کوردی
عربي
English
سیاسی
ئابووری
توێژینەوە
کولتور
فۆتۆستۆری
مەڵتی میدیا
بەرنامەکان
پۆدکاست
بیرووڕا
English
عربي
سیاسی
بەهۆى دەستبەسەراگرتنى کەشتیەکى ئێرانەوە لە ئاوى عومان،خەریکە دۆخەکە دەتەقێـةوە
2026-04-20
لە چرکە ساتێکى مێژوویدا، کەنداوی عومان لە ڕێڕەوێکی بازرگانییەوە گۆڕا بۆ مەیدانی ڕووبەڕووبوونەوەیەکی کراوە. دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ فەرمانی دەستبەسەرداگرتنی کەشتییەکی ئێرانی دەرکرد، ناوچەکە پێی نایە قۆناغێکی نوێ کە تێیدا یاساکانی یارییەکە بە تەواوی گۆڕاون.
چیرۆکەکە لەوێوە دەست پێدەکات کە واشنتۆن ڕایگەیاند کەشتیی بارهەڵگری "تۆسکا" کە ئاڵای ئێرانی پێوە بووە، هەوڵی شکاندنی ئەو گەمارۆ دەریاییەی داوە کە ئەمریکا سەپاندوویەتی.
بەپێی گێڕانەوەی لایەنی ئەمریکی، پاپۆڕی جەنگی (یو ئیس ئیس سوپرانس) دوای چەندین ئاگادارکردنەوەی بێ وەڵام، ناچار بووە دەستوەردان بکات.
ئەوەی ئەمجارە جیاوازە، شێوازی مامەڵەکردنەکەیە؛ ئەمریکییەکان نەک هەر ڕێگرییان کردووە، بەڵکو بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ ژووری بزوێنەری کەشتییەکەیان پێکاوە بۆ ئەوەی پەکیکبخەن. دواتر هێزەکانی "مارێنز" چوونەتە سەر کەشتییەکە و بە تەواوی کۆنترۆڵیان کردووە. ترەمپ لە پەیامێکدا جەختی کردەوە کە ئەم کەشتییە لە لیستی سزاکاندایە و خەریکی "چالاکی نایاسایی" بووە، ئێستاش واشنتۆن سەرقاڵی پشکنینی وردی بارەکەیەتی.
لە بەرامبەردا، گێڕانەوەی ئێرانی تەواو پێچەوانەیە. ئاژانسی "مێهر"ی ئێرانی ڕووداوەکە وەک "تەقەکردنی ڕاستەوخۆ لە کەشتییەکی بازرگانی" وەسف دەکات بە مەبەستی تۆقاندن و ناچارکردنی بە پاشەکشە. تاران ئەمە بە پێشێلکردنی ئاشکرای یاسا نێودەوڵەتییەکانی دەریاوانی و "دەستدرێژییەکی سەربازیی مەترسیدار" دەبینێت.
هاوکات لەگەڵ ئەم گرژییە مەیدانییە، ئاژانسی "ئێرنا" پەیامێکی سیاسی توندی ئاراستەی کۆشکی سپی کرد و ڕایگەیاند: "لە ژێر سێبەری ئەم جۆرە هەڕەشە و هێرشانەدا، هیچ ئاسۆیە بۆ گفتوگۆیەکی بەرهەمدار لەگەڵ واشنتۆن بوونی نییە."
ئەم ڕووداوە تەنها ڕووداوێکی دابڕاو نییە، بەڵکو ئاماژەیە بۆ چەند خاڵێکی ستراتیژی:
یەکەم: گۆڕینی ستراتیژ
واشنتۆن لە قۆناغی "سزای سەر کاغەز"ەوە چووەتە قۆناغی "سزای فیزیکی". پەکخستنی بزوێنەری کەشتییەکە نیشانەی ئەوەیە ئەمریکا ئامادەیە هێزی ڕەق بەکاربهێنێت بۆ سەپاندنی گەمارۆکان.
دووەم: تاقیکردنەوەی هێڵی سوور
ترهمپ دەیەوێت بزانێت کاردانەوەی تاران چی دەبێت کاتێک یەکێک لە کەشتییە فەرمییەکانی لە ناو جەرگەی ئاودا دەستی بەسەردا دەگیرێت. ئایا تاران بە هەمان شێوە لە گەرووی هورمز یان دەریای سوور وەڵام دەداتەوە؟
سێیەم:بازاڕی وزە و ئاسایش
ئەم گرژییە "دڵەخورپە" دەخاتە ناو بازاڕەکانی نەوت و کۆمپانیاکانی دەریاوانی، چونکە کەنداوی عومان ئێستا وەک "بەرمیلە بارووتێک" دەردەکەوێت کە بە یەک پریشک دەتەقێتەوە.
ئێستا ناوچەکە لەبەردەم دوو بژاردەدایە: یان ئەم روداوە دەبێتە هۆی "پاشەکشەی تاران" لەژێر گوشاری ئەم سزادانە فیزیکییانەدا، یان دەبێتە سەرەتایەک بۆ جەنگێکی دەریایی فراوانتر کە تێیدا کەشتییە بازرگانییەکان دەبنە ئامانجی سەرەکی.
پرسیارە بنەڕەتییەکە ئەوەیە: ئایا "تۆسکا" تەنها پەیامێکی ئاگادارکردنەوە بوو، یان یەکەم فیشەکی جەنگێکی نوێیە کە تێیدا کەنداو چیتر شوێنێک نابێت بۆ بێدەنگی؟
زۆرترین سەردان
1
چۆن لە وەرزی هاوین بە ئاسانترین شێوە کێشی لەشت دادەبەزێنی؟
2
سیناریۆی جەنگی ساردی نێوان ئەردۆگان و ناتانیاهۆ
زیاتر بخوێنەرەوە
سیناریۆی جەنگی ساردی نێوان ئەردۆگان و ناتانیاهۆ
گۆڕان لە دەرکەوتن تا کەوتن
پێش حیزبسازی، مرۆڤسازی؛ تراژیدیای بزوتنەوەی گۆڕان و جینی تێکچووی حیزب لە کوردستان!
عەجاج تکریتی، وەک سیمبولی ستەمکاریی لەبەردەم قانوندا
چەکە درۆیینەکانی ترەمپ و گەمژەیی کورد
پێشمەرگە موسڵمان؛ لە خەونی "موفتیزادە"وە بۆ قەڵغانی "پاسداران"
×
زمانەکان
کوردی
العربیة
English
بابەتەکان
سیاسی
ئابووری
توێژینەوە
کولتور
فۆتۆستۆری
مەڵتی میدیا
بەرنامەکان
پۆدکاست
بیروڕا
ئەرشیف
ئێمە کێێن
دەربارە
پەیوەندی
تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان
© 2026 Diplomatic Magazine