کوردی
عربي
English
سیاسی
ئابووری
توێژینەوە
کولتور
فۆتۆستۆری
مەڵتی میدیا
بەرنامەکان
پۆدکاست
بیرووڕا
English
عربي
سیاسی
ستراتیژی 'زەوی سوتاو'؛ بۆچی ئیسرائیل ژێرخانی لوبنان خاپوور دەکات؟
2026-04-09
هێرشکردنە سەر لوبنان لەم کاتەدا لەلایەن ئیسرائیلەوە پەیوەندی بە کۆمەڵێک پاڵنەری ستراتیژی و سیاسییەوە هەیە کە دەکرێت لەم چەند خاڵەدا کورت بکرێنەوە:
١. گەڕاندنەوەی دانیشتووانی باکوور
یەکێک لە گەورەترین فشارە ناوخۆییەکان لەسەر حکومەتی ئیسرائیل، پرسی ئاوارەبوونی نزیکەی ٦٠ بۆ ٨٠ هەزار هاووڵاتییە لە ناوچەکانی باکوور. ئیسرائیل پێیوایە بەبێ ئەنجامدانی کردارێکی سەربازیی فراوان یان فشارێکی توند کە حیزبوڵا ناچار بکات بۆ پشت ڕووباری لیتانی بکشێتەوە، ناتوانێت گەرەنتی سەلامەتی ئەو دانیشتووانە بکات بۆ گەڕانەوە.
٢. گۆڕینی هاوکێشەی بەرپەرچدانەوە (Deterrence)
دوای ڕووداوەکانی ٧ی ئۆکتۆبەر، ئیسرائیل هەست دەکات پێگەی سەربازیی لە ناوچەکەدا درزی تێکەوتووە. بۆیە دەیەوێت لە ڕێگەی لێدان لە حیزبوڵا، کە بەهێزترین هاوپەیمانی ناوچەیی ئێرانە، پەیامێکی بەهێز بنێرێت کە هێشتا توانای دەسپێشخەری و گۆڕینی هاوکێشەکانى هەیە.
٣. دوورخستنەوەی مەترسیی "رضوان"
سوپای ئیسرائیل ترسی ئەوەی هەیە کە هێزە بژاردەکانی حیزبوڵا (هێزی ڕزوان) هێرشێکی هاوشێوەی فەڵەستینییەکان بۆ سەر کۆمەڵگە نیشتەجێبووەکانی باکوور ئەنجام بدەن. ستراتیژی ئێستای ئیسرائیل بریتییە لە دروستکردنی "ناوچەیەکی دابڕاو" (Buffer Zone) لە باشووری لوبنان بۆ ئەوەی ڕێگری لە هەر هێرشێکی زەمینی بکات.
٤. جیاکردنەوەی بەرەی لوبنان لە غەززە
حیزبوڵا جەخت لەوە دەکاتەوە کە تا شەڕ لە غەززە نەوەستێت، هێرشەکانی ڕاناگرێت. ئیسرائیل دەیەوێت بە زیادکردنی فشارە سەربازییەکان، حیزبوڵا ناچار بکات ئەم پەیوەستبوونە بشکێنێت و بە جیاواز لە دۆسیەی غەززە ڕێککەوتنی سیاسی بکات.
٥. کات و بارودۆخی سیاسی
ناوخۆی ئیسرائیل: نەتانیاهۆ لەژێر فشاری توندی وەزیرە توندڕەوەکانی کابینەکەیدایە کە داوای یەکلاکردنەوەی بەرەی باکوور دەکەن.
هەڵوێستی ئەمریکا: ئیسرائیل دەزانێت کە لە وەرزی هەڵبژاردنەکانی ئەمریکادا، ئیدارەی واشنتۆن ناتوانێت فشارێکی زۆر توندی لێ بکات یان پشتبەستنی سەربازی لێ ببڕێت، بۆیە ئەمە بە دەرفەت دەبینێت بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنەکان.
٦. لاوازکردنی تواناکانی حیزبوڵا
ئیسرائیل پێیوایە لە ڕێگەی هێرشی ئاسمانی و هەواڵگرییەوە توانیویەتی بەشێکی زۆر لە سەرکردە مەیدانییەکان و کۆگاکانی چەکی حیزبوڵا بکاتە ئامانج، بۆیە ڕەنگە ئێستا بە کاتێکی گونجاو بزانێت بۆ تەواوکردنی ئەو ئەرکە پێش ئەوەی حیزبوڵا دووبارە ڕیزەکانی خۆی ڕێکبخاتەوە.
ئەنجام:
شەڕی لوبنان بۆ ئیسرائیل تەنها شەڕێکی سەربازی نییە، بەڵکو هەوڵێکە بۆ دیاریکردنەوەی سنوورە ئەمنییەکانی و گەڕاندنەوەی متمانە بۆ سوپاکەی، هەرچەندە ئەم سەرکێشییە مەترسی هەڵگیرسانی شەڕێکی ناوچەیی گەورەتری لێ دەکرێت.
زۆرترین سەردان
1
چۆن لە وەرزی هاوین بە ئاسانترین شێوە کێشی لەشت دادەبەزێنی؟
2
سیناریۆی جەنگی ساردی نێوان ئەردۆگان و ناتانیاهۆ
زیاتر بخوێنەرەوە
سیناریۆی جەنگی ساردی نێوان ئەردۆگان و ناتانیاهۆ
گۆڕان لە دەرکەوتن تا کەوتن
پێش حیزبسازی، مرۆڤسازی؛ تراژیدیای بزوتنەوەی گۆڕان و جینی تێکچووی حیزب لە کوردستان!
عەجاج تکریتی، وەک سیمبولی ستەمکاریی لەبەردەم قانوندا
چەکە درۆیینەکانی ترەمپ و گەمژەیی کورد
پێشمەرگە موسڵمان؛ لە خەونی "موفتیزادە"وە بۆ قەڵغانی "پاسداران"
×
زمانەکان
کوردی
العربیة
English
بابەتەکان
سیاسی
ئابووری
توێژینەوە
کولتور
فۆتۆستۆری
مەڵتی میدیا
بەرنامەکان
پۆدکاست
بیروڕا
ئەرشیف
ئێمە کێێن
دەربارە
پەیوەندی
تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان
© 2026 Diplomatic Magazine