایەكی گەورەیان داگیركردووە لە ئاییندا، ئەم دوو چەمكە لە سیاسەتیشدا ڕەنگی .داوەتەوە، سیاسەتیش دەیەوێت لەڕێگای هەڵگرتنی ئامانجەكانی ئەم دووچەمكەوە زۆرێك لە ئامانجەكانی بەدەست بهێنێت

سێ خەسڵەتی مه‌ترسیداری یه‌کێتی و پارتی له‌دانوستاندا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ده‌سته‌واژه‌ی (3) خسڵەت، تەنها دەستنیشانکردنێکە بۆ نووسینەکە‌ نەک دیاردەی سیاسەت. واته‌، ئه‌وه ‌ناگه‌یه‌نێت که‌ سیاسه‌ت ته‌نها ئه‌وه‌نده‌ گرفت یان هه‌ر‌ بەو .خسڵەتانە پێناسەبکرێت

ئیمام ئوغلو ئه‌و پیاوه‌ ئاینداره‌ی عه‌لمانیه‌كان گه‌یاندیانه‌ ده‌سه‌ڵات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەكرەم ئیمام ئۆغلۆ، سەرۆكۆی هەڵبژێردراوی شارەوانی ئیستەنبوڵ، تاوەكو هەڵبژاردنەكانی ئەم دواییە كەسێكی دیار نەبوو، بە پێچەوانەی زۆرینەی سەركردەكانی پارتەكەی،ئەو، كەسێكە بەتەواوی پابەندە بە سروتەكانی ئاینی ئیسلام و نوێژ و ڕۆژووگرتنەوە، هەروەها كەسایەتیەكی پارێزگاریش بوو، ئەمەش یارمەتیدا كە لەگەڵ چینێكی فراوانی توركە پارێزگارەكان پەیوەندی ببەستێت،،لەبەر هەمان هۆكار گرنگیەكی زۆری پێدرا لەلایەن لایەنگرانی پارتە كلاسیكیەكانی ترەوە، ئەوانەی كە .ڕانەهاتبوون كە كەسانێك هەڵبژێرن جیاوازتر بێت لە ڕووی سیاسی و كۆمەلایەتیەوە

لە خراپترەکان خراپێك

د. ئیبراهیمی مه‌لا زاده‌

هەڵبەت ئەو مەسەلەیە ئاڵۆزە و هەر یەکێك بۆی هەیە پرسەکە لەدیدگایەك ببینێت. ئەو دیدگایەی من لەوانەیە لەڕووانگەی هەندێکەوە زۆر ڕادیکاڵانە بێت، بەڵام پێم .وایە تاکە ڕێگایە کە کورد بەخاوەندارێتی خاك دەهێڵێتەوە و دەیکات بە خاوەن شکۆ و هەژموون

ئیسرائیل و سیناریۆكانی دوای داعش

د. سەنگەر سەیدقادر

 كۆبونەوەو ڕێكەوتنی سەرۆكی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەی ئەمەریكاو ئیسرائیل و ڕووسیا بە سەر پەرشتی ناتانیاهۆ لە قودس، بۆ دوو ئامانج بوو، كە دەرپەڕاندنی .ئێرانە لە سوریاو پاراستنی ئاسایشی ئیسرائیل و سەرپێخستنی ڕێكەوتنی سەدەیە، بەڵام لەپشت گەرم وگوڕی ئەم پەیوەندیانەوە نهێنی گەورە هەیه‌

سه‌ركه‌وتنی جه‌هه‌په‌و دیدێكی تر

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 دوای نزیكه‌ی 19 ساڵ، یه‌كه‌م جاره‌ ئیسلاميیه‌كان رووبه‌رووی ئه‌و شكسته‌ سیاسیه‌ ببنه‌وه‌و پایته‌ختی راسته‌قینه‌ی توركیا، ئه‌سته‌نبۆڵ له‌ رێگای هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ له‌ ده‌ست .بده‌ن

شەفیقی حاجی خدر : کورد حەزی لێیە شکستى خۆی بخاتە سەرشانی کەسانی دیکە

بڕوا کەمال

نوسەروِ وەرگێڕ، شەفیقی حاجی خدر، لەدیدارەدا لەگەڵ " دیبلۆماتیك مەگەزین" باس لە پرسی سەربەخۆنەبوونی كوردو كورد لە ڕووداوە مێژووییەكاندا دەكات‌و ئاماژە .بەو هۆكارانەش دەكات كە وایكردووە كورد بە بندەستی بمێنێتەوە

ئایا ناڕازیەكانی ناو گۆڕان حیزب دروست دەكەن؟

هێمن باقر

هەفتەیەكە بەگەرمی دەنگۆی دروستكردنی حیزبی نوێ‌ لەلایەن ناڕازیەكانی ناو بزوتنەوەی گۆڕانەوە بەگەرمی باسی لێوەدەكرێت،بەڵام بەپێی بەدواداچونەكانی دیبلۆماتیك مەگەزین ئەو دەنگۆیانە سەرچاوەكەی زیاتر گۆڕانی سەر گردەكەیە و لە بنەرەتدا لەخوار گردەكەوە هیچ هەوڵێك لەئارادا نییە بۆ دروستكردنی حیزبێكی نوێ‌.

پەندەکانی دۆڕانی یەڵدرم وئەکەپە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.سەرە نجام هەڵبژاردنی گەورە شارەوانی ئەستەنبوڵ ئەنجام دراو یەڵدرم کاندیدی ئەکەپە بەشکسێکی زۆر گەورەتر لەجاری پێشوو، دۆڕاندی

کورتەی مێژووی پەیوەندیەکانی ئــێـــران و ڕۆژئــــــاوا....

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەروەختێک کۆڵۆمبۆس لەزەریای ئەتڵەسی پەڕیەوە"۱٤۹۲" و کیشوەری ئەمەریکا و جیهانی نوێی دۆزیەوە، ئێرانیەکان دوو هەزار ساڵ بوو خاوەنی شارستانیەت و حوکمڕانی بوون.

ئه‌مریكانیزم و هه‌ژموونی منداڵه له‌نده‌نیه‌كان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئه‌مریكا هیچ ناكات له ‌ئێراق جگه ‌له‌سوستماتیككردنی گه‌نده‌ڵی نه‌بێت، به‌مانای كه‌سه ‌گه‌نده‌ڵه‌كان ده‌باته ‌شوێنه هه‌ستیاره‌كانی وه‌ك وه‌زاره‌ت و حكومه‌ت و .سه‌رۆكایه‌تیه‌كان

ئەم هەرێم ودەسەڵاتە چ پێناسەیەک هەڵدەگرێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەوەی هەرێمی کوردستانی پێدەناسرێتەوە، قەیرانە هەمەچەشنەکانیەتی، ئیتر دارایی، سیاسی، یاسایی وخزمەتگوزاری و هتد بێت۰جگە لەمانە هەرچەند مانگەو .قەیرانێکیتر بۆ پێداویستیەکانی ڕۆژانەی هاوڵاتیان دروست دەبێت، یاخود دروست دەکرێت

کەسێک نییە چایەک لەگەڵ قوباد تاڵەبانی بخواتەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 لەسەرجەم کابینە یەک لە دوای یەکەکانی حکومەتی ھەرێمی کوردستاندا ھیچ کات نوێنەرانی یەکێتی لە حوکمەتدا بارتەقای کابینەی رابردوو لاوازنەبوون، یەکێتیەکان !زۆرجار بۆ رایکردنی مامەلەکانیان لەنێو وەزارەتەکانی پایتەختدا بەوانەشی کە وەزیرەکانی یەکێتی بوون پەنایان بۆ بەرپرسانی پارتی بردووە

نمرەکانت لێرە وەربگرەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هاوکات لەگەڵ ناڕەزایی بەشێکی زۆری خوێندکارانی پۆلی دوازدەی ئامادەیی، وەزارەتی پەروەردە ڕایگەیاند کە ئەمشەو کاتژمێر ۳۰ ــ ٨ ئەنجامەکانی پۆلی ۹ و پۆلی ۱۲ بڵاو دەکاتەوە. لەگەڵ هیوای سەرکەوتن و وەدەستهێنانی نمرەی بەرز، خوێندکارانی بەڕێز دەتوانن لێرەوە ئەنجامی تاقیکردنەوەکانیان و نمرەکانیان وەر بگرنەوە.

ڕازو ڕەمزەکانی تاوڵە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تاوڵە لە زۆرینەی کافتریاو قاوەخانەکاندا یاريیەکی باوە، هەرچەندە زۆرینەی ئەوانەی ئەم یاریيە دەکەن لە ڕەمزو ڕازەکانی ئەم یاریە تێناگەن.

ئەمەریكا چۆن موبارەك‌و مورسی روخاند؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بۆچی ئەمەریكا پشتگیری روخاندنی دەسەڵاتەكەی حوسنی موبارەكی كرد، لەكاتێكدا بۆ ماوەی نزیكەی سێ‌ دەیە هاوپەیمانی نزیكی بوو، بۆچی ئەمەریكا رێگەی نەدا .دەسەڵاتی محەمەد مورسی بۆ ساڵێك زیاتر بەردەوام بێت، مستەفا ئەلعوبەیدی لە لێكۆڵینەوەیەكدا وەڵامی ئەو پرسیارانە دەداتەوە

بۆچی رۆژهەڵات پڕە لەستەمكار؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 چۆن ستەمكار دەردەكەوێت؟ بەهانەكانی بونی چین؟ ئەو پایانە چین كە لەحوكمڕانیدا پشتی پێدەبەستێت؟ ئەو دەسەڵاتە لەكوێوە دێت كە ستەمكار خراپ .بەكاریدەهێنێت؟ كتێبی ستەمكار هەوڵدەدات لەدوتوێی (500) لاپەڕەدا وەڵامی ئەو پرسیارانە بداتەوە

جەنگ، دۆزەخە!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

جەنەڕال ویلیام شێرمان، ئەو جەنەڕاڵەی شەڕی ناوخۆی ئەمەریکا لەسەر‌دەستی ئەو تەواوکرا، پێش مردنی لە وتارێکی زۆر گرنگ بە جوانترین و دروستترین شێوە .وەسفی جەنگ دەکات و دەڵێت: "من زۆر هیلاک و نەخۆشم بەدەست ئەو جەنگانەی لە ژیانمدا بەشداربووم تیایاندا، بردنەوە لەشەڕدا هەمووی ئەفسانەیە

بۆچی ئێران دەیەوێت جەنگ هەڵبگیرسێنێت؟

د. سەنگەر سەیدقادر

دوای ١٦ كاتژمێر لە خستنە خوارەی فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی ئەمەریكی، ئەمشەو حوسیەكانی یەمەن بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشیان كردە سەر فڕۆكەخانەی جازانی سعودیەو تا ئێستا زیانەكانی نەزانراوە، ئەم هێرشە دوای هەڕەشەكانی كۆنگرێس و دۆناڵد ترەمپ دێت لە ئێران، بەوەی ئێران سزای خستنە خوارەوەی فڕۆكە .ئەمریكییەكە وەردەگرێت

کۆمپیوتەری شەفاعەت!

هادی حەمە ڕەشید

پاش وەفاتی سەرکردەکان گفتوگۆی نهێنییەکانی ژیانیان و دیوە پەنهانەکانی تەمەنیان وردە وردە ڕووناکییان ئەخرێتە سەر، تەنانەت بەشێك لە کاڵا و کەرەستەکانی .ڕۆژانەیان ئەبێتە جێگای بایەخی میدیاکار و شوێنکەوتووانیان، هەموو ئەمانەش ئاسایی و بەشێکن لە ڕۆتیناتی پاش مەرگ

پارتی دەسەڵاتی ڕەهاو ئێوەش هیچ بە دەستەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 هەموو جارێ لایەنە سیاسییەكان و هەندێ لە لایەنگرانیان شكستی لایەنەكایان لە سەر شەماعەی لایەنی ترهەڵئەواسن، هەربۆیە ڕۆژ لە دوای ڕۆژ شكست لە دوای شكست بە دەست دەهێنن لە هەموو بوارەكاندا، ئەمڕۆ پارتی نەك چوار سەرۆكایەتییەكەی كۆنتڕۆڵكردوە، بەڵكو هەموو دەسەڵاتەكانی لای خۆی كۆكردوەتەوە كەواتە ئەوان: سەرۆكی هەرێم، سەرۆكوەزیران، سەرۆكی پەرلەمان و جێگرەكەی، سەرۆكایەتی ئەنجومەنی دادوەری، ڕاوێژكاری ئەنجومەنی ئاسایش، ناوخۆ، جگە لە .وەزارەتەكانی دیكە

شەڕی خواکورک و ئامانجە شارەوەکان!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.شەماڵ بەشیری ناتان سیلز، کۆردیناتۆری وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، سەردانی تورکیا دەکات .

ئه‌وانه‌"محمد مورسی" يان كوشت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

  .یەکەم سەرۆکی ھەڵبژێردراوی میسر بەشێوەیەکی دیموکراسی ڕوبەڕوی کۆتاییەکی تراژیدی بویەوە ھاوشێوەی ساتەکانی کۆتایی ساڵی یەکەمی حوکمکردنی

مورسی كوژراوە یان مردووە؟

سەنگەر سەید قادر

بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامەی ئیندی پێندنتی بەریتانی مردنی محەمەد مورسی ئاسای نەبووەو گومانی زۆر لەسەر كوشتنی هەیەو لە دوای كەوتن و بێهۆش كەوتنی ٢٠ .خولەك جێهێڵراوە تا گیانی سپاردووە دواتر بە مردووی براوە بۆ نەخۆشخانە، ئەڵمانیا و بەریتانیاش داوای ڕوونكردنەوەی پێویست دەكەن لەسەر مردنی مورسی

کێ بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان دەناسێتەوە؟

ئاراس فەتاح

به‌یاننامه‌كه‌ی ئه‌مڕۆی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان پرۆسه‌ی "عاقڵبوون"ی كۆتایی ئه‌م رێكخراوه‌ سیاسییه‌یه‌ كه‌ له‌ دوای مردنی رێكخه‌ره‌ گشتییه‌كه‌یه‌وه‌ به‌ خێراییه‌كی ترسناك له‌ عه‌قڵه‌وه‌ بۆ غه‌فل و له‌ .ڕادیكاڵییه‌ته‌وه‌ بۆ ته‌سلیبوون هه‌نگاو ده‌نێت

برێكست، له‌ جادووخستنی خه‌ونێك

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

  نوسه‌ری ئه‌كادیمی سویسری  (یاكۆب بوركهارد)  له‌ ساڵی ١٨٦٠ كتێبێكی نوسی له‌ژێر ناوی (شارستانێتی ڕێنیسانس له‌ ئیتاڵیا) و  له‌و بڕوایه‌دا بوو؛  ئیتاڵیای  سه‌ده‌ی پانزه‌  شوێنی  له‌دایكبوونی (مرۆڤی ڕێنیسانس‌)ه‌. چونكه‌ پێشتر مرۆڤی سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاست؛ (ته‌نها هۆشمه‌ندی له‌و چوارچێوه‌یه‌دا قه‌تیس بوو كه‌ سه‌ر به‌ ڕه‌گه‌زێكی دیاریكراو، گروپێك له‌خه‌ڵكی، خانه‌واده‌یه‌ك یان حزبێكی سیاسییه‌‌)[1] 

شوان عەتوف: قەت ئەم بارە لارە ڕاست نابێتەوە

بڕوا کەمال

 هونەرمەندو سینەماكار، شوان عەتوف، لەم دیدارەدا لەگەڵ دیبلۆماتیك مەگەزین، باس لە ڕەوشی هونەری شانۆو دراماو سینەمای كوردی دەكات‌و ئاماژە بەوە دەدات .كە دۆخەكە خراپەكە لە ئەستۆی دەسەڵاتی كوردیدایەو پێیشیوایە هونەرمەندان‌و ڕۆشنبیرانیش بەشێكی خراپی دۆخەكەیان وە ئەستۆ دەكەوێت

مورسی (فرمێسك و کەڵبە)ی ئایدۆلۆژیا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

(ستەمکاریی هەوێ ی نیە، ستەمکار هەر ئەوەیە کە ستەمئەکات هەرکێ بێت، ستەملێکراو هەر ئەوەیە کە ستەمی لێکراوە هەرکێ بێت) ئەمە سەرەتایەکی سادەی ئینسانییەو هەموو ئینسانێك هەر لە شەریکەوەو بە فیترەت، ئەم فیوزەی تێدایە، بەڵام دواتر ئایدۆلۆژیا ئەیسوتێنێ! ئایدۆلۆژیا دێ هەوێ بۆ ستەم دروست ئەکاو .پێناسە سروشتییەکەی ئەشێوێنێ و (هەرکێ) ئەگۆڕێت بۆ (من و ئەویتر)!

وته‌بێژى پارتى: مه‌حمود سه‌نگاوى له‌به‌ر ئه‌وه‌ى كوڕه‌كه‌ى ناكرێت به‌ وه‌زیر ئه‌و هێرشانه‌ ده‌كات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

نزیك بوو لێدوانێكى ئاگراوى مه‌حمود سه‌نگاوى، جارێكى دیكه‌ په‌یوه‌ندییه‌كانى یه‌كێتى و پارتى بباته‌وه‌ خاڵى سفرو ده‌ست بكه‌نه‌وه‌ به‌ شه‌ڕى ئیعلامى.

مەرگی مورسی؟!

د.سەردار عەزیز

چەند هاوڕێیەک داوای ئەوەیان لێکردم کە لە سەر مەرگی مورسی قسەم هەبێت. کاتێک مەرگی مورسی شایستەی ئەوەیە کە قسەی لە سەر بکرێت کەواتە مەرگی مورسی، مەرگێکی ئاسایی نیە، لە هەمانکاتدا مورسی خۆشی کەسێکی ئاسایی نیە.

بۆچى کۆبوونەوەکانى پارتى و گۆڕان لە ماڵى نەوشیروان موستەفا دەکرێن؟

هێمن باقر-ره‌زوان زه‌ڵمى

کۆشکى بنەماڵەو که‌سایه‌تییه‌ سیاسییەکان لە هەرێمى کوردستان جێگەى مه‌کته‌بى سیاسى حزبەکان دەگرێتەوە.

کەس فریاى کۆمەڵى ئیسلامى نەکەوت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەرچەندە، کۆمەڵى ئیسلامى چاوەڕوانى فریادرەسێک بوو لەو دۆخەى تێى کەوتووە رزگارى بکات، بەڵام نە هاوستراتیژە چەن ساڵییەکەى (گۆڕان) و نە هاودینەکەشى (یەکگرتوو) نەیانتوانى هیچى بۆ بکەن.

موحەممەد مورسی شه هیدی شۆڕش وهێمای قۆناغێکی جیاواز

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەواڵی لەناکاوی کۆچی دوایی دکتۆر مورسی،سەرلەنوێ خەڵکێکی زۆری لەبەردەم پێویستیی دووبارە خوێندنەوەی شۆڕشەکانی ناوچەکەودژە شۆڕش وخیانەتی بەشێ .لەشۆڕشگێڕان وهاوپەیمانێتی شەڕوخراپەی ناوخۆیی ودەرەکی بۆ لەباربردنی ئەم شۆڕشانە،ڕاگرتەوە

ئەوانەی زیاتر لە ۱۰۰ ساڵ ژیاون، نهێنی تەمەندرێژییەكەیان دەگێڕنەوە

د. سه‌روه‌ر سالار چوچانى

زانست دەڵێت چەندە وەرزش بكەی، چی بخۆی و جینەكانت چۆن بن، ئه‌وانه‌ دیاریدەكەن تۆ چەندە دەژیت. بەڵام ئەوانەی زۆر ژیاون، رەنگە لە پەنجەرەیەكی دیكەوە هۆكاری تەمەندرێژیی خۆیان بخوێننەوە. وا لێرەدا نموونەی چەند كەسێكتان پیشاندەدەین كە زیاتر لە 100 ساڵ ژیاون و روانگەی خۆیان بۆ ئەو تەمەندریژییەیان باسدەكەن:

ئیسماعیلی سابووری: سه‌رده‌می مردنی هونه‌ری ڕاقیی و له‌دایكبوونی هونه‌ری گه‌عده‌

ئاراس فەتاح

له‌ هه‌موو دونیادا كاتێك گه‌لێك هونه‌رمه‌ندێكی گه‌وره‌ له‌ده‌ستده‌دات، خه‌م و په‌ژاره‌ فه‌زای گشتییه‌كه‌ی داده‌پۆشێت، سه‌ركرده‌ سیاسیی و هونه‌رمه‌نده‌كانی له‌پێگه‌ی ره‌سمیی و شه‌خسییه‌كانی خۆیانه‌وه‌، به‌ ڕسته‌یه‌كیش بێت، ته‌عبیر له‌ هه‌ستی خۆیان و گرنگیی ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ له‌ مێژووی گه‌له‌كه‌یاندا ده‌كه‌ن. دوێنێ، یه‌كێك له‌ .هونه‌رمه‌نده‌ گه‌وره‌كانی كورد، ئیسماعیلی سابووری، به‌بێده‌نگیی كۆچی دوایی كرد

ده‌نگه‌ نارازییه‌كان، مانگى هه‌نگوینى نێوان پارتى و گۆڕان تاڵ ده‌كه‌ن

رەزوان زەڵمی

نارازییه‌كانى خوار گرده‌كه‌، ده‌یانه‌وێت به‌بیانووى دژایه‌تى كردنى پارتییه‌وه‌، حساباتى خۆیان له‌گه‌ڵ گرده‌كه‌ بكه‌ن و یارییه‌كه‌شیان له‌گه‌ڵ پارتى لێ تێك بده‌ن.!

قوباد تاڵه‌بانى له‌رۆژى جیهانى باوكدا په‌یامێك ئاراسته‌ ده‌كات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

قوباد تاڵەبانی لەرۆژی باوکدا لەپەیجی تایبەتی خۆی وێنەیەکی بارزانی‌و تاڵەبانی باوکی پێکەوە بڵاودەکاتەوەو دەڵێت: " ئەگەر مام ئێستا لەژیاندا بمایە بەزەردەخەنەوە بەهەردو مەکتەبی سیاسی یەکێتی‌و پارتی دەوت لە بیرتان نەچێت کاک نێچیرڤان تەنها هی پارتی نییە، کاندیدی یەکێتیشە بۆ پۆستی سەرۆکی هەرێم".

کوردستانی یان عێراقی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە قۆناغی پاش ڕاپەڕینی ١٩٩١ەوە تا ئێستا، دوو ڕەوتی سیاسی لەناوخۆی هەرێمی کوردستان دا ئامادەییان هەبووە. ڕەوتێک کە دەکرێت بە عێراقچی و ڕەوتێکی دیکە .بانگەشەی ڕوو لە کوردستانی کردووە

لە ئامێدی، بە چ جۆرە چەكێك لە هێزەكانی پەكەكە دراوە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

چەند ڕۆژ لەمەوبەر كاروانێكی هێزەكانی پەكەكە كە بەپێی زانیاری دیپلۆماتیك مەگەزین لە پانزە گەریلای پەكەكە پێك هاتبوون لە دەڤەری ئامێدی بوونە ئامانجی .فروكەكانی توركیا، لەگەڵ دوو ئۆتۆمبێلی پەكەكە لەناو براون، تا ئێستا زانیاری تەواو بەردەست نییە لەو بۆردومانە زیانی گیانی هەیە یان نا

 ئایندەیەکی تاریک

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە ڕۆژی دوشەممەی رێکەوتی ١٠ حوزەیرانی ئەمساڵ، کە نێچیرڤان بارزانی وەک دوهەم سەرۆکی هەرێمی کوردستان هەڵبژێرا، تارمایی دەسەڵاتی بنەماڵەی بارزانی بەسەر هەمو کوردستاندا، یان بەسەر زوربەی کوردستاندا بووە راستیەکی ڕوون. لە دوای ١٩٩١ پارتی هەنگاو بە هانگاو دەسەڵاتی خۆی چەسپاندووە، هیچ پۆستێکی .گرنگ نیيە لە کوردستان کە ڕاستەوخۆ یان ناڕستەوخۆ لەژێر دەسەڵاتی ئەو بنەماڵەیەدا نەبێت

لێكه‌وته‌كانی هێرشكردنه‌ سه‌ر كه‌شتییه‌ نه‌وتییه‌كانی ده‌ریای عومان

د. سەنگەر سەیدقادر

‎دوو ڕۆژ له‌مه‌وبه‌ر، هێرشكرایە سەر دوو كەشتی نەوت هەڵگر لە كەنداوی عومان بە دوری ١٤ كیلۆمەتر لە كەناراوەكانی ئێرانەوە، كە نەوت و مادەی پترۆكیماویان هەڵگرتبوو لە ڕێگادا بوون بۆ یابان.بەپێی ڕاپۆرتە سەرەتاییەكان، هێرشەكان لە ڕێگەی هێرشی موشەكییەوە ئەنجامدراون و لە ئێستاشدا پەنجەی تۆمەت بۆ ئێران درێژدەكرێت كەلە پشت هێرشەكانەوە بووە.

قۆناغەكانی گەشەكردن و پاشەكشەی "یەكگرتوو" لە (25) ساڵی تەمەنیدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

یەكگرتووی ئیسلامیی كوردستان لە 25 ساڵی تەمەنیدا، وەك حیزبێكی سیاسی ئیسلامی میانەرەو لە ساحەی سیاسی و كۆمەڵایەتی هەرێمی كوردستاندا، بە چەندین .قۆناغ و وێستگەدا تێپەریكردووە و حاڵەتی گەشەكردن و پاشەكشەی بە خۆوە دیوە

خۆخۆری هەندێ لە میرانی کورد لە ئاوارەییدا

دکتۆر جەبار قادر

لە گەڵ ڕاگەیاندنی تەنزیماتدا لە دەوڵەتی عوسمانی، پرۆسەی داگیرکردنەوەی کوردستان و لەنێوبردنی میرنشینە کوردییەکان دەستی پێ کرد و لە ماوەی کەمتر لە نیو سەدەدا هەموویان لە بەین بران.

سەرەتاکانی حوکمی بنەماڵە و سەپاندنی لە سیستمی حکومڕانیدا

پەیمان عیزەدین

سەرەتای ئاماژەکانی بە بنەماڵەیی بون لە دەستاودەستنەکردنی دەسەڵات لە ناو حیزبدا دەستپێدەکات، ئەنجام نەدانی کۆنگرە و نەبونی ڕکابەری کەسی یەکەمی حیزب،

کابینەی نوێی مەسرور بارزانی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

وێنەی مەسرور لە هەرێمی کوردستاندا وینەیەکی جوان نییە. هەمیشەش لە بەرانبەر نێچیرڤان بارزانییدا وەک کەسێکی توندڕەو و زۆر نەریتپارێز تەماشاکراوە، لە راستییدا هەردوکیان دونیابینییەکی هاوبەشیان هەیە بەڵام نێچیرڤان دیپلۆماسییتر بوە و پۆستەکەشی وای خواستوە وا دەربکەوێت. 

خان ئەحمەد خانی ئەردەڵانی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕۆژگاری شا عەباسی سەفەوی، ڕۆژگاری شکۆو هەستانەوەی ئێران بوو، بۆ لەناوبردنی نەیارەکانی، شا سەرەتا لە بنەماڵەکەی خۆیەوە دەستی پێکرد، کوردەکانیش لەم .چوارچێوەیەدا زۆرترین کوشتارو کاولکاریان دەرهەق کرا. ڕاگواستنی کوردان بۆ خۆراسان و داستانی قەڵای دمدم هەر سەر بەم ڕۆژگارەیە  

  هه‌شت ڕێگا بۆ خۆ پاراستن لە شێرپەنجەی قۆڵۆن 

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

شێرپەنجەی قۆڵۆن دووەم هۆكاری مردنە لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكاو بە یەكێك لەدەیەمین هۆكاری مردن دادەنرێت لەو وڵاتانەی كە دەرامەتی تاك تیایاندا .بەرزە، بێجگە لەوەی بە سێیەم جۆری شێرپەنجەكان لەپیاوانداو دووەمین لەژناندا هەژمار كراوە، بەپێی راگەیاندنی دامودەزگا تەندروستییەكان  

رێنمایی ورد بۆ ئەوانەی دڵە کزێیان هەیە

د. سه‌روه‌ر سالار چوچانى

 دڵەکزێ (گەدەکزێ یان ترشەڵۆکی گەدە) کاتێک روودەدات کە پێکهاتەکانی نێو گەدە بەردەوام دەگەڕێنەوە بۆ سوورێنچک، ئەو لوولە ماسولکەییەی گەروو دەبەستێتەوە بە گەدەوە. ئەو گەڕانەوەیە دەبێتە هۆی ئازار و سووتانەوەی سوورێنچک کە بەشێوەی دڵەکزێ هەستی پێدەکرێ. هەندێک گۆڕانکاریی سادە لە نەریتە .خۆراکییەکانی رۆژانە، ئەم گرفتە کەم دەکەنەوە

سوێندخواردنی بەرپرسان

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سوێند هێزێکی مەعنەوییە لە نێوان کەسی سوێندخۆرو کەس یان بابەتی سوێندپێخوراودا، ئەم هێزە مەعنەوییە وا دەکات ئەو شتەی ئەو دوو لایەنە لە سەری ڕێکەوتوون، یان ڕاستتر کە لایەنی یەکەم پەیمانی لە سەر دەدات، پارێزراو بێت و کەسی سوێندخۆر لێی لا نەدا: خودا، پەیامی ئایینەکان، نیشتمان، هەر بابەتێکی تری پیرۆز دەکرێت ببێتە بابەتی سوێندپێخوراو، لە سەر ئاستی کۆمەڵایەتییش سەر و چاوی گەورە و ئازیزان و گۆڕی مردوان و تەڵاق و شەرەف ونامووس و هتد، بوونەتە ..بابەتی سوێندپێخواردن

خول به‌خول.. خۆزگه‌م به‌ خولی پێشتر

گۆران قادر احمد

 دوای دامه‌زراندنی له‌ ساڵی 1992 وه‌ك یه‌كه‌م ده‌زگای یاسادانان له‌ هه‌رێم به‌رده‌وام ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانی هه‌مه‌جۆر بووه‌ته‌وه‌، هه‌ر له‌ داگیركردن و داخستن و دواتریش گوێڕایه‌ڵی بۆ پارته‌ سیاسیه‌كان، هه‌موو ئه‌مانه‌ وایكردوه‌ كه‌ نه‌توانێت به‌ كاری ڕاسته‌قینه‌ی خۆی هه‌ستێت و بڕیاره‌كان به‌ پێی یاسا ڕێك بخات ، كۆده‌نگی بۆ ئه‌و یاسایه‌نه‌ كۆبكاته‌وه‌ كه‌ ڕه‌هه‌ندی نیشتیمانیی هه‌یه‌، ئه‌مه‌ش وایكردوه‌ له‌ ده‌زگایه‌كی گرنگی به‌هاداره‌وه‌ ببێته‌ شوێنی پیاهه‌ڵدان به‌ سه‌ركرده‌ی پارتی سیاسی و .وتنی به‌ندو بالۆره‌ تیایدا

 پڵنگە ڕەشەكەی عومه‌ر بەشیر، سوودان به‌ره‌و كوێ ده‌بات؟

د. سەنگەر سەیدقادر

محه‌مه‌د حه‌میدتی، دەسەڵاتداری یەكەمی ئێستای سودانەو بە پڵنگە ڕەشەكەی عومه‌ر بەشیرو عه‌بدولفه‌تاح سیسییەكەی سودان ناسراوە، چونكە بە هەمان شێوەی كۆتایپێهێنانی خۆپیشاندانەكانی ئیخوان، حه‌میدتیش بە هەمان سیناریۆی سیسی كۆتای بە خۆپیشانداناكانی سودان هێناو دەیەوێت بە زەبری هێز دەسەڵاتی سودان . ‎پڵنگە ڕەشەكەی بەشیر كێیە؟

ناچارن، جامی زەهری پێكەوە كاركردن بخۆنەوە!

شاهۆ عەبدوڵا

كەم نین ئەو ڕەخنەنانەی كەبەدرێژای مێژوو ڕووبەڕووی گەلی كورد و ڕامیاریستەكانیانی كرابێتەوە لەسەر دوور لەیەك و دووبەرەكی و دژایەتی یەكتر، هەمیشە و هەركات هەلێك هاتبێتە پێشەوە لەڕووكەشدا هەمووان پێشوازیان لێ كردووە، بەڵام لەناوەڕۆك و پشت پەردەدا دژ بەیەك كاریان كردووە و هەریەكەیان ویستوویانە بەپێی ئەقڵەتی خۆی هەنگاو بنێت، هەمەش نەك تەنیا خۆیانی ڕووبەڕووی شكست كردووەتەوە، بەڵكو بگرە گەورەترین ماڵ وێرانی بۆ ئەم گەلە سادە و پەرەتە .بەركەوتووە

ئەو هەواڵە ناراستەى، مەرگى گەنجێک و نائارامى شارى بەدوادا هات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەواڵە ناراستەکە، کە چەند ماڵپەرێک بەشێوەیەکى گوماناوى بڵاویان کردەوە و بەخێرایش لایانبرد، بەس بوو بۆ ئەوەى لەگەڵ تێکدانى ئارامى شار، هاوڵاتییەکیش جوانەمەرگ بکات.

ئەمەریكاو ئەوروپا، چۆن مامەڵە لەگەڵ داعشە گەڕاوەكانی وڵاتەكانیاندا دەكەن؟

عەلی ڕەشید

ڕێكخراوی تیرۆریستی داعش لەسەرەتای دروستبونیەوە، وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی زۆرترین پشكیان بەركەوت لە ڕۆشتنی خەڵكی بۆ نێو ئەو ڕێكخراوە، بەڵام وڵاتانی ئەوروپاو ئەمەریكاش بێبەش نەبوون لەڕۆشتنی خەڵك بۆناو داعش، ئێستەو دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتوەكانی ئەمەریكا بەفەرمی نەمانی ئەو ڕێكخراوە توندڕەوەی لەسوریا ڕاگەیاندو عادل عەبدولمەهدی سەرۆكوەزیرانی عێراقیش هەمان ڕاگەیاندنی لەعێراق بڵاو كردەوە، بەڵام دوای نەمانی داعش، چیرۆكی جۆراو جۆر لەناویان دێتە بەرباسكردن و ئەبێت بەباسی گرنگی میدیاكان، نوێترین باسی نێو میدیا عەرەبی و جیهانیەكانیش چۆنیەتی مامەڵەی ڕۆژئاوایە لەگەڵ داعشە گەڕاوەكان بۆ وڵاتی خۆیان، لەنێو ئەو وڵاتانەش ئەمەریكایە كەخۆی سەركردایەتی دروستكردن و لەناوبردنیشی كردون،سایتی دەقایق نێت لەوبارەیەوە نوسیویەتی دوای ئەوەی هەزاران چەكداری تیرۆریستی داعش لە سوریاو (بەدەستی هێزەكانی هەسەدە) دوا مۆڵگەیان لەدەستدەدەن و زۆربەیان .بەدیلی دەكەونە دەستی سوپای هەسەدە

ژاپۆن ئەمەریكاو ئێران دەباتە سەر مێزی گفتوگۆ

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

وشەی ژاپۆن بە ژاپۆنی پێی دەوترێت( نیهون) واتە سەرچاوەی خۆر، وڵاتێكی ڕۆژهەڵاتی ئاسیایە، دەكەوێتە نێوان زەریای ئارام و دەریای ژاپۆن، زۆرترین كەنداوی هەیە كە ژمارەیان دەگاتە سێ هەزار كەنداو، ڕووبەری شاخاویی ڕێژەی لە %70ی كۆی خای ژاپۆن پێكدەهێنێت، ئەو وڵاتە لە 47 پارێزگا پێكدێت پارێزگاكان لەسەر بنەمای .جوگرافیا دابەشكراون، ژمارەی دانیشتوانەكەی128 ملیۆن كەسە

ھیلالی شیعی ئامەنجە لە مێژینەکەی ئێران

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەدوای دروستبوونی بەھاری عەرەبی و دەرکەوتنی ئەو زانیارییە نھێنیانەی کە ئەمریکا کار بۆ ئەوە دەکات کە رووبەروی راستەوخۆی ئێران ببێتەوە، ئێرانییەکان پشتوێنەیەکی بەھێزیان بەناوی ھیلالی شیعی لە رۆژھەڵاتی ناوەراست و ئەفغانستان و ئاسیا دروستکرد، ئەم پشتوێنەیه‌ کار بۆ ئەوەدەکات کە ئێران وەک ئەوەی ئێستا .کە ھەیە بپارێزت و بەبەھێزی بمێنێتەوە

بەهاری عەرەبی لەڕوانگەی ئەمەریکاوە

بڕوا کەمال

بەهاری عەرەبی ڕووداوێکی گرنگ بوو لە مێژووی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمریکا تێڕوانینی لەسەر بەهاری عەربی چیبوو لەوکاتەدا، ئایا پشتگیری خۆپیشاندانەکانی دەکرد، یاخود بەپێچەوانەوە، ئایا ئەمەریکا پێشبینی ئەم تەقینەوەی دەکرد؟ هەموو ئەم پرسیارانە هیلاری کلینتۆن وەزیری دەرەوەی ئەو کاتەی ئەمەریکا، لە .یاداشتەکانیدا ئاماژەی پێیدەکات و زانیارییەکان لەو بارەوە دەخاتە ڕوو

لاشین ویراسۆ، ئه‌و بوزییه‌ی نازناوی بن لادنی لێنراوه‌

عەلی ڕەشید

بن لادنێكی نوێ‌ به‌شێوازی كاركردن و ئایدیای جیاوازه‌وه‌ دروستبووه‌، دڕه‌نده‌یه‌ به‌هه‌موو پێوه‌رێكی مرۆیی و ئه‌خلاقی، دژه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو یاسا نێو ده‌وڵه‌تییه‌كان.ئه‌و مزگه‌وته‌كان به‌ سه‌ربازگه‌ی دوژمن و موسڵمانان به‌ سه‌گی شێت وه‌سفده‌كات و تۆمه‌تباریان ده‌كات به‌ڕفاندن و ده‌ستدرێژی كردنه‌ سه‌ر ژنانی بۆرما.

پارتی وەك گای بنە لە خەرمانی ئەوانی تردا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تاڵەبانی‌و نەوشیروان مستەفا، بەجیاو هەریەكەیان كۆمەڵێك مەسئولی پشت دەرگاو ناولە گیرفانیان لەگەڵدابووە، لەسێبەری ئەواندا، هەندێكیان بون بەناوو ناوبانگ، بەڵام لەبەرئەوەی لە بیركردنەوە، خەیاڵی هونەری سیاسەت، پەیوەندی و مونافەسەو ململانێدا،

ئاشتبونەوە لەگەڵ پارتی يان نیگەرانكردنی جەماوەری یەكێتی؟

هێمن باقر

هەرچەندە بەرهەم ساڵح،سەرۆك كۆماری عێراق خۆی حازر كردوە بۆ بەشداری لە مەراسیمی سوێندخواردنی نێچیرڤان بارزانی وەك سەرۆكی هەرێم،بەلام بەهۆی بە بنبەست گەیشتنی رێكەوتنی یەكێتی و پارتی لەسەر پرسی كەركوك هێشتا دیار نییە كە بەشداری دەكات یاخود نا.

چیرۆكى پێشمه‌رگه‌یه‌كى شه‌هیدى بێكه‌س

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سۆراخى وێنه‌كه‌ ته‌رمی لاوێكی ته‌مه‌ن كه‌م له‌سه‌ر تاته‌ شۆرێكه‌، به‌پێی خوێندنه‌وه‌ی دۆخی وێنه‌كه‌، بینه‌ر له‌وه‌ تێده‌گات ئه‌مه‌ ته‌رمی پێشمه‌رگه‌یه‌كی شه‌هیده‌. .دیمه‌نه‌كه‌ غه‌مگین و تاسه‌هێنه‌ره‌، داخۆ ده‌بێت ئه‌و گه‌نجه‌ خێر له‌خۆ نه‌دیوه‌ كێبێت وا به‌بێ نازی و دوور له‌ كه‌سوكار، ته‌رمه‌ ساردو سڕه‌كه‌ی كه‌وتووه‌

 بیرێک بۆ هەستانەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەگەڵ ئەوەى کە ئیسلامییەکانى کوردستان یەک لەشکرى گەورە کادیرى بانگخوازو ڕۆشنبیرو ئیعلامى و زانستى ڕەوشت بەرزو بۆ خوا سوڵحاویان هەیە، بەڵام هەستى گۆڕین و خۆ نوێکردنەوەیان بە گشتى کەمە، ئەوان هەمیشە لە کۆنگرەکان پەیمان نوێدەکەنەوە کە سوربن لەسەر دەستگرتن بە بڕیارە پێشوەکان و دانانەوەى کەسە .کۆنەکان، هەمیشە لە کۆنگرەکان دوپاتى دەکەنەوە کە زیاتر لە جاران سورن لەسەر پەیڕەو و بڕیارەکان و پاراستنى سەوابیتەکان

توركیا، سیسته‌می موشه‌كی ڕوسیا هەڵدەبژێرێت یان سزای ئه‌مریكا؟

گۆران قادر احمد

 توركیا ئێستا له‌به‌رده‌م دوو ڕییانی ته‌واو كردنی ڕێكه‌وتنی كڕینی سیسته‌می موشه‌كی S400 ی ڕوسی و ناڕه‌زایی ئه‌مریكا و هاوپه‌یمانێتی ئه‌تڵه‌سیدایه‌، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی كه‌ ئه‌نكه‌ره‌ و مۆسكۆ له‌سه‌ر دۆخی سوریا ناكۆكی زۆریان هه‌یه‌، له‌ ناو ئه‌و هه‌موو گێژاوه‌دا توركیا چۆن خۆی ڕزگار ده‌كات؟كه‌ به‌شێوه‌یه‌ك بێت په‌یوه‌ندییه‌كانی له‌گه‌ڵ ئه‌و دوو وڵاته‌ زلهێزه‌ به‌باشی بهێڵێته‌وه‌ و به‌رژه‌وه‌ندییه‌ .سه‌ربازی وئابووری سیاسیه‌كانیی خۆشی بپارێزێت

ئەگەر PKK لە قەندیل شکا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هێرشی ئەمجارەی سوپای تورکیا تەنها بۆ لێدانی PKK نییە، بۆ داگیرکردنی باشوری کوردستانیشە، بۆ ئەوەیە کەرکوک لە باشوری کوردستان داببڕیت، بۆ ئەوەیە .سیستەمی فیدراڵی عێراق و هەرێمی فیدراڵی کوردستان هەڵوەشێنتەوە

بۆچى كۆمه‌ڵى ئیسلامى نه‌بووه‌ته‌ ڕه‌قه‌مێكى گه‌وره‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

نەبونى كۆمەڵ بە ڕەقەمێكى گەورە بە بۆچونى من پەیوەستە بە چەند خاڵێك،ھەندێ ھۆكار دەرەكین، وەھەندێكیش ناوخۆیین

سە رنجمان لەسەر بابەتی ئیسلامی کوردی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەڕێز مامۆستا تەحسین حەمە غەریب نوسەرو ڕۆشنیبیری ئیسلامی لەچاوپێکەوتنێکی نوێیدا لەگەڵ سایتی دیپلۆماتیك مەگەزین،جەختی لەسەر هەندێ بۆچوون دەربارەی ئیسلامی کوردی وئیسلامیەکان وکۆمەڵگەی کوردی کردۆتەوە،حەزم کرد ئێمەش لەڕێی ئەم سەرنجانەی خوارەوە .بەشداری لەبەشێ لەو مشت ومڕانەدا بکەین، کەچاوپێکەوتنەکە بەتایبەتیش لەناو یەکگرتوودا بەدوای خۆیدا هێناوە

سیاسییە بێ شەرمەکان!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

مێژووی بزوتنەوەی ڕزگاری گەلی کورد بەکۆمەڵێ هەورازو نشێودا ڕۆیشتووە لەهەر چوار پارچەکەی کوردستان، بەبێ جیاوازی‌و تا ئەمڕۆشی لەگەڵدا بێت، ئەم بزوتنەوانە پێکهاتبوون لەمرۆڤی خاوەن بیرو بۆچوون‌و ئایدۆلۆژیای جیاواز، لەهەمانکاتدا ئەم مرۆڤانە لایەنی دەروونی‌و فەسلەجی جیاوازیشیان هەبوو، هەیە وەک حاڵەتێکی سروشتی مرۆڤ، تیایاندایە پاک‌و دڵسۆزو خەمخۆر ڕەوشتبەرز، خاوەن هەڵوێست‌و بۆچوونی بەرز بۆ ڕزگاری خاک‌و نیشتمان‌، بەڵام بەداخەوە لایەنێکی ڕەشی .تێدایە شان بەشان دڵسۆزەکان خەڵکانێکی ١٠٠٪ پێچەوانەی بەرانبەرەکانیانن

پارتى و یەکێتى لەسەر کاندیدێک، بۆ پارێزگارى کەرکوک رێک دەکەون

رەزوان زەڵمی

دواجار یەکێتى و پارتى، لەژێر فشارى ناوخۆیی و دەرەکیدا لەسەر کاندیدێک بۆ پۆستى پارێزگارى کەرکوک رێک دەکەون، بەمەش پێکهێنانى کابینەى نوێ دەباتە قۆناغێکى پێشترو جدییەوە.

دواى هه‌موان شه‌ره‌فنامه‌ سه‌رنجى كوردى ڕاكێشا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

" ڕیـــچ" گەڕیدەو خەوەردزێکی ئینگلیز بوو، کە هاتە کوردستان لەساڵی ۱۸۲۰ زۆر بەتاسەوە لای هەردوو میری ئەردەڵان و بابان هەواڵی کتێبی شەرەفنامەی پرسی، واتە ئەو یەکەمین کتێبەی کە تایبەت بەکوردو ڕەچەڵەک و مێژووی کوردان نوسراوە، بابزانین ئەو کتێبەی کەئەم کابرا ئینگلیزە دەیهەوێ دەستی کەوێ کوردان خۆیان چۆن بە ..... ڕێزیان لێناوە؟؟بەراورد بەوانی دی  

تەحسین حەمە غەریب: ڕۆشنبیرەكانی كورد لەبواری ئاینناسیدا نەخوێندەوارترین ڕۆشنبیرەكانی دونیان

سالار مەحمود

 نوسەرو ڕۆشنبیر تەحسین حەمەغەریب، سەبارەت بەئیسلامی كوردی دەدوێت‌و بڕوایوایە كەئیسلامییەكانی كوردستان رۆحی كۆمەڵگەی كوردییان نەناسیوەو ئەوەشی كەئەوان رەواجی پێدەدەن‌و پەیڕەوی دەكەن ئیسلامێكی كوردی نییەو ئیسلامێكی عەرەبییە هەر ئەوەشە وایكردووە كەنەتوانن كۆمەڵگەی كوردی ببزوێنن‌و لەم كۆمەڵگە موسڵمان نشینەدا كەمینەبن، ئەوبڕوایشی وایە كەئیسلامییەكانی كوردستان بەم رەوتەی ئێستایانەوە پەنجاساڵیتر ناگەنەوە بەناسری سوبحانی‌و .دەشڵێت رۆشنیبرەكانی كورد لەبواری ئاینناسیدا نەخوێندەوارترین رۆشنبیرەكانی دونیان  

فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادرو سەفارەتی چین لە بەغداد؟  

درەو مهدی

.مام جەلال، لە شوێنێکدا ئاماژەی بە کەسایەتی یەکێک لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵە کرد، کە خۆی بە یەکێک لە بیرمەندانی کۆمەڵە دادەنا

سودان له‌ به‌رده‌م هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌یه‌كی تردا

سالار مەحمود

 دواى به‌ بنبه‌ست گه‌شتنى گفتوگۆكانى " به‌ره‌ى دیموكراسى‌و گۆڕانكارى" كه‌ نوێنه‌رایه‌تى خۆپیشانده‌ران ده‌كه‌ن، له‌گه‌ڵ ئه‌نجومه‌نى سه‌ربازى، بارودۆخى سودان ئاڵۆزییه‌كى گه‌وره‌ى به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌و پێشبینى هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌یه‌كیتر له‌و وڵاته‌ ده‌كرێت.

لە نێوان توندڕەوی و کورت ڕەویدا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

کتێبی میانڕەوی، لێکۆڵینەوەیەکە ئەیەوێ پێمان بڵێت چەمکی میانڕەوی چییەو چ خەسڵەتێک لەخۆ ئەگرێ، تا ئێمە جودای بکەینەوە لە کورتڕەوی و زێدەڕۆیی، یاخود توندوتیژی، واتە ناساندنی میانڕەوی .وەک حاڵەتێکی نێوەندی لەنێوان هەردوو چەمکەکەیتر، بەتایبەت دوای ئەو دابەشبوونە شاقوڵیەی نێوان هزرە دژبەیەکە دینیەکان کەتەوزیف بوون بەسەر چەند ڕەوتێکی ئایدۆلۆژیدا  

تێچووی سەردانەکەی ترامپ بۆ بەریتانیا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ڕۆژی دووشەممە ٢٠١٩/٦/٣ دۆناڵد ترامپ، سەرۆکی ئەمریکا لەسەر بانگهێشتی مەلیکە ئێلیزابیت سەردانی بەریتانیا دەکات و ٣ ڕۆژ دەمێنێتەوە. پرسیار لێرەدا ئەوەیە: ترامپ کێ و چ ئامێر و سوپایەک لە گەڵ خۆیدا دەبات؟  

ئاواتی شێخ جه‌ناب: به‌شێك له‌وانه‌ی خوار گرده‌كه‌ ده‌بێ سزا بدرێن

وشیار محمد

 به‌هۆی نه‌گه‌یشتنه‌ خاڵێكی هاوبه‌ش و سازش نه‌كردنی هیچ لایه‌كیان بۆلایه‌كه‌ی دیكه‌، له‌ئێستادا هه‌ردوو به‌ره‌ی (سه‌رانی گرده‌كه‌ و خوار گرده‌كه‌) په‌یوه‌ندییه‌كانیان ساردی تێكه‌وتووه‌ و هه‌ڵسوڕاوێكی ناڕازی بزوتنه‌وه‌كه‌ش  ده‌ڵێت:" له‌لایه‌ن سه‌رانی گرده‌كه‌وه‌، هه‌ڵسوڕاوانی گۆڕان ماره‌ نه‌كراون، تاداوای ماره‌یمان لێبكه‌نه‌وه‌" بیر .له‌سزادانمان بكه‌نه‌وه‌

ڕێكه‌وتنی خراپ و ناڕوون ئه‌نجامی هه‌ر خراپ ده‌بێت

گۆران قادر احمد

 لایه‌نه‌ سه‌ره‌كیه‌كانی كوردستان دوای چه‌ندین كۆبوونه‌وه‌ و ڕێك نه‌كه‌وتن له‌ كۆتایدا ڕێكه‌وتن بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت و كارا كردنه‌وه‌ی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێمی .كوردستان، به‌ڵام وا دیاره‌ هێشتا ڕێك نه‌كه‌وتوون و ئه‌وه‌ی ئێستاش له‌ مه‌یدانی هه‌رێمی كوردستاندا ده‌گونجێت ده‌رئه‌نجامی ڕێكه‌وتنی خراپ و نا ڕوونی لایه‌نه‌كانه

چی دەستی ئەمەریکای گرتووە بۆ لێدان لە ئێران؟

بەهمەن ئەحمەد

پاش دەرچوونی ئەمەریكا لە رێكەوتنە ئەتۆمییەكەی 2015 ی نێوان ئێران و وڵاتانی زلهێزی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و سەپاندنەوەی سزاكان بەسەر كۆماری ئیسلامی ئێراندا، ئەگەر سەیری كۆی هاوكێشەكە بكەین ئەمریكا سودمەند بوە لەبەرئەوەی: ئابوری ئێرانی لاوازكردووە

خۆشەویستە ئەمەریكییەكەی ئەبوبەکر بەغدادی چی بەسەر هات؟

سەنگەر سەید قادر

لە چاوپێكەوتنێکی لەگەڵ ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانیدا، نەسرین ئەسعەد خێزانی ئەبوسەیافی بەرپرسی نەوت و دارایی داعش، باسی كایلا مۆلەر، خۆشەویستە .ئەمەریكییەكەی ئەبوبەكر بەغدادی دەكات

پارتی بۆچی فەرەیدون عەبدولقادری بۆ پارێزگاری كەركوك دەوێت؟

هێمن باقر

پارتی دیموكراتی كوردستان دەقی رێكەوتنەكانی لەگەڵ یەكێتی نیشتیمانی كوردستان بڵاوكردەوە،كەخۆی دەبینێتەوە لە ڕێكەوتن لەسەر پێكهێنانی حكومەتی هەرێم و پاشكۆیەك بۆ رێكەوتن لەسەر پرسی كەركوك.

نۆ ئاماژەی جوانەمەرگبوون ــ زوو مردن

د. سه‌روه‌ر سالار چوچانى

 تەنیا ئەو کەسانەی تووشی نەخۆشییەکی کوشندە بوون، رۆژە ماوەکانی ژیانیان دەژمێرن، بەڵام دەبێ بزانی هەندێک هۆکار هەن کە دەتخەنە مەترسیی زوو مردن .ئەگەرچی بە رڕوواڵەتیش تەندروست دیار بی

باڵی هەڵۆكانی ناو یەكێتی، دەیانەوێت ئەم پلانە جێبەجێ‌ بكەن؟

رەزوان زەڵمی

وتارو لێدوانە گڕدارەکانی نێوان پارتی و یەکێتی، بەهێزكردنی باڵی هەڵۆکانی ناو یەکێتی بەدوای خۆیدا هێنا، لە كۆبونەوەی سەركردایەتی ئەو حیزبەشدا دەنگی ئەو باڵە زاڵبوە بەسەر كەشی كۆبونەوەكەدا. كه‌ دوێنی كەسە دیارەكانی ناو ئەو ئاراستەیە  لە نامەیەكی چەند خاڵیدا ئاراستەی سەركردایەتی و مەكتەبی سیاسی حیزبەكەیان .كردووه‌  

داوی مەككە و پەكەكە

سەنگەر سەید قادر

 توركیاو قەتەر و ١١ وڵاتی ئیسلامی ڕێگربوون لە ئیدانەكردنی ئێران لە بەیانامەی كۆتایی كۆبونەوەی لوتكەی وڵاتانی ئیسلامیدا. توركیاو قەتەر پێشنیاریان كردبوو .پەكەكەو پەیەدە و هێزەكانی سوریای دیموكرات، بخرێنە لیستی تیرۆرەوە بەتۆمەتی ئەنجامدانی دەیان كاری تیرۆرستی دژی توركیاو هاوڵاتیانی سوریا

بەرهەمی شەڕی براکوژی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

برادەرێکم وتی لای بەرپرسێکی عەسکەری دانیشتبووم، هەر لەخۆوە هات بەخەیاڵمدا کە پرسیارێکی لێبکەم پێموت کاک (سەردار) چ ڕوداوێک هەیە لەژیانتدا ئازارت دەدات.

دەتوانین چی بکەین بۆ کەرکوک ؟

دکتۆر جەبار قادر

لە چەند ساڵی ڕابردوودا چەندین ڕاپۆرت و پرۆژە لە بارەی کەرکوکەوە پێشنیار کران. ڕاپۆرتی گروپەکەی بەیکەر – هاملتن لە دیسەمبەری ٢٠٠٦، هەرچەندە تایبەت بوو بە بارودۆخی گشتیی عێڕاق و گەڕان بەدوای دەرچەیەکدا بۆ شکستی سەربازی و سیاسی ئەمریکا لەو وڵاتە، بەڵام ئاماژەی بە کێشەی کەرکوکیش وەک فاکتەرێکی گرنگ .کرد بوو لەو چوارچیوەیەدا

ڕۆژی جیهانی قودس كێ دیاریكردو بۆچی دیاریكرا؟

عەلی ڕەشید

.لەزۆرێك لەوڵاتانی ئیسلامشی وە ئەو وڵاتانەی كەلەگەڵ ئێراندا هاو ئاواز و دۆستن ئەم یادە دەكرێتەوە

لەپێناو حکومڕانییەکی باشتردا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەپێی دەرەنجامی ھەڵبژاردنەکانی رابردوو پارتی دەنگەکانی ھەڵکشاوەو حەجمی ناسروشتی گەورەبووە! راستە ئەو حیزبە تەزویرێکی رێکخراوەی کردوە لێ بارتەقای .ئەوەش لە پەرلەمانەوە دەسکاری زۆربەی یاساکانی کردوەو بۆ سودی خۆی تەوزیفی کردون، بەمەش ئایندەی کوردستان دەخاتە بەردەم مەترسی گەورە

هاوارێك بۆ گۆڕانخوازان

هادی حەمە ڕەشید

 پارساڵ لەسەروبەندی نۆیەمین ساڵیادی سەرهەڵدانی گۆڕاندا، بەدیاریکراوی لەڕۆژی ۷/۷/۲٠۱۸دا چەند دێڕێکم لە فەیسبووك پۆست کرد بەناوی(بەڵێ گۆڕان کێشەی هەیە) داوام کردبوو کە گۆڕان خۆبەخۆ و لەمیدیاکانی خۆیەوە دەرفەت بدات بە هەڵسوڕاوەکانی تا باس لە کێشە ناوخۆییەکانی خۆی بکاتبەدوایدا ڕادیۆی گۆڕان دەستپێشخەرییەکیان کرد بۆ ئەنجامدانی بەرنامەیەك بەناوی(پرس و ڕا)تا هەڵسوڕاوانی گۆڕان بانگهێشت بکات بۆ تاوتوێکردنی گرفت و ئاریشەکانی جەستەی گۆڕان، یەکەمین بەرنامەش لە ڕۆژی۱٤/۷/۲٠۱۸دا بە بەشداریی (هۆشیار عەبدوڵڵا، مەجید ساڵەح، بەندە) ئەنجامدرا، بەداخەوە تەنیا یەك بەرنامەیتر !لەو پرۆگرامە پێشکەش کرا و بۆ هەمیشەش بەرد خرایە سەر کێشەکانی گۆڕان

هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی ئەوروپا و کوردستانی باشور

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی ئەوروپا دوو دیاردەی سەرنجڕاکێشی تیادا ڕویدا: بەهێزبونی فاشیستەکان لە گەڵ دەرکەوتنی سەوزەکان

کۆمەڵگەى کوردستان، کۆڵەوارە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

خوێندنەوە بریتیە لە بیر کردنەوە  بە بەکارهێنانى عەقڵى کەسێکى تر (شۆپنهاوەر)  کلتورى خوێندنەوەى کتێب لەهەر وڵاتێکدا پەیوەندى بە ئاستى ڕۆشنبیرى، مەعریفى کۆمەڵگە و تاکەکانی، سەرخان و ژێرخانى ئەو کۆمەڵگەیە، زانكۆ و سيستمى پەروەردەى تەندروستەوە هەیە، بە واتایەکى تر ئاستى فکرى و مەعریفى، تیراژى چاپکردنى گۆڤار و ڕۆژنامە، کتێب و ئەکتیڤى میدیا بۆ خۆى بەشێکە لەسەرخانى ئەو کۆمەڵگەیە، بوێریس فرایهێر فۆن لەو کتێبەى شاخەوان سدیق بەناوى چێژى خوێندنەوەدا دەڵێ "کتێب حەکیمترین پیرە، کتێب ئازاترین پیاوە، کتێب دایکانەترین ژنە،  ". کتێب دلۆڤانترین و نەرمونۆڵترین کچە، هەر کەسێک حەوت کتێبی باشی هەبێت، پێویستى بە مرۆڤ نییە

جا كوردبوون خەتای چیە؟

د.هەردی مێد

لە ئه‌ده‌بیاتی كوردی، قسه‌ و باسی رۆژانه‌، تێسكت و كۆمێنتی خه‌ڵكی ساده‌ و رۆژنامه‌نوس هه‌تا نوسین و به‌رهه‌می ڕۆشنبیره‌ مه‌زنه‌كانی گه‌له‌كه‌شمان ته‌ژین له‌ لێدان .و تانه‌دان‌ له‌ كوردبوون  

نێچیرڤان بارزانى، قاسەیەکى قەرزارو بەتاڵ بۆ مەسرور بارزانى بەجێدەهێڵێت  

رەزوان زەڵمی

گەندەڵى و موچەخۆرى بندیوارو فەشەلى ئیدارى و قەرزێکى کەڵەکەبوو، دەستەگوڵەکەى نێچیرڤان بارزانییە کە بۆ ئامۆزاکەى وەک دیارى بەجێیدەهێڵێت.

كامیان رێكەوتنەكەی شكاند بارزانی یان كۆسرەت رەسوڵ؟

هێمن باقر

دوو سەرچاوەی جیا كە یەكێكیان پارتی دیموكراتی كوردستانە و ئەوی دیكەش فەریدون عەبدولقادر خۆیەتی ئاماژە بەوە دەكەن كە كۆسرەت رەسوڵ رازی بووە لەسەر دیاریكردنی فەریدون عەبدولقادر وەك پارێزگاری كەركوك و دواتر پەشیمان بۆتەوە و رێكەوتنەكەی شكاندووە.

پارتى، فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر بۆ پارێزگارى كه‌ركوك دیارى ده‌كا

وشیار محمد

دوای تێكچونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوانیان، له‌ئێستادا هه‌نگاوه‌ سیاسییه‌كانی جووت حزبى ده‌سه‌ڵات ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ خاڵی سفر، وته‌بێژی پارتیش له‌سلێمانی بۆ دیپلۆماتیك ده‌ڵێت:" له‌وه‌ زیاتر چاوه‌ڕوانی یه‌كێتی ناكه‌ین و به‌شداری له‌حكومه‌تیش نه‌كه‌ن به‌ وه‌كاله‌ت پۆسته‌كانیان له‌حكومه‌ت بۆ پڕ ده‌كه‌ینه‌وه‌".

پێدانى شەرعییەت یان شکاندنى هەیبەت؟

رەزوان زەڵمی

تا ئێستا دیار نییه‌ ئه‌مه‌ى روویدا له‌په‌رله‌مان پیلانێك بوو دژى نێچیرڤان بارزانى یاخود نا، به‌ڵام ئه‌و ده‌نگانه‌ى ناوبراو به‌ده‌ستى هێنان ئه‌و سیگناڵه‌ی بە روونى تێدایه‌ كه‌ سه‌رۆكى هه‌رێم به‌ تێكشاوى ده‌ركه‌وت و پێکهێنانى حکومەتیش دواتر کەوت.

یەكەم كێڵگەی تلیاك‌و حەشیش لە كوردستان

سالار مەحمود

ڕاپۆرتێكی بیست‌و شەش ساڵ لەمەوبەری مەكتەبی ڕێكخستنی بزوتنەوەی ئیسلامی، باس لە سەرەتای هاتنی تلیاك‌و حەشیش بۆ كوردستان دەكات‌و ئاماژە بەو .ناوچەیەی كوردستان دەكات كە یەكەمجار ئەو دوو ڕووەكەی تێدا چێنراوە

نەوشیروان مستەفا فەرمانی پێداین لە میدیاوە هەڵمەتەکە لەسەر بارزانی توندتر بکەین

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پێشەكییەك لە جیاتی وەڵامدانەوە دوای ئەوەی مام جەلال لە وتاری پلینیۆمی كۆتایی ئۆكتۆبەری 2009دا‌و ئیرتیجالی هێرشی شەخسیی كردەسەر كاك نەوشیروان، ماوەیەكی كەم‌و لە كاردانەوەی ئەو قسانەدا، دوەمیان نامیلەكەی (لە هاوخەباتییەوە بۆ تەخوین) ئەنوسێ، ئیتر مام جەلال لە "هاوڕێی خۆخستنە بەر گوللە"وە لای كاك نەوشیروان ئەبێ بە "ئاغای ".تاڵەبانی

فەنزوێلاو ئۆكرانیا، لە نێوان ئەمەریكاو ڕووسیادا

عەلی ڕەشید

بزانە ڕوسیا چی فێڵێكی كردوە؟ بۆ ئەوەی لەتەنگژەو كێشەی ئۆكرانیا ڕزگاری بێت، ڕوسیا ویستی مامەڵەیەكی سەیری لەگەڵ ئەمەریكا هەیە، ئەیەوێ‌ ڤەنزوێلا .بەكاربهێنێت وەك كارتی فشار لەسەر ئەمەریكاو ئاڵوگۆڕی هەردوو دۆسیەكە بكەن

وازهێنان لە جگەرەکێشان، چۆن بتوانیت بەردەوامبیت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەشێكی بەرچاوی جگەرەكێشەكان، چەندین هەوڵی شكستخواردووی وازهێنانیان هەیە، بەجۆرێك زۆرێكیان دەتوانن بڕیار بدەن وازی لێبهێنن، بەڵام دوای ماوەیەك .تێهەڵدەچنەوە

لەل و نیو لەل

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەڕێزان ... کاک بافڵ تاڵەبانی سکرتێری فیعلی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان . کاک چیا مستەفا، ڕێکخەری گشتی - فیعلی بزوتنەوەی گۆڕان . کاک مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەت و سەرۆکی ... . داهاتوی پارتی دیموکراتی کوردستان ... ڕێزی بێ ئەندازەم بۆ ئێوەی زۆر بەڕیز

په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و ئێران له‌ نێوان دوژمنایه‌تی و كۆكردنه‌وه‌ی ده‌ستكه‌وتدا

گۆران قادر احمد

په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و ئێران له‌م ماوه‌یه‌دا به‌ شێوه‌یه‌ك ئاڵۆزبووه‌ كه‌ له‌ ڕابردوودا وێنه‌ی نه‌بووه‌، هۆكاری ئه‌مه‌ش بۆ پرسی ئه‌تۆمی ئێران ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، كه‌ ئه‌مریكا به‌ سه‌رچاوه‌ی سه‌رجه‌م كێشه‌كانی ده‌زانێت، ئه‌م ئاڵۆزبوونه‌وه‌ گه‌یشتۆته‌ ئاستێك كه‌ ئه‌مریكا هێزی سه‌ربازی ڕه‌وانه‌ی ناوچه‌كه‌ كردووه‌ و ئێرانیش بێ منه‌تی خۆی له‌ .ئه‌مریكا ڕاگه‌یاندووه‌

وەڵامى بارزانى بۆ نامەکەى کۆسرەت رەسوڵ چییە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بارزانى وەڵامى کۆسرەت رەسوڵ و یەکێتى دەداتەوە، کە ئەوان هیچکاتێک رازى نابن پارێزگارێک بۆ کەرکوک دابنێن لەکاتێکدا لق و بارەگاکانیان لەشارەکە چۆڵکراون.

 شەوی قەدر لە ڕوانگەی ناسری سوبحانییەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 شەوی قەدر ئەو شەوەیە کە قورئان تێیدا هاتە خوارەوە، وە کە ئەوترێت قورئان تێیدا دابەزی واتە سەرەتای دابەزینی قورئان لەو شەوەدا بوو نەك هەموو قورئانی تێدا .دابەزیبێت

توركیا لە بەردەم دووڕیانێكی تردا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بڕیارەكەی كۆمیسیۆنی باڵای هەڵبژاردن لە توركیا سەبارەت بە دووبارەكردنەوەی هەڵبژاردن لە ئەستەمبوڵ، مشتومڕێكی زۆری لە ناو توركیا ناوەتەوە و لە دەرەوەش .زۆر رەخنەی لێ گیراوە

 ده‌رباره‌ی دۆسیه‌كه‌ی دكتۆر نه‌جمه‌دین

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هه‌ڵبه‌ت ئه‌گه‌ر گرتنه‌كه‌ی دكتۆر نه‌جمه‌دین كه‌ریم په‌یوه‌ندی به‌ گه‌نده‌ڵیه‌وه‌ بێت، ئه‌وه‌ به‌رله‌ دكتۆر پێوویسته‌ 99%ی سه‌رانی به‌غداو عیراق و هه‌رێم له‌ سه‌ر گه‌نده‌ڵی بگیرێن، چونكه‌ كۆی سیسته‌مه‌كه‌ به‌رهه‌مهێنی گه‌نده‌ڵی و نادادی و جیاوازی چینایه‌تی و سته‌مه‌، یانی نه‌ك دكتۆر ده‌رناچێت كه‌س ده‌رناچێت له‌و تاقیكردنه‌وه‌یه‌.

قاسمی سولەیمانی فەرمانی چی بە حسن نەسروڵا كرد؟

سەنگەر سەید قادر

قاسم سلێمانی دوای هاتنە دەرووەی لە كۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاسایشی ئێران، پەیوەندی بە قەیس خەزعەلی، ئەمینداری گشتی عەصائیبی ئەهلی حەقەوە دەكات و دەڵێت:" براكانم، فەرمانتان پێدەكەم ڕێگاكەی لەسەری ڕێكەوتووین بیگرنە بەرو كارە ڕاستەكە جێبەجێ بكەن".

له‌ پێناو گێڕانه‌وه‌ى ده‌یان ملیۆن دۆلاردا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌ چه‌ند مانگى ڕابردودا سه‌ربارى ناكارایى په‌رله‌مان له‌ چاودێرىكردن، پێكنه‌هێنانى حكومه‌ت و بونى حكومه‌تى كار به‌ڕێكه‌ر! وه‌ك ئه‌ندامى په‌رله‌مان، ئه‌ركى چاودێرى و دام و ده‌زگاكانى جێبه‌جێكردن(( حكومه‌ت))، چاودێرى و دژه‌گه‌نده‌ڵى (( ده‌سته‌ى نه‌زاهه‌ و دیوانى چاودێرى))، ده‌سه‌ڵاتى دادوه‌ریمان كردووه‌، كه‌م و كوڕى و به‌ربه‌سته‌كان هێنده‌ زۆرن مرۆڤ بێئومێد ده‌كه‌ن به‌تایبه‌ت (په‌رله‌مان زۆرینه‌یه‌كى بێ مانا، داواكارى گشتى و ده‌سه‌ڵاتى دادوه‌رى، له‌ ژێر ده‌یان پرسیار و كۆنترۆڵكراو، ده‌سته‌ى نه‌زاهه‌، ده‌یان كه‌موكوڕى و سه‌دان ره‌خنه‌ تا ئاستى زیاده‌بارى ده‌سته‌كه‌و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى، حكومه‌تێكى به‌ناو كار به‌ڕێكه‌ر! كه‌ نه‌وت و ژێر زه‌وییه‌كه‌ى بۆ پارتى و سه‌ر ئه‌رز و زه‌وییه‌كه‌ى بۆ یه‌كێتى میرات كراوه‌، كه‌له‌به‌رێك نه‌ماوه‌ خۆى به‌ كۆڵێك گه‌نده‌ڵى و به‌هه‌ده‌ردان و دزییه‌وه‌ پیا نه‌كردبێت))، سه‌ربارى ئه‌وه‌ش نابێت بێ ئومێد بین، به‌تایبه‌ت له‌شانى كه‌سێكه‌وه‌ بوین، فێرى كردین له‌ هیچ بار و دۆخێكدا بێ ئومێد نه‌بین، له‌مڕۆوه‌ ئه‌و به‌ڵێنه‌ى به‌خودا و خه‌ڵك و ده‌نگده‌ر و كاك .نه‌وشروانمان داوه‌، له‌ جێگه‌یه‌كه‌وه‌ به‌كردار ده‌ست پێده‌كه‌ین

سى ساڵه‌ له‌به‌رانبه‌ر میندا ده‌جه‌نگێت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هه‌ردوو قاچى به‌هۆى مینه‌وه‌ له‌ ده‌ستداوه‌، سی ساڵه‌ له‌گه‌ڵ میندا له‌ جه‌نگدایه‌و، به‌ته‌نها خۆى، دوو ملیۆن و سێ سەدو هەشتاو شەش هەزار مینی لەخاکی .کوردستاندا هەڵگرتۆتەوەو مینی لەژیر پێی (١٦٠) کەسدا پوچەڵکردۆتەوەو ژیانیانی لەمردن ڕزگار کردووه‌

وڵاتێكی بچووك، بەڵام مەترسیدار

پێشرەو محەمەد

 ئیستۆنیا وڵاتێكی بچكۆلەیە لە ناوچەى باڵتیك لە باكووری ئەوروپا. ئەم وڵاتە لە بەشی خۆرئاوای وڵاتەوە دەگاتە سەر دەریای باڵتیك و لە باكووریشییەوە دەچێتەوە سەر كەنداوی فینلاند و سنووری خۆرهەڵاتی وڵاتەكەش دەچێتەوە سەر ڕووسیا و سنووری باشووری ئیستۆنیاش هاوبەشە لەگەڵ وڵاتی لیتۆنیا. دانیشتووانەكەی زۆر كەمن، .واتا وڵاتێكی بچووكە، نزیكەى یەك ملیۆن و سێ سەد شانزە هەزار كەس نیشتەجێی ئەم وڵاتەن

 نه‌خۆشییه‌کانی عه‌ره‌ب

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

نۆبواکی نۆتۆ هارا؛ گه‌ڕیده‌و کۆمه‌ڵناسێکی یابانییه‌، که‌ زیاتر له‌ 40 ساڵی ته‌مه‌نی له‌نێو عه‌ره‌بدا به‌سه‌ر بردووه‌، ئه‌و ده‌یان شار، دێهات و ناوچه‌ی وڵاتانی جۆراو جۆری عه‌ره‌بی گه‌ڕاوه‌. سه‌رجه‌م سه‌رنج و تێگه‌یشتنه‌کانی خۆی، له‌سه‌ر کۆمه‌ڵگه‌ عه‌ره‌بییه‌کان و هۆکاری دواکه‌وتویی ئه‌و کۆمه‌ڵگایانه‌ی له‌ دووتوێی کتێبێکدا خستوه‌ته‌ ڕوو .که‌ له‌ ساڵی 2003 ده‌زگای ( جمل) به‌ زمانی عه‌ره‌بی چاپیکردوه‌

دەتوانین چی بکەین بۆ کەرکوک؟

دکتۆر جەبار قادر

هەموو لایەک هاتوونەتە سەر ئەو باوەڕە، کە سیاسەتی دەسەڵاتدارانی کوردستان سەبارەت بە کەرکوک هیچ ئەنجامێکی ئەرێنی لێ ناکەوێتەوە، بەڵکو ڕۆژ لە دوای ڕۆژ بارودۆخەکە خراپتر دەبێ. هەڵبەتە کاتێ باسی کەرکوك دەکەین، مەبەستمان هەموو ناوچە دابڕاوەکانە، چونکە کرۆک و گەوهەری کێشەکە کەرکوکە. ئێستا هەموو کەسێک لە خۆی و دەوروبەرەکەی دەپرسێ: باشە دەبێ چی بکەین؟ چۆن لەم تونێلە تاریکە دەرچین؟.ئایە هەر لەسەر ئەم سیاسەتە نەفرەتییە بەردەوام بین، یا بیر لە ڕێبازێکی تر بکەینەوە؟. ئێستا هەندێ هەوڵ و جموجوڵ لە نێوخۆی وڵات لە ئارادان، ئێمەی دیاسپۆرا چۆن دەتوانین هاوکار و پشتیوانیان بین؟. دید و بۆچوونەکانتان .لەم بارەیەوە گرنگە بۆ ئەوەی هەموو بە یەکەوە هەنگاوێکی دروست بنێین

مەولانای ڕۆمی، زانای شەریعەت‌و عاریف‌و عاشقی حەقیقەت

بڕوا کەمال

کاتێک بەرهەمەکانی دەخوێنیتەوە بەناچاری چۆکدائەدەیت لەبەردەم کێوی شکۆی کەسایەتی ئەودا، مەولانا جەلالەدین وەکو زاناو خواناس و عاشقی حەقیقەت، وەک عەلەمداری پەیامی عیرفان‌و وەکو مورشیدی ئاشتی و پێکەوە ژیان، بۆسەرجەم شوێنکەوتوانی ئاینەکان و گەلەکان و ولاتەکان دەناسرێت. مەولانا جەلالەدینی ڕۆمی کێیە؟

ڕاپرسییه‌ك كاتی جه‌نگی ئه‌مه‌ریكاو ئێران دیاریده‌كات

عەلی ڕەشید

  به‌گوێره‌ی ڕاپرسییه‌ك هاوڵاتیانی ئه‌مه‌ریكی پێشبینی جه‌نگێكی خوێناوی گه‌وره‌ ده‌كه‌ن له‌نێوان وڵاته‌كه‌یان و تاراندا، ئه‌مه‌ش ترس و دڵه‌ڕاوكێ‌ و نیگه‌رانی لایان دروست كردووه‌.

پارتى لەیەک رۆژدا شایی بۆ هەردوو ئامۆزاکە دەگێڕێت

رەزوان زەڵمی

پارتى ئامادەکارى تەواوى کردووە کە سوێندخواردنى سەرۆکى هەرێم و پێکهێنانى کابینەى نوێ لە دە رۆژدا کۆتایی بێت، تاکو قوباد تاڵەبانى کەمترین رۆژ سەرۆکى حکومەتى کاربەڕێکەر بێت و یەکێتیش نەتوانێ ئەم بابەتە تەوزیف بکات.

چه‌ند پێشنیارێك بۆ سه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌مان

د.هەردی مێد

 له‌م ده‌یه‌ی دوایی یه‌كێك له‌و ده‌ستگایانه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان زۆرترینجار بۆته‌ رۆژه‌ڤ و جێی مشتومڕ و ره‌خنه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی، په‌رله‌مانی هه‌رێمی كوردستان بووه‌. هه‌موو ئه‌م قسه‌وباس و مشتومڕانه‌ له‌ فۆرمی وتار، چاوپێكه‌وتن، شعر، داشۆرین، كاریكاتێر، سیخۆڕمه‌، گۆرانی میللی، تد هه‌موویان به‌شداربوونه‌ له‌ دروستكردن و .بیناكردنی ئه‌م ده‌ستگایه‌. چونكه‌ له‌ لایه‌ك بونه‌ته‌ دروستكردنی هۆشیاری جڤاكی له‌ هه‌مبه‌ر ده‌ستكاگه‌ و ئاگایی خه‌ڵكیان به‌ لای ده‌ستگاكه‌دا ڕاكێشاوه‌

ئۆپۆزسیۆن‌و سیستەمی حوکمڕانی

د.شێركۆ كرمانج

 لە دوو بەشی پێشوی ئەم زنجیرە وتارەدا دوای ناساندن‌و پێناسەی سیستمی پەرلەمانی‌و سەرۆکایەتی باسمان لە پەیوەندی نێوان جۆری سیستمی حوکم‌و فرەحیزبی‌و ئەگەرەکانی بەدیموکراسیبوون‌و بەدیموکراسیمانەوەو تەنگژەی سیاسیی‌و کودەتای سەربازی کرد. لەم بەشەدا باس لە پرسێکی دیکەی گرنگ لە پەیوەند بە جۆری سیستمی سیاسیی‌و کاریگەری لەسەر گەشەی دیموکراسی لە وڵاتە تازە-بەدیموکراسیبووەکان، وەک کوردستان، دەکەین ئەویش پرسی جێکردنەوەی ئۆپۆزسیۆنە لە .سیستمی سیاسیی وڵاتەکە

هۆكاره‌كانى خەستبوونەوەی خوێن چییه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

خەستبوونەوەی خوێن لەهەرکەسێکدا دەبێتە هۆی ئەوەی ئەو کەسە چالاکی کەمتر بێتەوە و تووشی سەرئێشەی قورس و بێتاقەتی ببێت.

له‌ ئێران بڕیار به‌ ده‌ست كێیه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 یاساى بنه‌ڕه‌تى ئێران دواى شۆڕش، له‌ 15ى نۆڤه‌مبه‌رى ساڵى 1979دا له‌ڕاپرسییه‌كى جه‌ماوه‌ریدا، بڕیارى له‌سه‌ر درا، هاوكات له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنه‌كانى سه‌رۆككۆمار كه‌ له‌ ساڵى 1989 سازكرا په‌سه‌ند كرا.

ئایا كاریزمای نه‌وشیروان مسته‌فا ده‌كه‌وێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 نه‌وشیروان مسته‌فا یه‌كێك له‌ ره‌مزه‌ گه‌وره‌كانی شۆرشی كورده‌، هێمایه‌كی به‌رجه‌سته‌ی پابه‌ندبوونه‌ به‌ پره‌نسیپ و به‌هاكانه‌وه‌، به‌لای منه‌وه‌ نه‌وشیروان مسته‌فا جه‌نگاوه‌رێكی هه‌میشه‌یی بوو‌ بۆ ئازادی،  ئه‌و له‌ هه‌رشوێنێك بووبێت، ئه‌و شوێنه‌ گۆره‌پانی ململانێ و به‌ره‌نگاری بوه‌ له‌ پێناو ئازادی و كه‌رامه‌تی ئینساندا، هه‌موو كاتێك بۆ ئه‌و كاتی  ده‌ستپێك بوه‌و ئه‌و هه‌میشه‌ روو له‌ ئایینده ‌بوو، ئه‌مه‌ ره‌نگه‌ جه‌وهه‌ریترین خاڵێك بێت له‌ پراكتیكی سیاسی نه‌وشیروان مسته‌فادا، لای ئه‌و هیچ كاتێك دره‌نگ نه‌بوو بۆ ده‌ستپێكردن، ئه‌م جه‌نگاوه‌ره‌ی ئازادی دوو ساڵ به‌رله‌ئێستا  كۆچیدوایی كرد، دوای خۆی هه‌م كه‌له‌پورێكی سیاسی ده‌وڵه‌مه‌ند و هه‌م بوونێكی .كاریزمایی گه‌وره‌ی له‌ نێو سیاسه‌ت و شۆڕشدا به‌جیهێشت

ئایا هه‌رێمی كوردستان قه‌یرانه‌ ئابوری و داراییه‌كه‌ی تێده‌په‌ڕێنێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌وه‌ته‌ی حكومه‌تی فیدراڵی عێڕاق پاره‌ی مانگانه‌ی موچه‌خۆرانی كوردستانی له‌ ٣١٧ ملیار دیناره‌وه ‌زیادكرد بۆ ٤٤٥ ملیارو دواتر حكومه‌تی هه‌رێمیش پاشه‌كه‌وتی سه‌ر .موچه‌ی كارمه‌ندانی كه‌رتی گشتی لابرد‌‌، جۆرێك له‌ گه‌شبینی باڵی كێشا به‌ سه‌ر بازاڕه‌كانی كوردستاندا

عێراق دەتوانێ ڕۆڵی كەمكردنەوەی گرژیەكانی نێوان ئێران و ئەمریكا بگێڕێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەرچاوەیەكی فەرمی عێڕاق بە ئەلمۆنیتەری ڕاگەیاند: "پۆمپیۆ فلاش میمۆریەكی بە عادل عبدالمهدی داوە لەگەڵا چەندین ڕیكۆرد كە دەیسەلمێنن گرووپە .عێڕاقیەكانی سەر بە ئێران خۆیان ئامادە دەكەن بۆ هێرشكردنە سەر ئەمریكیەكان لە وڵاتەكەدا

بۆچى هیتله‌ر به‌ ئه‌تاتورك سه‌رسام بووه‌؟

دکتۆر جەبار قادر

ئەوە زۆر باش زانراوە کە ئەدۆڵف هیتلەر(١٨٨٩ – ١٩٤٥) لە هەڵکشانیدا بەرەو دەسەڵات لە ئەڵمانیا چاوی لە بنیتۆ موسۆلینی(١٨٨٣ – ١٩٤٥) دەکرد. مێژوونووسان پێیان وایە کودەتا سەرنەکەوتووەکەی میونیخیش لە ٨ و ٩ نۆڤەمبەری ١٩٢٣دا دووبارە کردنەوەی مارشەکەی موسۆلینی بوو بەرەو ڕۆما لە ساڵی ١٩٢٢.

کێ شەڕى هەندرێنى کرد، حیزبى شیوعى، یان پارتى؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

شتێکى ئاساییەو مافى خۆیانە کە هەموو ساڵێ برادەرانى پارتى ئاهەنگى ساڵیادى ئەوشەڕە دەگێرن، چونکە ئەوە ڕووداوێ بوو لە خەباتى چەکدارى کوردا کە مەلا .مستەفاى بەرزانى سەرکردەى باڵاى بوو

بیانییەکان چۆن باسی رۆڵ و کاریگەری کەسایەتی نەوشیروان مستەفا دەکەن؟

گەیلان عەباس

لەدوای کۆچی (نەوشیروان مستەفا) لە رێکەوتی ١٩ ئایاری ٢٠١٧ زۆرێک لەوانەی کە دورو نزیک نەوشیروان مستەفایان دەناسی، یاخود ئاشنایەتیان لەگەڵ نوسینەکانیدا هەبوو، لێرەو لەوێ کەوتنە ئاخاوتن و نوسین لەبارەی تایبەتمەندییە سیاسی و فیکرییەکانی نەوشیروان مستەفا، هەندێکی دیکەش لەگەڵ بروسکەی هاوخەمی و ماتەمینیدا پەردەیان لەسەر کۆمەڵێک لە تایبەتمەندی و خاڵە جیاوازەکانی ئەم سەرکردەیە هەڵدایەوە، بەشیکی دیکەش پێشتر لەرێگەی راپۆرتە رۆژنامەوانیەکانیان لە رۆژنامەو ماڵپەرو دەزگاو میدیا جیهانیەکان، باسیان لەبارەی تایبەتمەندییەکانی ئەم سەرکردەیە کردوەو خاڵە جیاوازییەکانیان خستوەتەروو، بەراورد بە سەرکردەکانی .دیکەی باشوری کوردستان

دروشمى ئیسلامییه‌كان له‌یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردنى كوردستاندا چیبوو؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

كاتێك بەرنامەی ئیسلامییەكان دەخوێنیتەوە بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان لە 19/5/1992 هۆشیاریی بەڕێوەبردن و تایپی ڕۆشنبیری پارلەمانی و .نوێنەرایەتیكردنی خەڵك و خزمەتكردنیان بەڕوونی دیارە

شیعرێکی ئەوینداریی نەوشیروان مستەفا

محەمەد سالار- پاشا

 بۆ دوەم ساڵیادی وەفاتی نەوشیروان مستەفا (بەرەحمەت بێت) خەریکی نوسینی بابەتێک بووم لەژێرناوی (سلێمانی لەکتێبەکانی نەوشیروان مستەفادا!) بەڵام بابەتەکەم بۆ رۆژی خۆی (19/5) تەواو نەبوو، دواجار بۆ هەمان بابەتی سەرەوە بەئەرشیفەکەم گەڕام ئەم هۆنراوەیەم بەرچاو کەوت کەگۆڤاری (ژین) لەژمارەی (٩)دا بڵاوی کردەوەتەوە و بریتیە لەهۆنراوەیەکی دەستنووسی رەحمەتی کەلەسەرەتای لاوی بۆ ئەویندارەکەی نوسیوە، لەبەرئەوە دوبارە بڵاوکردنەوەیم بەگونجاو زانی بۆ ئەم کاتە.

نەخۆشی خەمۆكی چییە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حه‌مە هەر یەك لە ئێمە لە ژیانی ڕۆژانەیدا تووشی چەندین ڕووداوی ناخۆش و نەخوازراو دەبین، ئەو ڕووداوە ناخۆشانەش كەم و زۆر كاریگەریان دەبێت لەسەرمان، هەندێ لەو ڕووداوانە بۆ ماوەیەیەكی زۆر لەبیرمان ناچنەوە، دەبنە بەشێك لە یادەوەرییەكانمان و ناتوانین بە ئاسانی لەبیر خۆمانی ببەینەوە، كاریگەریان لە سیماو رەفتارەكانمان ده‌بێت هه‌روه‌ها ڕەنگدانەوەیان دەبێت لەسەر بیركردنەوە، هەست، نەست، هەڵوێست و كردارەكانمان، ئەوخەسڵەتە نەرێنیانەش پێشاندەری نەخۆشی خەمۆكین لە ئێمە.

لە یادی نەوشیروان مستەفادا چیدیكەتان لەوسەركردە ئەوێت !؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

كاتێك بۆ نێو قوڵاییەكانی مێژوو شۆڕ ببینەوە چەندین كەسایەتی و سیاسی و سەركردە بەدی ئەكرێت ،دەشێ هەریەك لەمانە لەرووی دیدگای سیاسی و چەمكی تێڕوانینەكانیان بۆ حكومڕانی و كۆمەڵگا و دۆزی نەتەوەكەمان هەریەكەو بۆچون و رێگایەكیان گرتبێتە بەر .

ئەندامێتی یان كۆیلایەتی حیزب لەناو حیزبە كوردستانیەكاندا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ۆ بەڵام لە زانستی سیاسیدا، وەکوو پێکهاتەیەکی تا رادەیەک یەکگرتوو پێناسە کراون کە هەوڵی تەیارکردنی پشتیوانییەکان دەدەن بۆ ئەوەی راستەوخۆ بەشداری لە دەسەڵاتی سیاسیدا بکەن. كەواتە حیزب پێكهاتەیەكی مرۆیی دەستەجەمعیە و خاوەن رێكخستن و ئایادیایەكی تایبەت بەخۆیەتی و هەوڵی راكیشان یان جوڵاندنی رای .گشتی دەدات بۆلای خۆی تا لەڕێگەیەوە بگاتە دەسەڵات

دو ئەندامی جڤاتی نیشتمانی لەبەردەمی حاكم وەك شایەت دم وەك شایەت ئیفادەیان لەسەربەڵگەكانی دژ بە نەوشیروان مستەفا دابوو

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

دوای سەردانەكانی پارتی‌و دوا سەردانی فوئاد حسێن، ئیتر ئەوان دڵنیابون لەوەی كە "نەخێر" بۆ مانەوەی مەسعود بارزانی لە سەرۆكایەتی هەرێم، دوا قسەی كاك نەوشیروانە، چونكە چەندجارێك وتبویان ئەگەر تۆ وەڵامەكەت "بەڵێ" بێ، مەسەلەی یاسا‌و پەرلەمان‌و دەسەڵاتەكانی بۆ ئێمە جێ بهێڵ

"العشماوي" ئەو جەلادەی قێزەونترین کار ئەنجام دەدات

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە میسر و هەندێک لە وڵاتانی عەرەبی بەو جەلادەی خەڵک اعدام دەکات دەڵێن عەشماوی. ئەم بەسەرهاتەی باسی دەکەین کۆنە، بەڵام لە باسکردنیدا ئەگەر هەیە لە ویژدانی عەشماوی تێبگەین کە اعدامکردن بە ئەرکێکی نیشتمانی دەزانێت.

ئینتەرنێت، ڕۆحی شەیتان!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 ئەم ماوەیە بیر لە ئینتەرنێت دەکەمەوە، زۆر نییە ئێمە ئینتەرنێت بەکار دەهێنین، یان ڕاستر کەوتوینەتە ناو ئینتەرنێت، یان دووچاری ئینتەرنێت هاتووین، بەڵام خەریکە بیرمان دەچێت ئێمە کەوتوینەتە دۆخێکی تازە کە پێشتر وانەبووین، ئینتەرنێت چییە؟

ئەو هەڵانەی گۆڕانیان لاواز کرد

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

١٩/٥ ھەمومان لەلای ئەبین و پێی دەڵێین کە لەپێناو مانەوەی فکر و بەرنامەکەی تۆ سور ئەبین لەسەر بە مەنزڵ گەیاندنی کاروانەکەت بە ھەر ڕێگایەک بێت یان .ڕاستکردنەوەی ئەم ھەڵانەی خوارەوە لە گۆڕانی ئێستادا

دوای ئاڵۆزیەکانی ناوچەکە، عێراق و ئەمریکا دەبنە دوژمن، یان وەکو دۆست دەمێننەوە؟

گۆران قادر احمد

په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكاو عێراق دوای ساڵی 2003 چووه‌ قۆناغێكی نوێوه‌ كه‌ ته‌واو جیاواز بوو له‌ قۆناغی سه‌رده‌می ڕژێمی پێشوو، له‌ ئێستاشدا دوای ئاڵۆزبوونی په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و ئێران و ئه‌گه‌ری هه‌ڵگیرسانی جه‌نگی نێوانیان ، عیراق به‌بێ ویستی خۆی به‌هۆی جوگرافیا و ستراتیژی شوێنه‌كه‌ی بۆ هه‌ردوو وڵاتی ئه‌مریكاو ئێران وا ده‌كات كه‌ له‌م دۆخه‌دا بێ لایه‌ن نه‌مێنێته‌وه‌، بۆیه‌ چه‌ند سیناریۆیه‌ك بۆ په‌یوه‌ندییه‌كانی ئه‌مریكا و عیراق دێته‌ كایه‌وه‌ كه‌ سروشتی په‌یوه‌ندییه‌كانی :نێوانیان دیاری ده‌كات كه‌ خۆی له‌ سێ سیناریۆ ده‌بینێته‌وه‌

نه‌وشیروان مسته‌فا چ پێشنیارێكی بۆ ڕابه‌ری كۆچكردوی بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامی كردووه‌؟

سالار مەحمود

چه‌ند ڕۆژ پاش كیمیاییبارانكردنی هه‌ڵه‌بجه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی عێراقییه‌وه‌، شێخ عوسمان عه‌بدولعه‌زیز، ڕابه‌ری گشتی ئه‌وكاته‌ی بزوتنه‌وه‌ی ئیسلامی، په‌یامێك بۆ هه‌ریه‌ك له‌ مام جه‌لال‌و مه‌سعود بارزانی‌و ڕه‌سووڵ مامه‌ند ده‌نێرێت.

گۆِڕانی گردەكە و گۆڕانی خوار گردەكە

هێمن باقر

دوای دووساڵ لە كۆچی دوایی ڕێكخەرەكەی،بزوتنەوەی گۆڕان لەبەردەم گەورەترین مەترسی جیابونەوە و لێكترازاندایە و لە ئێستاشدا بزوتنەوەكە دابەشبووە بەسەر دوو بەرەی سەرەكیدا كە زۆر بەسادەیی دەكرێت ناویان لێبنرێت: گۆڕانی گردەكە و گۆڕانی خوار گردەكە.

بۆچی پەلامارمان دەدەن؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەرۆكایەتیی هەرێم و بڕوانامە. . شتێكی ئاساییە كە هەر كەسێك دێتە نێو كایەی سیاسییەوە و بەرپرسیاریی كەوتە سەرشان، بەدڵنییاییەوە ڕوبەڕوی ڕەخنە دەبێتەوە. چونكە هەم لە لایەكەوە چاوەڕوانی لێی زیاتر ئەبێ و مەرجیش نییە هەموان هاوڕای بن یان لایەنگری بن، هەمیش هەمو مرۆیەك هەڵە دەكا و هەڵەی كەسانی .سیاسیش زۆر زەقتر دەرئەكەوێ.

ئیمانی ویژدانی یان ئیمانی ئەعرابی؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئاین رێبازێكی فەلسەفییە، واتە سیستمێكی دیاریكراوی بیركردنەوەو قەناعەت و تێڕوانینە بۆ بوون و ژیان، كە بۆ وەرگرتن یان رەتكردنەوەی پێویست بە ئاستێكی .پێشكەوتووی تێگەیشتن و هۆشیاری دەكات

سوود و زیانەکانی بەڕۆژوو بوون

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

رۆژوو جگە لە لایەنە رۆحییەکەى کە بەشێک لە موسوڵمانان بە گرتنى ئاسوودە دەبن (بەشێکیشیان نائاسوودە و تووڕە)، لەڕووی جەستەیی و دەروونییەوە سوود و .زیانیشى هەیە

شەڕ یا ئاشتی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 تەمەنم ٦٢ ساڵە، لەوەتەی هەم شەڕە. شەڕ وزەکان قوت دەدا، ماسولکەکانی مێشک گرژ دەکات، رێچکەکانی زاکیرە کوێر دەبنەوە، رابردوو دەبێتە مۆتەکە و ئایندەش .دەبێتە وەهم. ئاوارەی زیاتر دروست دەبێ، خانووی خاپوور زۆرتر دەکا، پەیوەندییەکان دەقرتێن، نەوەکان لەیەک دەترازێن

ئامانجی توركیا له‌ دروستكردنی دیواری كۆنكرێتی به‌ ده‌وری عه‌فریندا چیه‌؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 حكومه‌تی توركیا له‌ مانگی ڕابردووه‌وه‌ به‌ بێده‌نگی ده‌ستی كردووه‌ به‌ دروستكردنی دیوارێكی كۆنكرێتی به‌ ده‌وری شاری عه‌فریندا كه‌ له‌ مانگی ئازاری 2018 داگیرى كرد، دروستكردنی دیواره‌كه‌ هاوكاته‌ له‌گه‌ڵ زیادبوونی هێرشه‌كانی هێزه‌كانی ڕزگاری عه‌فرین،بۆیه‌ ئێستا ترسی ئه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ ئه‌م كاره‌ی توركیا ته‌نها هه‌نگاوێكی ئه‌منی نه‌بێت، به‌ڵكو بۆ ئه‌وه‌ بێت كه‌ عه‌فرین بلكێنێت به‌ خاكی توركیاوه‌ و ڕێگریش بكات له‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی هه‌زاران كورد كه‌ به‌هۆی داگیركردنی شاره‌كه‌یانه‌وه‌ ماڵ و .حاڵی خۆیان جێهێشتووه‌

ناچارتان کردین ڕاستی بڵێین بۆ کاک عه‌بدوڵای مه‌لانوری..

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 باوه‌ڕم به‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی هاوڕێکانم نه‌بوه‌، هه‌رگیز نه‌مویستوه‌ بچمه‌ ئه‌م دۆخی وه‌ڵام و وه‌ڵامکاریه‌. حه‌وت مانگه‌ زیاتره‌ کاک عه‌بدوڵاو هاوڕێکانی قسه‌ی ناڕه‌وا نه‌ما به‌ناوی من و هاوڕێکانمه‌وه‌ نه‌یکەن، تۆمه‌ت و بوختان ده‌که‌ن و ڕای گشتی به‌لاڕێدا ده‌به‌ن، ئێمه‌ له‌به‌رخاتری گۆڕان بێده‌نگین.. ئه‌م تۆمه‌تانه‌ .یاتر بوو ... له‌و کاته‌وه‌ی که‌ کاک عه‌بدوڵا نه‌کراو به‌ سه‌رۆکی لیستی گۆڕان و له‌هه‌ڵبژاردنی لیژنه‌ی باڵای هه‌ڵبژاردندا دۆڕا.

بۆ مێژوو کۆتایی نەهات؟

د.سەردار عەزیز

سی ساڵ لەمەوپیش بیرمەند ئەمریکی فرانسیس فۆکۆیاما بابەتێکی لە گۆڤاری ناشناڵ ئینترێست بڵاوکردەوە بە ناوی کۆتایی مێژوو؟ لە نەوەدەکانی سەدەی ڕابوردو ناونیشانی ئەم نوسینەم یەکەمجار بەرگوێ کەوت. تێگەیشتن لە هەناو کەلتوری کوردیدا بۆ چەمک و دیدێکی وەها کارێکی ئەستەمە. لە زمانی کوردیدا مێژوو چەمكیک نیە کە هەڵگری هیچ مانایەکی فەلسەفی یان ژیاری بێت، بەڵکو زیاتر گێڕانەوەی سەربوردەی ڕابوردوە. یان پانتاییەکە بۆ لە یادەوەریدا مانەوەی کەسانی گەورە و کاریگەر. دەربڕینی چوە مێژوەوە، یان دەیەوێت بچێتە مێژوەوە لەم ڕوانگەیەوەیە. 

رێویەک بە لۆگۆی گۆڕانەوە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە کاتێکدا ئەو دەرفەت و بژاردانەی سەرەوە رەخسا بوون، بۆ ئەوەی بە هەماهەنگی لە گەڵ لایەنەکانی تر زیرەکانە کار لە سەر باشترینیان بکرێت و، هەوڵ بدرێت پاش شکستی سیستەمی سەرۆکایەتی هەرێم و ریفراندۆم و، رووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر

ئاماژەکانی شەڕ؛ ئایا ئێران و ئەمریکا بەرەو شەڕکردن دەچن؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئایا ئێران و ئەمریکا هەنگاو بە هەنگاو لە شەڕکردن لەگەڵ یەکدی نزیک دەبنەوە؟ ئەمە پرسیارێکە کە لەم ماوەیەدا زۆر دەیبیستین. وەڵامدانەوەی ئەم پرسیارە بە بێ شرۆڤەکردنی دۆخی هەنووکەیی لە نێوان ئەو دوو وڵاتەدا ناکرێت.

هێزو توانای سەربازی ئەمەریکاو ئێران بە ئامار

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەئیستادا کە ئەگەری ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازی نێوان ئەمریکاو ئێران قسەی زۆری لەسەر دەکرێت، بە پێویستم زانی بۆ بەرچاوڕوونی زیاتر ئەم بەراوردەی نێوان ھێزی سەربازی ئەمریکا و ئێران بخەمە ڕوو: سەرەتا ڕێژەی ئەوانەی تەمەنیان شیاوە بۆ خزمەتی سەربازی لە ئەمریکا 120 ملیۆن کەسە، بەڵام لە ئێران 39 ملیۆن .کەسە

کام رێباز، نەوشیروانی یان بارزانیی؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

ئەم بابەتە ئاشکراکردنی هەڵگەڕانەوەی گروپێکی ناو گۆڕانە، لە یەکێک لە پرنسیپە چەسپاوەکانی ڕێکخەری کۆچکردوی بزوتنەوەی گۆڕان، کە سەرەتا لە ناو یەکێتییدا خەباتێکی زۆری بۆ کردو پێی نەگەیشت

ئایا ناوكە قەیسی دژی شێرپەنجەیە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و هەندێك نێوەندی میدیایی باسی ئەوە دەكرێت كە شێرپەنجە هیچ نییە جگە لە كەمیی ڤیتامین (B17) و ئەو ڤیتامینەش لە ناوكی قەیسی (یان هەڵووژە و چوالەو هاوشێوە ناووکدارەکانی تر) دا هەیە، بۆیە بە بۆچوونی ئەوان خواردنی قەیسی بەسە هەم بۆ تووشنەبوون بە شێرپەنجە و هەم بۆ رزگاربوون لە .شێرپەنجە

ئایا ڕەخنە کوفرە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

زیادەڕەوی نییە بڵێم، ئێمە لە دۆخێکی ترسناکداین، بەشێوەیەک جگە لە بیدەنگی و ملکەچی ڕەها، هیچ شتێکی تر، هیچ هەڵوێست و ڕەوشێکی تر ناتوانن ئاسایشی .کەسێتی و ڕۆحی ئینسان تائەندازەیەکی باشتر فەراهەم بکەن

گاردیانی بەریتانی: بەهۆی سیاسەتی نالۆژیكی ترەمپەوە، جەنگی نێوان ئەمەریكاو ئێران زۆر نزیكە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

میدیا عەرەبی‌و جیهانییەكان سەبارەت بە ململانێكانی نێوان ئەمەریكاو ئێران‌و ئەگەری هەڵایسانی جەنگ لێكدانەوەی جیاواز دەخەنە ڕوو.

هەڵبژاردنی سەرۆك لەناو پەرلەمان ؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

بەڕێز نێچیرڤان بەرزانی بە 82%ی دەنگەكان دەبێتە سەرۆكێك, كە دەسەڵاتی زۆر زیاترە لە سەرۆكەكانی فینلەندا, نەمسا, پورتوگال, زۆرینەی وڵاتانی ئەوروپای .رۆژهەڵات كە بە هەڵبژاردنی راستەوخۆ دەگەن بە پۆستەكە, تەنانەت لە سەرۆكی باشوری ئەفریقا كە بە سستەمی سەرۆكایەتی ناسراوە

هنری كیسنجەر: دەنگی تەقەی جەنگی جیهانی سێهەم دێ

د. سەنگەر سەیدقادر

 دەنگی تەقەی جەنگی جیهانی سێهەم لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبیسترێت، بەڵام كەڕەكان خۆیان بێئاگا كردووەو نایبیستن، ئەمە بەشێكە لە وتارە بەناوبانگەكەی هنری كسینجەری وەزیری پێشوتری دەرەوەی ئەمەریكا كەلە ٢٠١٥/١٠/١٦ لە ڕۆژنامەی وۆل ستریت جۆرناڵدا بڵاوی كردەوە لە ژێر ناونیشانی ( ڕێگاكانی ڕێگریكردن لە .هەرەسهێنانی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست)

پەرلەمانی یان سەرۆکایەتیی کامیان باشترە؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لەنێوان ساڵانی ١٩٧٩ تا ١٩٨٩ تەنیا ٤٣ وڵاتی دیموکراسی لە جیهاندا هەبوون. سویسراو فینلەندی لێدەرچێت کە سیستمەکانیان تێکەڵەیەکە لە سیستمە باوەکان، ئەوە لەو ٤٣ وڵاتە ٣٤ وڵاتیان سیستەمی سیاسییان پەرلەمانی دیموکراسی‌و دووانیان نیمچە-سەرۆکایەتی‌ دیموکراسی بوون‌و ٥ وڵاتیشیان تەواو سەرۆکایەتی دیموکراسی بوون.

ئیتر قسە ئەكەم ..! به‌شی سێهه‌م

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەرگەرمی نوسینەوەی بەشی سێیەمی قسەكانم بوم، هەواڵی دانیشتنی پەرلەمان‌و تێپەڕاندنی یاسای (كاراكردنەوەی دامەزراوەی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان- عێراق‌و هەمواری شێوازی هەڵبژاردنی سەرۆك تا پەسەندكردنی دەستور)م بیست. بەناچاری چومەوە سەر وردەكاری كۆبونەوەیەكی تەموزی پارساڵی جڤاتی نیشتمانی، كە دوای تێپەڕبونی یاسای هەڵپەساردنی سەرۆكایەتی هەرێم، بەشێكی كۆبونەوەكە بۆ چۆنیەتی نوسینی ئەو پرۆژەیە‌و چۆنیەتی دەنگدانی .فراكسیۆنەكەمان لەناو پەرلەمان، تەرخان كردبو

له‌ یادى وه‌فاتیدا، به‌سه‌رهاتێك له‌زارى مه‌لا عه‌لى برایه‌وه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

له‌گێڕانه‌وه‌یه‌كدا، مه‌لا عه‌لى عه‌بدولعه‌زیز براى مه‌لا عوسمان عه‌بدولعه‌زیز، (هه‌ردووكیان وه‌فاتیان كردووه‌) باس له‌ به‌سه‌رهاتێكى نێوان خۆى و براكه‌ى ده‌كات كه‌ له‌كاتى كۆچكردنیان بۆ ئێران توشى چ ناره‌حه‌تییه‌ك بوون.!

ئیعتیزار هێنانەوەی پارتی بۆ دادگاییكردنەكەی كاك نەوشیروان،دەبوایە مەرجی سەرەكی ئێمە بوایە

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سەرگەرمی نوسینەوەی بەشی سێیەمی قسەكانم بوم، هەواڵی دانیشتنی پەرلەمان‌و تێپەڕاندنی یاسای (كاراكردنەوەی دامەزراوەی سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان- عێراق‌و هەمواری شێوازی هەڵبژاردنی سەرۆك تا پەسەندكردنی دەستور)م بیست

ئایا ئەمریکا ده‌یه‌وێت ڕژێمی ئێران بڕوخێنێت؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هه‌ڕه‌شه‌كانی ئه‌م دوایه‌ی ئێران له‌سه‌ر كشانه‌وه‌ی له‌  هه‌ندێك له‌ بڕگه‌كانی ڕێكه‌وتنامه‌ی ئه‌تۆمی كارێكی نه‌گونجاو بوو، به‌مه‌ش هه‌ڕه‌شه‌كانی له‌ گوتاره‌وه‌ گۆڕی بۆ هه‌ڵوێست وه‌رگرتن، ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدایه‌ .هه‌ندێك له‌ وڵاتان هه‌ڕه‌شه‌ له‌ ئێران ده‌كه‌ن، گه‌ر واز له‌ رێكه‌وتننامه‌كه‌ بهێنێت، هه‌ندێكی تریشیان به‌ په‌له‌ داوایان كرد پابه‌ندی ڕێكه‌وتنامه‌كه‌ بێت

ڕیفۆرمی ئاینی لەنێوان مارتن لۆسەرو محەمەد عەبدەدا

عەلی ڕەشید

لەئەوروپا مارتن لۆسەری ڕاهیبی ئەڵمانی ساڵانی ( 1517ز ) بەهەڵگری پەیامی ڕیفۆرمی ئاینی ئەژمار دەكرێت، لەڕۆژهەڵاتیش دەركەوتنی دەستەواژەی ڕیفۆرمی ئاینی دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی شانزە، واتە ئەو كاتەی لەئەوروپا دروشمی ڕیفۆرمی كەنیسە، كاتێك وەستانەوە لەڕووی ئەو فیكرەیەی كە ڕاڤەو لێكدانەوەی دەقە دینیەكانیانی تایبەت كردبوو بە كۆمەڵێكەوەو لەبەرامبەریشدا كۆمەڵێكی تریان لێ‌ بێبەش كردبوون

خه‌می رۆژنامه‌كان و خه‌می خه‌ڵكی ئێران

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

رۆژنامه‌كان پڕن له‌ هه‌واڵ ده‌رباره‌ی ئێران، سه‌رۆكی ئه‌مریكا هه‌مدیس هه‌ڕه‌شه‌ ده‌كاته‌وه‌. چه‌ك و تفاق و كه‌شتیگه‌لییه‌كانی ئه‌مریكا رۆژانه‌ به‌ره‌و ئه‌و ناوچه‌یه‌ له‌ رێگادان.

خاڵى له‌سه‌ر پیاوكوشتن‌و دزیكردن په‌روه‌رده‌ى كردووه‌

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

پێشەکی دەمەوێت ئاماژەبەوە بکەم، لەم خوێندنەوەمان بۆ ژیان و کەسایەتی سەددام حسێن، زیاتر گرنگی بەلایەنە شاراوەکانی ژیانی دەدەین، کە لە قۆناغی پێش لەدایکبوونی سەددام و دوایی لەدایکبوونی سەددام دەستپێدەکات، لەگەڵ پەیوەندییەکانی سەددام و نهێنییە نەزانراوەکانی ژیانی. بەڕێژەیەکی کەمیش باس لە .سەردەمی دەسەڵاتی سەددام دەکەین 

 ‎ئایا ئەمەریكا هێرشى سه‌ربازى دەكاتە سەر ئێران؟

سەنگەر سەید قادر

 ئه‌مڕۆ دۆناڵد ترەمپ ڕایگەیاند هۆكاری جوڵاندنی هێز بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ناردنی كەشتى فڕۆكە هەڵگری ئەبراهام. لینكۆڵن و فڕۆكەی B52 ئاشكرا ناكات، بەڵام .ڕایگەیاند مەترسیەكی گەورەو جدی لەسەر هێزەكانی ئەمەریكا هەیە لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئامادەكاری دەكەن بۆ بەرپەرچ دانەوەی

هێلکەکە لەسەری بزوتنەوەی گۆڕاندا شکا

پەیمان عیزەدین

دوای کاراکردنەوەی یاسای سەرۆکایەتی هەرێم لە خولی پێنجەمی پەرلەماندا ، قسەوباسێکی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا و  هێلکەکە لەسەری بزوتنەوەی گۆڕاندا شکا

دامه‌زراندنی سیسته‌می سوڵتانیی پێویستی به‌ خوێنده‌وار نییه‌

ئاراس فەتاح

سه‌رۆكی پێشوی توركما‌نستان، سه‌فه‌رموراد نیازۆف، یه‌كێكه‌ له‌ سوڵتانه‌ هه‌زه‌لییه‌كانی ناو مێژووی نوێی سیاسیی سه‌ده‌ی بیست و بیست و یه‌كه‌م. ئه‌م دیكتاتۆره‌ سێ ریفراندۆمی یه‌ك له‌دوای یه‌كی كرد، بۆئه‌وه‌ی به ‌زۆرینه‌ی ڕه‌ها وه‌ك ته‌نها سه‌رداری نه‌ته‌وه‌یی وڵات هه‌ڵبژێردرێت و تاوه‌كو له‌ ژیاندا بێت‌ حوكمی ئه‌به‌دیی وڵاته‌كه‌ی .بكات

ئه‌حمه‌دى حاجى ڕه‌شید: پارتى ده‌یه‌وێت تۆڵه‌م لێبكاته‌وه‌

بڕوا کەمال

 لەچەند ڕۆژی ڕابردودا پێنج فراکسیۆنێکی کوردی لەپەڕلەمانی عێراق له‌ بەیانامەیەکیاندا بۆ ڕایگشتی ڕایانگه‌یاند كه‌ پارتی دیموکراتی کوردستان بایەخ بە بەرژەوەندەییە باڵاکانی خەڵکی کوردستان نادات‌و بەرژەوەندی حیزبی پێش خستەوە، فراكسیۆنه‌كانى بزوتنەوەی گۆڕان، یەکگرتووی ئیسلامی، کۆمەڵی ئیسلامی، نەوەی نوێی، .فراکسیۆنی سەربەخۆ له‌ ئه‌نجومه‌نى نوێنه‌رانى عێراق به‌یانامه‌كه‌یان بڵاو كرده‌وه‌

لەشكری كوڕەكان هاتن

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

.رۆژنامەنوسی تەنزنوسی میسریی جەلال عامر دەنوسێت: مەرج نییە كوڕی ئەدیسۆن هاوشێوەی باوكی داهێنەربێت، تەنانەت ناشتوانێت جێی ناوی باوكی بگرێتەوە

چیرۆکی ئەو خێزانەی چوونە ناو گۆرانییەکه‌وه‌

درەو مهدی

باوکی ئەو گەنجە میوزسیانەی کە کۆتاییەکانی ساڵی ڕابردوو بۆ عەدەم سەفەری کرد، وتی: " کوڕەکەمان ئاواتی ئەوە بوو لە دووبارە تۆمارکردنەوەی !".گۆرانی(سەفەر)دا، بەشداری بکات، بەڵام بەداخەوە بەهۆی کۆچە ئەبەدیەکەیەوە ئاواتەکەی وەدی نەهات

چۆن لە پەیامەکەی ئۆجالان تێبگەین؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا چەند شرۆڤەی جیاواز بۆ دیدار و پەیامەکەی ٢ی ئایاری ئەمساڵی ڕێبەر عەبدوڵا ئۆجالان کرا، شۆرڤەکان بەپێی هێڵە سیاسیەکان جیاوازن، هەرچی تورکیا و ئەو دەوروبەرە سیاسیانەی بە میدیاکانیشەوە لە ئەنقەرەوە نزیکن، دەیانەوێت دیداری ٢ی ئایار لە بەرژەوەندی سیاسی و دەستکەوتە کاتیە حزبییەکانی خۆیان لەقازانج پڕۆسەی هەڵبژادنەکان شرۆڤە بکەن، کۆما جڤاکێن کوردستان (کەجەکە) هەر ڕۆژێک دواتر ڕاگەیاندنی خۆی لەوبارەیەوە بڵاوکردەوە و ڕاستی پەیامەکەی ئۆجالانی وەک خۆی بۆ خەڵک شرۆڤە کرد و گوتی: ته‌نیا بۆ كۆتایی هێنان به‌ فشارەکانی ڕایگشتیی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ كه‌ به‌ به‌رخۆدانی مانگرتوان هاتووه‌ته‌ ئاراوه‌، .پارێزه‌ران ڕه‌وانه‌ی ئیمڕاڵی كراون و گۆشەگیری کۆتایی نەهاتووە

ڕۆژوو چه‌ندین گۆڕانكاری به‌سه‌ر جه‌سته‌دا دێنێت

گۆران قادر احمد

 له‌م ساڵانه‌ی دوایدا مانگی ڕه‌مه‌زان كه‌وتۆته‌ مانگه‌كانی هاوینه‌وه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ كاته‌كانی ڕۆژ درێژتر بوون و پله‌كانی گه‌رماش به‌رزبوونه‌ته‌وه‌. ئه‌مه‌ش واته‌ی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ هه‌ندێك وڵاتی وه‌ك نه‌رویج كاتی ڕۆژوو بوون ده‌گاته‌ 20 سه‌عات له‌م ساڵدا. پرسیاره‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئایا ده‌كرێت ڕۆژوو سودی بۆ ته‌ندروستی ڕۆژووگران هه‌بێت؟ له‌م ڕاپۆرته‌دا وه‌ڵامی ئه‌و پرسیاره‌ش ده‌ده‌ینه‌وه‌ و ئاماژه‌ به‌وه‌ش ده‌كه‌ین كه‌ به‌هۆی ڕۆژووه‌وه‌ جه‌سته‌ چی به‌سه‌ردێت؟

ئەو تەڵەیەی سۆران عومەر نایەوە،بەئاسانی نێچیرەكەی گرت

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

هەتائێستا زۆرینەی خەڵكی وادەزانێت لە هەمواری یاسای سەرۆكایەتی هەرێمدا كە دوێنێ‌ بە دەنگی 89 ئەندام پەرلەمانی پارتی و یەكێتی و گۆڕان و كەمایەتیەكان دەرچوو بڕگەیەكی تایبەتی تێدایە لەبارەی ئەوەی ئەكرێت سەرۆك بڕوانامەی نەبێت.

تەنزیمێکی فشەڵ و قیادەیەکی فاشیل!

هادی حەمە ڕەشید

ڕۆژی ۲۸ی نیسانی۲٠۱۹ پاش کۆبوونەوەی جڤاتی نیشتیمانیی بزووتنەوەی گۆڕان، خانەی ڕاپەڕاندن لە چەند دێڕێکی لاستیکییدا (عەبدولڕەزاق شەریف)ی لەڕیزەکانی .خۆی دەرکرد، بۆ سبەینێ ناوبراو لەڕوونکردنەوەیەکی سێ خاڵیی کورتدا ڕایگەیاند کە وەك خەڵك ئاگای لەبڕیارەکەیە و لە میدیاوە بینیویەتی و وەڵامی ئەبێت

یاسایەک بە باڵاى سەرۆک

رەزوان زەڵمی

لەسەردانەکەیدا نێچیرڤان بارزانى بۆ سلێمانى، یەکێتى و گۆڕانى رازى کردبوو کە رۆژى چوارشەممە لەنێو پەرلەمان یاسایەک بدورن کە بۆ بەژن و باڵاى ئەو بشێت.

ئێران پلانی هێرشكردنە سەر ئەمەریكای داڕشتووە

د. سەنگەر سەیدقادر

بەپێی ڕاپۆرتی دەزگای هەواڵگری ئەمەریكا ئێران ئامادەكاریی و پلانی داڕشتوە بۆ هێرشكردنە سەر ئامانج و بەرژەوەندییەكانی ئەمەریكا لە وڵاتانی كەندا و عێراق و سوریا و یەمەن و لوبنان.

" لەباتی ڕژێمی دیموکراتی هاوچەرخ، دوو بنەماڵە دروستبووەو هەرێمیان کردووە بە دووبەش"

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

حه‌وت مانگ تێپەڕی بەسەر هەڵبژاردنی ٣٠ ئەیلولی ٢٠١٨ داو دەسەڵاتدارانی هەرێم نەیان توانیوە حکومەت پێکبهێنن. زێتر لە جارێ بەشیوەیەکی هەڕەشە ئامیز مه‌سعود بارزانی ڕایگەیاند کە چیدی لەبەر کەس دامەزراندنی حکومەت دواناخات، بەڵام دوایشی خست، ئەمە چیدەگەیەنێت و چ هۆکارێکی لە پشتەوەوەیە؟

..دیوە تاریک و ناشیرینەکەی شۆڕشی نوێ

ئاكام عه‌لى

بێتواتە گوندێکە کەوتۆتە بناری چیای ماکۆک‌و چیای شیشار بەسەریدا ئەڕوانێ، جێگایەی خۆش‌و ئاو و هەوایەکی سازگارى هه‌یه‌، گوندێک لەبن ساباتی سەوزاییدا، مێرگێک لەباوەشی شاخێکی بڵندا، لەزستاندا خۆی بەبەفر دادەپۆشێ‌و لەهاویندا دەبێتە کوێستانێکی بچکۆلانە.

لە تونس فرەژنی بەیاسا قەدەغەكرا

عەلی ڕەشید

وەك یەكەم وڵاتی عەرەبی ئیسلامی وڵاتی تونس بەپشتبەستن بەبۆچوونی چەند زانایەكی ئیسلامی ئەو وڵاتەو بەیاسا فرە ژنی بەبێ‌ هیچ مەرجێك قەدەغەكرا. .چوار مانگ دوای سەربەخۆی لەساڵی 1956 دا وڵاتی تونس بەگوێرەی یاسا فرەژنی بەبێ‌ هیچ مەرجێك قەدەغەكرد

ئێران چۆن ڕووبەڕووی سزا نوێیەكانی ئەمەریكا دەبێتەوە؟

عەلی ڕەشید

هەریەك لەحەسەن ڕۆحانی سەرۆككۆماری ئێران و عەلی لاریجانی سەرۆكی پەرلەمان و موحەمەد جەواد زەریف وەزیری دەرەوە باس لە پلان و جێگرەوەو .مەترسییەكان دەكەن لەناوچەكەدا

ئیتر قسە ئەکەم

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

تەرمی کاک نەوشیروان و کۆپتەرەکەی سەید عومەر و هاوڕێکانی

سه‌ركه‌وت شه‌مسه‌دین بۆ دیبلۆماتیك: له‌گه‌ڵ شاسوار عه‌بدولواحید گفتوگۆ ناكه‌ین

بڕوا کەمال

لەم گفتوگۆیەدا لەگەڵ دیبلۆماتیک مەگەزین، سەرکەوت شەمسەدین ئەندامی پەڕلەمانی عێراق لەسەر فراکسیۆنی نەوەی نوێ، باس لەکێشە ناوخۆییەکانی جوڵانەوەی نه‌وه‌ى نوێ‌و دەکات‌و ده‌ڵێت، ئێمە کاتێک ئەو بەیانامەیەمان دەرکردووە له‌گه‌ڵ سه‌رۆكى جوڵانه‌وه‌كه‌دا گەیشتوینەتە خاڵی بنبەست‌و بیر له‌ گفتوگۆكردن ناکەینەوە له‌گه‌ڵیدا

ئایا نەوه‌ى نوێ، ده‌توانێ ئەندام پەرلەمانەکانى ده‌ربکات؟

وشیار محمد

جوڵانه‌وه‌ی نه‌وه‌ی نوێ تا ئێستا كێشه‌ نێوخۆییه‌كانی به‌هه‌ڵپه‌سێردراوی ماوه‌ته‌وه‌ و چاوه‌ڕوانده‌كرێت ئه‌نجومه‌نی باڵای ئه‌و حزبه‌ش په‌رله‌مانتاره‌ ناڕازییه‌كانی له‌په‌رله‌مانی كوردستان و عێراق دوور بخاته‌وه‌،‌ و یاساناسێكیش ده‌ڵێت:"په‌یڕه‌وی نێوخۆی په‌رله‌مانی كوردستان پاڵپشت به‌یاسای ژماره‌110 حزب ده‌توانێت په‌رله‌مانتاری ده‌ربكات و به‌ئه‌ندامی دیكه‌ پڕی بكاته‌وه‌ به‌مه‌رجێك ده‌نگی 50 زائید یه‌كی په‌رله‌مانتاران له‌ناو په‌رله‌مان به‌ده‌ست بهێنێت".  

  ‎‎چارەنوسی كوردستان لە ململانێكانی ئەمەریكاو ئێراندا

سەنگەر سەید قادر

  ‎دوناڵد ترەمپی سەرۆكی ئەمەریكا ئەم هەفتەیە بڕیاریدا لە ٢٠١٩/٥/١ ڕێگە بەهیچ وڵاتێك نەدا نەوتی ئێران، بكڕێت بەپێچەوانەوە سزای ئابوری توند بەسەر ئەو وڵاتانەدا دەسه‌پنێت كە نەوتی ئێران دەكرێت. بەپێی ڕاپۆرتی وەزارەتی خەزێنەی ئەمەریكا سزاكانی ئەمەریكا هەناردەی نەوتی ئێران بۆ سەدا٥٠% كەم دەكاتەوە كە لە ئێستادا ڕۆژانە ٣ ملیۆن و ٥٠٠ هەزار بەرمیل نەوت هەناردەی دەرەوە دەكات.

بولبولەکەی خومەینی دوای شەڕ چی بە سەر هات؟

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

نەوحە بێژێک لە باشووری ئێرانەوە بۆ ماڵی خومەینی و بەرەکانی شەڕ

سەردەشت عوسمان، ئەو ڕۆژنامەنووسەی بۆهەمیشە پێدەکەنێت!

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

  دایکەکە ناحەقی نەبوو، نیگەرانی دواکەوتنی کوڕەکەی بێت، ئاخر هەر هەفتەیەک بەسەر کوژرانی میدیای سنەوبەر دا تێپەڕیبوو، هاوڕێ‌ گیانی بەگیانییەکەی. ئەو کاتەی دەستی حزب بەبەر چاوی دایکیەوە تیرۆری کردبوو. ئەم ڕووداوە درێژکراوەی ئەو تیرۆر و کوشتنانەی دیکە بوو کە لەو وڵاتەدا لە چەند ساڵی دوای ڕاپەرین و شەری ناوخۆی ڕوویان دەدا.

سه‌رده‌می سێڵفی و سێڵفیزمی سیاسیی

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

 لە ساڵی 2013دا فەرھەنگی ئۆکسفۆرد وشەی سێڵفی وەک وشەی ساڵ ھەڵدەبژێردرێت.سێڵفی بەمانا ھەرە سادەکەی کردەیەکی خۆکردییە لە گرتنی فۆتۆی خۆدا. گەر له‌ سەردەمی پێش سمارتفۆندا دروستکردنی پۆرترێت کردەیەکی ھونەریی تایبەتی ناو ھونەری وێنەکێشان بووبێت، ئەوا لە دوای سەردەمی سمارتفۆنەوە سێڵفی دەبێت بە دیاردەیەکی کۆمەڵایەتیی گشتگیر و ھەموو کەسێک بەقەد درێژیی باڵی خۆی سمارتفۆنەکەی لە خۆی دووردەخاتەوە و دەتوانێت وێنەی خۆی بەتەنھا، یان .لەگەڵ گروپدا بگرێت

كورده‌كانی ئێران، له‌كوێی گۆڕانكارییه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ناویندان؟

عەلی ڕەشید

له‌م ساڵانه‌ی دوایداو به‌تایبه‌تی له‌ شه‌ڕی دژ به‌ چه‌ته‌كانی داعشدا، كورده‌كان كاراكته‌رێكی بنه‌ڕه‌تی رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌كانی ئه‌و گروپه‌ توندڕه‌وه‌بوون له‌رۆژهه‌ڵاتی ناویندا، هه‌رچه‌ند ئه‌م كاراكته‌ری و كاراییبونه‌ به‌شێوه‌یه‌كی یه‌كگرتوو نه‌بوو، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا به‌كه‌می (له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی زلهێزه‌وه‌) له‌چاره‌نوسی كوردیان ڕوانی له‌ڕوانگه‌ی كورده‌كانی باشوری كوردستانه‌وه‌.

ماندێلا گه‌وهه‌ره‌ ڕه‌شه‌كه‌ى ئه‌فه‌ریقا

دیپلۆماتیك مه‌گه‌زین

سیاسیی و خەباتگێڕێک لەباشووری ئەفریقاوه‌، یەکەم سەرۆکی ( ڕەشپێست)ی ئەو وڵاتە. ستەمی ڕەتکردەوەو دژی ڕەگەزپەرستیی جەنگاو زیاد لە چارەکە سەدەیەکی لە زییندان گوزەراند. کاتێکیش ئازادبوو بەرگریی لە زییندانەوانەکەی کرد، وە سوور بووە لەسەر تێپەڕاندی کیینە کەڵەکەبووەکان، لەپێناو یەکدەستیی نیشتیمانیی.

بەنهێنى، لەسەر دواخستنى پێکهێنانى کابینەى نوێ رێککەوتوون

رەزوان زەڵمی

بەمەبەستى گۆڕەفشارى زیاترى گۆڕان، تەسفییەکردنى کێشەکانیان، و پابەند نەبوونی حکومەتى هەرێم بە یاساى بودجەى عێراق بۆ ساڵى ٢٠١٩ ، پارتى و یەکێتى رێک کەوتوون کە کابینەى نوێ بەمزوانە پێکنەهێنن.

"بۆ هەموو كوردستان (1391) پرۆژەمان پێشكەش كردوە"

رەزوان زەڵمی

هەرچەندە زۆرترین رەخنەى لێدەگیرێت، بەڵام سەرۆکى یەکێتى زانایانى جیهانى موسڵمان بە پرۆژەو کارە خێرخوازییەکانى وەڵام دەداتەوە و دەشڵێت: هێشتا خۆم بەکەمتەرخەمى گەلەکەم دەزانم.

گاندى سیاسه‌ت و گاندى سێكس, له‌بیركردنى دیوه‌ شاراوه‌كه‌ى ژیانی

خالید عه‌بدولكه‌ریم

گاندى نه‌ك ته‌نها وه‌كو ڕابه‌رێكى ڕۆحى و سه‌ركرده‌یه‌كى نیشتیمانپه‌روه‌رى هێندییه‌كان به‌ڵكو له‌لاى زۆربه‌ى خه‌ڵكى جیهان ناسراوه‌ وه‌كو كارێزمایەكی جیاواز سه‌یر ده‌كرێت و په‌ند و ئامۆژگارى و ژیانى وەك نمونە باس ده‌كرێت, به‌ڵام ئه‌ویش وه‌كو زۆربه‌ى ئه‌و سه‌ركرده‌ و ڕابه‌ره‌ ڕۆحیانه‌ى به‌هۆى مامه‌ڵه‌یان له‌گه‌ڵ كێشه‌كانى كۆمه‌ڵگه‌ و سیاسه‌تتدا به‌كارێكه‌وه‌ تێوه‌ ده‌گلێن یاخود یه‌كێك له‌تایبه‌تمه‌ندیه‌كانى كه‌سێتیان وایلێكردون خه‌ڵكى ڕه‌خنه‌یان لێبگرێت و ببنه‌ مایه‌ى تانه‌ و ته‌شه‌ر به‌تایبه‌ت له‌پرسه‌ ئه‌خلاقیه‌كاندا, گاندیش له‌و كرده‌وانه‌ به‌ده‌ر نه‌بوه‌ به‌ڵام دەركەوتنی وەك پاڵەوان و ڕابەر،دیوى ناوه‌وه‌ى كه‌سێتیان شاردۆته‌وه‌.

له‌ خزمه‌تكارى ماڵى وه‌سمان پاشاى جافه‌وه‌ بۆ حاكمى گشتى سلێمانى

سالار مەحمود

له‌ تاران ده‌بێته‌ فه‌رمانبه‌رى بانك‌و خۆى فێرى زمانى فارسى ده‌كات، له‌ شیراز مسوڵمانبوونى خۆى له‌سه‌ر مه‌زهه‌بى شیعه‌ى زه‌یدى راده‌گه‌یه‌نێت‌و كچێكى خه‌ڵكى ئه‌وشاره‌ش ماره‌ ده‌كات‌، له‌ ئه‌سته‌نبول ناوى " میرزا غوڵامى شیرازى، له‌ خۆى ده‌نێت، له‌ كرماشان ده‌بێته‌ به‌ڕێوه‌به‌رى بانك‌و خۆى فێرى زمانى كوردى ده‌كات، شه‌ش مانگیش له‌ماڵى وه‌سمان پاشاى جاف وه‌كو خزمه‌تكار ده‌مێنێته‌وه‌و چه‌ند ساڵ دواتریش ده‌بێته‌ حاكمى گشتى سلێمانى.